Cezayir İç Savaşı, (Arapça: الحرب الأهلية الجزائرية) 1991 yılında İslami Selamet Cephesi (FIS)'in Cezayir seçimlerini kazanmasıyla ordunun darbe ile yönetime el koyarak FIS iktidarına son vermesi sonucu darbe yönetimine karşı başlatılan çatışmalardır. FIS'in galip geldiği 1991 seçimlerinin iptalinden sonra FLN destekli darbe girişimi başarıya ulaştı. Daha sonra FIS liderliğindeki darbe karşıtı İslami gruplar (AIS)'i oluşturdu ve yönetime karşı cihad ilan etti. Bu sırada Silahlı İslami Grup (GIA) "Anlaşma yok, ateşkes yok, diyalog yok" mottosuyla hem Cezayir hükûmetine hem de hükûmetle barış görüşmeleri gerçekleştirdiği gerekçesiyle 'e karşı savaş ilan etti. 1997 sonrası halkın FIS bağlantılı İslami direnişçilere desteği azaldı ve 2002'de savaş sona erdi. 2002'den sonra El-Kaide bağlantılı gruplar askeri mücadeleye devam etti.
Cezayir İç Savaşı | ||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() Cezayir sokaklarında konuşlandırılan ordu. | ||||||||
| ||||||||
Taraflar | ||||||||
Destekleyenler : |
(MIA) Destekleyenler :
| Silahlı İslami Grup (GIA) Destekleyenler : | ||||||
Komutanlar ve liderler | ||||||||
| | | ||||||
Güçler | ||||||||
140,000 (1994) 124,000 (2001) 100,000–300,000 yerel milis savaşçıları | 2,000 (1992) 40,000 (1994) 10,000 (1996) | |||||||
Kayıplar | ||||||||
44,000–150,000 toplam ölü |
Arka Plan
1960'lardan 1988'e kadar Ulusal Kurtuluş Cephesi (FLN) ülkeyi tek parti olarak yönetti. 1988'de Cezayir gençliği tarafından organize edilen protestolar sonrası tek partili sistem sona erdi ve 1991'de ilk çok partili genel seçim yapıldı. Yapılan seçim sonrası İslami yapısıyla öne çıkan İslami Selamet Cephesi (FIS) seçimlerde çoğunluğu sağladı fakat ordu 1992'de yönetime el koyarak FIS'in tüm faaliyetlerini yasakladı. Daha sonrasında FIS destekçisi gruplar ve darbe yönetimi arasında çatışmalar patlak verdi.
Kaynakça
- ^ a b Rex Brynen; Bahgat Korany; Paul Noble (1995). Political Liberalization and Democratization in the Arab World. 1. Lynne Rienner Publishers. s. 289. ISBN .
- ^ a b c d Sidaoui, Riadh (2009). "Islamic Politics and the Military: Algeria 1962–2008". Jan-Erik Lane; Hamadi Redissi; Riyāḍ Ṣaydāwī (Ed.). Religion and Politics: Islam and Muslim Civilization. Ashgate. ss. 241-243. ISBN .
- ^ a b Karl DeRouen, Jr.; Uk Heo (2007). Civil Wars of the World: Major Conflicts Since World War II. ABC-CLIO. ss. 115-117. ISBN .
- ^ Arms trade in practice 29 Ağustos 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde ., Hrw.org, October 2000
- ^ . newsland.com. 27 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ United States. Congress. House. Committee on International Relations. Subcommittee on International Terrorism and Nonproliferation (2005). Algeria's Struggle Against Terrorism. U.S. Government Printing Office. s. 32. ISBN . 3 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 3 Ağustos 2023.
- ^ Martinez, Algerian Civil War, 1998: p.162
- ^ Paul Collier, Nicholas Sambanis (2005). Understanding Civil War: Africa. World Bank Publications. s. 235. ISBN . 13 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 18 Mart 2018.
- ^ Martinez, Algerian Civil War, 1998: p.215
- ^ Hagelstein, Roman (2007). "Where and When does Violence Pay Off? The Algerian Civil War" (PDF). HICN. Households in Conflict Network. s. 24. 31 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 11 Nisan 2012.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 15 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 3 Ağustos 2023.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 5 Mart 2023 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 3 Ağustos 2023.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 10 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 3 Ağustos 2023.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 3 Ağustos 2023.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 15 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 3 Ağustos 2023.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Cezayir Ic Savasi Arapca الحرب الأهلية الجزائرية 1991 yilinda Islami Selamet Cephesi FIS in Cezayir secimlerini kazanmasiyla ordunun darbe ile yonetime el koyarak FIS iktidarina son vermesi sonucu darbe yonetimine karsi baslatilan catismalardir FIS in galip geldigi 1991 secimlerinin iptalinden sonra FLN destekli darbe girisimi basariya ulasti Daha sonra FIS liderligindeki darbe karsiti Islami gruplar AIS i olusturdu ve yonetime karsi cihad ilan etti Bu sirada Silahli Islami Grup GIA Anlasma yok ateskes yok diyalog yok mottosuyla hem Cezayir hukumetine hem de hukumetle baris gorusmeleri gerceklestirdigi gerekcesiyle e karsi savas ilan etti 1997 sonrasi halkin FIS baglantili Islami direniscilere destegi azaldi ve 2002 de savas sona erdi 2002 den sonra El Kaide baglantili gruplar askeri mucadeleye devam etti Cezayir Ic SavasiCezayir sokaklarinda konuslandirilan ordu Tarih1991 2002BolgeCezayirSonucCezayir hukumetinin zaferi Islami Selamet Cephesi nin galip ciktigi 1991 secimleri askeri darbe ile iptal edildi FIS taraftari AIS 1997 de artan sivil olumleri sonucu tek tarafli ateskes ilan etti Cezayir yonetiminin 2000 yilinda yururlulge koydugu baris plani sonrasi catismalar azaldi 2002 de savas buyuk olcude sona erdi fakat Magrip Isyani tetiklendi TaraflarCezayir hukumeti Cezayir Silahli Kuvvetleri Ulusal Kurtulus Cephesi FLN Destekleyenler Tunus AB Fransa Misir Guney AfrikaIslami Selamet Cephesi FIS AIS 1994 1999 MIA Destekleyenler Libya 1995 e kadar Silahli Islami Grup GIA Destekleyenler El KaideKomutanlar ve liderlerLiamin Zerval Abdulaziz Buteflika Muhammed BudiafGucler140 000 1994 124 000 2001 100 000 300 000 yerel milis savascilari2 000 1992 40 000 1994 10 000 1996 Kayiplar44 000 150 000 toplam oluArka Plan1960 lardan 1988 e kadar Ulusal Kurtulus Cephesi FLN ulkeyi tek parti olarak yonetti 1988 de Cezayir gencligi tarafindan organize edilen protestolar sonrasi tek partili sistem sona erdi ve 1991 de ilk cok partili genel secim yapildi Yapilan secim sonrasi Islami yapisiyla one cikan Islami Selamet Cephesi FIS secimlerde cogunlugu sagladi fakat ordu 1992 de yonetime el koyarak FIS in tum faaliyetlerini yasakladi Daha sonrasinda FIS destekcisi gruplar ve darbe yonetimi arasinda catismalar patlak verdi Kaynakca a b Rex Brynen Bahgat Korany Paul Noble 1995 Political Liberalization and Democratization in the Arab World 1 Lynne Rienner Publishers s 289 ISBN 978 1 55587 579 4 a b c d Sidaoui Riadh 2009 Islamic Politics and the Military Algeria 1962 2008 Jan Erik Lane Hamadi Redissi Riyaḍ Ṣaydawi Ed Religion and Politics Islam and Muslim Civilization Ashgate ss 241 243 ISBN 978 0 7546 7418 4 a b Karl DeRouen Jr Uk Heo 2007 Civil Wars of the World Major Conflicts Since World War II ABC CLIO ss 115 117 ISBN 978 1 85109 919 1 Arms trade in practice 29 Agustos 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde Hrw org October 2000 newsland com 27 Mayis 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi United States Congress House Committee on International Relations Subcommittee on International Terrorism and Nonproliferation 2005 Algeria s Struggle Against Terrorism U S Government Printing Office s 32 ISBN 9780160746789 3 Agustos 2023 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 3 Agustos 2023 Martinez Algerian Civil War 1998 p 162 Paul Collier Nicholas Sambanis 2005 Understanding Civil War Africa World Bank Publications s 235 ISBN 978 0 8213 6047 7 13 Temmuz 2019 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 18 Mart 2018 Martinez Algerian Civil War 1998 p 215 Hagelstein Roman 2007 Where and When does Violence Pay Off The Algerian Civil War PDF HICN Households in Conflict Network s 24 31 Agustos 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 11 Nisan 2012 Arsivlenmis kopya 15 Mayis 2023 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 3 Agustos 2023 Arsivlenmis kopya 5 Mart 2023 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 3 Agustos 2023 Arsivlenmis kopya 10 Agustos 2023 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 3 Agustos 2023 Arsivlenmis kopya 3 Agustos 2023 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 3 Agustos 2023 Arsivlenmis kopya 15 Temmuz 2018 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 3 Agustos 2023