Bjeduğ lehçesi

Bjeduğ lehçesi (Batı Çerkesçe Бжъэдыгъубзэ) (Doğu Çerkesçe Бжьэдыгъубзэ), Rusya Federasyonuna bağlı Adigey Cumhuriyetinin Kuban Nehri boyunda ve Türkiye'de Çanakkale ilinin Biga ilçesinde yaşayan Bjeduğlar tarafından konuşulan bir Batı Çerkesçe lehçesidir.

Bjeduğca
бжъэдыгъубзэ
Ana dili olanlar	Rusya, Türkiye
Dil ailesi	Kuzeybatı Kafkas dilleri Çerkes dilleri Batı Çerkesçe Bjeduğca
Yazı sistemi	Kiril Alfabesi
Dil kodları
ISO 639-1	-
ISO 639-3	–

Sesbilim

Çemguy lehçesindeki [tsʷ] Bjeduğ, Şapsığ ve Abzeh diyalektlerinde [tɕʷ] (<чу>) sesine dönüşmüştür. Doğu Çerkesçede ise ise [v] (<в>) sesine dönüşmüştür.

Sözcük	Batı Çerkesçe				Doğu Çerkesçe
	Çemguy (Standart Batı Çerkesçe)		Bjeduğ, Şapsığ ve Abzeh
	IPA	Kiril	IPA	Kiril	IPA	Kiril
ayakkabı	t͡sʷaːqa	цуакъэ	t͡ɕʷaːqa	чуакъэ	vaːqa	вакъэ
öküz	t͡sʷə	цу	t͡ɕʷə	чу	və	вы
saban demiri	t͡sʷaːbza	цуабзэ	t͡ɕʷaːbza	чуабзэ	vaːbd͡za	вабзэ

• Bjeduğ lehçesindeki [ʃsʷ] (<шъ>) diğer lehçelerde [s] (<с>) olmuştur:

Sözcük	Batı Çerkesçe				Doğu Çerkesçe
	Batı Çerkesçe		Bjeduğ
	IPA	Kiril	IPA	Kiril	IPA	Kiril
ne	səd	сыд	ʃsʷəd	шъыд	sət	сыт
nasıl	sədaw	сыдэу	ʃsʷədaw	шъыдэу	dawə	дауэ

• Bjeduğ lehçesindeki [ʃsʷ] (<шъу>) diğer lehçelerde [ɕʷ] (<шъу>) olmuştur:

Sözcük	Batı Çerkesçe				Doğu Çerkesçe
	Çemguy (Standart Batı Çerkesçe)		Bjeduğ
	IPA	Kiril	IPA	Kiril	IPA	Kiril
Ho şgeldiniz	ɕʷəqeblaːʁ	шъукъеблагъ	ʃsʷəqeblaːʁ	шъукъеблагъ	fəqeblaːʁa	фыкъеблагъэ
Deri	ɕʷa	шъо	ʃsʷa	шъо	fa	фэ

• Bjeduğ lehçesindeki [j] (<й>) diğer lehçelerde [ɕ] (<щ>) veya [ʑ] (<жь>) olmuştur:

Sözcük	Batı Çerkesçe				Doğu Çerkesçe
	Çemguy (Standart Batı Çerkesçe)		Bjeduğ veŞapsığ
	IPA	Kiril	IPA	Kiril	IPA	Kiril
o	aɕ	ащ	аj	ай	ar	ар
orada	daʑ	дэжь	daj	дэй	ʁʷnaʁʷw	гъунэгъуу
kendi	jaʑ	ежь	jaj	ей	jaz	ез

Dilbilgisel farklılıklar

Araç durumu

Bjeduğ lehçelesinden araç durumu için kullanılan sonek -мджэ (-md͡ʒa) or -джэ (-d͡ʒa)'dir. Fakat Abzah lehçesi ve Doğu Çerkesçede -мкӏэ (-mt͡ʃa) or -кӏэ (-t͡ʃa) olarak kullanılır. Şapsığ lehçesi ve bazı Doğu Çerkesçe lehçelerindeise -мгьэ (-mɡʲa) or -гьэ (-gʲa). (Örnek: , Kahramanmaraş Kabardey diyalekti)

Anlamı	Şapsığ		Çoğu lehçede		Bjeduğ
	Kiril	IPA	Kiril	IPA	Kiril	IPA
Çerkesçe ile (onu kullanarak)	адыгэбзэгьэ	aːdəɣabzagʲa	адыгэбзэкӀэ	aːdəɣabzat͡ʃa	адыгэбзэджэ	aːdəɣabzad͡ʒa
kalem ile (onu kullanarak)	къэлэмымгьэ	qalaməmgʲa	къэлэмымкIэ	qalaməmt͡ʃa	къэлэмымджэ	qalaməmd͡ʒa

Gelecek zaman soneki ~эщт (~aɕt)

Gelecek zaman eki ~эщт (~aɕt)'tir ve bazı durumlarda ~ыщт (~əɕt) olarak kullanılır. Bjeduğ ve Şağsığ lehçelerinde gelecek zaman soneki ~т (~t) olarak kullanılır.

Kelime	Batı Çerkesçesi				Doğu Çerkesçesi
	Çemguy (Standart Batı Çerkesçe)		Bjeduğ veŞapsığ
	IPA	Kiril	IPA	Kiril	IPA	Kiril
gideceğim	səkʷaɕt	сыкIощт	səkʷat	сыкIот	səkʷʼanəwɕ	сыкIуэнущ
gideceksin	wəkʷaɕt	укIощт	wəkʷat	укIот	wəkʷʼanəwɕ	укIуэнущ
gidecek	makʷaɕt	мэкIощт	makʷat	мэкIот	makʷʼanəwɕ	мэкIуэнущ
gideceğiz	tʷəkʷaɕt	тыкIощт	ʂʷəkʷat	тыкIот	dəkʷʼanəwɕ	дыкIуэнущ
gideceksiniz	ʂʷəkʷaɕt	шъукIощт	ʂʷəkʷat	шъукIот	fəkʷʼanəwɕ	фыкIуэнущ
gidecekler	maːkʷatəɕx	макIощтых	maːkʷatəx	макIотых	maːkʷʼanəwɕ	якIуэнущ

Örnek metin

Adigece: Зэгорэм тыгъэжьымрэ тыгъэмрэ зынэкъокъугъэх анахь лъэшыр язэрымгъашIэу. А лъэхъан дэдэм тефэу зекIогорэ кIакIо техъуагъэу гъогум къэрыкIоу алъэгъугъ ыкIи рахъухьагъ тIумэ язэу гъогурыкIом икIакIо зыщэзгъэхэрыр анахь лъэшэу алъытэнэу. Ай дэй тыгъэжьым зэрыфэлъэкIэу къэпщэу къыригъэжьагъ. Ау ар нахь лъэшэу къепщы къэсми, гъогурыкIом кIакIом нахь зыкIоцIищахьытыгъэ. Ыужыпкъэм тыгъежьыр иморад ыужы икIыжьын фае хъугъэ.ЕтIуанэ тыгъэр къэпсыгъ, гъогурыкIор фабэ къэпагъ, ыкIи ай лъэпэтэу кIакIор зыщихыгъ. Аущтэу тыгъэжьым тыгъэр ей нахьыри нахьы зэрылъэшыр къэгурымэIомэ мэхъонэу хъугъэ.

Ayrıca bakınız

• Hakuç lehçesi
• Şapsığ lehçesi
• Abzah lehçesi
• Besleney lehçesi

Dış bağlantılar

• Bjeduğ lehçesinde bir şarkı (Yemije Nurbi - Huzurla evine geri dön)
• Bjeduğ lehçesinde bir şarkı (Yemije Nurbi - Seni istiyorum)

Kaynakça

1. ^ . 6 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2015.