Çaa-Höl (Yeni Göl) İli (Tuva Türkçesi: Чаа-Хөл кожуун / Çaa-Höl kojuun) — Tuva Cumhuriyetinde 17 idari bölgeden biridir. İdari bölgenin yönetim merkezi — Çaa-Höl.
Çaa(Yeni) Göl ili Чаа-Хольский кожуун (Rusça) Чаа-Хөл кожуун (Tuva Türkçesi) | |
Konum | |
![]() | |
Yönetim | |
Ülke: | |
Federâl Bölge: | ![]() |
Başkent: | Çaa-Höl |
Genel bilgiler | |
Yüzölçüm: | 2.900 km² (1.120 sq mi) |
Nüfus: | 7800 |
- Yoğunluk: | 3 /km² (7 /sq mi) |
Diğer bilgiler | |
Dili: | Tuva Türkçesi |
Sözkökü
Çaa-Höl kojuun, sözünün anlamı bölük halinde şöyledir. Çaa, yeni anlamına gelir, Türkçe kökenlidir. Bilindiği üzere Eski Türkçedeki Y ile başlayan kelimeler zamanla değişikliğe uğrayıp Tuva ve Hakasya dolaylarında Ç olarak söylenegelmiştir. Höl, göl anlamına gelir, Türkçe kökenlidir. Eski Türkçedeki ince sözlerin başında kullanılan K sesi Türkiye, Azerbaycan, Türkmenistan gibi Batı Türkleri'nde G ile başlarken Tuva'da H olarak değişime uğramıştır (Misal: Köl| göl / höl; ). Kojuun ise bölgelik yönetim merkezi anlamında kullanılır. Bu bilgilere karşılık olarak "çaa" sözünün savaş (Eski Türkçedeki yağı anlamındadır), höl sözünün de çöl (bozkır, alan, arazi) sözünden değişerek geldiği belirtilir. Böylece anlamı savaş meydanı, ordugah olarak belirtilmektedir.
Coğrafya
Çaa Göl(il) toprak olarak 290.310 hektarlık bir alanı kaplar. İdari yönetim olarak bölge 1992 yılında kurulmuştur. Çaa-Höl, Şançı, Ak-Turug, Kızıl-Dag olarak 4 küçük yönetim merkezine ayrılır. Bölgenin kuzeydoğusunda Krasnoyarsk bölgesi sınırları vardır. İklimi karasal bir iklim olup kışları sert soğuktur.
Tarih
Bölge yönetimde ilk olarak 1941 yılında kurulmuştur . Fakat 1961 yılında kaldırılıp Ulug-Hem (il)'e bağlanmıştır. 1992 yılında tekrar düzenlenip ayrı bir yönetim olmuştur.
Nüfus
Bölge nüfusu 7800 kişidir. Nüfus dolayısı ile eski yerden taşınıp Çaa Göl'ün sağ tarafına yerleşmiştir.
İdari Bölümler
Bölge 4 küçük idareye ayrılır. Toplam 7 yerleşim köyü mevcuttur.
- Ak-Durug
- Kızıl-Dağ köy idaresi — merkezi Bulun-Terek köyü;
- Çaa-Höl
- Şançı
Ekonomi
Tarım ve hayvancılık odaklı bir ekonomi vardır. Rusya Federasyonu, Türk topluluklarının bilimde teknolojide gelişmesini istemeyip özellikle hayvancılık alanına ekonomik bir yönlendirme politikası vardır.
Dış bağlantılar
- Çaa-Göl bölgesi ile ilgili bilgiler[]
- Başlıca bilgiler
- Sayan-Şuşen Hidroelektrik Santralı bilgiler 28 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
Kaynakça
- ^ Tıva wikipediden https://tyv.wikipedia.org/wiki/%D0%A7%D0%B0%D0%B0-%D0%A5%D3%A9%D0%BB_%D0%BA%D0%BE%D0%B6%D1%83%D1%83%D0%BD%D1%83 11 Aralık 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ a b Tuva Cumhuriyeti Resmi Sitesi http://gov.tuva.ru 12 Şubat 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar