Buzluk Mağarası, Elazığ yakınlarındaki Harput antik kentinde bulunan mağaradır. Elazığ merkeze 12 km, Harput'a 6 km uzaklıkta, Harput Platosu üzerindeki Buzluk Tepe'nin kuzey yamacındadır. Buzluk Tepe'nin kuzeyinden geçen fayın etkisiyle oluşan dolinin kuzeyinde bulunur.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgwTHpSbEwwVnNZWG9sUXpRbFFqRWxRelFsT1VaZk9Ua3VhbkJuTHpJeU1IQjRMVVZzWVhvbFF6UWxRakVsUXpRbE9VWmZPVGt1YW5Cbi5qcGc=.jpg)
Oluşumu
Harput Paltosu'nun üst kısmı düşey atımlı doğu-batı uzanımlı faylar ile parçalanmıştır. Buzluk Tepe'nin güneyini etkileyen faylanma sonucu çöken katmanların çatlakları doğrultusunda mağaralar gelişmiştir. Fayın çöken bloğunda karstlaşma neticesinde dolin gelişmiş, bunun altında da mağara oluşmaya devam etmiştir. Dolinin genişliği 50 m, uzunluğu (doğu-batı) 110 m'dir. Dolinin iç kısmına düşen yağış suları mağaraya akmakta, yeraltı suyunu oluşturmaktadır. Mağara çevresinde 3–15 m derinliğe sahip kuyu ve oyuk şeklinde mağaracıklar bulunur. Buzluk Mağarası ile bağlantısı olan bu küçük mağaraların rüzgâr oluşumu ile buz oluşumuna katkı yaptıkları düşünülmektedir.
Buz oluşumu
Buzluk Mağarası'nın klimatik ve morfolojik şartları sonucu yazın buz oluşurken, kış aylarında buz oluşmamaktadır. Bu özelliği ile Türkiye'de tek, dünyada 45 mağaradan biridir. Yazın mağara içi ile dışı arasında sıcaklık farkı en yüksek seviyeye çıkmakta, çok güçlü rüzgâr oluşmaktadır. Hızlı buharlaşma ile sıcaklık düşmekte, buz oluşmaktadır. Kış mevsiminde mağara içi ve dışı arasında sıcaklık farkı yüksek değildir. Güçlü hava akımı oluşmadığından kışın buz oluşmamaktadır. Buzul sarkıtlarının uzunluğu 1-1,5 m, çapı 75 cm'yi bulmaktadır.
Mağara yüzeyinde sıcaklık 22 °C iken 30 m derinde 0 °C ölçülmüştür. Mağarada ilkbahardan ekim ayına kadar buz bulunmaktadır. Kışın fazla yağış alan çevrede, mağara ağzının 5-6m'lik kısmı karla kapanmaktadır. Kışın buzul oluşmamasının bir nedeni de hava sirkülasyonunu önleyecek şekilde, kar örtüsünün mağaranın bazı çıkışlarını kapatmasıdır.
Kullanım
Yaz aylarında yakın zamana kadar mağara buzları çıkarılıp satılmaktaydı. 1950'li yıllarda 20 ailenin buz çıkarıp, satarak ile geçindiği bilinmektedir. Çevrede bu buzlar Kudret Buzu ismi ile pazarlanmıştır. Artık buz çıkarılmayan mağara turistik işlev kazanmıştır. 1950'lerde bir yaz mevsiminde 15-18 ton, günlük 700-900 kilo buz üretimi yapılırdı.
Mağara tarih boyunca gıdaların bozulmaması için eski Harput halkının kullanım alanı olmuş, günümüzde ise turistik amaçlar ile kullanılmaktadır.
Efsaneler
Mağarada 200 metreden aşağıya inilememiştir. Bir rivayete göre bir kadın mağaranın içine düşmüş ve daha sonra yine Elazığ'ın sınırları içinde bulunan Murat Nehri'nden cesedi çıkmıştır.
Kaynakça
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgwTHpSaEwwTnZiVzF2Ym5NdGJHOW5ieTV6ZG1jdk16QndlQzFEYjIxdGIyNXpMV3h2WjI4dWMzWm5MbkJ1Wnc9PS5wbmc=.png)
- ^ a b c d e TONBUL, Prof. Dr. Saadettin; ŞENGÜN, Doç. Dr. M. Taner (2013). (PDF). firat.edu.tr. 25 Mart 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2020.
- ^ . kulturportali.gov.tr. 17 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2020.
- ^ BEDİZ, Dr. Danyal (1950). (PDF). Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi. 31 Mart 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2020.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Buzluk Magarasi Elazig yakinlarindaki Harput antik kentinde bulunan magaradir Elazig merkeze 12 km Harput a 6 km uzaklikta Harput Platosu uzerindeki Buzluk Tepe nin kuzey yamacindadir Buzluk Tepe nin kuzeyinden gecen fayin etkisiyle olusan dolinin kuzeyinde bulunur Buzluk MagarasiOlusumuHarput Paltosu nun ust kismi dusey atimli dogu bati uzanimli faylar ile parcalanmistir Buzluk Tepe nin guneyini etkileyen faylanma sonucu coken katmanlarin catlaklari dogrultusunda magaralar gelismistir Fayin coken blogunda karstlasma neticesinde dolin gelismis bunun altinda da magara olusmaya devam etmistir Dolinin genisligi 50 m uzunlugu dogu bati 110 m dir Dolinin ic kismina dusen yagis sulari magaraya akmakta yeralti suyunu olusturmaktadir Magara cevresinde 3 15 m derinlige sahip kuyu ve oyuk seklinde magaraciklar bulunur Buzluk Magarasi ile baglantisi olan bu kucuk magaralarin ruzgar olusumu ile buz olusumuna katki yaptiklari dusunulmektedir Buz olusumuBuzluk Magarasi nin klimatik ve morfolojik sartlari sonucu yazin buz olusurken kis aylarinda buz olusmamaktadir Bu ozelligi ile Turkiye de tek dunyada 45 magaradan biridir Yazin magara ici ile disi arasinda sicaklik farki en yuksek seviyeye cikmakta cok guclu ruzgar olusmaktadir Hizli buharlasma ile sicaklik dusmekte buz olusmaktadir Kis mevsiminde magara ici ve disi arasinda sicaklik farki yuksek degildir Guclu hava akimi olusmadigindan kisin buz olusmamaktadir Buzul sarkitlarinin uzunlugu 1 1 5 m capi 75 cm yi bulmaktadir Magara yuzeyinde sicaklik 22 C iken 30 m derinde 0 C olculmustur Magarada ilkbahardan ekim ayina kadar buz bulunmaktadir Kisin fazla yagis alan cevrede magara agzinin 5 6m lik kismi karla kapanmaktadir Kisin buzul olusmamasinin bir nedeni de hava sirkulasyonunu onleyecek sekilde kar ortusunun magaranin bazi cikislarini kapatmasidir KullanimYaz aylarinda yakin zamana kadar magara buzlari cikarilip satilmaktaydi 1950 li yillarda 20 ailenin buz cikarip satarak ile gecindigi bilinmektedir Cevrede bu buzlar Kudret Buzu ismi ile pazarlanmistir Artik buz cikarilmayan magara turistik islev kazanmistir 1950 lerde bir yaz mevsiminde 15 18 ton gunluk 700 900 kilo buz uretimi yapilirdi Magara tarih boyunca gidalarin bozulmamasi icin eski Harput halkinin kullanim alani olmus gunumuzde ise turistik amaclar ile kullanilmaktadir EfsanelerMagarada 200 metreden asagiya inilememistir Bir rivayete gore bir kadin magaranin icine dusmus ve daha sonra yine Elazig in sinirlari icinde bulunan Murat Nehri nden cesedi cikmistir KaynakcaWikimedia Commons ta Elazig Buzluk Magarasi ile ilgili ortam dosyalari bulunmaktadir a b c d e TONBUL Prof Dr Saadettin SENGUN Doc Dr M Taner 2013 PDF firat edu tr 25 Mart 2020 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 25 Mart 2020 kulturportali gov tr 17 Temmuz 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 25 Mart 2020 BEDIZ Dr Danyal 1950 PDF Ankara Universitesi Dil ve Tarih Cografya Fakultesi Dergisi 31 Mart 2020 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 25 Mart 2020