Littos Savaşı Giritli şehir devletleri Knossus ve Polirinia tarafından MÖ 220'den yaklaşık MÖ 216'ya kadar sürdürülen bir iç çatışmaydı. Savaş, detayları ile tarihçi Polibios tarafından kaydedilmiştir. Antik Çağ'da "Girit tarihinin en büyük savaşı" olarak kabul edilmektedir.
Littos Savaşı | |||||
---|---|---|---|---|---|
![]() | |||||
| |||||
Taraflar | |||||
Knossos, Gortina, Kidonya, Rodos, | , , , Makedonya, | ||||
Komutanlar ve liderler | |||||
, Philopoemen | |||||
Güçler | |||||
Giritlilerin sayısı belirsiz, 1000 Aetolyalı, 6 Rodos gemisi | Giritlilerin sayısı belirsiz, 400 Illyrialı, 200 Achaealı, 100 Foçalı |
Başlangıç
Girit'teki çatışmanın başlangıcı, Bizantion'un Pontus Euxinus'a giderken Boğaz'dan geçen tüm gemilere uyguladığı geçiş ücreti nedeniyle Rodos ve Bizantion şehirleri arasında yaşanan ticari savaşa dayanmaktadır.
Savaşın patlak vermesi
Girit'te müttefik şehirler olan Knossus ve Gortina, tek başına direnen Sparta kolonisi Litttos dışında tüm adanın kontrolünü ele geçirmişti. Rodos filosu başındaki Polemokles Bizantion'a karşı yürüttüğü savaştan döndüğünde, Knossoslular onun Littos'a karşı çabalarında yardımcı olabileceğini düşündüler ve Rodoslulardan yardım istediler. Bunun üzerine Polemokles üç güverteli ve üç güvertesiz gemiyle geldi.
Ancak gelişinden kısa bir süre sonra Eleutherna halkı onu bir Timarchus adındaki bir vatandaşa suikast düzenlemekle suçladı ve karşılık olarak Rodoslulara savaş ilan ettiler.
Bu arada Knossoslular ve müttefikleri Littos'a karşı harekete geçtiler, ancak daha sonra bilinmeyen bir nedenle ittifak bozuldu ve ittifak içerisindeki Giritliler birbirleri ile savaşmaya başladılar. Böylece, Polirinia ve Lappa şehirleri, diğer bazı topluluklarla birlikte, Knossoslulardan ayrılarak Littoslular ile ittifak kurdu.
İç savaş
Gortina'da da vatandaşlar ittifak konusunda bölünmüştü. Yaşlı Gortina sakinleri Knossos'a sadık kalırken, genç Gortinalılar Littosluları tercih etti ve bir iç savaş patlak verdi.
Savaşın seyrinin değiştiğini gören Knossoslular Aetolian Ligi'nden yardım istediler. Aetolyalılar bunun üzerine 1000 şavaşçı ile Kidonya'ya geldiler.
Aetolyalılar'ın gelişinden sonra, Gortina'daki yaşlılar, Knossoslular ve Aetolyalılar'ı kalelerini işgal etmeye ve genç rakiplerini elimine etmeye çalışırken, genç Gortinalılar İda Dağı'nın güneyindeki körfeze bakan antk Phaistos kalesine sığındılar.
Daha sonra Phaistos'taki genç Gortyn'liler, işgal altındaki Gortina'nın limanına karşı bir saldırı başlattılar ve ardından rakiplerini Gortina kalesinde kuşattılar.
Littos'un Yok Edilmesi
Knossoslular Gortina'da meşgulken, Littoslu savaşçıların çoğu, düşman topraklarını işgal etmek için şehirlerini terk etti. Ancak Knossoslular bu durumdar haberdar olup savunmasız durumdaki Littos şehrini işgal etme fırsatını yakaladılar, tüm kadınları ve çocukları ele geçirdiler ve şehri yerle bir ettiler. Littoslular seferlerinden döndüklerinde, harap olmuş evlerini görüp, şehirlerini terk etmeye karar verdiler. Bunlardan bazıları Lappa'ya yerleştiler.
Çatışmanın bir yan etkisi olarak, savaş sonrası Helenistik dünyanın her yerinde Girit paralı askerleri ve ünlü okçular kayda geçmiştir. Littoslular da savaş sonrası vatanlarına geri dönüp şehirlerini yeniden inşa etmişlerdir.
Literatür
- Polybius, The Histories, IV 53–55 2 Eylül 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- War in the Hellenistic World : a Social and Cultural History. Blackwell Publishing. 2005. ISBN .
- Florence Gaignerot-Driessen, The 'killing' of a city: a destruction by enforced abandonment, in: Jan Driessen (ed.), Destruction: Archaeological, Philological and Historical Perspectives, Presses universitaires, Louvain, 2013
- Teocharis Detorakis, History of Crete, Heraklion, 1994
Kaynakça
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Littos Savasi Giritli sehir devletleri Knossus ve Polirinia tarafindan MO 220 den yaklasik MO 216 ya kadar surdurulen bir ic catismaydi Savas detaylari ile tarihci Polibios tarafindan kaydedilmistir Antik Cag da Girit tarihinin en buyuk savasi olarak kabul edilmektedir Littos SavasiTarihyaklasik MO 220 216BolgeGiritTaraflarKnossos Gortina Kidonya Rodos Makedonya Komutanlar ve liderler PhilopoemenGuclerGiritlilerin sayisi belirsiz 1000 Aetolyali 6 Rodos gemisiGiritlilerin sayisi belirsiz 400 Illyriali 200 Achaeali 100 FocaliBaslangicGirit teki catismanin baslangici Bizantion un Pontus Euxinus a giderken Bogaz dan gecen tum gemilere uyguladigi gecis ucreti nedeniyle Rodos ve Bizantion sehirleri arasinda yasanan ticari savasa dayanmaktadir Savasin patlak vermesiGirit te muttefik sehirler olan Knossus ve Gortina tek basina direnen Sparta kolonisi Litttos disinda tum adanin kontrolunu ele gecirmisti Rodos filosu basindaki Polemokles Bizantion a karsi yuruttugu savastan dondugunde Knossoslular onun Littos a karsi cabalarinda yardimci olabilecegini dusunduler ve Rodoslulardan yardim istediler Bunun uzerine Polemokles uc guverteli ve uc guvertesiz gemiyle geldi Ancak gelisinden kisa bir sure sonra Eleutherna halki onu bir Timarchus adindaki bir vatandasa suikast duzenlemekle sucladi ve karsilik olarak Rodoslulara savas ilan ettiler Bu arada Knossoslular ve muttefikleri Littos a karsi harekete gectiler ancak daha sonra bilinmeyen bir nedenle ittifak bozuldu ve ittifak icerisindeki Giritliler birbirleri ile savasmaya basladilar Boylece Polirinia ve Lappa sehirleri diger bazi topluluklarla birlikte Knossoslulardan ayrilarak Littoslular ile ittifak kurdu Ic savasGortina da da vatandaslar ittifak konusunda bolunmustu Yasli Gortina sakinleri Knossos a sadik kalirken genc Gortinalilar Littoslulari tercih etti ve bir ic savas patlak verdi Savasin seyrinin degistigini goren Knossoslular Aetolian Ligi nden yardim istediler Aetolyalilar bunun uzerine 1000 savasci ile Kidonya ya geldiler Aetolyalilar in gelisinden sonra Gortina daki yaslilar Knossoslular ve Aetolyalilar i kalelerini isgal etmeye ve genc rakiplerini elimine etmeye calisirken genc Gortinalilar Ida Dagi nin guneyindeki korfeze bakan antk Phaistos kalesine sigindilar Daha sonra Phaistos taki genc Gortyn liler isgal altindaki Gortina nin limanina karsi bir saldiri baslattilar ve ardindan rakiplerini Gortina kalesinde kusattilar Littos un Yok EdilmesiKnossoslular Gortina da mesgulken Littoslu savascilarin cogu dusman topraklarini isgal etmek icin sehirlerini terk etti Ancak Knossoslular bu durumdar haberdar olup savunmasiz durumdaki Littos sehrini isgal etme firsatini yakaladilar tum kadinlari ve cocuklari ele gecirdiler ve sehri yerle bir ettiler Littoslular seferlerinden donduklerinde harap olmus evlerini gorup sehirlerini terk etmeye karar verdiler Bunlardan bazilari Lappa ya yerlestiler Catismanin bir yan etkisi olarak savas sonrasi Helenistik dunyanin her yerinde Girit parali askerleri ve unlu okcular kayda gecmistir Littoslular da savas sonrasi vatanlarina geri donup sehirlerini yeniden insa etmislerdir LiteraturPolybius The Histories IV 53 55 2 Eylul 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde War in the Hellenistic World a Social and Cultural History Blackwell Publishing 2005 ISBN 0631226087 Florence Gaignerot Driessen The killing of a city a destruction by enforced abandonment in Jan Driessen ed Destruction Archaeological Philological and Historical Perspectives Presses universitaires Louvain 2013 Teocharis Detorakis History of Crete Heraklion 1994Kaynakca a b Chaniotis 2005 Polybius IV 53 55 2 Eylul 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde Polybius IV 43 52 Polybius IV 53 Polybius IV 53 7 Polybius IV 53 8 10 and 55 6 Polybius IV 54