İslam'da Hristiyan etkileri
İslam'daki Hristiyan etkileri, İslam'ın kökenlerini kuşatan Doğu Hristiyanlığına kadar uzanabilir. Hristiyanlar Müslümanları Yunan bilimi ile de tanıştırmışlardır. Doğu Hristiyanları (özellikle Nasturi Hristiyanlar), Yunan filozoflarının eserlerini Süryanice'ye çevirip ardından Arapçaya çevirerek Emeviler döneminde ve Abbasiler döneminde Arap İslam Medeniyetine katkıda bulunmuşlardır.
Dil
7. ve 8. yüzyılın sonlarında Müslümanlar Levantin Hristiyanlarla karşılaştılar. Abbasi hanedanında, Arap valisinin talebi üzerine, özellikle tarihçi Bar-Hebraeus tarafından, İncil Süryanice’den Arapçaa tercüme edildi.
Sanat
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTg1THprM0wxUjFjbXRsZVMwek1ERTVYeTFmU0dGbmFXRmZVMjl3YUdsaFh5VXlPREl5TVRZME5qQTNNamtsTWprdWFuQm5Mekl3TUhCNExWUjFjbXRsZVMwek1ERTVYeTFmU0dGbmFXRmZVMjl3YUdsaFh5VXlPREl5TVRZME5qQTNNamtsTWprdWFuQm4uanBn.jpg)
Roma ve Bizans stilleri İslam mimarisinin başlangıcında yaygındır. Örneklerden biri Kudüs'teki Kaya Kubbesi (7. yüzyılın sonları) 'dir. Tasarımı Roma mimarisinden türetilmiştir. Halep'teki eski Hristiyan katedrali Madrasat al-Halawiyya, muhtemelen Nur ad-Din Zangi tarafından ele geçirildi, mihrabı vardı. Aksa Camii, cephedeki kemerlerde 12. yüzyıl Haçlı yapılarından alınan heykel süslemeye sahiptir.
İstanbul'un düşmesinden sonra Osmanlılar, önemli bir bazilika olan Ayasofya'yı camiye dönüştürerek, Bizans mimari öğelerini, kubbeler gibi, kendi eserlerine dahil ettiler. Ayasofya, ayrıca Şehzade Camii, Süleyman Camii ve Rüstem Paşa Camii gibi birçok Osmanlı camisine modeli olarak da görev yapmıştır.
Hristolojik motifler Nizami, Rumi ve diğerlerinin eserlerinde bulunabilir. İslamcı sanatçılar ikonografi için Hristiyan kalıpları uyguladılar. Rashid ad-Din'in At-Tarawik'deki Cami'sinde Muhammed'in doğumunun resmi, İsa'nın doğumunu anımsatmaktadır. Anne üzerinde gezinen melekler, Hristiyan türüne karşılık gelirken anneyi ziyarete gelen üç kadın, Üç İncil Magiaya uymaktadır.
Kültürel etki
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh4THpFMEwwaDFibUY1Ymw5cFltNHRTWE5vWVhGZllXd3RKVEkzU1dKaFpHbGZTWE5oWjI5blpTNXFjR2N2TWpBd2NIZ3RTSFZ1WVhsdVgybGliaTFKYzJoaGNWOWhiQzBsTWpkSlltRmthVjlKYzJGbmIyZGxMbXB3Wnc9PS5qcGc=.jpg)
Hristiyanlar (özellikle Nasturi Hristiyanlar), Yunan filozoflarının eserlerini Süryanice'den Arapçaya çevirerek Emeviler döneminde ve Abbasiler döneminde Arap İslam Medeniyetine katkıda bulunmuştur. 4. ve 7. yüzyıl boyunca, Süryani ve Yunan dillerinde bilimsel çalışmalar yeni başlatılmışdı veya Helenistik dönemden itibaren devam etti. Klasik bilgeliğin aktarımının yapıldığı öğrenme merkezleri Nisibis Okulu ve daha sonra Edessa Okulu ve ünlü Jundishapur hastanesi ve tıp akademisi gibi kolejlerdi; Kütüphaneler arasında İskenderiye Kütüphanesi ve Konstantinopolis İmparatorluk Kütüphanesi vardı. Beytül Hikmet, Bağdat'taki Abbasiler döneminde kurulmuş bir kütüphane, tercüme enstitüsü ve akademiydi. Arap kültürü oluşumunda Nasturiler önemli bir rol oynamıştır. Özellikle Nasturi Buhtishu ailesinin sekiz kuşağı 8. ve 11. yüzyıllar arasında halifeler ve sultanlar için özel doktor olarak görev yapmıştırlar.
Ortaçağ İslam dünyasında tıpta Hristiyanlığın rolü
Gundeshapur'da bir hastane ve tıbbi eğitim merkezi mevcuttu. Gundeshapur şehri 271 yılında Sasani kral I. Şapur tarafından kuruldu. Bugün İran'da olan ve İran İmparatorluğu'nun Khuzestan eyaletinin önemli şehirlerinden biriydi. Nüfusun büyük bir yüzdesi, çoğu Hristiyan olan Süryanilerdi. I. Hacra'nın himayesinde, Hristiyan teolojik ve tıp üniversitesi olan Edessa Pers Okulu'nun araştırmacılarını da içeren Yunan Nasturi Hristiyan filozoflarına sığınma hakkı verildi. Bu akademisyenler, akademinin İmparator Justinian tarafından kapatılmasının ardından 529 yılında Gundeşapur'a geldiler. Tıp bilimlerine girmiş ve tıp metinlerinin ilk çeviri projelerini başlatmışlardır. Edessa'daki bu tıp uygulayıcılarının gelişleri, Gundeshapur'daki hastane ve tıbbi merkezin başlangıcını işaret ediyor. Bir tıp fakültesi ve hastanesi, bir farmakoloji laboratuvarı, bir çeviri evi, bir kütüphane ve gözlemevini içeriyordu. Hint doktorlar Gundeshapur'da, özellikle de tıp araştırmacısı Mankah'daki okula katkıda bulundular. İslami fetihlerden sonra, Mankah ve Hint doktor Sustura'nın yazıları Bağdat'ta Arapçaya çevrildi. Daud al-Antaki, etkili Arap Hristiyan yazarların son jenerasyonlarından biriydi.
Hristiyan tacirler ve İpek Ticareti
İran'ın sahip olduğu ve yeterli miktarda gümüşü getirebilen Avrupa'da aranan değerli eşyalar, kuzeydeki eyaletlerde Hazar kıyı şeridi boyunca üretilen ipektir. Bu ürünün ticareti Persler tarafından başlamıştı, ancak 17. yüzyılda Hristiyan Ermeniler bu mal ticaretinde aracı olarak gittikçe hayati bir hale geldi.
İç ticaret büyük ölçüde İran ve Yahudi tacirlerin elindeyken, 17. yüzyılın sonlarına dek hemen hemen tüm dış ticaret Ermenilerce kontrol edildi. Zengin olan İranlı tüccarlar tarafından ticaret üsleri kurmak istediklerinde Avrupa'ya gitmek için bile işe alındılar ve Ermeniler sonunda Bursa, Halep, Venedik, Livorno, Marsilya ve Amsterdam gibi şehirlerde yerleştiler. Bunu anlayan Şah Abbas, çok sayıda Ermeni Kafkasya'dan başkentine yerleşti ve onlara kredi sağladı. [34] Şah, Avrupalılar ile ticaret yapmanın önemini fark ettiğinde, Safevî toplumunun dini hoşgörüyle karşılandığına dair güvence verdi. Böylece, Hristiyan Ermeniler Safevî toplumunda ticari bir elit oldu.
Osmanlı İmparatorluğu
Konstantinopolis'in fethinden hemen sonra, II. Mehmet, şehrin tüm Hristiyan nüfusunu sınır dışı ederek sadece Balat'taki Yahudi sakinlerini bıraktı. Daha sonra kenti Hristiyan ve Müslüman olan tebaasıyla yeniden doldurdu.
17. yüzyıldan itibaren Osmanlılar, dış ilişkilerinin yürütülmesinde sorunlarla karşı karşıya kalmaya başladı ve şartlarını komşularına dikte etmekte güçlük çekiyorlardı; Osmanlı ilk defa diplomatik görüşmelere katılma ihtiyacı ile karşı karşıya kaldı. Resmi olarak Osmanlı geleneği göz önüne alındığından, yetkililer kendilerini bu tür işleri halledemezken görmüşlerdir. Devlet daha sonra bu görevler için uzun bir ticaret ve eğitim geleneğine sahip olan ve gerekli becerileri sağlayabilen Yunanlara atamıştır. Sonuç olarak, çoğunlukla İstanbul'a özgü olan Phanarioteslar, Yunan ve Helenleşmiş aileler, Osmanlı yetkilileri ve subaylarına yönelik sekreterlerin ve tercümanların yüksek görevlerini yerine getirmek için göreve geldiler.
En etkili Arap milliyetçilerinden bazıları, Filistin Halk Cephesi'nin kurucusu George Habash ve Suriyeli entelektüel Constantin Zureiq Arap Hristiyanlardı. Birçok Filistinli Hristiyan da 1992 yılından bu yana Filistin Ulusal Otoritesinin oluşumunda ve yönetiminde aktif durumdaydı. Bir Fransız gemisine çarparak kendini havaya uçuran Suriyeli bir subay olan intihar bombacısı Jules Jammal da bir Arap Hristiyandı. Günümüzde Ortadoğu'da çeşitli sosyal, ekonomik, sportif ve politik yönlerde aktif bir rolü olduğu için Orta Doğu Hristiyanları nispeten zengin, iyi eğitimli ve siyasi olarak ılımlıdırlar.
Konuyla ilgili yayınlar
Eva Baer. Ayyubid metalwork with Christian images. BRILL, 1989
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Islam da Hristiyan etkileriIslam daki Hristiyan etkileri Islam in kokenlerini kusatan Dogu Hristiyanligina kadar uzanabilir Hristiyanlar Muslumanlari Yunan bilimi ile de tanistirmislardir Dogu Hristiyanlari ozellikle Nasturi Hristiyanlar Yunan filozoflarinin eserlerini Suryanice ye cevirip ardindan Arapcaya cevirerek Emeviler doneminde ve Abbasiler doneminde Arap Islam Medeniyetine katkida bulunmuslardir Dil7 ve 8 yuzyilin sonlarinda Muslumanlar Levantin Hristiyanlarla karsilastilar Abbasi hanedaninda Arap valisinin talebi uzerine ozellikle tarihci Bar Hebraeus tarafindan Incil Suryanice den Arapcaa tercume edildi SanatAya Sofya Dogu Ortodoks Kilisesi Istanbul un fethi sonrasinda bir camiye donusturulmustur 1935 yilinda Kemal Ataturk un verdigi bir kararla muzeye donusturuldu 2020 yilinda tekrar camiye cevrildi Roma ve Bizans stilleri Islam mimarisinin baslangicinda yaygindir Orneklerden biri Kudus teki Kaya Kubbesi 7 yuzyilin sonlari dir Tasarimi Roma mimarisinden turetilmistir Halep teki eski Hristiyan katedrali Madrasat al Halawiyya muhtemelen Nur ad Din Zangi tarafindan ele gecirildi mihrabi vardi Aksa Camii cephedeki kemerlerde 12 yuzyil Hacli yapilarindan alinan heykel suslemeye sahiptir Istanbul un dusmesinden sonra Osmanlilar onemli bir bazilika olan Ayasofya yi camiye donusturerek Bizans mimari ogelerini kubbeler gibi kendi eserlerine dahil ettiler Ayasofya ayrica Sehzade Camii Suleyman Camii ve Rustem Pasa Camii gibi bircok Osmanli camisine modeli olarak da gorev yapmistir Hristolojik motifler Nizami Rumi ve digerlerinin eserlerinde bulunabilir Islamci sanatcilar ikonografi icin Hristiyan kaliplari uyguladilar Rashid ad Din in At Tarawik deki Cami sinde Muhammed in dogumunun resmi Isa nin dogumunu animsatmaktadir Anne uzerinde gezinen melekler Hristiyan turune karsilik gelirken anneyi ziyarete gelen uc kadin Uc Incil Magiaya uymaktadir Kulturel etkiHunayn ibn Ishaq unlu ve etkili bir bilim adami doktor ve Asuri Hristiyan kokenli bir bilim adami Hristiyanlar ozellikle Nasturi Hristiyanlar Yunan filozoflarinin eserlerini Suryanice den Arapcaya cevirerek Emeviler doneminde ve Abbasiler doneminde Arap Islam Medeniyetine katkida bulunmustur 4 ve 7 yuzyil boyunca Suryani ve Yunan dillerinde bilimsel calismalar yeni baslatilmisdi veya Helenistik donemden itibaren devam etti Klasik bilgeligin aktariminin yapildigi ogrenme merkezleri Nisibis Okulu ve daha sonra Edessa Okulu ve unlu Jundishapur hastanesi ve tip akademisi gibi kolejlerdi Kutuphaneler arasinda Iskenderiye Kutuphanesi ve Konstantinopolis Imparatorluk Kutuphanesi vardi Beytul Hikmet Bagdat taki Abbasiler doneminde kurulmus bir kutuphane tercume enstitusu ve akademiydi Arap kulturu olusumunda Nasturiler onemli bir rol oynamistir Ozellikle Nasturi Buhtishu ailesinin sekiz kusagi 8 ve 11 yuzyillar arasinda halifeler ve sultanlar icin ozel doktor olarak gorev yapmistirlar Ortacag Islam dunyasinda tipta Hristiyanligin roluGundeshapur da bir hastane ve tibbi egitim merkezi mevcuttu Gundeshapur sehri 271 yilinda Sasani kral I Sapur tarafindan kuruldu Bugun Iran da olan ve Iran Imparatorlugu nun Khuzestan eyaletinin onemli sehirlerinden biriydi Nufusun buyuk bir yuzdesi cogu Hristiyan olan Suryanilerdi I Hacra nin himayesinde Hristiyan teolojik ve tip universitesi olan Edessa Pers Okulu nun arastirmacilarini da iceren Yunan Nasturi Hristiyan filozoflarina siginma hakki verildi Bu akademisyenler akademinin Imparator Justinian tarafindan kapatilmasinin ardindan 529 yilinda Gundesapur a geldiler Tip bilimlerine girmis ve tip metinlerinin ilk ceviri projelerini baslatmislardir Edessa daki bu tip uygulayicilarinin gelisleri Gundeshapur daki hastane ve tibbi merkezin baslangicini isaret ediyor Bir tip fakultesi ve hastanesi bir farmakoloji laboratuvari bir ceviri evi bir kutuphane ve gozlemevini iceriyordu Hint doktorlar Gundeshapur da ozellikle de tip arastirmacisi Mankah daki okula katkida bulundular Islami fetihlerden sonra Mankah ve Hint doktor Sustura nin yazilari Bagdat ta Arapcaya cevrildi Daud al Antaki etkili Arap Hristiyan yazarlarin son jenerasyonlarindan biriydi Hristiyan tacirler ve Ipek TicaretiIran in sahip oldugu ve yeterli miktarda gumusu getirebilen Avrupa da aranan degerli esyalar kuzeydeki eyaletlerde Hazar kiyi seridi boyunca uretilen ipektir Bu urunun ticareti Persler tarafindan baslamisti ancak 17 yuzyilda Hristiyan Ermeniler bu mal ticaretinde araci olarak gittikce hayati bir hale geldi Ic ticaret buyuk olcude Iran ve Yahudi tacirlerin elindeyken 17 yuzyilin sonlarina dek hemen hemen tum dis ticaret Ermenilerce kontrol edildi Zengin olan Iranli tuccarlar tarafindan ticaret usleri kurmak istediklerinde Avrupa ya gitmek icin bile ise alindilar ve Ermeniler sonunda Bursa Halep Venedik Livorno Marsilya ve Amsterdam gibi sehirlerde yerlestiler Bunu anlayan Sah Abbas cok sayida Ermeni Kafkasya dan baskentine yerlesti ve onlara kredi sagladi 34 Sah Avrupalilar ile ticaret yapmanin onemini fark ettiginde Safevi toplumunun dini hosgoruyle karsilandigina dair guvence verdi Boylece Hristiyan Ermeniler Safevi toplumunda ticari bir elit oldu Osmanli ImparatorluguKonstantinopolis in fethinden hemen sonra II Mehmet sehrin tum Hristiyan nufusunu sinir disi ederek sadece Balat taki Yahudi sakinlerini birakti Daha sonra kenti Hristiyan ve Musluman olan tebaasiyla yeniden doldurdu 17 yuzyildan itibaren Osmanlilar dis iliskilerinin yurutulmesinde sorunlarla karsi karsiya kalmaya basladi ve sartlarini komsularina dikte etmekte gucluk cekiyorlardi Osmanli ilk defa diplomatik gorusmelere katilma ihtiyaci ile karsi karsiya kaldi Resmi olarak Osmanli gelenegi goz onune alindigindan yetkililer kendilerini bu tur isleri halledemezken gormuslerdir Devlet daha sonra bu gorevler icin uzun bir ticaret ve egitim gelenegine sahip olan ve gerekli becerileri saglayabilen Yunanlara atamistir Sonuc olarak cogunlukla Istanbul a ozgu olan Phanarioteslar Yunan ve Helenlesmis aileler Osmanli yetkilileri ve subaylarina yonelik sekreterlerin ve tercumanlarin yuksek gorevlerini yerine getirmek icin goreve geldiler En etkili Arap milliyetcilerinden bazilari Filistin Halk Cephesi nin kurucusu George Habash ve Suriyeli entelektuel Constantin Zureiq Arap Hristiyanlardi Bircok Filistinli Hristiyan da 1992 yilindan bu yana Filistin Ulusal Otoritesinin olusumunda ve yonetiminde aktif durumdaydi Bir Fransiz gemisine carparak kendini havaya ucuran Suriyeli bir subay olan intihar bombacisi Jules Jammal da bir Arap Hristiyandi Gunumuzde Ortadogu da cesitli sosyal ekonomik sportif ve politik yonlerde aktif bir rolu oldugu icin Orta Dogu Hristiyanlari nispeten zengin iyi egitimli ve siyasi olarak ilimlidirlar Konuyla ilgili yayinlarEva Baer Ayyubid metalwork with Christian images BRILL 1989