Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Nadir Şah Seferleri, önce han sonrasında Safevi hanedanının yerine şah olan Afşar İmparatorluğu'nun kurucusu Nadir Şah'ın 18. yüzyılın ilk yarısında İran ve Orta Asya'da gerçekleştirdiği askeri seferlerdir. Nadir'in seferlerinin ilki Safevi hanedanı komutanı olarak Hotakilere karşı başlatıldı. Safevi İmparatorluğu'nun başkenti İsfahan'ın Afganlar tarafından ele geçirilmesinin ardından Safevi hanedanı neredeyse yıkılıyordu. Safevi tahtını yeniden tesis etmeye çalışan ve krallık unvanına sahip çıkan II. Tahmasib, Safeviler Nadir'i kişisel askeri hizmetine kabul etti. Nadir o dönemde Horasan'da küçük ve önemsiz bir askerî birliğin komutanlarından biriydi. Kuzeybatıdaki Abdali Afganlarını etkisiz hale getirdikten sonra II. Tahmasb'ı kendisine bağımlı hale getiren Nadir, ülkenin geri kalanını işgal eden Hotakilere karşı savaş başlattı. Afganlara karşı kazanılan birkaç inanılmaz zaferin ardından İsfahan özgürlüğüne kavuştu ve II. Tahmasib, Safevi tahtına çıktı. Böylece Safevi hanedanının hakimiyeti yeniden tesis edildi.
| Nadir Şah Seferleri | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Afşar hanedanının kurucusu Nadir Şah | |||||||||
| |||||||||
Safevilerin yeniden tahta geçmesinin ardından Nadir batıya ve kuzeye doğru seferlere başladı. Amacı, karışıklık dönemi Osmanlı ve Rusya'ya kaybedilen Safevi topraklarını geri almaktı. 5 yıl süren savaşların ardından Nadir, imparatorluğun batı sınırlarını yeniden tesis etmeyi başardı. Kafkasya'nın büyük bölümünde imparatorluğun egemenliğini kabul ettirdi.
Bir dizi başarılı askeri sefer, Nadir'e; artık imparatorluk seçkinleri tarafından desteklenmeyen Safevi hanedanını kansız bir şekilde devirme meşruiyetini sağladı. Afşar Hanedanı'nın kurucusu olan Nadir Şah, 1736 yılında Muğan'da kendisini Şah ilan etmiş ve Şah olarak ilk seferini Afganistan üzerine gerçekleştirmiştir. Bu seferde Afganistan'ı bütünüyle zapt etmeyi amaçlamıştır. Afganistan'ın tamamen zapt edilmesinin ardından arkasında tehdit kalmayan Nadir'e Babür seferinin yolu açıldı. Bu sefer onun en başarılı askeri seferlerinden biri olarak görülmektedir. Hayber Geçidi'nde Nadir, yalnızca 10.000 adamdan oluşan nispeten küçük ordusuyla kendinden sayıca daha fazla olan bir öncü Babürlü ordusunu yendi. Hayber'de kazanılan savaşın ardından Babürlerin ana ordusuyla karşılaştı. Babürlü ordusu Nadir Şah'ın ordusunun altı katıydı. Buna rağmen üç saat süren savaşta Afşar İmparatorluğu ordusu galip geldi. Savaşın sonucunda Babür İmparatoru Muhammed Şah, Nadir Şah'a bağlılığını bildirdi ve başkent Delhi'ye girdi. Nadir, şehirde kendisine karşı çıkan isyanı bastırıp yerlilere katliam düzenledikten bir süre sonra şehri terk etti. Şehirden ayrılırken yanına büyük miktarda ganimet alan Nadir Şah, İndus Nehri'nin kuzeyindeki Babür topraklarını da ilhak etti.
Nadir, başkenti Meşhed'e dönmesiyle Orta Asya'da seferlere başladı. Bu seferler sonrası Afşar İmparatorluğu'nun Orta Asya'daki hegemonyası kurulmuş ve İmparatorluk, Sasani İmparatorluğu'ndan bile daha büyük bir alanı kapsar hale gelmişti. Bu noktadan sonra Nadir Şah ruhsal sorunlar ve paranoyalar yaşamaya başladı ve sağlığı kötüleşti. Kuzeyde Lezgilere karşı yaptığı sefer nispeten daha az başarılıydı. Nadir'in beklenmedik kararı nedeniyle Bağdat kuşatması komutanlarının çağrılarına rağmen beklenenden erken tamamlandı. Bundan sonra Nadir Şah, imparatorluk halkına karşı yıkıcı ve sert politikalarını sürdürerek, yavaş yavaş yakın çevresini ve benzer düşüncedeki insanları kendisine yabancılaştırdı. Varislerini ve sadık komutanlarını kendisine ihanet etmekle ve isyana hazırlanmakla suçladı. Nadir Şah saltanatının son yıllarında kendisine isyan eden halkları bastırmak için imparatorluk topraklarının dört bir yanına seferler düzenlemekle meşguldü. Bu isyanların çoğu sert şekilde, birçoğu katliamlar yoluyla, bastırıldı. Osmanlı ordusuna karşı son büyük zaferini Kars'ta kazandı. Burada Osmanlı tarafından yapılan barış teklifini reddetti. Bitmeyen sefer, isyanlar ve Nadir Şah'ın bozulan psikolojisi sonucunda zayıflayan imparatorlukta Osmanlı seferi sırasında Nadir Şah kendi çadırında bir grup subay tarafından suikasta uğradı. Onun ölümüyle tüm imparatorluğa kaos hakim oldu. Ülkede iç savaşlar ve kabileler arası çatışmalar yaygınlaştı. Bu feodalizm ve karışıklıklar dönemi, Ağa Muhammed Han Kaçar'ın iktidara gelmesine kadar yaklaşık yarım yüzyıl sürdü.
Kaynakça
- ^ Lockhart, Laurence (1973). Nadir Shah: A Critical Study Based Mainly Upon Contemporary Sources (İngilizce). AMS Press. ISBN .
- ^ a b c Axworthy, Michael (24 Mart 2010). The Sword of Persia: Nader Shah, from Tribal Warrior to Conquering Tyrant (İngilizce). I.B.Tauris. ISBN .
- ^ Erman, Kubilayhan (29 Ekim 2018). "Afshar Nader Shah: Military Leadership, Strategy and the Armed Forces During his Reign". Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı. 16 (25): 87-104. doi:10.17518/canakkalearastirmalari.475826. ISSN 2148-0877.
- ^ Melville, Charles (14 Temmuz 2022). The Contest for Rule in Eighteenth-Century Iran: Idea of Iran Vol. 11 (İngilizce). Bloomsbury Publishing. ISBN .
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Nadir Sah Seferleri once han sonrasinda Safevi hanedaninin yerine sah olan Afsar Imparatorlugu nun kurucusu Nadir Sah in 18 yuzyilin ilk yarisinda Iran ve Orta Asya da gerceklestirdigi askeri seferlerdir Nadir in seferlerinin ilki Safevi hanedani komutani olarak Hotakilere karsi baslatildi Safevi Imparatorlugu nun baskenti Isfahan in Afganlar tarafindan ele gecirilmesinin ardindan Safevi hanedani neredeyse yikiliyordu Safevi tahtini yeniden tesis etmeye calisan ve krallik unvanina sahip cikan II Tahmasib Safeviler Nadir i kisisel askeri hizmetine kabul etti Nadir o donemde Horasan da kucuk ve onemsiz bir askeri birligin komutanlarindan biriydi Kuzeybatidaki Abdali Afganlarini etkisiz hale getirdikten sonra II Tahmasb i kendisine bagimli hale getiren Nadir ulkenin geri kalanini isgal eden Hotakilere karsi savas baslatti Afganlara karsi kazanilan birkac inanilmaz zaferin ardindan Isfahan ozgurlugune kavustu ve II Tahmasib Safevi tahtina cikti Boylece Safevi hanedaninin hakimiyeti yeniden tesis edildi Nadir Sah SeferleriAfsar hanedaninin kurucusu Nadir SahTarih1720 1747BolgeIran ve Orta AsyaSebepNadir Sah in kaybedilen Safevi topraklarini geri alma istegiSonucBaslarda Safevilerin karisiklik donemi kaybettigi topraklar geri alindi Seferlerin sonunda Dagistan daki askeri basarisizlik ve artan ic isyanlar neticesinde Nadir Sah suikaste ugradi Safevilerin yeniden tahta gecmesinin ardindan Nadir batiya ve kuzeye dogru seferlere basladi Amaci karisiklik donemi Osmanli ve Rusya ya kaybedilen Safevi topraklarini geri almakti 5 yil suren savaslarin ardindan Nadir imparatorlugun bati sinirlarini yeniden tesis etmeyi basardi Kafkasya nin buyuk bolumunde imparatorlugun egemenligini kabul ettirdi Bir dizi basarili askeri sefer Nadir e artik imparatorluk seckinleri tarafindan desteklenmeyen Safevi hanedanini kansiz bir sekilde devirme mesruiyetini sagladi Afsar Hanedani nin kurucusu olan Nadir Sah 1736 yilinda Mugan da kendisini Sah ilan etmis ve Sah olarak ilk seferini Afganistan uzerine gerceklestirmistir Bu seferde Afganistan i butunuyle zapt etmeyi amaclamistir Afganistan in tamamen zapt edilmesinin ardindan arkasinda tehdit kalmayan Nadir e Babur seferinin yolu acildi Bu sefer onun en basarili askeri seferlerinden biri olarak gorulmektedir Hayber Gecidi nde Nadir yalnizca 10 000 adamdan olusan nispeten kucuk ordusuyla kendinden sayica daha fazla olan bir oncu Baburlu ordusunu yendi Hayber de kazanilan savasin ardindan Baburlerin ana ordusuyla karsilasti Baburlu ordusu Nadir Sah in ordusunun alti katiydi Buna ragmen uc saat suren savasta Afsar Imparatorlugu ordusu galip geldi Savasin sonucunda Babur Imparatoru Muhammed Sah Nadir Sah a bagliligini bildirdi ve baskent Delhi ye girdi Nadir sehirde kendisine karsi cikan isyani bastirip yerlilere katliam duzenledikten bir sure sonra sehri terk etti Sehirden ayrilirken yanina buyuk miktarda ganimet alan Nadir Sah Indus Nehri nin kuzeyindeki Babur topraklarini da ilhak etti Nadir baskenti Meshed e donmesiyle Orta Asya da seferlere basladi Bu seferler sonrasi Afsar Imparatorlugu nun Orta Asya daki hegemonyasi kurulmus ve Imparatorluk Sasani Imparatorlugu ndan bile daha buyuk bir alani kapsar hale gelmisti Bu noktadan sonra Nadir Sah ruhsal sorunlar ve paranoyalar yasamaya basladi ve sagligi kotulesti Kuzeyde Lezgilere karsi yaptigi sefer nispeten daha az basariliydi Nadir in beklenmedik karari nedeniyle Bagdat kusatmasi komutanlarinin cagrilarina ragmen beklenenden erken tamamlandi Bundan sonra Nadir Sah imparatorluk halkina karsi yikici ve sert politikalarini surdurerek yavas yavas yakin cevresini ve benzer dusuncedeki insanlari kendisine yabancilastirdi Varislerini ve sadik komutanlarini kendisine ihanet etmekle ve isyana hazirlanmakla sucladi Nadir Sah saltanatinin son yillarinda kendisine isyan eden halklari bastirmak icin imparatorluk topraklarinin dort bir yanina seferler duzenlemekle mesguldu Bu isyanlarin cogu sert sekilde bircogu katliamlar yoluyla bastirildi Osmanli ordusuna karsi son buyuk zaferini Kars ta kazandi Burada Osmanli tarafindan yapilan baris teklifini reddetti Bitmeyen sefer isyanlar ve Nadir Sah in bozulan psikolojisi sonucunda zayiflayan imparatorlukta Osmanli seferi sirasinda Nadir Sah kendi cadirinda bir grup subay tarafindan suikasta ugradi Onun olumuyle tum imparatorluga kaos hakim oldu Ulkede ic savaslar ve kabileler arasi catismalar yayginlasti Bu feodalizm ve karisikliklar donemi Aga Muhammed Han Kacar in iktidara gelmesine kadar yaklasik yarim yuzyil surdu Kaynakca Lockhart Laurence 1973 Nadir Shah A Critical Study Based Mainly Upon Contemporary Sources Ingilizce AMS Press ISBN 978 0 404 56290 8 a b c Axworthy Michael 24 Mart 2010 The Sword of Persia Nader Shah from Tribal Warrior to Conquering Tyrant Ingilizce I B Tauris ISBN 978 0 85772 193 8 Erman Kubilayhan 29 Ekim 2018 Afshar Nader Shah Military Leadership Strategy and the Armed Forces During his Reign Canakkale Arastirmalari Turk Yilligi 16 25 87 104 doi 10 17518 canakkalearastirmalari 475826 ISSN 2148 0877 Melville Charles 14 Temmuz 2022 The Contest for Rule in Eighteenth Century Iran Idea of Iran Vol 11 Ingilizce Bloomsbury Publishing ISBN 978 0 7556 4595 4