Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Kars Muharebesi, 30 Ekim 1920'de Ankara Hükûmeti ile Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti arasında yapılan savaştır. Doğu Cephesi Komutanı Kâzım Karabekir komutasındaki Türk Ordusu'nun Kars'ı geri almasıyla sonuçlanmıştır.
| Kars Muharebesi | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kurtuluş Savaşı Doğu Cephesi | |||||||
 Türk Ordusu'nun Kars'ı geri alması üzerine Ermeni göçü | |||||||
| |||||||
| Taraflar | |||||||
 Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti |  Ankara Hükûmeti | ||||||
| Komutanlar ve liderler | |||||||
| (esir) (esir) Shaghubadian (esir) Vekilian (esir) Babajanov (esir) Ter Arakyalian (esir) | Kâzım Karabekir Paşa Rüştü Bey Osman Nuri Bey Halid Bey | ||||||
| Güçler | |||||||
| 8.000-10.000 | 7.700 | ||||||
| Kayıplar | |||||||
| +200 ölü asker, çok sayıda esir | 9 ölü ve 47 yaralı asker | ||||||
Muharebe
Keşiflerden ve alınan haberlere göre, Ermeni birliklerinin sayıca üstün oldukları anlaşıldı. Ermeniler, Kars'ı kale gibi savunmak yerine mevcut istihkâmlardan yararlanarak bir sahra savaşı vermeye karar verdiler.
Ermeniler sağlam mevzilerde bulunmaları ve sayıca üstün olmalarına rağmen, Türk birliklerinin moralleri yüksekti. Kâzım Karabekir ise elindeki zayıf kuvvetlerle Kars'ı doğudan kuşatmak ile cesurca bir karar verdi.Karabekir, 21 Ekim 1920'de gönderdiği bir şifresinde " mıntıkasına iki alayın geldiği yönünde" haberler yayarak Ermenilerin dikkatini yanlış yöne çekmeye çalıştı. 12. Tümen Borlukdağı-Hacıhalil köyü hattını ve 9. Kafkas Tümeni Yahniler-Vezinköy hattını tutmak üzere harekât başladı. 30 Ekim'de yapılan genel taarruz ile Ermenilerin bir kısmı Vezinköy'ün kuzeydoğusuna çekildi ve bir kısmı da Kars yönünde kaçtı ve Kars zaptedildi.
Ermeni birlikleri yüksek kayıplar verdiler. Türk tarafında ise zayiat düşüktü. Kars'tan kuzeye ve kuzeydoğuya giden yollar 9. Kafkas Tümeni tarafından daha uzun süreli tutulsaydı, Ermenilerin hemen hepsi esir olabilirdi. Ermeniler Kars'ı boşaltıp Gümrü istikametinde çekildiler. 31 Ekim'de Kâzım Karabekir Kars'ı ele geçirmesi dolayısıyla ferikliğe (Korgeneral) terfi edildi.
Muharebe sonrası
Kars muharebesi sonrası Ermeni birliklerin tamamen etkisiz hale getirilebilmesi ve alınacak silah ve cephanenin Batı cephesinde gerekli olduğu için harekâtın aralıksız devam etmesi gerektiği savunuldu. Harekâtın uzatılması için, Kars-Erivan yönü veya Kars-Gümrü yönü ileri sürüldü. Birinci seçenek hemen ve kesin bir darbe gösterebilirdi fakat bu yönde yolların bozuk olması gıda maddelerinin gönderilmesinde zorluk çıkarabilirdi. İkinci seçenekte ise sonuç gecikse bile harekât emin sonuca ulaşabilirdi. Erkân-ı Harbiye Başkanlığı Kâzım Karabekir'e onay verdi ve böylece Doğu Cephesi birlikleri 5 Kasım 1920'de Kars'tan ileriye doğru harekete geçti.
Kaynakça
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Kars Muharebesi 30 Ekim 1920 de Ankara Hukumeti ile Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti arasinda yapilan savastir Dogu Cephesi Komutani Kazim Karabekir komutasindaki Turk Ordusu nun Kars i geri almasiyla sonuclanmistir Kars MuharebesiKurtulus Savasi Dogu CephesiTurk Ordusu nun Kars i geri almasi uzerine Ermeni gocuTarih30 Ekim 1920BolgeKarsSonucTurk Ordusu nun Kars i geri almasiTaraflarErmenistan Demokratik CumhuriyetiAnkara HukumetiKomutanlar ve liderler esir esir Shaghubadian esir Vekilian esir Babajanov esir Ter Arakyalian esir Kazim Karabekir Pasa Rustu Bey Osman Nuri Bey Halid BeyGucler8 000 10 0007 700Kayiplar 200 olu asker cok sayida esir9 olu ve 47 yarali askerMuharebeKesiflerden ve alinan haberlere gore Ermeni birliklerinin sayica ustun olduklari anlasildi Ermeniler Kars i kale gibi savunmak yerine mevcut istihkamlardan yararlanarak bir sahra savasi vermeye karar verdiler Ermeniler saglam mevzilerde bulunmalari ve sayica ustun olmalarina ragmen Turk birliklerinin moralleri yuksekti Kazim Karabekir ise elindeki zayif kuvvetlerle Kars i dogudan kusatmak ile cesurca bir karar verdi Karabekir 21 Ekim 1920 de gonderdigi bir sifresinde mintikasina iki alayin geldigi yonunde haberler yayarak Ermenilerin dikkatini yanlis yone cekmeye calisti 12 Tumen Borlukdagi Hacihalil koyu hattini ve 9 Kafkas Tumeni Yahniler Vezinkoy hattini tutmak uzere harekat basladi 30 Ekim de yapilan genel taarruz ile Ermenilerin bir kismi Vezinkoy un kuzeydogusuna cekildi ve bir kismi da Kars yonunde kacti ve Kars zaptedildi Ermeni birlikleri yuksek kayiplar verdiler Turk tarafinda ise zayiat dusuktu Kars tan kuzeye ve kuzeydoguya giden yollar 9 Kafkas Tumeni tarafindan daha uzun sureli tutulsaydi Ermenilerin hemen hepsi esir olabilirdi Ermeniler Kars i bosaltip Gumru istikametinde cekildiler 31 Ekim de Kazim Karabekir Kars i ele gecirmesi dolayisiyla feriklige Korgeneral terfi edildi Muharebe sonrasiKars muharebesi sonrasi Ermeni birliklerin tamamen etkisiz hale getirilebilmesi ve alinacak silah ve cephanenin Bati cephesinde gerekli oldugu icin harekatin araliksiz devam etmesi gerektigi savunuldu Harekatin uzatilmasi icin Kars Erivan yonu veya Kars Gumru yonu ileri suruldu Birinci secenek hemen ve kesin bir darbe gosterebilirdi fakat bu yonde yollarin bozuk olmasi gida maddelerinin gonderilmesinde zorluk cikarabilirdi Ikinci secenekte ise sonuc gecikse bile harekat emin sonuca ulasabilirdi Erkan i Harbiye Baskanligi Kazim Karabekir e onay verdi ve boylece Dogu Cephesi birlikleri 5 Kasim 1920 de Kars tan ileriye dogru harekete gecti Kaynakca a b c d e f g h i j k Omer Selvi Milli mucadele doneminde Turk Ermeni iliskileri ve Gumru Antlasmasi Eskisehir Osmangazi Universitesi Sosyal Bilimler Enstitusu Eskisehir Haziran 2007 sayfa 108 110