Plecoptera, genellikle taş sinekleri olarak bilinen bir böcek takımıdır. Dünya çapında yaklaşık 3.500 tür tanımlanmıştır ve halen yeni türler keşfedilmektedir. Taş sinekleri, Antarktika hariç dünyanın her yerinde bulunurlar. Plecoptera, Karbonifer ve Alt Permiyen jeolojik dönemlerinden tanımlanan yakın akrabalarıyla Neoptera'nın en ilkel gruplarından biri olduğuna inanılırken, gerçek taş sinekleri sadece biraz daha genç fosillerden bilinmektedirler. Bununla birlikte modern çeşitlilikleri görünüşe göre Mezozoik kökenlidirler.
Plecoptera | |||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() sp. | |||||||||||
Biyolojik sınıflandırma | |||||||||||
| |||||||||||
Suborders | |||||||||||
and see text |
Plecoptera hem Güney hem de Kuzey Yarımküre'de bulunur ve nüfusları oldukça farklıdır, ancak evrimsel kanıtlar türlerin bir kez daha coğrafi olarak izole hale gelmeden önce ekvatoru birkaç kez geçmiş olabileceğini düşündürmektedir.
Tüm Plecoptera türleri su kirliliğine karşı dayanaksızdır. Bir akarsuda veya durgun suda bulunmaları genellikle iyi su kalitesinin bir göstergesidir.
Açıklama ve ekoloji
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlsTDJVMkwxTjBiMjVsWm14NVh5MWZaR2x1YjNSdmNHVnliR0V1YW5Cbkx6SXlNSEI0TFZOMGIyNWxabXg1WHkxZlpHbHViM1J2Y0dWeWJHRXVhbkJuLmpwZw==.jpg)
(Gripopterygidae: )
Taş sinekleri diğer böceklere kıyasla birkaç özel özellik barındıran bir anatomiye sahiptir. Çiğneyen çeneleri, uzun, çok bölümlü antenleri, büyük bileşik gözleri ve iki veya üç ocelli ile basit ağız parçalarına sahiptirlerler. Bacakları sağlamdır ve her biri iki pençeyle biterler. Karınları nispeten yumuşaktır. Hem nimfalar hem de yetişkinler, karınlarının ucundan çıkıntı yapan uzun ve eşleştirilmiş cerci'ye sahiptirler.
"Plecoptera" adı, Antik Yunanca plekein (πλέκειν, "örgü ") ve pteryx'ten (πτέρυξ, "kanat") "örgülü kanatlar" anlamına gelir. Bu, zarsı olan ve sırtları üzerinde düz olarak katlanan iki çift kanatlarının karmaşık yerleşimini ifade etmek için kullanılır. Taş sinekleri genellikle güçlü uçucular değildirler ve bazı türler tamamen kanatsız olabilir.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgyTHpZekwxQnNaV052Y0hSbGNtRXRkR0ZsYm1sdmNIUmxjbmxuYVdSaFpTNXdibWN2TWpJd2NIZ3RVR3hsWTI5d2RHVnlZUzEwWVdWdWFXOXdkR1Z5ZVdkcFpHRmxMbkJ1Wnc9PS5wbmc=.png)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTltTDJZNEwxQnNaV052Y0hSbGNtRXRjR1Z5Ykdsa1lXVXhMWE53TG5CdVp5OHlNakJ3ZUMxUWJHVmpiM0IwWlhKaExYQmxjbXhwWkdGbE1TMXpjQzV3Ym1jPS5wbmc=.png)
Bazal soylar ("Antarctoperlaria")
- Üst aile
- Aile Diamphipnoidae
- Aile Eustheniidae
- Süper aile
- Aile Austroperlidae
- Aile Gripopterygidae
Alttakım Arctoperlaria
- Bazal aile
- Infraorder
- Aile Capniidae (yaklaşık 300 tür) - küçük kış taş sinekleri
- Aile Leuctridae (390'dan fazla tür) - kanatlı taş sinekleri
- Aile Nemouridae (700'den fazla tür) - bahar taş sinekleri
- Aile Notonemouridae
- Aile Taeniopterygidae (yaklaşık 110 tür) - kış taş sinekleri
- Infraorder
- Chloroperlidae Ailesi (180'den fazla tür) - yeşil taş sinekleri
- Perlidae Ailesi (yaklaşık 400 tür) - bayağı taş sinekleri
- Aile Perlodidae (350'den fazla tür)
- Aile Peltoperlidae (yaklaşık 68 tür)
- Aile Styloperlidae (yaklaşık 10 tür)
- Aile Pteronarcyidae (yaklaşık 12 tür) - somon sinekleri, dev taş sinekleri
Kaynakça
- ^ Arillo & Engel (2006: 10, appendix 2)
- ^ Romolo Fochetti; José Manuel Tierno de Figueroa (2008). "Global diversity of stoneflies (Plecoptera; Insecta) in freshwater". C. Lévêque (Ed.). Freshwater Animal Diversity Assessment. . 595. ss. 265-377. doi:10.1007/978-1-4020-8259-7_39. ISBN . Yazar eksik
|soyadı2=
(); Birden fazla|editör-ad=
ve|editör-ilk=
kullanıldı (); r|ad1=
eksik|soyadı1=
(); r eksik|soyadı2=
() - ^ Brittain, 1987
- ^ a b Peter Zwick (2000). "Phylogenetic system and zoogeography of the Plecoptera". . 45: 709-746. doi:10.1146/annurev.ento.45.1.709. (PMID) 10761594.
- ^ H. B. N. Hynes (1993). Adults and Nymphs of British Stoneflies. . ISBN .
- ^ . 6 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2013. Yazar
|ad1=
eksik|soyadı1=
() - ^ Hoell, H.V.; Doyen, J.T.; Purcell, A.H. (1998). Introduction to Insect Biology and Diversity. 2nd. Oxford University Press. ss. 383-386. ISBN . Yazar eksik
|soyadı2=
() - ^ S. C. Woodhouse (1910). English-Greek Dictionary - a Vocabulary of the Attic Language. Londra: George Routledge & Sons. 3 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 20 Nisan 2023.
Dış bağlantılar
Wikimedia Commons'ta Plecoptera ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
Vikitür'de Plecoptera ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.
- order Plecoptera (Version 5.0/5.0) 6 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Plecoptera genellikle tas sinekleri olarak bilinen bir bocek takimidir Dunya capinda yaklasik 3 500 tur tanimlanmistir ve halen yeni turler kesfedilmektedir Tas sinekleri Antarktika haric dunyanin her yerinde bulunurlar Plecoptera Karbonifer ve Alt Permiyen jeolojik donemlerinden tanimlanan yakin akrabalariyla Neoptera nin en ilkel gruplarindan biri olduguna inanilirken gercek tas sinekleri sadece biraz daha genc fosillerden bilinmektedirler Bununla birlikte modern cesitlilikleri gorunuse gore Mezozoik kokenlidirler Plecopterasp Biyolojik siniflandirmaAlem AnimaliaSube ArthropodaSinif InsectaCohort PolyneopteraTakim Plecoptera Burmeister 1839Subordersand see text Plecoptera hem Guney hem de Kuzey Yarimkure de bulunur ve nufuslari oldukca farklidir ancak evrimsel kanitlar turlerin bir kez daha cografi olarak izole hale gelmeden once ekvatoru birkac kez gecmis olabilecegini dusundurmektedir Tum Plecoptera turleri su kirliligine karsi dayanaksizdir Bir akarsuda veya durgun suda bulunmalari genellikle iyi su kalitesinin bir gostergesidir Aciklama ve ekolojiAltin bir tas sinegi perisi Plecoptera Perlidaeimago yetiskin Gripopterygidae Tas sinekleri diger boceklere kiyasla birkac ozel ozellik barindiran bir anatomiye sahiptir Cigneyen ceneleri uzun cok bolumlu antenleri buyuk bilesik gozleri ve iki veya uc ocelli ile basit agiz parcalarina sahiptirlerler Bacaklari saglamdir ve her biri iki penceyle biterler Karinlari nispeten yumusaktir Hem nimfalar hem de yetiskinler karinlarinin ucundan cikinti yapan uzun ve eslestirilmis cerci ye sahiptirler Plecoptera adi Antik Yunanca plekein plekein orgu ve pteryx ten ptery3 kanat orgulu kanatlar anlamina gelir Bu zarsi olan ve sirtlari uzerinde duz olarak katlanan iki cift kanatlarinin karmasik yerlesimini ifade etmek icin kullanilir Tas sinekleri genellikle guclu ucucular degildirler ve bazi turler tamamen kanatsiz olabilir Taeniopterygidae familyasinin yetiskiniPerlidae familyasinin yetiskini Bazal soylar Antarctoperlaria Ust aile Aile Diamphipnoidae Aile Eustheniidae Super aile Aile Austroperlidae Aile Gripopterygidae Alttakim Arctoperlaria Bazal aile Infraorder Aile Capniidae yaklasik 300 tur kucuk kis tas sinekleri Aile Leuctridae 390 dan fazla tur kanatli tas sinekleri Aile Nemouridae 700 den fazla tur bahar tas sinekleri Aile Notonemouridae Aile Taeniopterygidae yaklasik 110 tur kis tas sinekleri Infraorder Chloroperlidae Ailesi 180 den fazla tur yesil tas sinekleri Perlidae Ailesi yaklasik 400 tur bayagi tas sinekleri Aile Perlodidae 350 den fazla tur Aile Peltoperlidae yaklasik 68 tur Aile Styloperlidae yaklasik 10 tur Aile Pteronarcyidae yaklasik 12 tur somon sinekleri dev tas sinekleriKaynakca Arillo amp Engel 2006 10 appendix 2 Romolo Fochetti Jose Manuel Tierno de Figueroa 2008 Global diversity of stoneflies Plecoptera Insecta in freshwater C Leveque Ed Freshwater Animal Diversity Assessment 595 ss 265 377 doi 10 1007 978 1 4020 8259 7 39 ISBN 978 1 4020 8258 0 Yazar eksik soyadi2 yardim Birden fazla editor ad ve editor ilk kullanildi yardim r ad1 eksik soyadi1 yardim r eksik soyadi2 yardim Brittain 1987 a b Peter Zwick 2000 Phylogenetic system and zoogeography of the Plecoptera 45 709 746 doi 10 1146 annurev ento 45 1 709 PMID 10761594 H B N Hynes 1993 Adults and Nymphs of British Stoneflies ISBN 978 0 900386 28 2 6 Eylul 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 16 Mayis 2013 Yazar ad1 eksik soyadi1 yardim Hoell H V Doyen J T Purcell A H 1998 Introduction to Insect Biology and Diversity 2nd Oxford University Press ss 383 386 ISBN 978 0 19 510033 4 Yazar eksik soyadi2 yardim S C Woodhouse 1910 English Greek Dictionary a Vocabulary of the Attic Language Londra George Routledge amp Sons 3 Mayis 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 20 Nisan 2023 Dis baglantilarWikimedia Commons ta Plecoptera ile ilgili coklu ortam belgeleri bulunur Vikitur de Plecoptera ile ilgili ayrintili taksonomik bilgiler bulunur order Plecoptera Version 5 0 5 0 6 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde