Gazi Çelebi, Pervâneoğulları Beyliği'nin son beyidir. Sinop'taki Pervâne Medresesi'nin kitabesine göre Mühezzebüddin Mesud Bey'in oğludur. Babasının 1300 yılında ölmesinin ardından beyliğin başına geçmiş ve 1322 yılına kadar hüküm sürmüştür. Ceneviz kaynaklarında adı Zalabi olarak geçer.
Gazi Çelebi | |
---|---|
Pervâneoğulları Beyliği | |
Hüküm süresi | 1300-1322 |
Önce gelen | Mühezzebüddin Mesud |
Biyografi
Bey olduktan sonra ilk işi fidye karşılığı babasını kaçıran ve Sinop'ta koloni kuran Cenevizlileri şehirden kovmak olmuştur. Daha sonra mütemadiyen Ceneviz gemilerine saldırmıştır. Trabzon İmparatoru II. Aleksios ile anlaşarak 1313 yılında Kırım'daki Ceneviz limanı Kefe'ye baskın gerçekleştirdi ve Ceneviz donanmasını yenilgiye uğrattı. 1314'te tekrar Kefe'ye baskın düzenlemiş ve 4 Ceneviz gemisini ele geçirmiştir.
1315 yılında Rum piskoposunu Sinop'tan kovmuştur. Bu durum muhtemelen Trabzon ile ilişkilerin kötüleşmesi nedeniyle olmuştur. 1319 yılında yılında Trabzon'a saldırarak şehri ateşe verdi. 1322'de Sinop'a yapılan bir Ceneviz saldırısını geri püskürttü ve Ceneviz donanmasının kaptanını esir aldı.
1313'ün başında Gazi Çelebi'nin en az 8 kadırgası vardı. Bu sayı çağdaş beyliklere oranla oldukça fazlaydı. Bir örnek vermek gerekirse deniz akınlarıyla ünlü olan Umur Bey ilk kadırgasını ancak 20 yıl sonra inşa edebilmiştir.
Gazi Çelebi'nin oğlu yoktu. El-Umari'ye göre hayatının son yıllarında toprakların güvenliğini sağlamak için Candaroğulları egemenliğini kabul etmeye karar verdi. 1322 yılında bir av sırasında başını ağaca çarparak öldü. Ölümünün ardından kızı bir süre beyliği idare etti ve beylik Candaroğulları'nın eline geçti.
İbn Battuta 1332 ya da 1334'te Sinop'u ziyaret ettiği sıralarda şehir Candaroğulları Beyi İbrahim Bey tarafından yönetiliyordu. Ancak İbn Battuta'nın anlattıklarına göre Gazi Çelebi'nın hatırası hala yaşıyordu ve kendisi yarı efsanevi bir figür haline gelmişti. Şehir sakinlerinin anlatılarına göre Gazi Çelebi, savaş sırasında eline bir mızrak alıp suyun altından yüzerek gizlice düşman gemilerinin gövdelerini deliyordu. Gazi Çelebi, Sinop limanına baskın yapan birkaç Ceneviz gemisini bu şekilde batırmış ve tüm mürettebatı esir almıştır.
Mezarı Sinop'ta Pervane Medresesi'ndedir.
Kaynakça
- ^ Anthony Bryer and Richard Winfield, The Byzantine Monuments and Topography of the Pontos, vol. 1, (Washington D.C.: Dumbarton Oaks, 1985) 73.
- ^ a b c Zachariadou, E. (1 Haziran 2001). "Sinoplu Gazi Çelebi". Tarih İncelemeleri Dergisi. 16 (1): 221-224. ISSN 0257-4152.
- ^ Shukurov, R.; Karpov, S. P. (2001). Velikie Komniny i Vostok (1204-1461). Vizantiĭskai︠a︡ biblioteka. Sankt-Peterburg: Aleteĭi︠a︡. ISBN . OCLC 49507565.
- ^ a b c Kayapınar, Prof Dr Ayşe; Emecen, Prof Dr Feridun M.; Gökhan, Prof Dr İlyas; Göde, Prof Dr Kemal; Kayapınar, Prof Dr Levent; Ersan, Prof Dr Mehmet; Şeker, Prof Dr Mehmet; Koca, Prof Dr Salim; Baykara, Prof Dr Tuncer (30 Ekim 2018). İslam Tarihi ve Medeniyeti - 11: Anadolu Beylikleri. ISBN .
- ^ Karpov, Sergej Pavlovič (2007). Istorija Trapezundskoj imperii. Naučnoe izd. Sankt-Peterburg: Aletejja. ISBN .
- ^ Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1969). Anadolu beylikleri ve Akkoyunlu, Karakoyunlu devletleri. Türk Tarih Kurumu Basımevi.
- ^ E. J. Brill's first Encyclopaedia of Islam: 1913-1936 f ed. by M. Th. Houtsma, A. J. Wensinck, H. A. R. Gibb... [et al.] Reprint ed. Leiden: E. J. Brill. 1993. ISBN .
- ^ Ross E. Dunn, The Adventures of Ibn Battuta: A Muslim Traveler of the 14th Century (Berkeley: University of California Press, 1986), 162.
- ^ Ibn Battutah, The Travels of Ibn Battuta, trans. Sir Hamilton Alexander Rosskeen Gibb, vol. 2 (Cambridge, 1962), 466-7
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Gazi Celebi Pervaneogullari Beyligi nin son beyidir Sinop taki Pervane Medresesi nin kitabesine gore Muhezzebuddin Mesud Bey in ogludur Babasinin 1300 yilinda olmesinin ardindan beyligin basina gecmis ve 1322 yilina kadar hukum surmustur Ceneviz kaynaklarinda adi Zalabi olarak gecer Gazi CelebiPervaneogullari BeyligiHukum suresi1300 1322Once gelenMuhezzebuddin MesudBiyografiBey olduktan sonra ilk isi fidye karsiligi babasini kaciran ve Sinop ta koloni kuran Cenevizlileri sehirden kovmak olmustur Daha sonra mutemadiyen Ceneviz gemilerine saldirmistir Trabzon Imparatoru II Aleksios ile anlasarak 1313 yilinda Kirim daki Ceneviz limani Kefe ye baskin gerceklestirdi ve Ceneviz donanmasini yenilgiye ugratti 1314 te tekrar Kefe ye baskin duzenlemis ve 4 Ceneviz gemisini ele gecirmistir 1315 yilinda Rum piskoposunu Sinop tan kovmustur Bu durum muhtemelen Trabzon ile iliskilerin kotulesmesi nedeniyle olmustur 1319 yilinda yilinda Trabzon a saldirarak sehri atese verdi 1322 de Sinop a yapilan bir Ceneviz saldirisini geri puskurttu ve Ceneviz donanmasinin kaptanini esir aldi 1313 un basinda Gazi Celebi nin en az 8 kadirgasi vardi Bu sayi cagdas beyliklere oranla oldukca fazlaydi Bir ornek vermek gerekirse deniz akinlariyla unlu olan Umur Bey ilk kadirgasini ancak 20 yil sonra insa edebilmistir Gazi Celebi nin oglu yoktu El Umari ye gore hayatinin son yillarinda topraklarin guvenligini saglamak icin Candarogullari egemenligini kabul etmeye karar verdi 1322 yilinda bir av sirasinda basini agaca carparak oldu Olumunun ardindan kizi bir sure beyligi idare etti ve beylik Candarogullari nin eline gecti Ibn Battuta 1332 ya da 1334 te Sinop u ziyaret ettigi siralarda sehir Candarogullari Beyi Ibrahim Bey tarafindan yonetiliyordu Ancak Ibn Battuta nin anlattiklarina gore Gazi Celebi nin hatirasi hala yasiyordu ve kendisi yari efsanevi bir figur haline gelmisti Sehir sakinlerinin anlatilarina gore Gazi Celebi savas sirasinda eline bir mizrak alip suyun altindan yuzerek gizlice dusman gemilerinin govdelerini deliyordu Gazi Celebi Sinop limanina baskin yapan birkac Ceneviz gemisini bu sekilde batirmis ve tum murettebati esir almistir Mezari Sinop ta Pervane Medresesi ndedir Kaynakca Anthony Bryer and Richard Winfield The Byzantine Monuments and Topography of the Pontos vol 1 Washington D C Dumbarton Oaks 1985 73 a b c Zachariadou E 1 Haziran 2001 Sinoplu Gazi Celebi Tarih Incelemeleri Dergisi 16 1 221 224 ISSN 0257 4152 Shukurov R Karpov S P 2001 Velikie Komniny i Vostok 1204 1461 Vizantiĭskai a biblioteka Sankt Peterburg Aleteĭi a ISBN 978 5 89329 337 1 OCLC 49507565 a b c Kayapinar Prof Dr Ayse Emecen Prof Dr Feridun M Gokhan Prof Dr Ilyas Gode Prof Dr Kemal Kayapinar Prof Dr Levent Ersan Prof Dr Mehmet Seker Prof Dr Mehmet Koca Prof Dr Salim Baykara Prof Dr Tuncer 30 Ekim 2018 Islam Tarihi ve Medeniyeti 11 Anadolu Beylikleri ISBN 978 605 7558 41 1 Karpov Sergej Pavlovic 2007 Istorija Trapezundskoj imperii Naucnoe izd Sankt Peterburg Aletejja ISBN 978 5 903354 07 8 Uzuncarsili Ismail Hakki 1969 Anadolu beylikleri ve Akkoyunlu Karakoyunlu devletleri Turk Tarih Kurumu Basimevi E J Brill s first Encyclopaedia of Islam 1913 1936 f ed by M Th Houtsma A J Wensinck H A R Gibb et al Reprint ed Leiden E J Brill 1993 ISBN 978 90 04 09796 4 Ross E Dunn The Adventures of Ibn Battuta A Muslim Traveler of the 14th Century Berkeley University of California Press 1986 162 Ibn Battutah The Travels of Ibn Battuta trans Sir Hamilton Alexander Rosskeen Gibb vol 2 Cambridge 1962 466 7