Hacılar Camii (Boşnakça: Hadžijska džamija) veya Vekilharç Camii (Vekil-Harač džamija), Bosna-Hersek'in başkenti Saraybosna'da bulunan bir camidir. Cami, 16. yüzyılda Osmanlı döneminde inşa edilmiş olup Centar belediyesinde Alifakovaç mahallesinde yer almaktadır.
![]() Hacılar Camii | |
![]() | |
Genel bilgiler | |
---|---|
Mimari tarz | Osmanlı İslam |
Konum | Saraybosna, Bosna-Hersek |
Koordinatlar | 43°51′31″K 18°26′05″D / 43.85861°K 18.43472°D |
Tamamlanma | 1541 |
Teknik ayrıntılar | |
Kubbe sayısı | 1 |
Minare sayısı | 1 |
Tarihçe
Cami, Gazi Hüsrev Bey'in levazım subayı Vekilharç tarafından 1541 ile 1561 yılları arasında yaptırılmış ve ilk olarak onun adını almıştır. Hacılar tarafından buradan Mekke'ye yolculuklarına başladıklarından Hacılar Camii olarak adlandırılmıştır.
Cami, Mahalle ile aynı zamanda, 1540 ile 1545 yılları arasında yaptırılmıştır. Vekilharç camisi olarak bilinen cami, açık sundurmalı, kırma çatılı ve taş minareli tek mekanlı bir camidir. Taş, kerpiç ve ahşaptan inşa edilmiş olup, 12x12 m boyutlarıyla en güzel ve geniş camiler arasındadır. Adını, geleneklere göre, bu caminin önünden Saraybosnalı hacılar uğurlandığı ve ilk önce camide namaz kıldıkları için almıştır. Bundan sonra hacılar hac için Alifakovaç ve Keçi Köprüsü üzerinden Mekke'ye giderlerdi.
Vekilharç Mustafa'ya ek olarak, bu caminin birkaç hayırseveri vardı. 1846'da bu mahallenin sakinlerinden Saraybosna müftüsü Mehmed Şakir Mujidović camiye bir depo bulunan bir dükkan miras bıraktı. Zengin bir Saraybosna tüccarı olan Hacı Mustaybey Beşli (-1799), caminin yanına bir mektep ve bir fırın inşa ettirdi; ancak bunlar I. Dünya Savaşı'ndan sonra yıkıldı. Caminin yakınında, caminin önünde bulunan ahşap köprü nedeniyle Drvenija medresesi olarak bilinen Džumišića medresesi vardı. Ekim 1697'de Savoy prensi Eugene'nin Saraybosna'ya yaptığı sefer sırasında cami yandı, ancak Mahalle sakinleri kısa sürede camiyi onardı.
1800 yılında Mostar kadısı Mustafa Feyzi, caminin giriş kapısının soluna taştan bir çeşme yaptırdı. Çeşmenin üzerindeki levhaya Nestâlik yazısıyla bir yazı oyulmuştur. Korunan kitabe Türkçe yazılmış bir şiir biçimindedir:
"Bu mülkün sahibi, Mostar'ın Hamdi-efendisinin oğlu, bir müderris, Benefşe kasabasının kadısı olan Mustafa Feyzi'dir. Bu çeşmeyi yenileyen kişidir.
Kevser suyu (cennetteki bir kaynak) gibi su içenler şöyle diyeceklerdir: Yüce Allah bu iyiliği kabul etsin. Haşim geldi ve ona kronogramı okudu:
Hayırsever cenneti kazandı Firdevs. Yıl 1215. (1800/01)"
1938'de Hacı Hasan Ağa Neziragić caminin yenilenmesini emretti. O zaman, kanepeler ve musanderanın değiştirilmesine ek olarak, ahşap çatı yapısı değiştirildi ve seramik kiremit kaplaması kırmızı kiremitlerle değiştirildi.Bosna Savaşı (1992-1995) sırasında caminin çatısı yıkıldı. Daha sonra, çatı yapısı kısmen onarıldı ve hasarlı kiremit kaplaması değiştirildi. Caminin mevcut çatısı yüksek, eğimli, dik eğimli, ahşap çatı yapısı ve kırmızı kiremit kaplamasıdır. Hacı Hasan Ağa Neziragić caminin yenilenmesini emrettiğinde 1938'de inşa edildi. Kanepeler ve musandera değiştirildi ve caminin haremindeki kırık ve hasarlı nišan mezar taşları onarıldı. Bu yenileme hakkında caminin girişinin üzerinde bir yazıt bulunmaktadır.
Son büyük yenileme, mevcut avlu duvarının yeni bir duvarla değiştirildiği 1959 yılında gerçekleşti. Caminin yanında 51 nišan mezar taşının bulunduğu bir mezarlık var, bunlardan 23'ünde yazıt var. En eski nişan 1731'den, en yenisi ise 1873'ten kalmadır. Caminin kurucusu Vekilharç Mustafa, Osmanlı yönetimine karşı on yıllık isyanın liderleri olan ve 1757'de Saraybosna'da idam edilen Moriç kardeşler (Hacı Mehmed Moriç ve İbrahimağa Moriç) ile birlikte bu mezarlığa gömüldü.
Caminin eski çatı planının günümüzde yeniden kurulması planlanmaktadır.
Mimarisi
Caminin etrafı duvarla çevrili olup, içinde 19. yüzyılın başlarında Saraybosna Kadısı Mustafa Fevzi tarafından yenilenen bir taş çeşme bulunmaktadır. Kitabede bu çeşmeden bahsedilmektedir.
Galeri
- Hacılar Camii
- Caminin yanındaki çeşme
- Cami yanındaki mezarlıklar
Kaynakça
- ^ daenet d.o.o. "Sarajevo Official Web Site : Cultural and Historic Heritage of the City of Sarajevo". sarajevo.ba. 11 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ a b daenet d.o.o. "Grad Sarajevo : Islamski sakralni objekti". sarajevo.ba. 10 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2015.
- ^ Mujezinovic, Mehmed (1974). Islamic Epigraphy of Bosnia and Herzegovina, book 1. Veselin Masleša. s. 337. Erişim tarihi: 25 Mart 2025.
- ^ Mujezinovic, Mehmed (1974). Islamic Epigraphy of Bosnia and Herzegovina, book 1. Veselin Masleša. ss. 82-91. Erişim tarihi: 25 Mart 2025.
- ^ Mujezinovic, Mehmed (1974). Islamic Epigraphy of Bosnia and Herzegovina, book 1. Veselin Masleša. ss. 346-347. Erişim tarihi: 25 Mart 2025.
- ^ a b c d "Vekil Harčova – Hadžijska džamija u Sarajevu…. završen projekat sanacije krova – Kantonalni zavod za zaštitu kulturno-historijskog i prirodnog naslijeđa" (Boşnakça). Erişim tarihi: 25 Mart 2025.
- ^ Mujezinovic, Mehmed (1974). Islamic Epigraphy of Bosnia and Herzegovina, book 1. Veselin Masleša. ss. 337-339. Erişim tarihi: 25 Mart 2025.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Hacilar Camii Bosnakca Hadzijska dzamija veya Vekilharc Camii Vekil Harac dzamija Bosna Hersek in baskenti Saraybosna da bulunan bir camidir Cami 16 yuzyilda Osmanli doneminde insa edilmis olup Centar belediyesinde Alifakovac mahallesinde yer almaktadir Hacilar Camii Hadzijska dzamijaHacilar CamiiGenel bilgilerMimari tarzOsmanli IslamKonumSaraybosna Bosna HersekKoordinatlar43 51 31 K 18 26 05 D 43 85861 K 18 43472 D 43 85861 18 43472Tamamlanma1541Teknik ayrintilarKubbe sayisi1Minare sayisi1TarihceCami Gazi Husrev Bey in levazim subayi Vekilharc tarafindan 1541 ile 1561 yillari arasinda yaptirilmis ve ilk olarak onun adini almistir Hacilar tarafindan buradan Mekke ye yolculuklarina basladiklarindan Hacilar Camii olarak adlandirilmistir Cami Mahalle ile ayni zamanda 1540 ile 1545 yillari arasinda yaptirilmistir Vekilharc camisi olarak bilinen cami acik sundurmali kirma catili ve tas minareli tek mekanli bir camidir Tas kerpic ve ahsaptan insa edilmis olup 12x12 m boyutlariyla en guzel ve genis camiler arasindadir Adini geleneklere gore bu caminin onunden Saraybosnali hacilar ugurlandigi ve ilk once camide namaz kildiklari icin almistir Bundan sonra hacilar hac icin Alifakovac ve Keci Koprusu uzerinden Mekke ye giderlerdi Vekilharc Mustafa ya ek olarak bu caminin birkac hayirseveri vardi 1846 da bu mahallenin sakinlerinden Saraybosna muftusu Mehmed Sakir Mujidovic camiye bir depo bulunan bir dukkan miras birakti Zengin bir Saraybosna tuccari olan Haci Mustaybey Besli 1799 caminin yanina bir mektep ve bir firin insa ettirdi ancak bunlar I Dunya Savasi ndan sonra yikildi Caminin yakininda caminin onunde bulunan ahsap kopru nedeniyle Drvenija medresesi olarak bilinen Dzumisica medresesi vardi Ekim 1697 de Savoy prensi Eugene nin Saraybosna ya yaptigi sefer sirasinda cami yandi ancak Mahalle sakinleri kisa surede camiyi onardi 1800 yilinda Mostar kadisi Mustafa Feyzi caminin giris kapisinin soluna tastan bir cesme yaptirdi Cesmenin uzerindeki levhaya Nestalik yazisiyla bir yazi oyulmustur Korunan kitabe Turkce yazilmis bir siir bicimindedir Bu mulkun sahibi Mostar in Hamdi efendisinin oglu bir muderris Benefse kasabasinin kadisi olan Mustafa Feyzi dir Bu cesmeyi yenileyen kisidir Kevser suyu cennetteki bir kaynak gibi su icenler soyle diyeceklerdir Yuce Allah bu iyiligi kabul etsin Hasim geldi ve ona kronogrami okudu Hayirsever cenneti kazandi Firdevs Yil 1215 1800 01 1938 de Haci Hasan Aga Neziragic caminin yenilenmesini emretti O zaman kanepeler ve musanderanin degistirilmesine ek olarak ahsap cati yapisi degistirildi ve seramik kiremit kaplamasi kirmizi kiremitlerle degistirildi Bosna Savasi 1992 1995 sirasinda caminin catisi yikildi Daha sonra cati yapisi kismen onarildi ve hasarli kiremit kaplamasi degistirildi Caminin mevcut catisi yuksek egimli dik egimli ahsap cati yapisi ve kirmizi kiremit kaplamasidir Haci Hasan Aga Neziragic caminin yenilenmesini emrettiginde 1938 de insa edildi Kanepeler ve musandera degistirildi ve caminin haremindeki kirik ve hasarli nisan mezar taslari onarildi Bu yenileme hakkinda caminin girisinin uzerinde bir yazit bulunmaktadir Son buyuk yenileme mevcut avlu duvarinin yeni bir duvarla degistirildigi 1959 yilinda gerceklesti Caminin yaninda 51 nisan mezar tasinin bulundugu bir mezarlik var bunlardan 23 unde yazit var En eski nisan 1731 den en yenisi ise 1873 ten kalmadir Caminin kurucusu Vekilharc Mustafa Osmanli yonetimine karsi on yillik isyanin liderleri olan ve 1757 de Saraybosna da idam edilen Moric kardesler Haci Mehmed Moric ve Ibrahimaga Moric ile birlikte bu mezarliga gomuldu Caminin eski cati planinin gunumuzde yeniden kurulmasi planlanmaktadir MimarisiCaminin etrafi duvarla cevrili olup icinde 19 yuzyilin baslarinda Saraybosna Kadisi Mustafa Fevzi tarafindan yenilenen bir tas cesme bulunmaktadir Kitabede bu cesmeden bahsedilmektedir GaleriHacilar Camii Caminin yanindaki cesme Cami yanindaki mezarliklarKaynakcaWikimedia Commons ta Hadzijska Mosque ile ilgili ortam dosyalari mevcuttur daenet d o o Sarajevo Official Web Site Cultural and Historic Heritage of the City of Sarajevo sarajevo ba 11 Eylul 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi a b daenet d o o Grad Sarajevo Islamski sakralni objekti sarajevo ba 10 Mart 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 5 Eylul 2015 Mujezinovic Mehmed 1974 Islamic Epigraphy of Bosnia and Herzegovina book 1 Veselin Maslesa s 337 Erisim tarihi 25 Mart 2025 Mujezinovic Mehmed 1974 Islamic Epigraphy of Bosnia and Herzegovina book 1 Veselin Maslesa ss 82 91 Erisim tarihi 25 Mart 2025 Mujezinovic Mehmed 1974 Islamic Epigraphy of Bosnia and Herzegovina book 1 Veselin Maslesa ss 346 347 Erisim tarihi 25 Mart 2025 a b c d Vekil Harcova Hadzijska dzamija u Sarajevu zavrsen projekat sanacije krova Kantonalni zavod za zastitu kulturno historijskog i prirodnog naslijeđa Bosnakca Erisim tarihi 25 Mart 2025 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Mujezinovic Mehmed 1974 Islamic Epigraphy of Bosnia and Herzegovina book 1 Veselin Maslesa ss 337 339 Erisim tarihi 25 Mart 2025