Başkanlık Geçiş Konseyi TPC Fransızca Conseil présidentiel de transition Fransızca telaffuz kɔ sɛj pʁezidɑ sjɛl də tʁɑ z

Başkanlık Geçiş Konseyi (TPC; Fransızca: Conseil présidentiel de transition Fransızca telaffuz: ; Haiti Kreolü: Konsèy Prezidansyèl Tranzisyon) 12 Nisan 2024 tarihinde Bakanlar Kurulu tarafından oluşturulan ve 25 Nisan tarihinde Ulusal Saray'da yemin ederek göreve başlayan geçici bir organdır. Bu organ, seçilen bir başkan göreve başlayana veya 7 Şubat 2026'ya kadar (hangisi önce gerçekleşirse) Haiti devlet başkanının yetkilerini ve görevlerini kullanacaktır.

Arka plan

Jimmy "Barbecue" Chérizier (*resimde*) hükûmetin değişmesi yönündeki talepleri yönlendirdi ancak daha sonra yeni kurulan TPC'ye atanmayı kabul eden herkese saldırmakla tehdit etti.

Haiti krizi sırasında Haiti devlet kurumlarının kademeli olarak dağılması, geçici başbakan Ariel Henry'nin kenara çekilmesi ve fiilî devlet başkanlığı görevlerinden vazgeçmesi çağrılarına yol açtı. Talepler, Haiti'deki çetelerin koalisyonuna liderlik eden eski bir polis memuru olan Jimmy "Barbecue" Chérizier ve eski bir senatör ve hükümlü olan Guy Philippe tarafından yönetiliyordu. Henry, 7 Temmuz 2021'de başkan Jovenel Moïse'nin suikasta uğramasının ardından görevi devraldığından beri gayrimeşru olarak görülüyordu ve düzenlemeyi vaat ettiği genel seçimleri defalarca ertelemişti. Henry, 11 Mart 2024'te istifa edeceğini ve bir geçiş konseyinin (üyeleriJamaika'da acil bir CARICOM toplantısında belirlenecek) geçici bir başbakan seçeceğini duyurdu.

11 Mart'ta gerçekleştirilen CARICOM toplantısında kurulan geçici başkanlık konseyi, 3 Nisan 2024'te Bakanlar Kurulu tarafından 16 Nisan'da atanan temsilcilerin geçici listesini kesinleştirdi.

Haftalar süren müzakerelerin ardından, 7 Nisan'da CARICOM'a, 7 Şubat 2026'da görev süresi sona erecek geçici bir hükûmet için bir anlaşma gönderildi. Konseyin görevlerinden biri, hâlihazırda geçiş konseyi veya geçici hükûmet üyesi olamayacak bir başbakan seçmektir. Geçiş konseyi, 12 Nisan'da Le Moniteur'de yayınlanan bir hükûmet kararnamesiyle resmen oluşturuldu. TPC'nin dokuz üyesinin isimleri 16 Nisan tarihinde açıklandı ve 25 Nisan'da otomatik silah sesleri arasında Ulusal Saray'da yemin ettiler. Ariel Henry'nin istifasının duyurulması ve TPC'nin göreve başlamasından önce, Michel Patrick Boisvert, Bakanlar Kurulu tarafından geçici başbakan olarak atandı.

Eylemler

30 Nisan 2024'te Edgard Leblanc Fils, TPC başkanı olarak atandı ve Fritz Bélizaire, konsey içinde tartışmalı olmasına rağmen, dört oyluk çoğunlukla başbakan olarak atandı. Bunun sonucunda konsey üyeleri, başkanlığın her beş ayda bir Fils, Louis Gérald Gilles, Leslie Voltaire ve Smith Augustin arasında dönüşümlü olarak değiştirilmesi konusunda anlaştılar. Ayrıca çoğunluğu oluşturmak için dört yerine beş oy şartı da getirildi. Konsey daha sonra 13-17 Mayıs tarihleri arasında başbakanlık pozisyonu için başvuruları kabul etmeye başladı. Mayıs 2024'ün sonlarında, konsey geçici başbakan Michel Patrick Boisvert'in görev süresini bir ay daha uzattı ve 27 Mayıs'ta oy kullanma hakkına sahip yedi üyeden altısı, eski BM Özel Temsilcisi Bill Clinton'ın özel kalemi ve eski başbakan Garry Conille'i halefi olarak seçti ve Bélizaire'i seçen önceki oyu geçersiz kıldı. Conille ve konsey üyeleri, yemin töreninden sonra birkaç kez bir araya gelerek kabinesinde yer alacak 13 bakanın isimleri üzerinde anlaştılar ve bakanlar 11 Haziran 2024'te açıklandı. Konsey ve yeni hükûmet daha sonra Haiti Ulusal Polisi genel müdürünün değiştirilmesi konusunda anlaştı. 7 Ekim 2024'te Voltaire, Fils'in yerine konsey başkanı olarak atandı.

Başkanlar

Başkan

No.	Oylayan üye	Üye
1	(d. 1955)	30 Nisan 2024	7 Ekim 2024
2	Leslie Voltaire (d. 1949)	7 Ekim 2024	7 Mart 2025
3	Fritz Jean (d. 1956)	7 Mart 2025	Görevde

Kaynakça

^ ^a ^b Montoya, Angeline (7 Mart 2024). "En Haïti, « les gangs ont transformé leur contrôle territorial en domination sociale, économique et militaire »". Le Monde. 9 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mart 2024. Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "demand1" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: )
^ "Haiti's transitional government must take office amid gang warfare". The Economist. 11 Nisan 2024. Erişim tarihi: 14 Nisan 2024.
^ Ives, Kim (17 Ocak 2024). "Responding to Guy Philippe's Call, Civil Disobedience Protests Erupt Across Haiti". Haiti Liberté. 12 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2024.
^ Berg, Matt; Toosi, Nahal; Ward, Alexander (5 Mart 2024). "'Catastrophic' fears in Washington as Haiti crisis worsens". Politico. Erişim tarihi: 5 Mart 2024.
^ Buschschlüter, Vanessa (7 Mart 2024). "Haiti gang leader threatens 'civil war' if PM does not resign". BBC News. 15 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2024.
^ Coto, Dánica; Sanon, Evens (12 Mart 2024). "Ariel Henry: Haiti's PM says he will resign". Associated Press. 12 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2024.
^ ^a ^b Moniteur 2024a.
^ "Haiti finalises deal to form transitional council in bid to end gang chaos". France 24 (İngilizce). 8 Nisan 2024. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2024.
^ "Haiti finalises deal to form transitional council in bid to end gang chaos". France 24. 9 Nisan 2024. 9 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2024.
^ Robenson, Geffrard (12 Nisan 2024). "Haïti dispose officiellement d'un Conseil présidentiel pour diriger la transition jusqu'au 7 février 2026". Le Nouvelliste.
^ Moniteur 2024.
^ ^a ^b Robenson, Geffrard (25 Nisan 2024). "Les membres du Conseil présidentiel de transition ont prêté serment, tôt jeudi 25 avril 2024, au Palais national". Le Nouvelliste.
^ Geffrard, Robenson (30 Nisan 2024). "Fritz Bélizaire, premier ministre désigné, déjà contesté". Le Nouvelliste.
^ Coto, Dánica (10 Mayıs 2024). "Transitional council in Haiti embraces new changes following turmoil as gang violence grips country". Associated Press News.
^ Coto, Dánica (17 Mayıs 2024). "Haiti is seeking a new prime minister. Dozens of candidates jostle for the key job". ABC News. Associated Press.
^ Charles, Jacqueline (28 Mayıs 2024). "UN expert, former prime minister is named to lead Haiti's transitional government". The Miami Herald. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2024.
^ Blaise, Juhakenson (12 Haziran 2024). "Haiti's Prime Minister Garry Conille officially names his ministry cabinet". The Haitian Times (İngilizce). Erişim tarihi: 14 Haziran 2024.
^ Charles, Jacqueline (20 Haziran 2024). "Once ousted as Haiti's police chief for failing to control gangs, he's now back in top job". Miami Herald (İngilizce). Erişim tarihi: 21 Haziran 2024.
^ "Haiti's divided transition council picks new president". Reuters. 7 Ekim 2024.

Bibliyografya

"Décret pourtant création du conseil présidentiel de transition" (PDF). Le Moniteur: Journal officiel de la République d'Haïti. Port-au-Prince. 179 (14). 12 Nisan 2024.
"Errata: Arrêté nommant les membre du Conseil présidentiel de transition" (PDF). Le Moniteur: Journal officiel de la République d'Haïti. Port-au-Prince. 179 (15). 16 Nisan 2024.

[demand1-1] Montoya, Angeline (7 Mart 2024). "En Haïti, « les gangs ont transformé leur contrôle territorial en domination sociale, économique et militaire »". Le Monde. 9 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mart 2024. Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "demand1" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: )

[economist-2] "Haiti's transitional government must take office amid gang warfare". The Economist. 11 Nisan 2024. Erişim tarihi: 14 Nisan 2024.

[HL-3] Ives, Kim (17 Ocak 2024). "Responding to Guy Philippe's Call, Civil Disobedience Protests Erupt Across Haiti". Haiti Liberté. 12 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2024.

[politico-washington-4] Berg, Matt; Toosi, Nahal; Ward, Alexander (5 Mart 2024). "'Catastrophic' fears in Washington as Haiti crisis worsens". Politico. Erişim tarihi: 5 Mart 2024.

[demand2-5] Buschschlüter, Vanessa (7 Mart 2024). "Haiti gang leader threatens 'civil war' if PM does not resign". BBC News. 15 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2024.

[ahresign-6] Coto, Dánica; Sanon, Evens (12 Mart 2024). "Ariel Henry: Haiti's PM says he will resign". Associated Press. 12 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2024.

[FOOTNOTEMoniteur2024a-7] Moniteur 2024a.

[8] "Haiti finalises deal to form transitional council in bid to end gang chaos". France 24 (İngilizce). 8 Nisan 2024. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2024.

[9] "Haiti finalises deal to form transitional council in bid to end gang chaos". France 24. 9 Nisan 2024. 9 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2024.

[10] Robenson, Geffrard (12 Nisan 2024). "Haïti dispose officiellement d'un Conseil présidentiel pour diriger la transition jusqu'au 7 février 2026". Le Nouvelliste.

[FOOTNOTEMoniteur2024-11] Moniteur 2024.

[sworn_in-12] Robenson, Geffrard (25 Nisan 2024). "Les membres du Conseil présidentiel de transition ont prêté serment, tôt jeudi 25 avril 2024, au Palais national". Le Nouvelliste.

[13] Geffrard, Robenson (30 Nisan 2024). "Fritz Bélizaire, premier ministre désigné, déjà contesté". Le Nouvelliste.

[14] Coto, Dánica (10 Mayıs 2024). "Transitional council in Haiti embraces new changes following turmoil as gang violence grips country". Associated Press News.

[15] Coto, Dánica (17 Mayıs 2024). "Haiti is seeking a new prime minister. Dozens of candidates jostle for the key job". ABC News. Associated Press.

[16] Charles, Jacqueline (28 Mayıs 2024). "UN expert, former prime minister is named to lead Haiti's transitional government". The Miami Herald. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2024.

[17] Blaise, Juhakenson (12 Haziran 2024). "Haiti's Prime Minister Garry Conille officially names his ministry cabinet". The Haitian Times (İngilizce). Erişim tarihi: 14 Haziran 2024.

[18] Charles, Jacqueline (20 Haziran 2024). "Once ousted as Haiti's police chief for failing to control gangs, he's now back in top job". Miami Herald (İngilizce). Erişim tarihi: 21 Haziran 2024.

[19] "Haiti's divided transition council picks new president". Reuters. 7 Ekim 2024.