Atış hareketi, Dünya yüzeyine yakın yerlerde; düşen, fırlatılan cisimlerin yaptığı harekettir. Bu harekette cismin ivmesi sabittir ve yerçekimi ivmesine eşittir.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgwTHpSbEwxQmhjbUZpYjJ4cFkxZGhkR1Z5VkhKaGFtVmpkRzl5ZVM1cWNHY3ZNalV3Y0hndFVHRnlZV0p2YkdsalYyRjBaWEpVY21GcVpXTjBiM0o1TG1wd1p3PT0uanBn.jpg)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTltTDJZeUwwWmxjbVJsWDJoaGFtbDBZWE14TG5OMlp5OHlOVEJ3ZUMxR1pYSmtaVjlvWVdwcGRHRnpNUzV6ZG1jdWNHNW4ucG5n.png)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh6THpObEwwWmxjbVJsWDJoaGFtbDBZWE15TG5OMlp5OHlOVEJ3ZUMxR1pYSmtaVjlvWVdwcGRHRnpNaTV6ZG1jdWNHNW4ucG5n.png)
İlk hız
Eğer cisim belli bir v0 ilk hızı ile atılırsa bu hız birim vektörler cinsinden aşağıdaki gibi yazılabilir.
Bileşenler, birim vektörler dışında, yatayla yapılan θ açısı cinsinden de yazılabilir:
,
.
Eğer cismin menzili, fırlatılma açısı ve maksimum yüksekliği biliniyorsa; ilk hız aşağıdaki gibi yazılabilir.
.
Kinematik nicelikler
Atış hareketi, sabit hızlı yatay hareketin ve sabit ivmeli düşey hareketin bir birleşimidir. Yatay ve düşeydeki hareketin formülleri birbirinden bağımsızdır.
İvme
Yatay harekette ivme yoktur, bu yüzden hız sabit ve v0cos θ ya eşittir. Düşey hareketteyse ivme sabittir ve g'ye eşittr. Böylece ivmenin bileşenleri şu şekilde yazılır:
,
.
Hız
Yatayda ivme olmadığı için cismin yatay hızı değişmez. Düşeyde ise cisim yükseliyorsa hız azalır, düşüyorsa artar. Herhangi bir t anında cismin hızları şu şekildedir:
,
.
Cismin toplam hızı Pisagor teoremi yardımıyla şu şekilde bulunur:
.
Yerdeğiştirme
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh3THpBd0wwWmxjbVJsWDJoaGFtbDBZWE16TG5OMlp5OHlOVEJ3ZUMxR1pYSmtaVjlvWVdwcGRHRnpNeTV6ZG1jdWNHNW4ucG5n.png)
Atılma noktası orijin kabul edilirse, atılan cismin zamana bağlı koordinatları şu şekildedir:
,
.
Yerdeğiştirmenin büyüklüğü:
.
Parabolik yörünge
Cismin konumunun zaman parametresine bağlı denklemi şudur:
,
.
Zamandan bağımsız bir konum denklemi yazılmak istenirse şu şekilde olur:
,
Burada, g, θ ve v sabittir. Dolayısıyla fonksiyonun grafiği parabol şeklindedir. Bu da atış hareketinde yörüngenin parabolik olduğunu gösterir.
Atılan cisim parabol çizerek ilerleyeceği için
θ = atış açısı
h= maksimum yükseklik
x = maksimum yüksekliğe ulaştığı noktanın yatay uzaklığı (menzilin yarısı)
θ=arctan(2h/x) olur.
Maksimum yükseklik
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTg0THpnMkwwWmxjbVJsWDJoaGFtbDBZWE0wTG5OMlp5OHlOVEJ3ZUMxR1pYSmtaVjlvWVdwcGRHRnpOQzV6ZG1jdWNHNW4ucG5n.png)
Yerden eğik atılan bir cisim maksimum yüksekliğe çıktığında düşey hızı olur. Kinematik denklemleri kullanılırsa:
.
Bu yüksekliğe çıkış süresi
.
Buradan maksimum yükseklik şu bulunur:
.
Kaynakça
- "Atış Simülasyonu". 11 Aralık 2013 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 6 Aralık 2013.
- Harran Üniversitesi. (PDF). 10 Aralık 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Aralık 2013.
- Ankara Üniversitesi. (PDF). 18 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Aralık 2013.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Atis hareketi Dunya yuzeyine yakin yerlerde dusen firlatilan cisimlerin yaptigi harekettir Bu harekette cismin ivmesi sabittir ve yercekimi ivmesine esittir Suyun parabolik yorungesiEgik atista ilk hizIlk hizin bilesenlerine ayrilmasiIlk hizEger cisim belli bir v0 ilk hizi ile atilirsa bu hiz birim vektorler cinsinden asagidaki gibi yazilabilir v0 v0xi v0yj displaystyle mathbf v 0 v 0x mathbf i v 0y mathbf j Bilesenler birim vektorler disinda yatayla yapilan 8 acisi cinsinden de yazilabilir v0x v0cos 8 displaystyle v 0x v 0 cos theta v0y v0sin 8 displaystyle v 0y v 0 sin theta Eger cismin menzili firlatilma acisi ve maksimum yuksekligi biliniyorsa ilk hiz asagidaki gibi yazilabilir V0 R2gRsin 28 2hcos2 8 displaystyle V 0 sqrt R 2 g over R sin 2 theta 2h cos 2 theta Kinematik niceliklerAtis hareketi sabit hizli yatay hareketin ve sabit ivmeli dusey hareketin bir birlesimidir Yatay ve duseydeki hareketin formulleri birbirinden bagimsizdir Ivme Yatay harekette ivme yoktur bu yuzden hiz sabit ve v0cos 8 ya esittir Dusey hareketteyse ivme sabittir ve g ye esittr Boylece ivmenin bilesenleri su sekilde yazilir ax 0 displaystyle a x 0 ay g displaystyle a y g Hiz Yatayda ivme olmadigi icin cismin yatay hizi degismez Duseyde ise cisim yukseliyorsa hiz azalir dusuyorsa artar Herhangi bir t aninda cismin hizlari su sekildedir vx v0cos 8 displaystyle v x v 0 cos theta vy v0sin 8 gt displaystyle v y v 0 sin theta gt Cismin toplam hizi Pisagor teoremi yardimiyla su sekilde bulunur v vx2 vy2 displaystyle v sqrt v x 2 v y 2 Yerdegistirme Egik atista koordinatlar ve yerdegistirme Atilma noktasi orijin kabul edilirse atilan cismin zamana bagli koordinatlari su sekildedir x v0tcos 8 displaystyle x v 0 t cos theta y v0tsin 8 12gt2 displaystyle y v 0 t sin theta frac 1 2 gt 2 Yerdegistirmenin buyuklugu Dr x2 y2 displaystyle Delta r sqrt x 2 y 2 Parabolik yorungeCismin konumunun zaman parametresine bagli denklemi sudur x v0tcos 8 displaystyle x v 0 t cos theta y v0tsin 8 12gt2 displaystyle y v 0 t sin theta frac 1 2 gt 2 Zamandan bagimsiz bir konum denklemi yazilmak istenirse su sekilde olur y tan 8 x g2v02cos2 8 x2 displaystyle y tan theta cdot x frac g 2v 0 2 cos 2 theta cdot x 2 Burada g 8 ve v sabittir Dolayisiyla fonksiyonun grafigi parabol seklindedir Bu da atis hareketinde yorungenin parabolik oldugunu gosterir Atilan cisim parabol cizerek ilerleyecegi icin 8 atis acisi h maksimum yukseklik x maksimum yukseklige ulastigi noktanin yatay uzakligi menzilin yarisi 8 arctan 2h x olur Maksimum yukseklikMaksimum yukseklik h Yerden egik atilan bir cisim maksimum yukseklige ciktiginda dusey hizi vy 0 displaystyle v y 0 olur Kinematik denklemleri kullanilirsa 0 v0sin 8 gth displaystyle 0 v 0 sin theta gt h Bu yukseklige cikis suresi th v0sin 8 g displaystyle t h v 0 sin theta over g Buradan maksimum yukseklik su bulunur h v0thsin 8 12gth2 displaystyle h v 0 t h sin theta frac 1 2 gt h 2 h v02sin2 8 2g displaystyle h v 0 2 sin 2 theta over 2g Kaynakca Atis Simulasyonu 11 Aralik 2013 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 6 Aralik 2013 Harran Universitesi PDF 10 Aralik 2013 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 6 Aralik 2013 Ankara Universitesi PDF 18 Temmuz 2013 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 6 Aralik 2013