5S, organizasyonlarda kaliteli bir çalışma ortamı oluşturmak ve sürekliliğini sağlamak için geliştirilen bir tekniktir. Çalışma koşullarını performans, konfor, güvenlik ve temizlik açılarından en iyileme amacı güder. Ayrıca temiz ve organize bir çalışma ortamı sağlayarak israfın ve değişkenliğin azalmasını sağlar.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlqTDJObUx6VlRYMVJ2YjJ4elgyUnlZWGRsY2k1cWNHY3ZNakl3Y0hndE5WTmZWRzl2YkhOZlpISmhkMlZ5TG1wd1p3PT0uanBn.jpg)
Tarihçe
Çalışma alanlarının temiz, düzenli ve amaca uygun biçime sokulması için uygulanan bir verimlilik metodolojisi olan 5S, Japonca Seiri, Seiton, Seiso, Seiketsu, Shitsuke kelimelerinin markalaştırılmış halidir. Kavram 1950'lerde Japonya'da ortaya çıkmış olmakla birlikte, öncesinde Henry Ford fabrikalarında kullanılan kavramlardır. ABD'nin Japonları geliştirme çalışmalarında öğrendiklerini kendi kültürleri ile yoğurarak geliştiren Japonlar tarafından metodolojiye dönüştürülmüştür. 5S Yalın Üretim Metodunun vazgeçilmez bir adımı haline gelmiştir.
5S Çalışmaları Niçin Yapılmalıdır?
İsraf görünür hale gelir ve eliminasyonu kolaylaşır. Ekipman, malzeme ve çalışma alanı üzerindeki kontrolunuz artar. İşletme içinde morali yükseltir, takım çalışmasını teşvik eder, çünkü herkes katılabilir. Kalite değerleri yükselecek, harcamalar azalacaktır. Çalışma güvenliği kesin olarak artacaktır. Birim zamana düşen üretim ve katma değer artacaktır.
5S Aşamaları
5S, beş aşamadan oluşmaktadır.
Ayıklama (Seiri)
Çalışma alanında anlık ihtiyacı duyulmayan malzeme, ekipman ve aletlerin sınıflandırılarak ilgili bölgeden uzaklaştırılmasıdır.
Bu ilk aşamanın iyi yapılması diğer aşamalar için çok önemlidir; çalışanların şikayetlerini azaltacak ve çalışanlar arasında iletişim hızla artacaktır, ayrıca verimlilik ve ürün kalitesi artacaktır. Özellikle işletmenin alanı sınırlı ise bu düzenin kurulması ile sık sık etrafın düzenlenmesi gerekmeyecektir. Eğer toparlama yapılmazsa veya eksik yapılırsa :
- Fabrika hızla kalabalıklaşır ve çalışmak zorlaşır
- Zaman kaybı artar
- Yüksek ve yükselen bakım maliyetlerine neden olur
- Gereksiz malzemeler süreç akışını zorlaştırır
- İş güvenliğini sağlamak zorlaşır
- Bulunamayan malzemeler tekrar satın alınır
- Çalışanları moral olarak kötü etkiler.
- Toparlama işlemi yapılırken;
- Çalışma sahanızda dağınıklık yaratan gereksiz bir eşya var mı?
- Olduğu gibi bırakılan kablo, boru gibi gereksiz malzemeler var mı?
- Zeminde duran el aleti ve teçhizat var mı?
- Tüm malzemeler sınıflandırıldı mı? Depolandı mı? Etiketlendi mi?
- Tüm el aletleri, ekipmanlar, ölçü aletleri, malzeme ve evrak sınıflandırılıp kendi yerlerine konulmuş mu? gibi sorular sorulmalıdır.
Düzen(Seiton)
Sürekli ihtiyaç duyulan ekipman, demirbaş vb. malzemelerin bulunmasını ve kullanılmasını kolaylaştırmak amacıyla yapılan dizme, düzenleme ve tertip işidir. İyileştirme projesi her türlü alet, aparat ve makineyi kapsar.
- Düzen yoksa:
- Hareket, iş kaybı
- Arama kaybı,
- İnsan enerjisi kaybı
- Aşırı stok
- Hatalı ürün
- Güvensiz iş koşulları vardır.
- Düzenlemede 3 Anahtar:
- Nerede?
- Bölge Tanımlaması
- Alt Bölge Tanımlaması
- Ne?
- Raf Tanımlaması
- Malzeme Tanımlaması
- Ne Kadar?
- Minimum Seviye Tanımlaması
- Maksimum Seviye Tanımlaması
Temizlik (Seiso)
Çalışma alanlarında ve makinelerde çevre, üretim ve makine kaynaklı her türlü kirliliğin yok edilmesi ve korunmasıdır. Temizlik aynı zamanda duyu organlarımızla yapabileceğimiz bir kontroldür, oluşabilecek hataları önceden tespit etmemizi sağlar.
- Temizlik yoksa:
- Çalışanların morali bozulur
- Makine verimliliği azalır
- Bakım maliyetleri artar
- İş güvenliği azalır
- Ürün kalitesi azalır
- Kirlilik kaynağını bulmak zorlaşır.
Standartlaştırma (Seiketsu)
Toparlama, düzen ve temizliğin korunması ve sürekliliğin sağlanması için oluşturulması gerekli standartlar, kontroller ve iyileştirmelerdir.
- Faydaları:
- Önceki adımların kontrolünü sağlar
- Önceki adımlarda yaşanan hataların tespit edilmesini sağlar
- Gözlem ve ölçüm yapılmasını sağlar
- Standartlar ve kontrol listesi oluşturulmasını sağlar
- İyileştirme projelerini yaygınlaştırır
- Gelinen noktanın ölçülebilmesini sağlar.
Disiplin (Shitsuke)
Mevcut adımların sürekliliğini sağlamak, çalışanları eğitmek, iyileştirmeleri duyurmak, sloganları bulmak, kampanyalar yapmak ve takımları ödüllendirmektir. Başka bir deyişle, 4 adımı birbirine bağlayan çalışmadır.
- Faydaları:
- Çalışanların motivasyonunu artırmak
- Çalışanların sorumluluk bilincini geliştirmek
- Çalışanların özgüvenini artırmak
- Çalışanların rollerini belirlemek
- Çalışana varlığını hissettirmek
5S Felsefesinin Amaçları
- Çalışanların ortamını iyileştirmek
- Çalışanlar arasındaki bariyerleri kaldırmak
- Sıfır arıza
- Sıfır hata
- Sıfır kaza alt limitlerini yakalamak
- Tam katılım sağlamak
- Çalışanların düşünce sistemini ve davranışlarını geliştirerek değiştirmek tir.
5S Felsefesinin Avantajları
- Kaza ve yaralanmaları ortadan kaldırır
- Temiz ve düzenli bir iş yerinde daha keyifli çalışılır
- Zaman kayıpları ortadan kalkar
- Sorunlar daha erken teşhis edilir, hata oranı azalır
- Makine arızaları azalır, makine performansı artar
- Bütün alanların verimli kullanımı sağlanır.
5S'in Başarısında Yöneticinin Görevleri
- Konu hakkında eğitim,
- Takım çalışmasını desteklemek,
- Çalışanlara katılmak,
- Kaynak sağlamak,
- Çalışanların fikir ve önerilerine önem vermek,
- 5S çalışmalarına zaman vermek,
- Ödüllendirmektir.
5S'in İşletmeye Sağladığı Yararlar
- Güvenlik,
- Geliştirilmiş üretim akışı ve verim,
- Artan kalite,
- İşyerine tümüyle hakim olmadır.
5S'in Müşteriye Sağladığı Yararlar
- Zamanında teslim
- Verimlilik artışı sonucu fiyat düşüşü
- Taleplerin zamanında ve eksiksiz karşılanabilmesi
- Düşen çevrim zamanı
Kaynakça
- ^ a b c d e f g h i İsmail Şale, "ISO 9001:2000 Kalite Yönetim Sistemi ve Uygulamaları"
- ^ Peterson J., Smith R., 1998. The 5S Pocket Guide, 2
- ^ Carreira B., Trudell B., 2006. Lean Six Sigma, 136, 194
- ^ . 18 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2016.
- ^ a b c d e f . 1 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2011.
- ^ a b c . 9 Aralık 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2010.
- ^ . 21 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2010.
- ^ . 21 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2010.
Dış bağlantılar
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
5S organizasyonlarda kaliteli bir calisma ortami olusturmak ve surekliligini saglamak icin gelistirilen bir tekniktir Calisma kosullarini performans konfor guvenlik ve temizlik acilarindan en iyileme amaci guder Ayrica temiz ve organize bir calisma ortami saglayarak israfin ve degiskenligin azalmasini saglar Alet cekmecesine uygulanmis 5S teknigi TarihceCalisma alanlarinin temiz duzenli ve amaca uygun bicime sokulmasi icin uygulanan bir verimlilik metodolojisi olan 5S Japonca Seiri Seiton Seiso Seiketsu Shitsuke kelimelerinin markalastirilmis halidir Kavram 1950 lerde Japonya da ortaya cikmis olmakla birlikte oncesinde Henry Ford fabrikalarinda kullanilan kavramlardir ABD nin Japonlari gelistirme calismalarinda ogrendiklerini kendi kulturleri ile yogurarak gelistiren Japonlar tarafindan metodolojiye donusturulmustur 5S Yalin Uretim Metodunun vazgecilmez bir adimi haline gelmistir 5S Calismalari Nicin Yapilmalidir Israf gorunur hale gelir ve eliminasyonu kolaylasir Ekipman malzeme ve calisma alani uzerindeki kontrolunuz artar Isletme icinde morali yukseltir takim calismasini tesvik eder cunku herkes katilabilir Kalite degerleri yukselecek harcamalar azalacaktir Calisma guvenligi kesin olarak artacaktir Birim zamana dusen uretim ve katma deger artacaktir 5S Asamalari5S bes asamadan olusmaktadir Ayiklama Seiri Calisma alaninda anlik ihtiyaci duyulmayan malzeme ekipman ve aletlerin siniflandirilarak ilgili bolgeden uzaklastirilmasidir Bu ilk asamanin iyi yapilmasi diger asamalar icin cok onemlidir calisanlarin sikayetlerini azaltacak ve calisanlar arasinda iletisim hizla artacaktir ayrica verimlilik ve urun kalitesi artacaktir Ozellikle isletmenin alani sinirli ise bu duzenin kurulmasi ile sik sik etrafin duzenlenmesi gerekmeyecektir Eger toparlama yapilmazsa veya eksik yapilirsa Fabrika hizla kalabaliklasir ve calismak zorlasir Zaman kaybi artar Yuksek ve yukselen bakim maliyetlerine neden olur Gereksiz malzemeler surec akisini zorlastirir Is guvenligini saglamak zorlasir Bulunamayan malzemeler tekrar satin alinir Calisanlari moral olarak kotu etkiler Toparlama islemi yapilirken Calisma sahanizda daginiklik yaratan gereksiz bir esya var mi Oldugu gibi birakilan kablo boru gibi gereksiz malzemeler var mi Zeminde duran el aleti ve techizat var mi Tum malzemeler siniflandirildi mi Depolandi mi Etiketlendi mi Tum el aletleri ekipmanlar olcu aletleri malzeme ve evrak siniflandirilip kendi yerlerine konulmus mu gibi sorular sorulmalidir Duzen Seiton Surekli ihtiyac duyulan ekipman demirbas vb malzemelerin bulunmasini ve kullanilmasini kolaylastirmak amaciyla yapilan dizme duzenleme ve tertip isidir Iyilestirme projesi her turlu alet aparat ve makineyi kapsar Duzen yoksa Hareket is kaybi Arama kaybi Insan enerjisi kaybi Asiri stok Hatali urun Guvensiz is kosullari vardir Duzenlemede 3 Anahtar Nerede Bolge Tanimlamasi Alt Bolge TanimlamasiNe Raf Tanimlamasi Malzeme TanimlamasiNe Kadar Minimum Seviye Tanimlamasi Maksimum Seviye TanimlamasiTemizlik Seiso Calisma alanlarinda ve makinelerde cevre uretim ve makine kaynakli her turlu kirliligin yok edilmesi ve korunmasidir Temizlik ayni zamanda duyu organlarimizla yapabilecegimiz bir kontroldur olusabilecek hatalari onceden tespit etmemizi saglar Temizlik yoksa Calisanlarin morali bozulur Makine verimliligi azalir Bakim maliyetleri artar Is guvenligi azalir Urun kalitesi azalir Kirlilik kaynagini bulmak zorlasir Standartlastirma Seiketsu Toparlama duzen ve temizligin korunmasi ve surekliligin saglanmasi icin olusturulmasi gerekli standartlar kontroller ve iyilestirmelerdir Faydalari Onceki adimlarin kontrolunu saglar Onceki adimlarda yasanan hatalarin tespit edilmesini saglar Gozlem ve olcum yapilmasini saglar Standartlar ve kontrol listesi olusturulmasini saglar Iyilestirme projelerini yayginlastirir Gelinen noktanin olculebilmesini saglar Disiplin Shitsuke Mevcut adimlarin surekliligini saglamak calisanlari egitmek iyilestirmeleri duyurmak sloganlari bulmak kampanyalar yapmak ve takimlari odullendirmektir Baska bir deyisle 4 adimi birbirine baglayan calismadir Faydalari Calisanlarin motivasyonunu artirmak Calisanlarin sorumluluk bilincini gelistirmek Calisanlarin ozguvenini artirmak Calisanlarin rollerini belirlemek Calisana varligini hissettirmek5S Felsefesinin AmaclariCalisanlarin ortamini iyilestirmek Calisanlar arasindaki bariyerleri kaldirmak Sifir ariza Sifir hata Sifir kaza alt limitlerini yakalamak Tam katilim saglamak Calisanlarin dusunce sistemini ve davranislarini gelistirerek degistirmek tir 5S Felsefesinin AvantajlariKaza ve yaralanmalari ortadan kaldirir Temiz ve duzenli bir is yerinde daha keyifli calisilir Zaman kayiplari ortadan kalkar Sorunlar daha erken teshis edilir hata orani azalir Makine arizalari azalir makine performansi artar Butun alanlarin verimli kullanimi saglanir 5S in Basarisinda Yoneticinin GorevleriKonu hakkinda egitim Takim calismasini desteklemek Calisanlara katilmak Kaynak saglamak Calisanlarin fikir ve onerilerine onem vermek 5S calismalarina zaman vermek Odullendirmektir 5S in Isletmeye Sagladigi YararlarGuvenlik Gelistirilmis uretim akisi ve verim Artan kalite Isyerine tumuyle hakim olmadir 5S in Musteriye Sagladigi YararlarZamaninda teslim Verimlilik artisi sonucu fiyat dususu Taleplerin zamaninda ve eksiksiz karsilanabilmesi Dusen cevrim zamaniKaynakca a b c d e f g h i Ismail Sale ISO 9001 2000 Kalite Yonetim Sistemi ve Uygulamalari Peterson J Smith R 1998 The 5S Pocket Guide 2 Carreira B Trudell B 2006 Lean Six Sigma 136 194 18 Eylul 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 10 Temmuz 2016 a b c d e f 1 Haziran 2012 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Aralik 2011 a b c 9 Aralik 2010 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 18 Kasim 2010 21 Aralik 2008 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Aralik 2010 21 Aralik 2008 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Aralik 2010 Dis baglantilar