Biy-Hem ili (Tuva Türkçesi: Бий-Хем кожуун), Tuva Cumhuriyeti'nde 17 idari bölgeden biridir. İdari bölgenin yönetim merkezi Turan şehridir.
Biy-Hem ili Пий-Хемский кожуун Бий-Хем кожуун (Tuva Türkçesi) | |
Konum | |
![]() | |
Yönetim | |
Ülke: | |
Federâl Bölge: | ![]() |
Başkent: | Turan (şehir) |
Genel bilgiler | |
Yüzölçüm: | 9.200 km² (3.552 sq mi) |
Nüfus: | 11.099 |
- Yoğunluk: | 1 /km² (3 /sq mi) |
Diğer bilgiler | |
Dili: | Tuva Türkçesi, Rusça |
Coğrafya
Ülkenin kuzeyinde yer alan bölge, Turan-Uyuk havzasında yer alır. Bölgenin kuzeyinde Batı Sayan Dağları ötesinde Krasnoyarsk bölgesi bulunur. Güneyde Uyuk dağı yer alır. En büyük akarsu: Uyuk akarsuyu olup Biy-Hem (Ulu Yenisey) akarsuyunun sağ koludur. Hem kelimesi Moğolcadan gelmiş olup akarsu anlamını verir. Eski Türkçede akarsu anlamında kem sözü kullanılır.
Tarih
Biy-Hem 1890'lardan itibaren Rus yerleşimcilerin işgal alanı olmuştur.
Nüfus
Nüfus toplamı 11,9 bin kişidir (2002).
İdari Yönetim
Bölge 1 şehir, 7 belde olmak üzere 14 yerleşimden oluşur.
- Turan şehri: Bilelig (arban), Şivilig (arban), Nayıral (arban) arbanları Turan şehrine bağlıdır.;
- Arjaan sumuzu: İdari merkezi Arjaan köyü olup Çkalovka arbanı da bu idari yönetime bağlıdır.
- Sevi sumuzu: İdari merkezi Hüt köyü olup Sevi arbanı da bu idari yönetime bağlıdır.
- Seserlig: Merkezi Seserlig köyüdür.
- Sööş: Merkezi Sööş köyüdür.
- Tarlag: İdari yönetim merkezi Tarlag köyüdür.
- Öök: İdari merkezi Öök köyü olup Leninka arbanı da bu idari birime bağlıdır.
- Hadınğ: İdari merkezi Hadın köyüdür.
Ekonomi
Köy ekonomisi olup tarima dayanır.
Ulaşım
Güneydoğu'dan kuzeybatıya bölge içinden Usin yolu geçer ki Kızıl-Abakan arası M-54 yoludur. Öbür önemli yol ise - «Turan—» arası yoldur.
Görülecek Şeyler
Arjaan köyü yakınında bulunan Arjaan Arkeolojik Alanı, İskitlere ait pek çok kurganı barındıran bir komplekstir. MÖ 7. yüzyıldan kaldığı sanılan bu tarihi kalıntı 2001 yılında bulundu. Kurganlarda pek çok altın takı bulunmuştur. Bazı takılarda «İskit hayvan» üslubu göze çarpar.
Kaynakça
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 21 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2012.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar