Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Üretici fiyat endeksi ya da kısaltması ÜFE, belirli bir referans döneminde ülke ekonomisinde üretimi yapılan ve yurt içine satışa konu olan ürünlerin, üretici fiyatlarını zaman içinde karşılaştırarak fiyat değişikliklerini ölçen fiyat endeksidir. Aylık ve yıllık enflasyon rakamının belirlenmesinde kullanılır.
Tüketici-üretici fiyat endeksi farkı
TÜFE ile ÜFE arasındaki temel fark, fiyat derlenen birimlerde ortaya çıkmaktadır.
- TÜFE'de fiyatlar, üreticilerin yanı sıra toptan satış noktalarından da (sebze, meyve ve balık hâllerinden) derlenmektedir. Toptan eşya fiyatlarına Katma Değer Vergisi (KDV) gibi vergiler dahil edilmektedir.
- ÜFE'de, fiyatların özellikle üreticilerden derlenmesi esastır ve ürün fiyatları vergiler hariç, yurt içi peşin satış fiyatlarıdır.
Sektörler
ÜFE kapsamındaki sektörler
Gayrisafi millî hasıla (GSMH) içinde yer alan iktisadî faaliyet kollarında:
- Tarım,
- Avcılık,
- Ormancılık
- Balıkçılık
Sanayide:
- Madencilik ve taş ocakçılığı
- İmalat sanayii
- Elektrik, gaz ve su sektörleri
ÜFE kapsamı dışındaki sektörler
ÜFE'de kapsanan beş ana sektör dışında kalan ticaret ve hizmet faaliyetlerinde yer alan sektörler endekste kapsanmamaktadır. Bunlar, inşaat, toptan ve perakende ticaret, otel ve lokantalar, ulaştırma, depolama, haberleşme, malî aracı kuruluşların faaliyetleri, eğitim, sağlık işleri ve sosyal hizmetler gibi sektörlerdir.
Kullanım amacı
Üretici Fiyatı Endeksi, aşağıdakilerin de aralarında bulunduğu çeşitli konularda karar alıcılara yardımcı olan önemli bir göstergedir.
- Enflâsyon ve ekonomideki fiyat hareketlerinin izlenmesi
- Hükûmetlerin ekonomik politikalarının belirlenmesi
- Ücretlerin ve fiyatların ayarlanması
- Üretim ve verimlilik hesapları
- Muhasebe hesapları
- Fiyat analizlerine ilişkin çalışmalar
- Yatırım kararları
Ülkelere göre
Türkiye'de kullanımı
TÜİK, 2005 yılından itibaren, üretici enflasyonunu belirlemek için ÜFE'yi kullanmaya başlamıştır. Önceden kullanılan toptan eşya fiyat endeksi (TEFE), yurt içinde üretimi yapılan maddelerin fiyatlarının, kısmen üreticiden kısmen de üretim yapmayan ve toptan satışla uğraşan aracılardan elde edilmesi ile hesaplanan; fiyatlara, tüketiciye yansıyan vergiler ile toptancı marjlarının dahil olduğu, karma bir fiyat endeksiydi. Gerek malların tüketim aşamasındaki fiyat değişimlerini ölçen TÜFE'ye karşılık üretim aşamasındaki fiyat değişimlerini ölçen daha anlamlı bir endeks oluşturmak amacıyla Üretici Fiyatları Endeksi hesaplamasına geçilmiştir.
Ayrıca bakınız
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Uretici fiyat endeksi ya da kisaltmasi UFE belirli bir referans doneminde ulke ekonomisinde uretimi yapilan ve yurt icine satisa konu olan urunlerin uretici fiyatlarini zaman icinde karsilastirarak fiyat degisikliklerini olcen fiyat endeksidir Aylik ve yillik enflasyon rakaminin belirlenmesinde kullanilir Tuketici uretici fiyat endeksi farkiTUFE ile UFE arasindaki temel fark fiyat derlenen birimlerde ortaya cikmaktadir TUFE de fiyatlar ureticilerin yani sira toptan satis noktalarindan da sebze meyve ve balik hallerinden derlenmektedir Toptan esya fiyatlarina Katma Deger Vergisi KDV gibi vergiler dahil edilmektedir UFE de fiyatlarin ozellikle ureticilerden derlenmesi esastir ve urun fiyatlari vergiler haric yurt ici pesin satis fiyatlaridir SektorlerUFE kapsamindaki sektorler Gayrisafi milli hasila GSMH icinde yer alan iktisadi faaliyet kollarinda Tarim Avcilik Ormancilik Balikcilik Sanayide Madencilik ve tas ocakciligi Imalat sanayii Elektrik gaz ve su sektorleriUFE kapsami disindaki sektorler UFE de kapsanan bes ana sektor disinda kalan ticaret ve hizmet faaliyetlerinde yer alan sektorler endekste kapsanmamaktadir Bunlar insaat toptan ve perakende ticaret otel ve lokantalar ulastirma depolama haberlesme mali araci kuruluslarin faaliyetleri egitim saglik isleri ve sosyal hizmetler gibi sektorlerdir Kullanim amaciUretici Fiyati Endeksi asagidakilerin de aralarinda bulundugu cesitli konularda karar alicilara yardimci olan onemli bir gostergedir Enflasyon ve ekonomideki fiyat hareketlerinin izlenmesi Hukumetlerin ekonomik politikalarinin belirlenmesi Ucretlerin ve fiyatlarin ayarlanmasi Uretim ve verimlilik hesaplari Muhasebe hesaplari Fiyat analizlerine iliskin calismalar Yatirim kararlariUlkelere goreTurkiye de kullanimi TUIK 2005 yilindan itibaren uretici enflasyonunu belirlemek icin UFE yi kullanmaya baslamistir Onceden kullanilan toptan esya fiyat endeksi TEFE yurt icinde uretimi yapilan maddelerin fiyatlarinin kismen ureticiden kismen de uretim yapmayan ve toptan satisla ugrasan aracilardan elde edilmesi ile hesaplanan fiyatlara tuketiciye yansiyan vergiler ile toptanci marjlarinin dahil oldugu karma bir fiyat endeksiydi Gerek mallarin tuketim asamasindaki fiyat degisimlerini olcen TUFE ye karsilik uretim asamasindaki fiyat degisimlerini olcen daha anlamli bir endeks olusturmak amaciyla Uretici Fiyatlari Endeksi hesaplamasina gecilmistir Ayrica bakinizToptan esya fiyat endeksi Tuketici fiyat endeksi Fiyat endeks sayilari Fiyat endeks formulleri listesi Miktar endeks sayilari