The Gelug veya Gelug-pa (veya dGe Lugs Pa, dge-lugs-pa, Dgelugspa). Sarı Başlıklılar mezhebi diye de bilinen Tibetli budist din adamı ve filozof (1357–1419) tarafından kurulan Budizm okulu. Tsongkhapa'nın Ganden'de kurduğu ilk manastırı günümüzde halen bu okulun merkezidir. Okulun mensupları arasında en önemli kişi Dalai Lama dır.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh4THpFeUwxUnpiMjVuYTJoaGNHRXVhbkJuTHpJeU1IQjRMVlJ6YjI1bmEyaGhjR0V1YW5Cbi5qcGc=.jpg)
Gelug okulu alternatif olarak Yeni Kadam (bKa'-gdams gsar-pa) olarak bilinir, çünkü kendisini 'nın Kadam geleneğinin (yaklaşık 11. yüzyıl) bir devamı olarak görür. Ayrıca, Tsongkhapa tarafından kurulan ilk manastırın adından dolayı Ganden okulu olarak da adlandırılır. Ganden Tripa ("Ganden Taht Sahibi") bu ekolün resmi başıdır, ancak en etkili Gelug figürü, adı "Okyanus Öğretmeni" anlamına gelen Dalai Lama'dır. Moğol Hanları ile ittifak kuran Gelug okulu, 16. yüzyılın sonlarından beri (dini ve siyasi olarak) Tibet ve Moğolistan'da baskın Budist okulu olarak ortaya çıkmıştır. Bu geleneğin bir başka alternatif adı da Sarı Şapka okulu veya mezhebidir.
Lama Tsongkhapa
Lama Tsongkhapa, Kadam Okulu veya Kadampa'nın evrensel merhamet prensibini Hint üstatlardan Nagarjuna'nın shunyata (boşluk) öğretisiyle bir araya getirmiştir. Ona göre manevi yolda bu iki ilke, gerçek bir zühd/terk duygusunun teşvikiyle oluşan kurtuluş arzusuyla birlikte kalpte yer etmelidir. Vajrayāna Budizm'inin yolu Tsongkhapa'nın "Yolun Üç Temel Yönü" adını verdiği bu üç temelin üzerinde izlenir. Lamrim denilen Gelug Okulunun ana öğretisini oluşturur.
Gelug geleneğinin çalışmalarının ana kaynağı Tsongkhapa'nın altı yorum kitabıdır. Bunlar:
- Yolun Aşamalarına Dair Büyük Şerh (Lam-rim chen-mo),
- Tantralara Dair Büyük Şerh (sNgag-rim chenmo),
- Tefsiri ve Nihai Öğretilerdeki Belağatın Özü (Drnng-nges legs-bshad snying-po),
- İzafiyetin Övgüsü (rTen-'brel bstodpa),
- Guhyasamaja'nın Beş Aşamasına Dair Geniş İzah (gSang-'dus rim-lnga gsal-sgron) ve
- Altın Tespih (gSer-phreng).
Vajrayāna Ugulaması
, ve Gelug silsilesinde üç temel uygulamasıdır.
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- Wikipedia Gelug maddesi 11 Şubat 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- The Ri-Me Philosophy of Jamgon Kongtrul the Great: A Study of the Buddhist Lineages of Tibet by Ringu Tulku, , Shambhala Publications
- Ringu Tulku: The Rimé (Ris-med) movement of Jamgon Kongtrul the Great 7 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde . Paper given on 7th Conference of International Association For Tibetan Studies in June 1995
Dış bağlantılar
- His Holiness the Dalai Lama27 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- Dictionary
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
The Gelug veya Gelug pa veya dGe Lugs Pa dge lugs pa Dgelugspa Sari Basliklilar mezhebi diye de bilinen Tibetli budist din adami ve filozof 1357 1419 tarafindan kurulan Budizm okulu Tsongkhapa nin Ganden de kurdugu ilk manastiri gunumuzde halen bu okulun merkezidir Okulun mensuplari arasinda en onemli kisi Dalai Lama dir Gelug mezhebinin kurucusu Je Tsongkhapa Gelug okulu alternatif olarak Yeni Kadam bKa gdams gsar pa olarak bilinir cunku kendisini nin Kadam geleneginin yaklasik 11 yuzyil bir devami olarak gorur Ayrica Tsongkhapa tarafindan kurulan ilk manastirin adindan dolayi Ganden okulu olarak da adlandirilir Ganden Tripa Ganden Taht Sahibi bu ekolun resmi basidir ancak en etkili Gelug figuru adi Okyanus Ogretmeni anlamina gelen Dalai Lama dir Mogol Hanlari ile ittifak kuran Gelug okulu 16 yuzyilin sonlarindan beri dini ve siyasi olarak Tibet ve Mogolistan da baskin Budist okulu olarak ortaya cikmistir Bu gelenegin bir baska alternatif adi da Sari Sapka okulu veya mezhebidir Lama TsongkhapaLama Tsongkhapa Kadam Okulu veya Kadampa nin evrensel merhamet prensibini Hint ustatlardan Nagarjuna nin shunyata bosluk ogretisiyle bir araya getirmistir Ona gore manevi yolda bu iki ilke gercek bir zuhd terk duygusunun tesvikiyle olusan kurtulus arzusuyla birlikte kalpte yer etmelidir Vajrayana Budizm inin yolu Tsongkhapa nin Yolun Uc Temel Yonu adini verdigi bu uc temelin uzerinde izlenir Lamrim denilen Gelug Okulunun ana ogretisini olusturur Gelug geleneginin calismalarinin ana kaynagi Tsongkhapa nin alti yorum kitabidir Bunlar Yolun Asamalarina Dair Buyuk Serh Lam rim chen mo Tantralara Dair Buyuk Serh sNgag rim chenmo Tefsiri ve Nihai Ogretilerdeki Belagatin Ozu Drnng nges legs bshad snying po Izafiyetin Ovgusu rTen brel bstodpa Guhyasamaja nin Bes Asamasina Dair Genis Izah gSang dus rim lnga gsal sgron ve Altin Tespih gSer phreng Vajrayana Ugulamasi ve Gelug silsilesinde uc temel uygulamasidir Ayrica bakinizTibet BudizmiKaynakca David N Kai 2007 Tibetan and Zen Buddhism in Britain Transplantation Development and Adaptation Ingilizce Routledge s 39 erisim tarihi kullanmak icin url gerekiyor yardim Alexander Berzin Berzin Archives 24 Temmuz 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 27 Temmuz 2023 Wikipedia Gelug maddesi 11 Subat 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi The Ri Me Philosophy of Jamgon Kongtrul the Great A Study of the Buddhist Lineages of Tibet by Ringu Tulku ISBN 1 59030 286 9 Shambhala Publications Ringu Tulku The Rime Ris med movement of Jamgon Kongtrul the Great 7 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde Paper given on 7th Conference of International Association For Tibetan Studies in June 1995Dis baglantilarHis Holiness the Dalai Lama27 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde Dictionary