Güney Kore wonu (Korece: 대한민국 원 [Türkçe: Kore Cumhuriyeti Wonu]; simge: ₩, ISO 4217: KRW, telaffuz: / w ʌ n /, Korece telaffuz: [wʌn]) ya da sadece won (원), Güney Kore'de kullanılan resmî para birimidir. Won, merkezi Güney Kore'nin başkenti Seul'de bulunan Kore Bankası (대한민국 은행) tarafından servis edilir. Won, yüz tane Jeon'a (전, 錢) bölünür; ancak jeonlar artık günlük ticarî işlemlerde kullanılmamaktadır ve sadece döviz kurlarında bulunur.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgxTHpVeUwwTjFjbkpsYm1ONVgxTnZkWFJvWDB0dmNtVmhMbXB3Wnk4eU1qQndlQzFEZFhKeVpXNWplVjlUYjNWMGFGOUxiM0psWVM1cWNHYz0uanBn.jpg)
Etimoloji
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgyTHpZeUwwdHZjbVZoWDJoaGJHWmZkMjl1WHpFNU1EVXVhbkJuTHpJeU1IQjRMVXR2Y21WaFgyaGhiR1pmZDI5dVh6RTVNRFV1YW5Cbi5qcGc=.jpg)
Won, Çin yuanı ile Japon yeni ile birlikte bu üç eş kökenli para biriminin bir kolunu oluşturmaktadır. Hanja'da "圓" sembolü ile gösterilir, "hwan" şeklinde telaffuz edilir ve "yuvarlak" anlamına gelir. Kore'de ilk olarak Çin para birimi olan yuanın yerelleştirilmiş hali olan hwan (İngilizce gösterimi: Yang) kullanılmaktaydı. Bu para birimi "tael" ya da "tahil" (兩, 两; Mandarin'de "liǎng" şeklinde telaffuz edilir.) olarak bilinen ve 50 grama denk gelen bir ölçü birimine dayanmaktaydı. Yang, ise 100 fen'e (分; fēn) ayrılıyordu. Korecede /f/ ile /ē/ sesine rastlanmadığı için bu kelime "pun (푼)" şeklinde telaffuz ediliyordu. "Hwan" ve "pun" kelimeleri zaman içinde halk arasında birleşerek "won" olarak telaffuz edildi ve 1902 yılındaki değişiklikle "won" kelimesi resmi olarak kabul edilerek yeni para biriminin adı oldu.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTloTDJFMEwwdHZjbVZoWHpFNU1EZGZNakJmVjI5dUxtcHdaeTh5TWpCd2VDMUxiM0psWVY4eE9UQTNYekl3WDFkdmJpNXFjR2M9LmpwZw==.jpg)
Tarihi
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTltTDJZMEx6RXdYMWxoYm1kZkxWOVVjbVZoYzNWeWVWOUVaWEJoY25SdFpXNTBYMjltWDNSb1pWOUxhVzVuWkc5dFgyOW1YMHR2Y21WaFh5VXlPREU0T1RNbE1qbGZNREV1YW5Cbkx6SXlNSEI0TFRFd1gxbGhibWRmTFY5VWNtVmhjM1Z5ZVY5RVpYQmhjblJ0Wlc1MFgyOW1YM1JvWlY5TGFXNW5aRzl0WDI5bVgwdHZjbVZoWHlVeU9ERTRPVE1sTWpsZk1ERXVhbkJuLmpwZw==.jpg)
18. Yüzyıl
Güney Kore wonu, Çin yuanı ve Japon yeni temel alınarak Kore için standartlaştırılmış klasik bir Doğu Asya para birimidir. Won yerel para düzeyinde kalmış ve uluslararası kullanıma pek çıkamamıştır. Çin yuanı ve Japon yeni kullanılmaktaydı ancak 16. yüzyıla itibaren ise ülkede, uluslararası ticaret için Amerika'daki İspanyol devletlerin kullandığı gümüş bazlı rağbet görmeye başladı. İspanyol doları 19. yüzyılda yoğun bir şekilde kullanılmaktaydı.
19. Yüzyıl
Kore İmparatorluğu, dış dünyada daha itibari olması için Kore wonunu güçlendirmeye karar verdi ve bunun sonucu olarak 22 Mayıs 1902'de altın standardını kabul eden kanun ilan edildi. Bu kanuna göre 1902 yılında, 10 hwan'ı 1 won'a eşit kabul etti. 5, 10, 20 won değerinde sikkeler üretildi. Sikkeler %90 altın, %10 bakırdan oluşuyordu.
Japon İşgali Dönemi
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTg1THprekwwdHZjbVZoWHpGWlpXNWZNVGt6TWk1cWNHY3ZNakl3Y0hndFMyOXlaV0ZmTVZsbGJsOHhPVE15TG1wd1p3PT0uanBn.jpg)
1910-1945 yılları arasında Japonya'nın işgali altında olan Kore Yarımadası'nda (Korece: 조선 엔, Japonca: 朝鮮圓) kullanılmaya başlandı.
II. Dünya Savaşı Sonrası Dönem
1945'te savaş bitip Japonya yarımadadan çekildiğinde kuzey ve güney Kore hükûmetleri tüm ülkede geçerli olması için Kore wonu tedavüle sürünce iki ayrı won ortaya çıktı. Günümüzde de kullanılan para birimi olan won, karışmanın engellenmesi için Güney Kore Wonu ve Kuzey Kore wonu şeklinde adlandırılır. Bu yeni won, herr iki tarafta da 100 jeona bölündü.
Soğuk Savaş ve Kore Savaşı dönemleri
Güney Kore hükûmeti kendi wonunu Amerikan dolarına indekslerken, Kuzey Kore ise Rus rublesine indekslendi. Güney Kore sabit döviz politikası izleyerek 1 Amerikan dolarını 15 Güney Kore wonuna sabitledi. Ancak Kore Savaşı nedeniyle bir dizi devalüasyon yaşandı:
Devalüasyon tarihi | ABD dolarının won cinsinden değeri |
---|---|
1 Ekim 1945 | 15 |
15 Temmuz 1947 | 50 |
1 Ekim 1948 | 450 |
14 Haziran 1949 | 900 (yalnızca devlet dışı işlemler) |
1 Mayıs 1950 | 1800 |
1 Kasım 1950 | 2.500 |
1 Nisan 1951 | 6.000 |
1946'da Joseon Bankası 10 ve 100 won değerlerinde banknotlar çıkarmaya başladı. Bunları 1949'da 5 ve 1000 wonluk banknotlar izledi. 12 Haziran 1950'de Kore Merkez Bankası kuruldu. Bu banka Joseon Bankası'nın tüm görevlerini üstlendi. 1952 yılında 5, 10, 50 jeon ile 500, 1000 won çıkarıldı. 1953 yılında da bir dizi yeni banknot çıkarılmaya devam edildi. Para biriminde artan sıfırlar sebebiyle 15 Şubat 1953 tarihinde 100 won = 1 hwan'a eşitlendi. Won yerini Hwan alsa da İngilizcedeki karşılığı won olarak kullanılmaya devam etti. 9 Haziran 1962 tarihine kadar hwan adıyla bu şekilde kullanıldı ve sonradan yine won ana para birimi olarak kullanılmaya devam edildi.
Kore Savaşı Sonrası Dönem
Won, 10 Haziran 1962'de tekrar kullanıma sürüldü, dolaşımdaki hwan ise geri çekilmeye başlandı. Bu won, "ikinci Kore wonu" olarak da bilinir. 22 Mart 1975'te ise hwan yasal olarak kaldırılarak won tek para birimi haline geldi. Kore wonunun kısaltması ISO 4217 kodu ile KRW şeklinde tescillendi. 125 won = 1 ABD dolara sabitlendi. Ancak yıllar içinde yine devalüasyonlar yaşandı:
Tanıtım tarihi | ABD dolarının won cinsinden değeri |
---|---|
10 Haziran 1962 | 125 |
3 Mayıs 1964 | 255 |
3 Ağustos 1972 | 400 |
7 Aralık 1974 | 480 |
12 Ocak 1980 | 580 |
Kore banknotları ve madeni paraları, tasarımları bakımından serilere ayrılmıştır ve seriler sırasıyla 가 (ka), 나 (na), 다 (ta), 라 (ra), 마 (ma), 바 (pa), 사 (sa) şeklinde tanımlanmıştır. Tüm seriler sırasıyla 가 serisi I. seri, 나 serisi II. seri şeklinde de adlandırılır ve yedinci seriye kadar tasarım vardır.
1962'de Kore Bankası 10 ve 50 jeon; İngiltere tarafından 1, 5, 10, 50, 100, 500 wonluk banknotları basıldı ve piyasaya sürdü. 10 ve 100 wonluk banknotların ikinci serisi ise Kore Darphanesi ve Baskı Güvenliği Şirketi (KOMSCO, 한국조폐공사) tarafından Kore'de basıldı. 1965 yılında kağıt paralarda sahteciliğin önüne geçmek için oyma baskı tekniği kullanılan III. seri (다 ) basıldı. Bunu 1966'da İngiliz bankasında oyma baskılı 500 won, 1969'da litobaskılı (taş baskılı) 50 wonluk banknotlar izledi. 1 Ağustos 1966'da 1, 5, 10 wonluk madeni paralar tedavüle sürüldüğünde 10 ve 50 hwanlık madeni paralar tedavülden kaldırıldı. Bu yeni paralar miladi takvimi gösteren ilk paralardır. Daha önceleri ise geleneksel Kore takvimi kullanılıyordu.
1962 Thomas De La Rue Serisi Banknotları | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Resim | Değer | Boyutlar | Ana renk | Tanım | Tarihi | BOK serisi tanımı | |||
ön yüz | Ters | Ön yüz | Arka yüz | Tedavül | Kaldırılış | ||||
![]() | ![]() | ₩1 | 94 × 50 mm | Pembe | Kore Bankası'nın sembolü | Ayırt edici desen, para değeri (rakam), banka unvanı (İngilizce) | 10 Haziran 1962 | 20 Mayıs 1970 | Serisiz |
![]() | ![]() | ₩5 | Mavi | 1 Mayıs 1969 | |||||
![]() | ![]() | ₩10 | 108 × 54 mm | Yeşil | 1 Eylül 1962 | Seri I (가 ) | |||
![]() | ![]() | ₩50 | 156 × 66 mm | Turuncu | Geoje yakınlarındaki Haegeumgang | Meşale, para değeri (rakam), banka unvanı (İngilizce) | 20 Mayıs 1970 | ||
![]() | ![]() | ₩100 | Yeşil | Bağımsızlık Kapısı (Dongnimmun [독립문]) | 14 Şubat 1969 | ||||
![]() | ![]() | ₩500 | Gri | Güney Kapısı (Namdaemun [남대문]) | 3 Şubat 1967 |
Kore'de 1966–1982 basılan madeni paralar | |||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Resim | Değer | Teknik özellikler | Açıklama | Tarihi | BOK serisi tanımı | ||||||
Ön Yüz | Arka Yüz | Çap | Ağırlık | Bileşenler | Kenar | Ön Yüz | Arka Yüz | Tedavül | Kaldırılış | ||
![]() | ![]() | ₩1 | 17,2 mm | 1.7 gr | Pirinç %60 bakır %40 çinko | Sade | Gülhatmi çiçeği, para değeri, banka unvanı (hangıl) | Para değeri (rakam), banka unvanı, basım yılı | 16 Ağustos 1966 | 1 Aralık 1980 | Seri I (가 ) |
![]() | ![]() | ₩1 | 17,2 mm | 0,729 gr | %100 alüminyum | Sade | Gülhatmi çiçeği, para değeri, banka unvanı (hangıl) | Para değeri (rakam), banka unvanı, basım yılı | 26 Ağustos 1968 | 1992 | Seri II (나 ) |
![]() | ![]() | ₩5 | 20,4 mm | 3.09 gr | Ticari bronz %88 bakır %12 çinko | Sade | Geobukseon, para değeri, banka unvanı (hangıl) | Para değeri (rakam), banka unvanı, basım yılı | 16 Ağustos 1966 | 1992 | Seri I (가 ) |
![]() | ![]() | ₩5 | 20,4 mm | 2.95 gr | Pirinç %65 bakır %35 çinko | Sade | Geobukseon, para değeri, banka unvanı (hangıl) | Para değeri (rakam), banka unvanı, basım yılı | 16 Temmuz 1970 | 1992 | Seri II (나 ) |
![]() | ![]() | ₩10 | 22,86 mm | 4.22 gr | Ticari bronz %88 bakır %12 çinko | Sade | , para değeri, banka unvanı (hangıl) | Para değeri (rakam), banka unvanı, basım yılı | 16 Ağustos 1966 | Hala dolaşımda | Seri I (가 ) |
![]() | ![]() | ₩10 | 22,86 mm | 4.06 gr | Ticari Bronz %65 bakır %35 çinko | Sade | Dabotap Pagoda, para değeri, banka unvanı (hangıl) | Para değeri (rakam), banka unvanı, basım yılı | 16 Temmuz 1970 | Hala dolaşımda | Seri II (나 ) |
![]() | ![]() | ₩50 | 21,6 mm | 4.16 gr | %70 bakır %18 çinko %12 nikel | Kamış Desen | Pirinç demeti, para değeri (hangıl) | Para değeri (rakam), banka unvanı (hangul), basım yılı | 1 Aralık 1972 | Hala dolaşımda | Seri I (가 ) |
![]() | ![]() | ₩100 | 24 mm | 5,42 gr | Nikel Bakırı %75 bakır %25 nikel | Yi Sun-sin, para değeri, banka unvanı (hangıl) | Para değeri (rakam), basım yılı | 30 Kasım 1970 | |||
Bu görüntüler 55 px olarak standart ölçeklendirilmiştir. Gerçek boyutları için madeni para çapı açıklamalarına bakınız. |
Modern Dönem
27 Şubat 1980 tarihinde sistemi uygulamasına geçildi. 24 Aralık 1997'de Uluslararası Para Fonu (IMF) ile yapılan anlaşma neticesinde tüm para kısıtlamaları kaldırıldı. IMF ile yapılan anlaşmalar uzun vadede ülkeyi kalkındırsa da kısa vadede paranın değerini düşürdü. Paranın değerini düşüren bir diğer etken ise 1997'de yaşanan Asya mali krizi idi. Bu krizde Güney Kore wonu neredeyse %50 değer kaybetti. Günümüzdeki mevcut para birimindeki sıfırların sebebi de bu şekilde başlayan bir dizi olayların sonucudur.
1982'de enflasyon ve otomatların artan popülaritesi sebebiyle 12 Haziran 1982'de 500 won madeni parası piyasaya sürüldü. Ocak 1983'te madeni paraları standartlaştırmak amacıyla önceki 500 wonu da içine alacak şekilde 1, 5, 10, 50 ve 100'lük yeni bir seri de piyasaya sürüldü ancak paraların orijinalliğini bozmamak için eski paraların görünüşünde pek değişiklik yapılmadı.
Kore'de 1982-2006 basılan madeni paralar | |||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Resim | Değer | Teknik özellikler | Açıklama | Tarihi | BOK serisi tanımı | ||||||
Ön Yüz | Arka Yüz | Çap | Ağırlık | Bileşenler | Kenar | Ön Yüz | Arka Yüz | Tedavül | Kaldırılış | ||
![]() | ![]() | ₩1 | 17,2 mm | 0,729 gr | %100 alüminyum | Sade | Gülhatmi çiçeği, para değeri (hangıl) | Değer (rakam), banka unvanı, basım yılı | 1983 | 15 Ocak 1983 | Seri III (다 ) |
![]() | ![]() | ₩5 | 20,4 mm | 2.95 gr | Pirinç %65 bakır %35 çinko | Sade | Geobukseon, para değeri (hangıl) | Değer (rakam), banka unvanı, basım yılı | 1983 | 15 Ocak 1983 | Seri III (다 ) |
![]() | ![]() | ₩10 | 22,86 mm | 4.06 gr | Dabotap Pagoda, para değer (hangıl) | ||||||
Bu görüntüler 55 px olarak standart ölçeklendirilmiştir. Gerçek boyutları için madeni para çapı açıklamalarına bakınız. |
Kore Bankası 2006 yılının başlarında aynı yılın sonlarına doğru 10 wonluk madeni paraları yeniden basma niyetini açıkladı. Ancak 10 won için 38 won harcanması gerektiğinden parayı daha az maliyetli hale getirecek bir yol arayışına girişti. Görsel tasarımı eski 10 won ile aynı olmasına rağmen madeni içeriği değiştirilerek 18 Aralık 2006'da tekrar piyasaya sürüldü.
1 ve 5 wonluk madeni paralar 1992'den beri hala dolaşımdadır ancak Kore Bankası yıllara göre artık darp etmediği veya çok az darp ettiği için nadir bulunduklarından bunlar 10 wona yuvarlanmaktadır.
Kullanımda olan mevcut madeni paralar | ||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
resim | Değer | Teknik özellikler | Açıklama | Tarihi | BOK serisi tanımı | |||||
Ön Yüz | Arka Yüz | Çap | Ağırlık | İçerik | Kenar | Ön Yüz | Arka Yüz | Tedavül | ||
![]() | ![]() | ₩ 10 | 18 mm | 1.22 gr | Bakır kaplı alüminyum %48 bakır %52 alüminyum | Sade | Dabotap Pagoda, para değeri (hangıl) | Değer (rakam), banka unvanı, basım yılı | 18 Aralık 2006 | Seri IV (라 ) |
![]() | ![]() | ₩ 50 | 21,6 mm | 4.16 gr | %70 bakır %18 çinko %12 nikel | Kamış Desen | Pirinç demeti, para değer (hangıl) | Değer (rakam), banka unvanı, basım yılı | 15 Ocak 1983 | Seri II (나 ) |
![]() | ![]() | ₩ 100 | 24 mm | 5,42 gr | Nikel Bakırı %75 bakır %25 nikel | Yi Sun-sin, para değer (hangıl) | ||||
![]() | ![]() | ₩ 500 | 26,5 mm | 7,7 gr | Kırmızı taçlı turna, para değeri (hangıl) | 12 Haziran 1982 | Seri I (가 ) | |||
Bu görüntüler 55 px olarak standart ölçeklendirilmiştir. Gerçek boyutları için madeni para çapı açıklamalarına bakınız. |
Günümüzde kullanılan Güney Kore wonu banknotları
Madeni Paralar (주화):
- 1 Güney Kore Wonu (Artık kullanımda değil.)
- 5 Güney Kore Wonu (Artık kullanımda değil.)
- 10 Güney Kore Wonu (Kullanımda ancak nadiren kullanılıyor.)
- 50 Güney Kore Wonu
- 100 Güney Kore Wonu
- 500 Güney Kore Wonu
Banknotlar (지폐):
- 1000 Güney Kore Wonu
- 2000 Güney Kore Wonu (2018 Kış Olimpiyatları hatıra parası.)
- 5000 Güney Kore Wonu
- 10000 Güney Kore Wonu
- 50000 Güney Kore Wonu
Kaynakça
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 7 Nisan 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 7 Nisan 2020.
Wikimedia Commons'ta Güney Kore wonu ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Guney Kore wonu Korece 대한민국 원 Turkce Kore Cumhuriyeti Wonu simge ISO 4217 KRW telaffuz w ʌ n Korece telaffuz wʌn ya da sadece won 원 Guney Kore de kullanilan resmi para birimidir Won merkezi Guney Kore nin baskenti Seul de bulunan Kore Bankasi 대한민국 은행 tarafindan servis edilir Won yuz tane Jeon a 전 錢 bolunur ancak jeonlar artik gunluk ticari islemlerde kullanilmamaktadir ve sadece doviz kurlarinda bulunur Su anda Guney Kore de kullanilan paralar EtimolojiYarim Won 1905 Won Cin yuani ile Japon yeni ile birlikte bu uc es kokenli para biriminin bir kolunu olusturmaktadir Hanja da 圓 sembolu ile gosterilir hwan seklinde telaffuz edilir ve yuvarlak anlamina gelir Kore de ilk olarak Cin para birimi olan yuanin yerellestirilmis hali olan hwan Ingilizce gosterimi Yang kullanilmaktaydi Bu para birimi tael ya da tahil 兩 两 Mandarin de liǎng seklinde telaffuz edilir olarak bilinen ve 50 grama denk gelen bir olcu birimine dayanmaktaydi Yang ise 100 fen e 分 fen ayriliyordu Korecede f ile e sesine rastlanmadigi icin bu kelime pun 푼 seklinde telaffuz ediliyordu Hwan ve pun kelimeleri zaman icinde halk arasinda birleserek won olarak telaffuz edildi ve 1902 yilindaki degisiklikle won kelimesi resmi olarak kabul edilerek yeni para biriminin adi oldu 20 Won 1907 Tarihi10 Yang 兩 Kore Kralligi Hazine Bakanligi 1893 18 Yuzyil Guney Kore wonu Cin yuani ve Japon yeni temel alinarak Kore icin standartlastirilmis klasik bir Dogu Asya para birimidir Won yerel para duzeyinde kalmis ve uluslararasi kullanima pek cikamamistir Cin yuani ve Japon yeni kullanilmaktaydi ancak 16 yuzyila itibaren ise ulkede uluslararasi ticaret icin Amerika daki Ispanyol devletlerin kullandigi gumus bazli ragbet gormeye basladi Ispanyol dolari 19 yuzyilda yogun bir sekilde kullanilmaktaydi 19 Yuzyil Kore Imparatorlugu dis dunyada daha itibari olmasi icin Kore wonunu guclendirmeye karar verdi ve bunun sonucu olarak 22 Mayis 1902 de altin standardini kabul eden kanun ilan edildi Bu kanuna gore 1902 yilinda 10 hwan i 1 won a esit kabul etti 5 10 20 won degerinde sikkeler uretildi Sikkeler 90 altin 10 bakirdan olusuyordu Japon Isgali Donemi 1 Kore Yeni 1932 1910 1945 yillari arasinda Japonya nin isgali altinda olan Kore Yarimadasi nda Korece 조선 엔 Japonca 朝鮮圓 kullanilmaya baslandi II Dunya Savasi Sonrasi Donem 1945 te savas bitip Japonya yarimadadan cekildiginde kuzey ve guney Kore hukumetleri tum ulkede gecerli olmasi icin Kore wonu tedavule surunce iki ayri won ortaya cikti Gunumuzde de kullanilan para birimi olan won karismanin engellenmesi icin Guney Kore Wonu ve Kuzey Kore wonu seklinde adlandirilir Bu yeni won herr iki tarafta da 100 jeona bolundu Soguk Savas ve Kore Savasi donemleri Guney Kore hukumeti kendi wonunu Amerikan dolarina indekslerken Kuzey Kore ise Rus rublesine indekslendi Guney Kore sabit doviz politikasi izleyerek 1 Amerikan dolarini 15 Guney Kore wonuna sabitledi Ancak Kore Savasi nedeniyle bir dizi devaluasyon yasandi Devaluasyon tarihi ABD dolarinin won cinsinden degeri1 Ekim 1945 1515 Temmuz 1947 501 Ekim 1948 45014 Haziran 1949 900 yalnizca devlet disi islemler 1 Mayis 1950 18001 Kasim 1950 2 5001 Nisan 1951 6 000 1946 da Joseon Bankasi 10 ve 100 won degerlerinde banknotlar cikarmaya basladi Bunlari 1949 da 5 ve 1000 wonluk banknotlar izledi 12 Haziran 1950 de Kore Merkez Bankasi kuruldu Bu banka Joseon Bankasi nin tum gorevlerini ustlendi 1952 yilinda 5 10 50 jeon ile 500 1000 won cikarildi 1953 yilinda da bir dizi yeni banknot cikarilmaya devam edildi Para biriminde artan sifirlar sebebiyle 15 Subat 1953 tarihinde 100 won 1 hwan a esitlendi Won yerini Hwan alsa da Ingilizcedeki karsiligi won olarak kullanilmaya devam etti 9 Haziran 1962 tarihine kadar hwan adiyla bu sekilde kullanildi ve sonradan yine won ana para birimi olarak kullanilmaya devam edildi Kore Savasi Sonrasi Donem Won 10 Haziran 1962 de tekrar kullanima suruldu dolasimdaki hwan ise geri cekilmeye baslandi Bu won ikinci Kore wonu olarak da bilinir 22 Mart 1975 te ise hwan yasal olarak kaldirilarak won tek para birimi haline geldi Kore wonunun kisaltmasi ISO 4217 kodu ile KRW seklinde tescillendi 125 won 1 ABD dolara sabitlendi Ancak yillar icinde yine devaluasyonlar yasandi Tanitim tarihi ABD dolarinin won cinsinden degeri10 Haziran 1962 1253 Mayis 1964 2553 Agustos 1972 4007 Aralik 1974 48012 Ocak 1980 580 Kore banknotlari ve madeni paralari tasarimlari bakimindan serilere ayrilmistir ve seriler sirasiyla 가 ka 나 na 다 ta 라 ra 마 ma 바 pa 사 sa seklinde tanimlanmistir Tum seriler sirasiyla 가 serisi I seri 나 serisi II seri seklinde de adlandirilir ve yedinci seriye kadar tasarim vardir 1962 de Kore Bankasi 10 ve 50 jeon Ingiltere tarafindan 1 5 10 50 100 500 wonluk banknotlari basildi ve piyasaya surdu 10 ve 100 wonluk banknotlarin ikinci serisi ise Kore Darphanesi ve Baski Guvenligi Sirketi KOMSCO 한국조폐공사 tarafindan Kore de basildi 1965 yilinda kagit paralarda sahteciligin onune gecmek icin oyma baski teknigi kullanilan III seri 다 basildi Bunu 1966 da Ingiliz bankasinda oyma baskili 500 won 1969 da litobaskili tas baskili 50 wonluk banknotlar izledi 1 Agustos 1966 da 1 5 10 wonluk madeni paralar tedavule suruldugunde 10 ve 50 hwanlik madeni paralar tedavulden kaldirildi Bu yeni paralar miladi takvimi gosteren ilk paralardir Daha onceleri ise geleneksel Kore takvimi kullaniliyordu 1962 Thomas De La Rue Serisi BanknotlariResim Deger Boyutlar Ana renk Tanim Tarihi BOK serisi tanimion yuz Ters On yuz Arka yuz Tedavul Kaldirilis 1 94 50 mm Pembe Kore Bankasi nin sembolu Ayirt edici desen para degeri rakam banka unvani Ingilizce 10 Haziran 1962 20 Mayis 1970 Serisiz 5 Mavi 1 Mayis 1969 10 108 54 mm Yesil 1 Eylul 1962 Seri I 가 50 156 66 mm Turuncu Geoje yakinlarindaki Haegeumgang Mesale para degeri rakam banka unvani Ingilizce 20 Mayis 1970 100 Yesil Bagimsizlik Kapisi Dongnimmun 독립문 14 Subat 1969 500 Gri Guney Kapisi Namdaemun 남대문 3 Subat 1967Kore de 1966 1982 basilan madeni paralarResim Deger Teknik ozellikler Aciklama Tarihi BOK serisi tanimiOn Yuz Arka Yuz Cap Agirlik Bilesenler Kenar On Yuz Arka Yuz Tedavul Kaldirilis1 Won 1966 On 1 Won 1966 Arka 1 17 2 mm 1 7 gr Pirinc 60 bakir 40 cinko Sade Gulhatmi cicegi para degeri banka unvani hangil Para degeri rakam banka unvani basim yili 16 Agustos 1966 1 Aralik 1980 Seri I 가 1 17 2 mm 0 729 gr 100 aluminyum Sade Gulhatmi cicegi para degeri banka unvani hangil Para degeri rakam banka unvani basim yili 26 Agustos 1968 1992 Seri II 나 5 20 4 mm 3 09 gr Ticari bronz 88 bakir 12 cinko Sade Geobukseon para degeri banka unvani hangil Para degeri rakam banka unvani basim yili 16 Agustos 1966 1992 Seri I 가 5 20 4 mm 2 95 gr Pirinc 65 bakir 35 cinko Sade Geobukseon para degeri banka unvani hangil Para degeri rakam banka unvani basim yili 16 Temmuz 1970 1992 Seri II 나 10 22 86 mm 4 22 gr Ticari bronz 88 bakir 12 cinko Sade para degeri banka unvani hangil Para degeri rakam banka unvani basim yili 16 Agustos 1966 Hala dolasimda Seri I 가 10 22 86 mm 4 06 gr Ticari Bronz 65 bakir 35 cinko Sade Dabotap Pagoda para degeri banka unvani hangil Para degeri rakam banka unvani basim yili 16 Temmuz 1970 Hala dolasimda Seri II 나 50 21 6 mm 4 16 gr 70 bakir 18 cinko 12 nikel Kamis Desen Pirinc demeti para degeri hangil Para degeri rakam banka unvani hangul basim yili 1 Aralik 1972 Hala dolasimda Seri I 가 100 24 mm 5 42 gr Nikel Bakiri 75 bakir 25 nikel Yi Sun sin para degeri banka unvani hangil Para degeri rakam basim yili 30 Kasim 1970Bu goruntuler 55 px olarak standart olceklendirilmistir Gercek boyutlari icin madeni para capi aciklamalarina bakiniz Modern Donem 27 Subat 1980 tarihinde sistemi uygulamasina gecildi 24 Aralik 1997 de Uluslararasi Para Fonu IMF ile yapilan anlasma neticesinde tum para kisitlamalari kaldirildi IMF ile yapilan anlasmalar uzun vadede ulkeyi kalkindirsa da kisa vadede paranin degerini dusurdu Paranin degerini dusuren bir diger etken ise 1997 de yasanan Asya mali krizi idi Bu krizde Guney Kore wonu neredeyse 50 deger kaybetti Gunumuzdeki mevcut para birimindeki sifirlarin sebebi de bu sekilde baslayan bir dizi olaylarin sonucudur 1982 de enflasyon ve otomatlarin artan popularitesi sebebiyle 12 Haziran 1982 de 500 won madeni parasi piyasaya suruldu Ocak 1983 te madeni paralari standartlastirmak amaciyla onceki 500 wonu da icine alacak sekilde 1 5 10 50 ve 100 luk yeni bir seri de piyasaya suruldu ancak paralarin orijinalligini bozmamak icin eski paralarin gorunusunde pek degisiklik yapilmadi Kore de 1982 2006 basilan madeni paralarResim Deger Teknik ozellikler Aciklama Tarihi BOK serisi tanimiOn Yuz Arka Yuz Cap Agirlik Bilesenler Kenar On Yuz Arka Yuz Tedavul Kaldirilis 1 17 2 mm 0 729 gr 100 aluminyum Sade Gulhatmi cicegi para degeri hangil Deger rakam banka unvani basim yili 1983 15 Ocak 1983 Seri III 다 5 20 4 mm 2 95 gr Pirinc 65 bakir 35 cinko Sade Geobukseon para degeri hangil Deger rakam banka unvani basim yili 1983 15 Ocak 1983 Seri III 다 10 22 86 mm 4 06 gr Dabotap Pagoda para deger hangil Bu goruntuler 55 px olarak standart olceklendirilmistir Gercek boyutlari icin madeni para capi aciklamalarina bakiniz Kore Bankasi 2006 yilinin baslarinda ayni yilin sonlarina dogru 10 wonluk madeni paralari yeniden basma niyetini acikladi Ancak 10 won icin 38 won harcanmasi gerektiginden parayi daha az maliyetli hale getirecek bir yol arayisina giristi Gorsel tasarimi eski 10 won ile ayni olmasina ragmen madeni icerigi degistirilerek 18 Aralik 2006 da tekrar piyasaya suruldu 1 ve 5 wonluk madeni paralar 1992 den beri hala dolasimdadir ancak Kore Bankasi yillara gore artik darp etmedigi veya cok az darp ettigi icin nadir bulunduklarindan bunlar 10 wona yuvarlanmaktadir Kullanimda olan mevcut madeni paralarresim Deger Teknik ozellikler Aciklama Tarihi BOK serisi tanimiOn Yuz Arka Yuz Cap Agirlik Icerik Kenar On Yuz Arka Yuz Tedavul 10 18 mm 1 22 gr Bakir kapli aluminyum 48 bakir 52 aluminyum Sade Dabotap Pagoda para degeri hangil Deger rakam banka unvani basim yili 18 Aralik 2006 Seri IV 라 50 21 6 mm 4 16 gr 70 bakir 18 cinko 12 nikel Kamis Desen Pirinc demeti para deger hangil Deger rakam banka unvani basim yili 15 Ocak 1983 Seri II 나 100 24 mm 5 42 gr Nikel Bakiri 75 bakir 25 nikel Yi Sun sin para deger hangil 500 26 5 mm 7 7 gr Kirmizi tacli turna para degeri hangil 12 Haziran 1982 Seri I 가 Bu goruntuler 55 px olarak standart olceklendirilmistir Gercek boyutlari icin madeni para capi aciklamalarina bakiniz Gunumuzde kullanilan Guney Kore wonu banknotlariMadeni Paralar 주화 1 Guney Kore Wonu Artik kullanimda degil 5 Guney Kore Wonu Artik kullanimda degil 10 Guney Kore Wonu Kullanimda ancak nadiren kullaniliyor 50 Guney Kore Wonu 100 Guney Kore Wonu 500 Guney Kore Wonu Banknotlar 지폐 1000 Guney Kore Wonu 2000 Guney Kore Wonu 2018 Kis Olimpiyatlari hatira parasi 5000 Guney Kore Wonu 10000 Guney Kore Wonu 50000 Guney Kore WonuKaynakca Arsivlenmis kopya 7 Nisan 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 7 Nisan 2020 Wikimedia Commons ta Guney Kore wonu ile ilgili ortam dosyalari bulunmaktadir