Ermenistan Ulusal Meclisi (Ermenice: Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողով, Hayastani Hanrapetyut'yan Azgayin zhoghov veya basitçe Ազգային ժողով, ԱԺ Azgayin Joğov, AZh), Ermenistan'ın tek meclisli yasama organıdır. Gayriresmi olarak Ermenistan Parlamentosu (խորհրդարան, khorhrdaran) olarak da anılır.
Ulusal Meclis Ermenice: Ազգային ժողով Azgayin Joğov | |
---|---|
Tür | |
Tür | |
Tarih | |
Kuruluş | 5 Temmuz 1995 |
Önceki | Ermenistan SSC Yüksek Sovyeti |
Başkanlık | |
Yapı | |
Sandalye | 107 |
![]() | |
Siyasi gruplar | (71)
Muhalefet (36)
|
Görev süresi | 5 yıl |
Seçimler | |
Çoğunluk ikramiye sistemi, partiler için %5 ve ittifaklar için %7 seçim barajı ile | |
Son seçim | 20 Haziran 2021 |
Sonraki seçim | |
Toplantı yeri | |
![]() | |
19 Mareşal Bağramyan Caddesi Erivan, Ermenistan | |
Website | |
Dipnotlar | |
Genel bakış
Ulusal Meclis ilk olarak 1918'de, bağımsızlık ilanlarının ardından Ermeni Ulusal Konseyi tarafından Khorhurd (Ermenice: Խորհուրդ) adıyla kuruldu. Ülkenin geçici yasama organı olarak hareket eden Ermeni Ulusal Konseyi, üyeliğini üçe katlayarak Taşnaklar ve Halkçılardan oluşan bir geçici koalisyon hükûmeti kurdu.
ardından, Millet Meclisinin üyeliği birkaç azınlık temsilcisi de dahil olmak üzere yeniden 80 milletvekiline yükseldi. Khorhurd, 1920'de Ermenistan'ın Sovyetleştirilmesi'ne kadar, iki yıllık bir süre içinde dört başbakan aracılığıyla ezici bir Taşnak çoğunluğu ile işlemeye devam etti.
1938'den itibaren, Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Ulusal Meclisi, Ermenistan Yüksek Konseyi olarak anıldı. 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılması ve 1995'te Ermenistan'ın yeni anayasasının kabul edilmesinin ardından, mevcut Ulusal Meclis kuruldu.
Ulusal Meclis tek meclisli bir organdır. Ulusal Meclis en az 101 sandalyeden oluşur - ancak tahsis edilen ek sandalyelerle - çok nadir durumlarda büyüyebilir ve yaklaşık 200 sandalyeye ulaşabilir. Ulusal Meclisin mevcut başkanı Alen Simonyan'dır.
Seçim sistemi
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh5THpJeEwwNWhkR2x2Ym1Gc1gwRnpjMlZ0WW14NVgyOW1YMEZ5YldWdWFXRmZKVEk0WVdWeWFXRnNKVEk1TG1wd1p5OHlNakJ3ZUMxT1lYUnBiMjVoYkY5QmMzTmxiV0pzZVY5dlpsOUJjbTFsYm1saFh5VXlPR0ZsY21saGJDVXlPUzVxY0djPS5qcGc=.jpg)
Nisan 2021'de yapılan seçim sistemi değişikliklerinden sonra milletvekilleri parti listeli nispi temsil yöntemiyle sadece kapalı parti listeleri üzerinden seçiliyor.
Parti listelerinin ilgili bölümünde yer almaları koşuluyla, ulusal azınlıklar için dört koltuk ayrılmıştır. Bir parti listesinin herhangi bir üst segmenti, aynı cinsiyetten temsilcilerin %70'inden fazlasını içeremez.
Partilerin meclise dahil olabilmeleri için sırasıyla bağımsız olarak %5 ve ittifaklar için ise %7 barajını geçmeleri gerekiyor.
Yasaya göre - bir veya daha fazlası seçim barajını geçememiş olsa bile - mecliste en az 3 siyasi güç bulunmalıdır. Bu durumda parti mi yoksa blok mu olduğuna bakılmaksızın hangi partinin meclise gireceğine salt yüzde karar verir.
Seçim sonuçlarının açıklanmasından sonraki 6 gün içinde hiçbir parti birinci turda %50'den fazla oy alamazsa ve yeterli sayıda koalisyon kurulmazsa ilk tur oylamanın 28. gününde ikinci tur seçim yapılır. En iyi performans gösteren iki siyasi gücün ikinci tura katılmasına izin verilir. İlk turda alınan tüm oylar korunur. İkinci tur seçimleri kazanan partiye (veya yeni kurulan bir koalisyona), tüm oyların %54'üne ulaşması için ek sayıda koltuk verilir (yeni kurulan koalisyonun ilk turda elde edilen sonuçlara göre %54'ten fazla oya sahip olmaması şartıyla).
Herhangi bir parti veya blok, oyların 2/3'ünden fazlasını kazanırsa tüm sandalyelerin en az 1/3'ünün kazanan dışındaki güçler tarafından tutulmasını sağlamak için yeterli ek oy, parlamentoda temsil edilen diğer tüm siyasi güçler arasında dağıtılır.
Tüm oyların 1/3'ünün iktidarda olmayan partilere verilmesi şartı anayasada öngörüldüğünden ve muhalefet milletvekillerinin geri çekilmesi bu kuralın ihlaline yol açtığında iktidar partisinin yeni bir erken seçime gitmek zorunda kalacağını savunanlar vardır. Ancak bu bir uzlaşı görüşü değildir ve muhtemelen Anayasa Mahkemesinde ele alınacaktır.
Tarihsel olarak, kullanılan oyların önemli payı (1995: %12,8; 1999: %18,6; 2003: %24,0; 2007: %24,7; 2012: %1,6; 2017: %9,1; 2018: %14,9; 2021: %19,8) seçim barajı ve oy dağılımında dikkate alınmadı.
Başkanlar
Başkan Yardımcıları
- Babken Ararktsyan (1990-1991)
- (1990-1991)
- (1991-1998)
- (1991-1995)
- Karapet Rubinyan (1995-1998)
- Albert Bazeyan (1998-1999)
- (1998-1999)
- (1999)
- (1999-2003)
- (1999-2006)
- (2003-2008)
- (2007)
- (2007-2010)
- (2008-2009)
- (2009-2012)
- (2010-2012)
- (2012-2017)
- (2011-2019)
- (2017-2019)
- (2017-2019)
- Alen Simonyan (2019 - 2021)
- (2019 - 2021)
- (2019 - 2021)
- Ruben Rubinyan (2021 – günümüz)
- Hakob Arshakyan (2021 – günümüz)
Son seçim
2021 Ermenistan parlamento seçimlerinin ardından Ulusal Meclisteki mevcut siyasi temsil:
![]() | |||||
Parti | Oy | % | Sandalye | +/– | |
---|---|---|---|---|---|
Sivil Sözleşme | 688.761 | 53.95 | 71 | –17 | |
Ermenistan İttifakı | 269.481 | 21.11 | 29 | Yeni | |
Onurum Var İttifakı | 66.650 | 5.22 | 6 | Yeni | |
Müreffeh Ermenistan | 50.444 | 3.95 | 0 | –26 | |
38.758 | 3.04 | 0 | 0 | ||
19.691 | 1.54 | 0 | 0 | ||
19.212 | 1.50 | 0 | 0 | ||
18.976 | 1.49 | 0 | Yeni | ||
Aydınlık Ermenistan | 15.591 | 1.22 | 0 | –18 | |
15.549 | 1.22 | 0 | Yeni | ||
14.936 | 1.17 | 0 | Yeni | ||
13.130 | 1.03 | 0 | Yeni | ||
12.149 | 0.95 | 0 | Yeni | ||
Ermenistan Demokrat Partisi | 5.020 | 0.39 | 0 | 0 | |
4.619 | 0.36 | 0 | Yeni | ||
4.119 | 0.32 | 0 | Yeni | ||
3.915 | 0.31 | 0 | Yeni | ||
3.914 | 0.31 | 0 | Yeni | ||
Vatandaşın Kararı | 3.775 | 0.30 | 0 | 0 | |
2.440 | 0.19 | 0 | Yeni | ||
1.844 | 0.14 | 0 | 0 | ||
1.233 | 0.10 | 0 | Yeni | ||
964 | 0.08 | 0 | Yeni | ||
803 | 0.06 | 0 | Yeni | ||
719 | 0.06 | 0 | Yeni | ||
Toplam | 1.276.693 | 100.00 | 106 | –25 | |
Geçerli oy | 1.276.693 | 99.63 | |||
Geçersiz/boş oy | 4.682 | 0.37 | |||
Toplam oy | 1.281.375 | 100.00 | |||
Kayıtlı seçmen/katılım | 2.595.334 | 49.37 | |||
Kaynak: news.am, CEC, Hetq |
Komiteler
Daimi Komiteler
Ulusal Meclis on bir daimi komiteye sahiptir:
- Savunma ve Güvenlik Daimi Komitesi
- Ekonomik İşler Daimi Komitesi
- Avrupa Entegrasyonu Daimi Komitesi
- Mali ve Bütçe İşleri Daimi Komitesi
- Dış İlişkiler Daimi Komitesi
- Sağlık ve Sosyal İşler Daimi Komitesi
- İnsan Hakları ve Kamu İşleri Daimi Komitesi
- Bilim, Eğitim, Kültür, Diaspora, Gençlik ve Spor Daimi Komitesi
- Devlet ve Hukuk İşleri Daimi Komitesi
- Bölgesel Yönetim, Yerel Öz-Yönetim, Tarım ve Çevre Daimi Komitesi
- Bölgesel Entegrasyon Daimi Komitesi
2015 Anayasa Reformuna Göre Değişiklikler
Ermenistan'ın yeni anayasasına () göre, daha önce ad hoc komiteler olarak tanımlanan komitelerin işlevleri, geçici ve soruşturma komitelerine bölünmüştür. Yeni anayasanın 107. maddesinde belirtildiği üzere, Ulusal Meclis, bazı kanun ve kanun tasarılarını görüşmek ve meclisle ilgili görüş veya beyanlarda bulunmak üzere ancak Ulusal Meclis kararıyla geçici komisyonlar oluşturulabilir.
108. madde Ulusal Meclis soruşturma komisyonları hakkındadır.
1. Ulusal Meclise kamu yararına ilişkin gerçekleri bildirmek için, milletvekillerinin toplam sayısının en az yüzde yirmi beşinin talebini sunması halinde soruşturma komisyonu oluşturulmalıdır.
2. Ulusal Meclis, bir soruşturma komisyonunun üye sayısını düzenler. Soruşturma komisyonlarının yerleri, hizip üye sayısı ile orantılı olmalıdır. Komisyonun başkanı, talepte bulunan meclis üyesi olmalıdır.
3. Soruşturma kurulunun en az dörtte biri talep ederse; devlet, yerel özyönetim organları ve yetkililer, bilgi kanunla korunan sırlar olarak sınıflandırılmamışsa, göreviyle ilgili gerekli bilgileri komiteye sunmaya mecburdur.
Geçici ve soruşturma komisyonu ile ilgili diğer tüm düzenlemeler Ulusal Meclis İçtüzüğü Hakkında Kanunla oluşturulmalıdır.
Geçici komiteler ve uluslararası deneyim ile ilgili endişeler
En son göre Ermenistan Cumhuriyeti parlamenter bir devlet yönetim sistemine sahip olacaktır. Bu, yarı başkanlık sistemine kıyasla parlamentonun yetkilerinin artırılacağı anlamına gelir. Buna bir örnek, hükûmet tarafından kullanılan ve kullanılacak olan cumhuriyetin yürütme yetkisini denetleme hakkıdır (mevcut anayasanın 85. maddesi ve yeni anayasanın 145. maddesi itibarıyla). Böylece parlamento daha fazla yetki ve işleve sahip olacak. Bu nedenle bu yetkileri kullanmak ve işlevlerini yerine getirmek için daha fazla araca ihtiyaç duyar. Soruşturma komisyonu, parlamentonun denetim yapması için harika bir araçtır ve bu nedenle yeni anayasanın 107 ve 108. maddelerine göre geçici ve soruşturma komisyonları arasında bir ayrım vardır.
Ancak 2015 yılının sonlarında, yeni anayasanın 108. maddesinde öngörülen bu komisyonların yetkileriyle ilgili bir endişe vardı. Ermenistan Ulusal Meclisinin partisiz tek milletvekili , 108. maddenin 3. noktasına bir zeyilname önerdi. Ona göre zeyilname, soruşturma komitelerinin, devlet ve yerel özyönetim organlarının yetkililerini komitelerin oturumlarında hazır bulunmalarını ve ilgili açıklamaları yapmalarını talep etme yetkisine sahip olması gerektiğini belirtmelidir. İyileştirme ilk kez 11 Eylül 2015'te Ulusal Meclis Devlet ve Hukuk İşleri Daimi Komitesi oturumunda önerildi. O zamana kadar öneri olumlu bir geri dönüş aldı ve komite üyeleri anayasal düzeyde onaylanabileceğini belirtti. Bununla birlikte, Ulusal Meclise yapılan resmi teklife ilişkin karar, zeyilnamenin anayasadan ziyade UM'nin iç tüzüğüne dahil edilmesi yönündeydi.
Uluslararası deneyim, soruşturma komitelerine bu tür yetkilerin verilmesinin yaygın bir şey olduğunu göstermektedir. Avrupa Parlamentosu İçtüzüğü'nün 176. maddesinin 7. fıkrasında, "Bir soruşturma komitesi, 2. paragrafta atıfta bulunulan kararın 3. maddesinde atıfta bulunulan kurum veya kişilerle, bir duruşma yapmak veya belge elde etmek amacıyla temas kurabilir." Geçici komisyonların devlet ve yerel özyönetim yetkililerinin huzurunda bir duruşma yapma yetkisine sahip olduğu ne anayasada ne de Ulusal Meclis İçtüzüğünde öngörülmemiş olsa da komite kapalı bir duruşma yaptığında böyle bir durum vardı. 23 Ekim 2008'de Ermenistan Cumhurbaşkanı'nın emriyle, 1 Mart 2008'deki olaylarla ilgili gerçekleri ve kanıtları elde etmek üzere geçici bir uzmanlar komitesi kuruldu. Gerekli bilgileri elde etmek için, komisyona gerçek bir meclis soruşturma komisyonuna özgü araçlar verildi.
Anayasa ve kanunların öngördüğü şekilde geçici komiteler
Ad hoc komiteler, belirli yasa tasarılarını tartışmak veya belirli konuları, olayları veya gerçekleri araştırmak ve sonuçları Ulusal Meclise sunmak için Ulusal Meclis kararıyla kurulan özel geçici komitelerdir. Bu komitelerin amacı, daimi komitelerin kapsamadığı istisnai durumlara dikkat çekmektir.
Ermenistan Anayasası'nın 73. maddesine göre, "Uygun olduğu takdirde, belirli kanun tasarılarının ön görüşmesi veya belirli meseleler, olaylar ve olgular hakkındaki görüş, beyanatların Ulusal Meclise sunulması için Ulusal Meclis İçtüzüğüne ilişkin kanunun öngördüğü şekilde geçici komisyonlar kurulabilir". Anayasadaki değerlendirme ve tanımlamadan sonra, Ulusal Meclis İçtüzüğü Hakkında Kanun, ad hoc komiteleri ile ilgili tüm konuları açıkça tanımlamaktadır. Daha özel olarak, anılan kanunun 22. maddesine göre, Ulusal Meclis kararı ile ek komisyonlar oluşturulur. Karar, bir ad hoc komitenin görevleri, şartları ve prosedürleri ile ilgili bilgileri içermelidir; yani komite, yalnızca araştırma alanlarına, erişebileceği kaynaklara ve ayrıca zaman çerçevelerine göre belirlenmiş çok katı sınırlamalar içinde faaliyet göstermelidir. Bu tür komitelerin varlığının nihai nedeni, Ulusal Meclis oturumu sırasında bulguları hakkında bir rapor sunmaktır. Bu raporlara dayanarak, milletvekili 2 gün içinde bir karar taslağı oluşturabilir ve Lider Komite tarafından kabul edilirse, karar önümüzdeki dört günlük oturum için taslak gündeme dahil edilebilir.
Ad hoc komiteler: amaçları, prosedürleri ve sonuçları
Etik Komitesi
Ermenistan Ulusal Meclisinin mevcut ek komitelerinden biri de Etik Komitesidir. Bu, Ulusal Meclisin her oturumunda var olduğu gibi klasik bir ek komite değildir. Ancak komite, yeni bir komite oluşturulduğunda birbirini izleyen oturumun başlangıcına kadar çalışır.
Ermenistan Cumhuriyeti Ulusal Meclisin İçtüzüğüne İlişkin Kanunun 24.1. maddesine göre her hizip, etik kurul için en az 1 milletvekili aday gösterme hakkına sahiptir. Etik kurul başkanını, başkan yardımcısını atayacak ve diğer üyeleri onaylayacak olan Ulusal Meclis başkanı olmasına rağmen, komisyon başkanı ve başkan yardımcısı, hizip adaylığı ile komisyon üyeleri arasından atanır. Etik kurul başkanı muhalif olmayan bir gruptan ise başkan yardımcısı muhalefet grubundan olmalıdır ve tersi de geçerlidir. Hizipler etik kuruldaki temsilcilerini değiştirme hakkına sahiptirler.
Ermenistan Cumhuriyeti Ulusal Meclisin İçtüzüğüne İlişkin Kanunun 24.2. maddesine göre etik kurul, bir milletvekilinin girişimci faaliyetlerde bulunmama, devlet veya ticari kuruluşlarda görev yapmama ve bilimsel, pedagojik veya yaratıcı çalışmalar dışında başka ücretli işler yapmama şartlarını ihlal ettiği konusunda Ulusal Meclise karar sunar (anayasanın 65 inci maddesinin birinci fıkrası). Komite ayrıca anılan kanunun 6.1. maddesinin 2. fıkrasının ihlal edilip edilmediğine de karar verir. Yani yasalara uymak, toplumun ahlaki normlarına saygı duymak, meslektaşlarına saygılı olmak, kişisel çıkarların rehberliğinde olmamak vb. Bir milletvekilinin işinin bilimsel, pedagojik veya yaratıcı ve daha fazlası olup olmadığı konusunda sonuca varmasını sağlar. Etik Komitesi, komite tarafından incelenen konularla ilgili materyal ve belgeleri herhangi bir devlet kurumundan talep edebilir ve alabilir. Komisyonda incelenen hususlarda mahkemeler, hakimler ve savcılar dışındaki devlet kurumlarından da inceleme ve bilirkişi incelemesi yapılmasını talep edebilir. Etik kurul üyeleri, herhangi bir devlet kurumuna girmekte veya olayla ilgili her türlü belgeyi incelemekte serbesttir.
Etik kuruluna kanunda öngörülen hallerde herkes başvurabilir. Başvuru sahibi, ilgili tüm belgelerle birlikte yazılı bir başvuru sunmalıdır. Kurul, başkanının teklifi ile en geç on gün içinde başvuruda ortaya çıkan konuyu incelemeye başlar veya incelemeyi reddeder. Etik kurul, incelemeye başladıktan sonra 30 gün içinde konuyu incelemeyi bitirir. Ayrıca daha derin bir araştırma yapılması gerektiğinde son tarihi 20 gün uzatabilir.
Başvuruda vekilinin açık oturum yapılmasını önerdiği durumlar dışında komisyon toplantıları kapalıdır. Komitenin oturumu, üyelerin en az yarısının hazır bulunması halinde geçerlidir ve toplantı, yasada belirtilen şekilde komite başkanı, başkan yardımcısı veya başka bir üye tarafından yapılır. Konuyu incelemek üzere görevlendirilen komitenin üyesi asıl raportör, başvuruda belirtilen yardımcısı ise ek raportördür. Komitenin kararları ve sonuçları, oylamaya üyelerin yarısından fazlasının katılması halinde oy çokluğu ile kabul edilir. Başvurunun içeriği ve başvuruda belirtilen milletvekilinin adı, nihai kararın kabulüne kadar kamuya açık değildir. Etik kurul üyeleri ve kurul faaliyetlerine katılan diğer kişiler, inceleme detaylarını kamuoyuna açıklayamazlar.
Bu komisyondaki son vakalardan biri, oylama sırasında birkaç milletvekilinin adının belirtildiği ve onların yerine diğer milletvekillerine oy verdiklerini bildiren bir uygulamaydı. Başvuruyu inceledikten sonra, davaya atanan komisyon üyesini ve sanık milletvekillerini dinledikten sonra, etik komisyonu onları kanunlara uyma görevini ihlal etmekten suçlu buldu. Ayrıca gelecekte bu tür sorunları ortadan kaldırmak için komisyon, Ermenistan Cumhuriyeti Ulusal Meclisin İçtüzüğüne ilişkin Kanunda, diğer milletvekillerinin rahatsızlığı yerine oylamanın daha özel olarak ele alınması için eklemeler ve değişiklikler yapılması önerisinde bulundu ve başkanlık görevlisini, milletvekilini Ulusal Meclis oturumu sırasında hazır bulunma hakkından mahrum bırakan bu milletvekillerine karşı derhal disiplin önlemleri almaya zorladı. Ulusal Meclis bu öneriyi onayladı.
Ermenistan Cumhuriyeti'ndeki Gaz Tedarik Sistemi Faaliyetlerinin İncelenmesine İlişkin Ad hoc Komite
Bu komite, doğal gaz tüketicilerinin menfaatlerinin korunma düzeyini (tedarik edilen gazın kalorisi, gaz kullanım sayaçlarının test edilmesi, zarara ilişkin argümanlar), 2011-2013 yılları arasında doğal gaz için birikmiş borçların hukuka uygunluğunu incelemek ve borç miktarının makul olup olmadığı, alternatif gaz ithalatçılarının olasılıkları ve bir bütün olarak Ermenistan'daki gaz tedarik sistemiyle ilgili ayrıntılı listelenmiş diğer konular hakkında tahminlerde bulunmak amacıyla Şubat 2014'te kurulmuştur.
Komite kapalı oturumlar düzenledi. Kararlar ve sonuçlar oy çokluğu ile kabul edildi. Komite, komite tarafından incelenen konularla ilgili herhangi bir devlet kurumundan materyal ve belge talep etme ve alma hakkına sahipti; mahkemeler, hakimler ve savcılar dışındaki devlet kurumlarından da komisyonda incelenen hususlarda inceleme, inceleme ve bilirkişi incelemesi yapılmasını talep edebilir. Komite bulgularını ve vardığı sonucu 7 Nisan 2015 tarihli Ulusal Meclis oturumunda sunmuştur.
Ayrıca bakınız
Notlar
- ^ Benim Adımım İttifakı ile karşılaştırıldığında.
Kaynakça
- ^ . iacis.ru. 2 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2022.
- ^ Hovannisian, Richard G. (1971-1996). The Republic of Armenia. Berkeley: University of California Press. s. 42. ISBN . OCLC 238471. 12 Şubat 2009 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 5 Ocak 2022.
- ^ Elections in Asia and the Pacific : a data handbook. Dieter Nohlen, Florian Grotz, Christof Hartmann. Oxford: Oxford University Press. 2001. ISBN . OCLC 48585734.
- ^ "Google Sheets – create and edit spreadsheets online, for free". 11 Ekim 2017 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 5 Ocak 2022.
- ^ hy. "Electoral Code of RA". www.arlis.am. 27 Nisan 2021 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 27 Nisan 2021.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 29 Nisan 2021 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 5 Ocak 2022.
- ^ . news.am (İngilizce). 2 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2019.
- ^ . www.evnreport.com (İngilizce). 24 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2021.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 19 Ocak 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 7 Ocak 2022.
- ^ . 13 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2017.
- ^ "Rules of Procedure of the European Parliament – September 2005 – Rule 176 – Committees of inquiry". www.europarl.europa.eu. 11 Ekim 2017 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 28 Haziran 2017.
- ^ . www.parliament.am. 18 Ağustos 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2017.
- ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 6 Ocak 2022 tarihinde kaynağından (PDF). Erişim tarihi: 7 Ocak 2022.
- ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 20 Ocak 2022 tarihinde kaynağından (PDF). Erişim tarihi: 7 Ocak 2022.
- ^ . armenpress.am (Ermenice). 13 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2022.
Dış bağlantılar
- Resmi internet sitesi 7 Ocak 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Ermenistan Ulusal Meclisi Ermenice Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողով Hayastani Hanrapetyut yan Azgayin zhoghov veya basitce Ազգային ժողով ԱԺ Azgayin Jogov AZh Ermenistan in tek meclisli yasama organidir Gayriresmi olarak Ermenistan Parlamentosu խորհրդարան khorhrdaran olarak da anilir Ulusal Meclis Ermenice Ազգային ժողով Azgayin JogovTurTurTek meclisliTarihKurulus5 Temmuz 1995OncekiErmenistan SSC Yuksek SovyetiBaskanlikBaskanAlen Simonyan Sivil Sozlesme 2 Agustos 2021 tarihinden beriYapiSandalye107Meclis YapisiSiyasi gruplar 71 Sivil Sozlesme 71 Sivil Sozlesme 61 Bagimsiz 9 Birlesik Isci Partisi Muhalefet 36 Ermenistan Ittifaki 29 Bagimsiz 12 Ermeni Devrimci Federasyonu 10 Yeniden Dogan Ermenistan 6 Tek Ermenistan Onurum Var Ittifaki 6 Cumhuriyetci Parti 4 Vatan Partisi Bagimsiz Bagimsiz Gorev suresi5 yilSecimlerOylama sistemiCogunluk ikramiye sistemi partiler icin 5 ve ittifaklar icin 7 secim baraji ileSon secim20 Haziran 2021Sonraki secimToplanti yeri19 Maresal Bagramyan Caddesi Erivan ErmenistanWebsiteErmenistan Ulusal MeclisiDipnotlarGenel bakisUlusal Meclis ilk olarak 1918 de bagimsizlik ilanlarinin ardindan Ermeni Ulusal Konseyi tarafindan Khorhurd Ermenice Խորհուրդ adiyla kuruldu Ulkenin gecici yasama organi olarak hareket eden Ermeni Ulusal Konseyi uyeligini uce katlayarak Tasnaklar ve Halkcilardan olusan bir gecici koalisyon hukumeti kurdu ardindan Millet Meclisinin uyeligi birkac azinlik temsilcisi de dahil olmak uzere yeniden 80 milletvekiline yukseldi Khorhurd 1920 de Ermenistan in Sovyetlestirilmesi ne kadar iki yillik bir sure icinde dort basbakan araciligiyla ezici bir Tasnak cogunlugu ile islemeye devam etti 1938 den itibaren Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Ulusal Meclisi Ermenistan Yuksek Konseyi olarak anildi 1991 de Sovyetler Birligi nin dagilmasi ve 1995 te Ermenistan in yeni anayasasinin kabul edilmesinin ardindan mevcut Ulusal Meclis kuruldu Ulusal Meclis tek meclisli bir organdir Ulusal Meclis en az 101 sandalyeden olusur ancak tahsis edilen ek sandalyelerle cok nadir durumlarda buyuyebilir ve yaklasik 200 sandalyeye ulasabilir Ulusal Meclisin mevcut baskani Alen Simonyan dir Secim sistemiErivan daki Ermenistan Ulusal Meclisi nin veya Parlamento binasinin havadan gorunumu Nisan 2021 de yapilan secim sistemi degisikliklerinden sonra milletvekilleri parti listeli nispi temsil yontemiyle sadece kapali parti listeleri uzerinden seciliyor Parti listelerinin ilgili bolumunde yer almalari kosuluyla ulusal azinliklar icin dort koltuk ayrilmistir Bir parti listesinin herhangi bir ust segmenti ayni cinsiyetten temsilcilerin 70 inden fazlasini iceremez Partilerin meclise dahil olabilmeleri icin sirasiyla bagimsiz olarak 5 ve ittifaklar icin ise 7 barajini gecmeleri gerekiyor Yasaya gore bir veya daha fazlasi secim barajini gecememis olsa bile mecliste en az 3 siyasi guc bulunmalidir Bu durumda parti mi yoksa blok mu olduguna bakilmaksizin hangi partinin meclise girecegine salt yuzde karar verir Secim sonuclarinin aciklanmasindan sonraki 6 gun icinde hicbir parti birinci turda 50 den fazla oy alamazsa ve yeterli sayida koalisyon kurulmazsa ilk tur oylamanin 28 gununde ikinci tur secim yapilir En iyi performans gosteren iki siyasi gucun ikinci tura katilmasina izin verilir Ilk turda alinan tum oylar korunur Ikinci tur secimleri kazanan partiye veya yeni kurulan bir koalisyona tum oylarin 54 une ulasmasi icin ek sayida koltuk verilir yeni kurulan koalisyonun ilk turda elde edilen sonuclara gore 54 ten fazla oya sahip olmamasi sartiyla Herhangi bir parti veya blok oylarin 2 3 unden fazlasini kazanirsa tum sandalyelerin en az 1 3 unun kazanan disindaki gucler tarafindan tutulmasini saglamak icin yeterli ek oy parlamentoda temsil edilen diger tum siyasi gucler arasinda dagitilir Tum oylarin 1 3 unun iktidarda olmayan partilere verilmesi sarti anayasada ongoruldugunden ve muhalefet milletvekillerinin geri cekilmesi bu kuralin ihlaline yol actiginda iktidar partisinin yeni bir erken secime gitmek zorunda kalacagini savunanlar vardir Ancak bu bir uzlasi gorusu degildir ve muhtemelen Anayasa Mahkemesinde ele alinacaktir Tarihsel olarak kullanilan oylarin onemli payi 1995 12 8 1999 18 6 2003 24 0 2007 24 7 2012 1 6 2017 9 1 2018 14 9 2021 19 8 secim baraji ve oy dagiliminda dikkate alinmadi BaskanlarBaskan Yardimcilari Babken Ararktsyan 1990 1991 1990 1991 1991 1998 1991 1995 Karapet Rubinyan 1995 1998 Albert Bazeyan 1998 1999 1998 1999 1999 1999 2003 1999 2006 2003 2008 2007 2007 2010 2008 2009 2009 2012 2010 2012 2012 2017 2011 2019 2017 2019 2017 2019 Alen Simonyan 2019 2021 2019 2021 2019 2021 Ruben Rubinyan 2021 gunumuz Hakob Arshakyan 2021 gunumuz Son secim2021 Ermenistan parlamento secimlerinin ardindan Ulusal Meclisteki mevcut siyasi temsil PartiOy Sandalye Sivil Sozlesme688 76153 9571 17Ermenistan Ittifaki269 48121 1129YeniOnurum Var Ittifaki66 6505 226YeniMureffeh Ermenistan50 4443 950 2638 7583 040019 6911 540019 2121 500018 9761 490YeniAydinlik Ermenistan15 5911 220 1815 5491 220Yeni14 9361 170Yeni13 1301 030Yeni12 1490 950YeniErmenistan Demokrat Partisi5 0200 39004 6190 360Yeni4 1190 320Yeni3 9150 310Yeni3 9140 310YeniVatandasin Karari3 7750 30002 4400 190Yeni1 8440 14001 2330 100Yeni9640 080Yeni8030 060Yeni7190 060YeniToplam1 276 693100 00106 25Gecerli oy1 276 69399 63Gecersiz bos oy4 6820 37Toplam oy1 281 375100 00Kayitli secmen katilim2 595 33449 37Kaynak news am CEC HetqKomitelerDaimi Komiteler Ulusal Meclis on bir daimi komiteye sahiptir Savunma ve Guvenlik Daimi Komitesi Ekonomik Isler Daimi Komitesi Avrupa Entegrasyonu Daimi Komitesi Mali ve Butce Isleri Daimi Komitesi Dis Iliskiler Daimi Komitesi Saglik ve Sosyal Isler Daimi Komitesi Insan Haklari ve Kamu Isleri Daimi Komitesi Bilim Egitim Kultur Diaspora Genclik ve Spor Daimi Komitesi Devlet ve Hukuk Isleri Daimi Komitesi Bolgesel Yonetim Yerel Oz Yonetim Tarim ve Cevre Daimi Komitesi Bolgesel Entegrasyon Daimi Komitesi2015 Anayasa Reformuna Gore Degisiklikler Ermenistan in yeni anayasasina gore daha once ad hoc komiteler olarak tanimlanan komitelerin islevleri gecici ve sorusturma komitelerine bolunmustur Yeni anayasanin 107 maddesinde belirtildigi uzere Ulusal Meclis bazi kanun ve kanun tasarilarini gorusmek ve meclisle ilgili gorus veya beyanlarda bulunmak uzere ancak Ulusal Meclis karariyla gecici komisyonlar olusturulabilir 108 madde Ulusal Meclis sorusturma komisyonlari hakkindadir 1 Ulusal Meclise kamu yararina iliskin gercekleri bildirmek icin milletvekillerinin toplam sayisinin en az yuzde yirmi besinin talebini sunmasi halinde sorusturma komisyonu olusturulmalidir 2 Ulusal Meclis bir sorusturma komisyonunun uye sayisini duzenler Sorusturma komisyonlarinin yerleri hizip uye sayisi ile orantili olmalidir Komisyonun baskani talepte bulunan meclis uyesi olmalidir 3 Sorusturma kurulunun en az dortte biri talep ederse devlet yerel ozyonetim organlari ve yetkililer bilgi kanunla korunan sirlar olarak siniflandirilmamissa goreviyle ilgili gerekli bilgileri komiteye sunmaya mecburdur Gecici ve sorusturma komisyonu ile ilgili diger tum duzenlemeler Ulusal Meclis Ictuzugu Hakkinda Kanunla olusturulmalidir Gecici komiteler ve uluslararasi deneyim ile ilgili endiseler En son gore Ermenistan Cumhuriyeti parlamenter bir devlet yonetim sistemine sahip olacaktir Bu yari baskanlik sistemine kiyasla parlamentonun yetkilerinin artirilacagi anlamina gelir Buna bir ornek hukumet tarafindan kullanilan ve kullanilacak olan cumhuriyetin yurutme yetkisini denetleme hakkidir mevcut anayasanin 85 maddesi ve yeni anayasanin 145 maddesi itibariyla Boylece parlamento daha fazla yetki ve isleve sahip olacak Bu nedenle bu yetkileri kullanmak ve islevlerini yerine getirmek icin daha fazla araca ihtiyac duyar Sorusturma komisyonu parlamentonun denetim yapmasi icin harika bir aractir ve bu nedenle yeni anayasanin 107 ve 108 maddelerine gore gecici ve sorusturma komisyonlari arasinda bir ayrim vardir Ancak 2015 yilinin sonlarinda yeni anayasanin 108 maddesinde ongorulen bu komisyonlarin yetkileriyle ilgili bir endise vardi Ermenistan Ulusal Meclisinin partisiz tek milletvekili 108 maddenin 3 noktasina bir zeyilname onerdi Ona gore zeyilname sorusturma komitelerinin devlet ve yerel ozyonetim organlarinin yetkililerini komitelerin oturumlarinda hazir bulunmalarini ve ilgili aciklamalari yapmalarini talep etme yetkisine sahip olmasi gerektigini belirtmelidir Iyilestirme ilk kez 11 Eylul 2015 te Ulusal Meclis Devlet ve Hukuk Isleri Daimi Komitesi oturumunda onerildi O zamana kadar oneri olumlu bir geri donus aldi ve komite uyeleri anayasal duzeyde onaylanabilecegini belirtti Bununla birlikte Ulusal Meclise yapilan resmi teklife iliskin karar zeyilnamenin anayasadan ziyade UM nin ic tuzugune dahil edilmesi yonundeydi Uluslararasi deneyim sorusturma komitelerine bu tur yetkilerin verilmesinin yaygin bir sey oldugunu gostermektedir Avrupa Parlamentosu Ictuzugu nun 176 maddesinin 7 fikrasinda Bir sorusturma komitesi 2 paragrafta atifta bulunulan kararin 3 maddesinde atifta bulunulan kurum veya kisilerle bir durusma yapmak veya belge elde etmek amaciyla temas kurabilir Gecici komisyonlarin devlet ve yerel ozyonetim yetkililerinin huzurunda bir durusma yapma yetkisine sahip oldugu ne anayasada ne de Ulusal Meclis Ictuzugunde ongorulmemis olsa da komite kapali bir durusma yaptiginda boyle bir durum vardi 23 Ekim 2008 de Ermenistan Cumhurbaskani nin emriyle 1 Mart 2008 deki olaylarla ilgili gercekleri ve kanitlari elde etmek uzere gecici bir uzmanlar komitesi kuruldu Gerekli bilgileri elde etmek icin komisyona gercek bir meclis sorusturma komisyonuna ozgu araclar verildi Anayasa ve kanunlarin ongordugu sekilde gecici komiteler Ad hoc komiteler belirli yasa tasarilarini tartismak veya belirli konulari olaylari veya gercekleri arastirmak ve sonuclari Ulusal Meclise sunmak icin Ulusal Meclis karariyla kurulan ozel gecici komitelerdir Bu komitelerin amaci daimi komitelerin kapsamadigi istisnai durumlara dikkat cekmektir Ermenistan Anayasasi nin 73 maddesine gore Uygun oldugu takdirde belirli kanun tasarilarinin on gorusmesi veya belirli meseleler olaylar ve olgular hakkindaki gorus beyanatlarin Ulusal Meclise sunulmasi icin Ulusal Meclis Ictuzugune iliskin kanunun ongordugu sekilde gecici komisyonlar kurulabilir Anayasadaki degerlendirme ve tanimlamadan sonra Ulusal Meclis Ictuzugu Hakkinda Kanun ad hoc komiteleri ile ilgili tum konulari acikca tanimlamaktadir Daha ozel olarak anilan kanunun 22 maddesine gore Ulusal Meclis karari ile ek komisyonlar olusturulur Karar bir ad hoc komitenin gorevleri sartlari ve prosedurleri ile ilgili bilgileri icermelidir yani komite yalnizca arastirma alanlarina erisebilecegi kaynaklara ve ayrica zaman cercevelerine gore belirlenmis cok kati sinirlamalar icinde faaliyet gostermelidir Bu tur komitelerin varliginin nihai nedeni Ulusal Meclis oturumu sirasinda bulgulari hakkinda bir rapor sunmaktir Bu raporlara dayanarak milletvekili 2 gun icinde bir karar taslagi olusturabilir ve Lider Komite tarafindan kabul edilirse karar onumuzdeki dort gunluk oturum icin taslak gundeme dahil edilebilir Ad hoc komiteler amaclari prosedurleri ve sonuclari Etik Komitesi Ermenistan Ulusal Meclisinin mevcut ek komitelerinden biri de Etik Komitesidir Bu Ulusal Meclisin her oturumunda var oldugu gibi klasik bir ek komite degildir Ancak komite yeni bir komite olusturuldugunda birbirini izleyen oturumun baslangicina kadar calisir Ermenistan Cumhuriyeti Ulusal Meclisin Ictuzugune Iliskin Kanunun 24 1 maddesine gore her hizip etik kurul icin en az 1 milletvekili aday gosterme hakkina sahiptir Etik kurul baskanini baskan yardimcisini atayacak ve diger uyeleri onaylayacak olan Ulusal Meclis baskani olmasina ragmen komisyon baskani ve baskan yardimcisi hizip adayligi ile komisyon uyeleri arasindan atanir Etik kurul baskani muhalif olmayan bir gruptan ise baskan yardimcisi muhalefet grubundan olmalidir ve tersi de gecerlidir Hizipler etik kuruldaki temsilcilerini degistirme hakkina sahiptirler Ermenistan Cumhuriyeti Ulusal Meclisin Ictuzugune Iliskin Kanunun 24 2 maddesine gore etik kurul bir milletvekilinin girisimci faaliyetlerde bulunmama devlet veya ticari kuruluslarda gorev yapmama ve bilimsel pedagojik veya yaratici calismalar disinda baska ucretli isler yapmama sartlarini ihlal ettigi konusunda Ulusal Meclise karar sunar anayasanin 65 inci maddesinin birinci fikrasi Komite ayrica anilan kanunun 6 1 maddesinin 2 fikrasinin ihlal edilip edilmedigine de karar verir Yani yasalara uymak toplumun ahlaki normlarina saygi duymak meslektaslarina saygili olmak kisisel cikarlarin rehberliginde olmamak vb Bir milletvekilinin isinin bilimsel pedagojik veya yaratici ve daha fazlasi olup olmadigi konusunda sonuca varmasini saglar Etik Komitesi komite tarafindan incelenen konularla ilgili materyal ve belgeleri herhangi bir devlet kurumundan talep edebilir ve alabilir Komisyonda incelenen hususlarda mahkemeler hakimler ve savcilar disindaki devlet kurumlarindan da inceleme ve bilirkisi incelemesi yapilmasini talep edebilir Etik kurul uyeleri herhangi bir devlet kurumuna girmekte veya olayla ilgili her turlu belgeyi incelemekte serbesttir Etik kuruluna kanunda ongorulen hallerde herkes basvurabilir Basvuru sahibi ilgili tum belgelerle birlikte yazili bir basvuru sunmalidir Kurul baskaninin teklifi ile en gec on gun icinde basvuruda ortaya cikan konuyu incelemeye baslar veya incelemeyi reddeder Etik kurul incelemeye basladiktan sonra 30 gun icinde konuyu incelemeyi bitirir Ayrica daha derin bir arastirma yapilmasi gerektiginde son tarihi 20 gun uzatabilir Basvuruda vekilinin acik oturum yapilmasini onerdigi durumlar disinda komisyon toplantilari kapalidir Komitenin oturumu uyelerin en az yarisinin hazir bulunmasi halinde gecerlidir ve toplanti yasada belirtilen sekilde komite baskani baskan yardimcisi veya baska bir uye tarafindan yapilir Konuyu incelemek uzere gorevlendirilen komitenin uyesi asil raportor basvuruda belirtilen yardimcisi ise ek raportordur Komitenin kararlari ve sonuclari oylamaya uyelerin yarisindan fazlasinin katilmasi halinde oy coklugu ile kabul edilir Basvurunun icerigi ve basvuruda belirtilen milletvekilinin adi nihai kararin kabulune kadar kamuya acik degildir Etik kurul uyeleri ve kurul faaliyetlerine katilan diger kisiler inceleme detaylarini kamuoyuna aciklayamazlar Bu komisyondaki son vakalardan biri oylama sirasinda birkac milletvekilinin adinin belirtildigi ve onlarin yerine diger milletvekillerine oy verdiklerini bildiren bir uygulamaydi Basvuruyu inceledikten sonra davaya atanan komisyon uyesini ve sanik milletvekillerini dinledikten sonra etik komisyonu onlari kanunlara uyma gorevini ihlal etmekten suclu buldu Ayrica gelecekte bu tur sorunlari ortadan kaldirmak icin komisyon Ermenistan Cumhuriyeti Ulusal Meclisin Ictuzugune iliskin Kanunda diger milletvekillerinin rahatsizligi yerine oylamanin daha ozel olarak ele alinmasi icin eklemeler ve degisiklikler yapilmasi onerisinde bulundu ve baskanlik gorevlisini milletvekilini Ulusal Meclis oturumu sirasinda hazir bulunma hakkindan mahrum birakan bu milletvekillerine karsi derhal disiplin onlemleri almaya zorladi Ulusal Meclis bu oneriyi onayladi Ermenistan Cumhuriyeti ndeki Gaz Tedarik Sistemi Faaliyetlerinin Incelenmesine Iliskin Ad hoc Komite Bu komite dogal gaz tuketicilerinin menfaatlerinin korunma duzeyini tedarik edilen gazin kalorisi gaz kullanim sayaclarinin test edilmesi zarara iliskin argumanlar 2011 2013 yillari arasinda dogal gaz icin birikmis borclarin hukuka uygunlugunu incelemek ve borc miktarinin makul olup olmadigi alternatif gaz ithalatcilarinin olasiliklari ve bir butun olarak Ermenistan daki gaz tedarik sistemiyle ilgili ayrintili listelenmis diger konular hakkinda tahminlerde bulunmak amaciyla Subat 2014 te kurulmustur Komite kapali oturumlar duzenledi Kararlar ve sonuclar oy coklugu ile kabul edildi Komite komite tarafindan incelenen konularla ilgili herhangi bir devlet kurumundan materyal ve belge talep etme ve alma hakkina sahipti mahkemeler hakimler ve savcilar disindaki devlet kurumlarindan da komisyonda incelenen hususlarda inceleme inceleme ve bilirkisi incelemesi yapilmasini talep edebilir Komite bulgularini ve vardigi sonucu 7 Nisan 2015 tarihli Ulusal Meclis oturumunda sunmustur Ayrica bakinizUlkelere gore yasama organlari Ermenistan daki siyasi partiler listesi Artsah Cumhuriyeti Ulusal MeclisiNotlar Benim Adimim Ittifaki ile karsilastirildiginda Kaynakca iacis ru 2 Temmuz 2014 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 5 Ocak 2022 Hovannisian Richard G 1971 1996 The Republic of Armenia Berkeley University of California Press s 42 ISBN 0 520 01805 2 OCLC 238471 12 Subat 2009 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 5 Ocak 2022 Elections in Asia and the Pacific a data handbook Dieter Nohlen Florian Grotz Christof Hartmann Oxford Oxford University Press 2001 ISBN 0 19 924958 X OCLC 48585734 Google Sheets create and edit spreadsheets online for free 11 Ekim 2017 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 5 Ocak 2022 hy Electoral Code of RA www arlis am 27 Nisan 2021 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 27 Nisan 2021 Arsivlenmis kopya 29 Nisan 2021 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 5 Ocak 2022 news am Ingilizce 2 Mayis 2019 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2 Mayis 2019 www evnreport com Ingilizce 24 Mayis 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Mayis 2021 Arsivlenmis kopya 19 Ocak 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 7 Ocak 2022 13 Mart 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 28 Haziran 2017 Rules of Procedure of the European Parliament September 2005 Rule 176 Committees of inquiry www europarl europa eu 11 Ekim 2017 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 28 Haziran 2017 www parliament am 18 Agustos 2004 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 28 Haziran 2017 Arsivlenmis kopya PDF 6 Ocak 2022 tarihinde kaynagindan PDF Erisim tarihi 7 Ocak 2022 Arsivlenmis kopya PDF 20 Ocak 2022 tarihinde kaynagindan PDF Erisim tarihi 7 Ocak 2022 armenpress am Ermenice 13 Temmuz 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 7 Ocak 2022 Dis baglantilarResmi internet sitesi 7 Ocak 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde