Bu maddede birçok sorun bulunmaktadır. Lütfen sayfayı geliştirin veya bu sorunlar konusunda bir yorum yapın.
|
Bimetal şerit, sıcaklık değişimini mekanik yer değiştirmeye dönüştürmek için kullanılan bir araçtır. Isıtıldığında farklı tonlarda genişleyen; genellikle çelik veya bakırdan, bazen pirinçten yapılan, iki farklı metal şeritten oluşur. Şeritler, perçinleme, lehimleme ya da kaynaklama yoluyla boydan boya birbirine birleştirilir. Farklı genişlemeler, metalin ısıtılmaları durumunda, düz şeridi; bir istikamete doğru bükülmeye zorlar; başlangıçtaki sıcaklığın altına düşülmesi durumda ise tersi istikamette gelişmeye zorlar. Daha yüksek katsayılı termal genleşme ile metal; şerit ısıtıldığında veya iç kısmı soğutulduğunda eğrinin dış tarafında bulunur. Şeridin yanlara doğru yer değiştirmesi iki metalin her birine yönelik küçük bir uzunlamasına genişlemeden çok daha büyüktür. Bu etki, mekanik ve elektrikli cihazlarda geniş bir şekilde kullanılmaktadır. Bazı uygulamalarda bimetal şerit düz form şeklinde kullanılmaktadır. Diğerlerinde, bu kompaktlık (yoğunluk) için bir bobin halinde sarılır. Sarmal versiyonunun (sürümün) daha uzunu gelişmiş bir duyarlılık vermekte.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlqTDJOaUwwSnBiV1YwWVd4c2FXTmZjM1J5YVhCbExuTjJaeTh6TURCd2VDMUNhVzFsZEdGc2JHbGpYM04wY21sd1pTNXpkbWN1Y0c1bi5wbmc=.png)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k4eUx6STJMMEpwYldWMFlXeGZZMjlwYkY5eVpXRmpkSE5mZEc5ZmJHbG5hSFJsY2k1bmFXWT0uZ2lm.gif)
Tarihi
En erken döneme ait bimetal şerit, genellikle bu keşifle anılan 18. yy saat üreticisi John Harrison tarafından yapılmıştır. O bunu, denge yayındaki sıcaklık kaynaklı değişiklikleri telafi etmek için 1759’un üçüncü deniz kronometresi (H3) için yaptı. Bu ızgara sarkaçtaki termal genişlemenin düzeltilmesi için yaptığı bimetalik mekanizma ile karıştırılmamalıdır. Onun en erken örneklerinde, perçinler ile birleştirilmiş iki ayrı metal şerit vardı, ayrıca doğrudan çelik yüzey üzerine eritilmiş bakır eritme tekniğini de icat etti. Bu tipte bir şerit onun son zaman göstergesi, H5’e uygundu. Harrison'ın bu icadı İngiltere’deki Westminster kilisesindeki bir anıtlaştırıldı.
Uygulamaları
Saatler
Mekanik saat mekanizmaları, çalışıma saatlerinin saptanmasında hatalara neden olacak ısı değişikliklerine hassasiyet göstermektedirler. Bimetal şerit bazı mekanizmalarda kompanse etmek için kullanılır. En yaygın yöntem denge çarkı tekerinin dairesel kasnağı için bimetal yapının kullanılmasıdır. Dengeyi denetleyen yay ısının artmasıyla daha da zayıflarken, denge (ve dolayısıyla zamanın kaydedilmesi) salınım sürecini sabit tutmak için çapta küçülür.
Termostatlar
Isınmanın ve soğumanın regülasyonunda, geniş bir sıcaklık aralığı üzerinde çalışan termostatlar kullanılmaktadır. Bunlarda, diğer (hareketli) uç elektrikle temas halindeyken, bimetal şeridin bir ucu da mekanik olarak sabit olup bir elektrik güç kaynağına bağlıdır. Ayarlanabilir termostatlarda diğer bir temas, bir kontrol düğmesi veya kolu ile konumlandırılmıştır. Böylece belirlenen pozisyon; ayar noktası denilen regüle edilmiş (düzenlenmiş) ısıyı kontrol eder.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlqTDJNeUwxZFFWR2hsY20xdmMzUmhkQzVxY0djdk1qQXdjSGd0VjFCVWFHVnliVzl6ZEdGMExtcHdadz09LmpwZw==.jpg)
Bazı termostatlar iki elektrik kablosuna bağlı cıvadan bir anahtar kullanır. Tüm mekanizmanın açısı, termostatın ayar noktasını kontrol edecek şekilde ayarlanabilir. Uygulamaya bağlı olarak, daha yüksek bir sıcaklığın (bir ısıtıcı kontrolü olarak) bir kontak açabilme ihtimali bulunmakta veya (bir buzdolabı veya klimada olduğu üzere) bir kontağı kapatabilmekte. Elektrik bağlantıları (bir ev ütüsündeki gibi) doğrudan veya dolaylı olarak elektrikle çalışan valf üzerinden, bir röle ya da doğal gaz veya akaryakıt tedarik yoluyla elektriği açıp kapayarak güç kaynağını kontrol edebilir. Bazı doğal gaz ısıtıcılarında güç kaynağı bir pilot ateşi (küçük sürekli yanan alev) ile ısıtılan bir termokupl (hararet müşiri) ile donatılabilir. Yakmak için pilot ateşi olmayan bazı cihazlarda (en modern gaz kurutucularında ve bazı doğal gaz ısıtıcılarında ve dekoratif şöminelerde olduğu gibi) kontaklar; ya bir resistanslı ısıtıcı veya elektrikle çalışan, kıvılcım üreten cihazı bulunan elektronik ateşleyiciyi kontrol eden röleyi çalıştıran gücü azaltılmış elektrikli ev aletleriyle sağlanır.
Termometreler
Sonucu doğrudan gösteren kadranlı termometre (verandada bulunan termometre veya etin bulunduğu buzdolabındaki termometre örneğinde olduğu gibi), bobin halinde sarılmış bir bimetal şerit kullanır. Bobinin bir ucu, elektrikli ev cihazına sabitlenmiş olup, diğer ucu da gösterge inesi sağlar. Bimetal şerit, kayıt termometresinde de kullanılır. Breguet termometresi, bir tri-metalik sarmaldan oluşur.
Isı motorları
Isı motorlarını üretimi amacıyla ilkelerin nasıl kullanılabileceğini gösteren basit oyuncaklar üretilmektedir.
Elektrikli cihazlar
Aşırı akımdan devrelerini korumak için minyatür devre kesicilerde bimetal şeritler kullanılır. Bimetal şeridi ısıtmak için, yayla çalışan kontağı gevşeten bağlantıyı çalıştıran ve büken tel bobin kullanılır. Bu devreyi keser ve bimetal şerit soğuduğunda sıfırlanabilir. Bimetal şeritler zaman-geciktirme rölelerinde, lamba flaşör ve floresan lamba staterlerinde (çalıştırıcılar) de kullanılmaktadır. Bazı cihazlarda doğrudan mevcut bimetal şeritler üzerinden akan elektrik akımı, onu ısıtmak ve kontağı doğrudan çalıştırmak için yeterlidir.
Hesaplamalar
Bimetalik Işının eğriliği:
Bu formülde ve
Young modülü olup, Materyal birin yüksekliği ve
ve
Young modülü olup Materyal ikinin yüksekliğidir.
gerginlik uyumsuzluğu olup
aşağıdaki formülle hesaplanır:
Bu formülde, α1 Malzeme Bir'in Termal Genleşme Katsayısı olup, α2 Malzeme
İki Termal Genleşme Katsayısını ifade eder. ΔT akımın sıcaklığı eksi referans
sıcaklığıdır (ışının hiçbir bükülme göstermediği ısı noktası).
Kaynakça
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Bu maddede bircok sorun bulunmaktadir Lutfen sayfayi gelistirin veya bu sorunlar konusunda tartisma sayfasinda bir yorum yapin Bu madde Vikipedi bicem el kitabina uygun degildir Maddeyi Vikipedi standartlarina uygun bicimde duzenleyerek Vikipedi ye katkida bulunabilirsiniz Gerekli duzenleme yapilmadan bu sablon kaldirilmamalidir Mart 2024 Bimetal serit sicaklik degisimini mekanik yer degistirmeye donusturmek icin kullanilan bir aractir Isitildiginda farkli tonlarda genisleyen genellikle celik veya bakirdan bazen pirincten yapilan iki farkli metal seritten olusur Seritler percinleme lehimleme ya da kaynaklama yoluyla boydan boya birbirine birlestirilir Farkli genislemeler metalin isitilmalari durumunda duz seridi bir istikamete dogru bukulmeye zorlar baslangictaki sicakligin altina dusulmesi durumda ise tersi istikamette gelismeye zorlar Daha yuksek katsayili termal genlesme ile metal serit isitildiginda veya ic kismi sogutuldugunda egrinin dis tarafinda bulunur Seridin yanlara dogru yer degistirmesi iki metalin her birine yonelik kucuk bir uzunlamasina genislemeden cok daha buyuktur Bu etki mekanik ve elektrikli cihazlarda genis bir sekilde kullanilmaktadir Bazi uygulamalarda bimetal serit duz form seklinde kullanilmaktadir Digerlerinde bu kompaktlik yogunluk icin bir bobin halinde sarilir Sarmal versiyonunun surumun daha uzunu gelismis bir duyarlilik vermekte Iki metaldeki termal genlesme arasindaki farkin seridin cok daha buyuk bir yatay yer degistirmeye nasil donustugunu gosteren bir bimetal serit diyagrami Bir termometreden gelen bimetal bobin cakmak hareket ettirildiginde bosalarak ve tekrar kivrilip sararak cakmaktan gelen isiya tepki gosterir TarihiEn erken doneme ait bimetal serit genellikle bu kesifle anilan 18 yy saat ureticisi John Harrison tarafindan yapilmistir O bunu denge yayindaki sicaklik kaynakli degisiklikleri telafi etmek icin 1759 un ucuncu deniz kronometresi H3 icin yapti Bu izgara sarkactaki termal genislemenin duzeltilmesi icin yaptigi bimetalik mekanizma ile karistirilmamalidir Onun en erken orneklerinde percinler ile birlestirilmis iki ayri metal serit vardi ayrica dogrudan celik yuzey uzerine eritilmis bakir eritme teknigini de icat etti Bu tipte bir serit onun son zaman gostergesi H5 e uygundu Harrison in bu icadi Ingiltere deki Westminster kilisesindeki bir anitlastirildi UygulamalariSaatler Mekanik saat mekanizmalari calisima saatlerinin saptanmasinda hatalara neden olacak isi degisikliklerine hassasiyet gostermektedirler Bimetal serit bazi mekanizmalarda kompanse etmek icin kullanilir En yaygin yontem denge carki tekerinin dairesel kasnagi icin bimetal yapinin kullanilmasidir Dengeyi denetleyen yay isinin artmasiyla daha da zayiflarken denge ve dolayisiyla zamanin kaydedilmesi salinim surecini sabit tutmak icin capta kuculur Termostatlar Isinmanin ve sogumanin regulasyonunda genis bir sicaklik araligi uzerinde calisan termostatlar kullanilmaktadir Bunlarda diger hareketli uc elektrikle temas halindeyken bimetal seridin bir ucu da mekanik olarak sabit olup bir elektrik guc kaynagina baglidir Ayarlanabilir termostatlarda diger bir temas bir kontrol dugmesi veya kolu ile konumlandirilmistir Boylece belirlenen pozisyon ayar noktasi denilen regule edilmis duzenlenmis isiyi kontrol eder Bimetal bobinli termostat 2 de Bazi termostatlar iki elektrik kablosuna bagli civadan bir anahtar kullanir Tum mekanizmanin acisi termostatin ayar noktasini kontrol edecek sekilde ayarlanabilir Uygulamaya bagli olarak daha yuksek bir sicakligin bir isitici kontrolu olarak bir kontak acabilme ihtimali bulunmakta veya bir buzdolabi veya klimada oldugu uzere bir kontagi kapatabilmekte Elektrik baglantilari bir ev utusundeki gibi dogrudan veya dolayli olarak elektrikle calisan valf uzerinden bir role ya da dogal gaz veya akaryakit tedarik yoluyla elektrigi acip kapayarak guc kaynagini kontrol edebilir Bazi dogal gaz isiticilarinda guc kaynagi bir pilot atesi kucuk surekli yanan alev ile isitilan bir termokupl hararet musiri ile donatilabilir Yakmak icin pilot atesi olmayan bazi cihazlarda en modern gaz kurutucularinda ve bazi dogal gaz isiticilarinda ve dekoratif sominelerde oldugu gibi kontaklar ya bir resistansli isitici veya elektrikle calisan kivilcim ureten cihazi bulunan elektronik atesleyiciyi kontrol eden roleyi calistiran gucu azaltilmis elektrikli ev aletleriyle saglanir Termometreler Sonucu dogrudan gosteren kadranli termometre verandada bulunan termometre veya etin bulundugu buzdolabindaki termometre orneginde oldugu gibi bobin halinde sarilmis bir bimetal serit kullanir Bobinin bir ucu elektrikli ev cihazina sabitlenmis olup diger ucu da gosterge inesi saglar Bimetal serit kayit termometresinde de kullanilir Breguet termometresi bir tri metalik sarmaldan olusur Isi motorlari Isi motorlarini uretimi amaciyla ilkelerin nasil kullanilabilecegini gosteren basit oyuncaklar uretilmektedir Elektrikli cihazlar Asiri akimdan devrelerini korumak icin minyatur devre kesicilerde bimetal seritler kullanilir Bimetal seridi isitmak icin yayla calisan kontagi gevseten baglantiyi calistiran ve buken tel bobin kullanilir Bu devreyi keser ve bimetal serit sogudugunda sifirlanabilir Bimetal seritler zaman geciktirme rolelerinde lamba flasor ve floresan lamba staterlerinde calistiricilar de kullanilmaktadir Bazi cihazlarda dogrudan mevcut bimetal seritler uzerinden akan elektrik akimi onu isitmak ve kontagi dogrudan calistirmak icin yeterlidir HesaplamalarBimetalik Isinin egriligi k 6E1E2 h1 h2 h1h2ϵE12h14 4E1E2h13h2 6E1E2h12h22 4E1E2h23h1 E22h24 displaystyle kappa frac 6E 1 E 2 h 1 h 2 h 1 h 2 epsilon E 1 2 h 1 4 4E 1 E 2 h 1 3 h 2 6E 1 E 2 h 1 2 h 2 2 4E 1 E 2 h 2 3 h 1 E 2 2 h 2 4 Bu formulde E1 displaystyle E 1 ve h1 displaystyle h 1 Young modulu olup Materyal birin yuksekligi ve E2 displaystyle E 2 ve h2 displaystyle h 2 Young modulu olup Materyal ikinin yuksekligidir ϵ displaystyle epsilon gerginlik uyumsuzlugu olup asagidaki formulle hesaplanir ϵ a1 a2 DT displaystyle epsilon alpha 1 alpha 2 Delta T Bu formulde a1 Malzeme Bir in Termal Genlesme Katsayisi olup a2 Malzeme Iki Termal Genlesme Katsayisini ifade eder DT akimin sicakligi eksi referans sicakligidir isinin hicbir bukulme gostermedigi isi noktasi Kaynakca