Jalpan de Serra, Meksika'nın Querétaro eyaletinin kuzeyinde bulunan Jalpan de Serra Belediyesi'ne bağlı bir şehirdir. Sierra Gorda adı verilen önemli bir ekolojik bölgenin kalbinde yer almaktadır. Aynı zamanda, ilki 18. yüzyılın ortalarında inşa edilmiş olan ve 2003 yılında Dünya Mirası Alanı ilan edilen beş Fransisken misyonundan ikisinin bulunduğu yerdir. Belediye aynı zamanda Pame adı verilen küçük ama önemli bir yerli gruba da ev sahipliği yapmaktadır. Ancak, kasabanın Pueblo Mágico olarak adlandırılması gibi son olaylar bir turizm endüstrisi yaratmaya çalışmış olsa da, belediye 20. yüzyılın ortalarından bu yana nüfus kaybetmektedir.
Jalpan de Serra | |
---|---|
Kasaba | |
![]() Junípero Serra tarafından 1751 ve 1758 yılları arasında inşa edilen tapınak. | |
![]() Arma | |
![]() ![]() Jalpan de Serra Jalpan de Serra'nın Meksika'daki konumu | |
Koordinatlar: 21°13′00″K 99°28′21″B / 21.21667°K 99.47250°B | |
Ülke | |
Eyalet | Querétaro |
Kuruluş | 1744 |
Yüzölçümü | |
• Toplam | 1185 km² |
Rakım | 760 m |
Nüfus (2005) | 22.025 |
Zaman dilimi | UTC-06.00 |
• Yaz (YSU) | UTC-05.00 |
Posta kodu | 68522 |
Resmî site jalpan.gob.mx |
Kasaba
Belediye merkezi olan Jalpan kasabası, San Juan del Río'dan 180 km uzaklıkta Federal Karayolu 120 üzerinde yer almaktadır. Bu yol daha sonra onu San Luis Potosí'deki Xilitla'ya bağlar. Ayrıca SLP'deki Río Verde'ye de 69 numaralı eyaletler arası otoyol üzerinden bağlanmaktadır. 1904'ten beri resmi olarak bir şehir olarak sınıflandırılmasına rağmen, mevcut nüfus 9,000 kişinin biraz altındadır (2005). Kasabadaki başlıca ekonomik faaliyetler ticaret, hayvancılık ve tarımdır.
Kasabanın merkezi ana meydanıdır ve 2003 yılında Dünya Mirası Listesi'ne alınan beş Fransisken misyonundan biridir. Kasabanın ana meydanı ya da bahçesi misyon kilisesinin önünde yer almaktadır. Genellikle gürültülü kuşlarla dolu olan ağaçlarla doludur. Özellikle satıcıların çocuklar için atıştırmalıklar ve oyuncaklar sattığı Pazar günleri önemli bir toplanma yeridir. Sabahın erken saatlerinde, diğer sürücülerle paylaşmak için taksiler ana meydanda toplanır ve sürücüleri çeşitli yerleri bağırır. Hafta sonları sanatsal sunumlar yapılmaktadır. Independencia Caddesi'nin karşısında Sierra Gorda Müzesi bulunmaktadır. Jalpan Kalesi olarak bilinen bina 16. yüzyılda Juan Ramos de Lora tarafından inşa edilmiştir ve Jalpan'ın en eski yapılarından biridir. Burası yüzyıllar boyunca askeri bir kale ve ardından yaklaşık elli yıl boyunca bölgesel bir hapishane olarak hizmet vermiştir. 1991 yılında müze haline gelmiştir. Müze, Sierra Gorda bölgesinin tarih öncesi dönemden 20. yüzyılın başlarına kadar geçirdiği evrimi anlatan yedi salondan oluşmaktadır. Koleksiyonda bölgenin eski haritaları, İspanyol öncesi eserler, fosiller, beş Fransisken misyonu ve Junípero Serra'ya vurgu yapan İspanyol fethi ve evangelizasyonu ile ilgili sergiler, Meksika Devrimi'nden eserler ve Sierra Gorda'nın yerli halklarına adanmış bir oda bulunmaktadır.
Ana meydana bakan bir diğer bina ise belediyenin ilk okulu olan eski Melchor Ocampo Okulu'dur. Bugün, sergilere ev sahipliği yapan belediye kültür merkezi ve bir dizi devlet dairesine ev sahipliği yapmaktadır. Belediye postanesi, misyon kilisesinin bir tarafında, misyon kompleksinin bir parçası olan bir binada yer almaktadır. Reform Savaşı sırasında bu binada General Mariano Escobedo esir tutulmuştur.
Casa de las artesanías adında bir el sanatları merkezi bulunmaktadır. Burada Jalpan ve çevre belediyelerden palmiye yaprakları, seramikler, çam iğneleri ve ahşaptan yapılanlar gibi çeşitli el sanatları sergilenmekte ve satılmaktadır. Ayrıca meyve reçelleri, guava şekerleri, meyve likörleri, bal ve bölgesel olarak üretilen kahve gibi gıda maddeleri de bulunmaktadır.
Kasabanın yakınlarında eski Hacienda del Rayo'nun kalıntıları bulunmaktadır.
Bölgenin bir yemeği de ekşi portakal ve tuzla marine edilmiş kurutulmuş sığır eti olan cecina serrana'dır. Bir diğeri ise mısır, çeşitli acı biberler ve domuz eti ya da tavukla yapılan son derece büyük bir tamale olan "zacahuilt "tir. Muz yaprağına sarılır ve bütün gece fırında pişirilir. Acamayas adı verilen nehir karidesi de bir başka spesiyalitedir ve çeşitli şekillerde hazırlanır. Revoltillo, domatese benzeyen "coyol "dan yapılan bir sosla komal üzerinde pişirilen yumurtalardır. Atole ayçiçeği çekirdeği, küçük guava veya piloncillo ile tatlandırılır.
Demografi
Valle Verde'de, San Luis Potosí sınırının hemen ötesindeki benzer bir Mapatz topluluğuyla bağları olan küçük bir Huastecos topluluğu bulunmaktadır. Querétaro Sierra Gorda'nın nüfusunun çoğu Pame'dir ve belediyede, özellikle Tancoyol yakınlarındaki Las Nuevas Flores topluluğunda, aynı zamanda San Juan de los Durán, El Pocito, Las Flores, San Antonio Tancolyol ve El Rincón'da yoğunlaşmıştır. Querétaro'daki toplam Pame sayısı yaklaşık 200 kişi ile azdır, ancak yakındaki San Luis Potosí'deki Pame toplulukları ile birlikte büyümektedir. Ancak Querétaro Pame'leri San Luis Potosí'deki benzerlerine kıyasla genel kültürle daha fazla bütünleşmiş durumdadır. Sadece bir Querétaro topluluğu eski geleneklerin çoğunu sürdürmektedir; bu topluluk Las Nuevas Flores'tir ve başlıca ekonomik faaliyetleri arasında tarım, tavşan, keçi ve koyun yetiştiriciliği ve palmiye yapraklarından yapılan el sanatları üretimi yer almaktadır. Pek çok Pames bölge dışına, Meksika'nın çeşitli bölgelerine ve bazıları da Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etmiştir. Sayıları az olmasına rağmen bu grubun belediyenin kültürel kimliği açısından önemli olduğu düşünülmektedir.
Belediye, 20. yüzyılın ortalarından bu yana nüfus kaybı yaşamaktadır ve birçok kişi daha iyi ücretli iş arayışıyla Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etmiştir. 2000 yılından 2005 yılına kadar nüfus 22,839'dan 22,025'e düşmüştür. Halen belediye merkezinde kalanlar tarımdan sanayiye ya da ticarete geçmiştir. Son otuz yılda, çoğunlukla ana otoyol ve Jalpan Barajı ile ilgili çalışmalar nedeniyle iki katına çıkan önemli nüfus artışına sahip tek topluluktur.
Misyon kiliseleri
Belediye, Sierra Gorda'nın müjdelenmesi sırasında Junípero Serra'ya akredite edilen beş Fransisken misyonundan ikisine sahiptir. Bu misyonlar 2003 yılında Dünya Mirası Alanı olarak ilan edilmiştir. Bunlardan biri Jalpan kasabasında, diğeri ise Tancoyol topluluğunda yer almaktadır. Jalpan'daki misyon 1751 ile 1758 yılları arasında inşa edilmiş ve inancın koruyucusu olarak Aziz Büyük Yakup'a adanmıştır. Bölgeyi müjdelemek için inşa edilen beş misyondan ilkiydi. Ana portalin üzerinde bölgeye özgü çeşitli bitki türleri yer almaktadır. Avrupalı unsurlar arasında azizlerin resimleri ve Fransisken arması yer almaktadır. Yerli unsurlar arasında yılanlı çift başlı bir kartalın yanı sıra Guadalupe Bakiresi'nin bir görüntüsü de yer almaktadır.
Cephe sıva ve taş işçiliğiyle özenle yapılmış olup, pilasterlerin aşı boyası dekoratif detayların çoğunun sarısıyla kontrast oluşturmaktadır. Küçük melekler ve kartalların yanı sıra detayların çoğu bitkiseldir. Cephenin en alt katında Aziz Dominik ve Assisili Francis figürleri yer almaktadır. Ayrıca beş yaranın yer aldığı küçük bir arma ve Fransisken tarikatının arması da bulunmaktadır. Kapının içinde Aziz Petrus ve Aziz Pavlus'un resimleri bulunmaktadır. Ayrıca bir yılanı yutan çift başlı bir Meksika kartalı da vardır. Sol üstte Guadalupe Bakiresi'nin sol üstte ise Sütun Meryem Ana'nın bir görüntüsü vardır. Bunlar sırasıyla Meksika ve İspanya'nın bakire imgeleridir. Bu heykelin 19. yüzyılın sonunda bir general tarafından götürüldüğü söylenmektedir. Yerine daha modern bir saat yerleştirilmiştir. İçeride, Jalpan misyonunun kubbesi Guadalupe Bakiresi'nin ortaya çıkış sahnelerini içermektedir.
Tancoyol misyonu Our Lady of Light'a adanmıştır. Misyonun, 1760 ve 1767 yılları arasında cemaatte ikamet eden Keşiş Juan Ramos de Lora tarafından inşa edildiği düşünülmektedir. Cephe, Fransiskenlerin alışkanlıklarını bağlamak için kullandıkları kordonun bir temsili ile çevrili eşkenar dörtgen bir pencere ile işaretlenmiştir. Cephenin temel teması Meryem Ana ve çeşitli azizlerin müdahaleleriyle temsil edilen merhamettir. Bu portalın ikonografisi beş misyon arasında en ayrıntılı olanıdır. Avrupalı unsurlar arasında Peter ve Paul gibi azizlerin resimleri ve Fransisken arması yer almaktadır. Işık Meryem Ana'nın görüntüsü cepheden kaybolmuş, geriye sadece melekler ve Aziz Joachim ve Anne ile Aziz Peter ve Paul'un görüntüleriyle desteklenen perde benzeri bir dekorasyon kalmıştır. Aziz Roch vebalara karşı koyuyor gibi görünmektedir. Assisili Francis'in stigmata'sının bir temsili de vardır. En üstteki ana haç, her iki yanında Calatrava ve Kudüs haçları ile kurtuluşu temsil etmektedir. Kilisenin iç kısmında bir jaguar ve Olmek özelliklerine sahip bir kişi görüntüsü ile yerli unsurlar bulunur.
Kültür
Santo Niño de la Mezclita bayramı belediyedeki en önemli bayramdır. Bu, Mezclita topluluğunun adını taşıyan bir çocuk İsa resmidir. Resim 1890 yılında Guanajuato'dan Antonio Velazques tarafından topluluğa getirilmiş ve birçok mucize atfedilmiştir. Resim bağışlandığında, Ayutla topluluğunda her yıl düzenlenen festivali başlatan Peder Roman Herrera tarafından teslim alınmıştır. Ancak, görüntünün velayeti konusundaki anlaşmazlıklar, yerel piskoposu görüntüyü almaya ve daha sonra Jalpan'a vermeye zorladı. Festival Sierra Gorda'nın çeşitli topluluklarından 20.000 ila 25.000 kişiyi çekmektedir. Diğer dini etkinlikler arasında Kutsal Hafta boyunca her yıl düzenlenen Tutku Oyunu, 3 Mayıs'taki Kutsal Haç Günü, 25 Temmuz'daki Büyük Yakup Bayramı ve Ölüler Günü yer almaktadır. Son etkinlik için Jalpan kasabasındaki küçük bir meydanda ölüler için dikilmiş anıtsal bir sunak bulunmaktadır.
Ayrıca birkaç önemli seküler etkinlik de düzenlenmektedir. Feria Regional Serrana her yıl Nisan ayında gerçekleşir ve bir balıkçılık turnuvası da dahil olmak üzere çeşitli sanatsal, kültürel ve spor etkinliklerini içerir. Convivio de la Amistad 1 Mayıs'ta Jalpan Nehri kıyısında Playita (Küçük Plaj) olarak bilinen bir alanda gerçekleştirilir. Etkinlik, ailelerin getirdikleri yiyecekleri paylaştıkları çok büyük bir potlaçtır. Bu etkinlik genellikle 1 Mayıs İşçi Bayramı etkinliklerinden sonra başlar. Toprak Günü (Fiesta de la Tierra) Haziran ayında Grupo Ecológico Sierra Gorda sponsorluğunda gerçekleştirilmektedir. Bu etkinlik esas olarak koruma çabalarının önemini teşvik etmek amacıyla çocuklara yöneliktir.
Huapango, geleneksel müzik formudur ve iki çeşidi vardır: huapango arribeño ve huapango huasteco (son huasteco). Bunlardan ilki, birçok kırsal bölge sakininin göç etmesi ve diğerlerinin de kentleşmesi nedeniyle yok olma sürecindedir. Huapango huasteco, özellikle son yıllarda bu müziğe adanmış gençlik triosunun ortaya çıkmasıyla popülerliğini korumaktadır. En çok dini bayramlar, Bağımsızlık Günü ve Noel tatili gibi geleneksel etkinliklerde çalınmaktadır.
Birçoğu ABD'den akrabalarının gönderdiği havalelere bağımlı hale gelmiştir. ABD'de çalışan pek çok kişi yıl sonunda Noel tatili için geri dönmektedir. Bu insanlara "norteños" (kuzeyliler) denir ve 28 Aralık'ta "El Día del Paisano" (Taşralı Günü) olarak kutlanır. Festivalde Paisano kraliçesinin taç giyme töreni, bir ayin, ABD ve Sierra Gorda bölgesinin sembolleriyle süslenmiş bir kamyonet geçidi ve El Jalpense adlı bir charreada etkinliği gibi bir dizi etkinlik yer almaktadır. Geceleri ise canlı müzik eşliğinde bir dans vardır. Etkinlik yılda yaklaşık 5,000 kişinin ilgisini çekmekte ve televizyon tarafından haber yapılmaktadır. Başlangıçta etkinlik sadece Jalpan'a yönelikti, ancak çevre belediyelerden katılımcıları da kapsayacak şekilde büyüdü. 2010 yılında, Día del Paisano için düzenlenen yıllık geçit törenine yüzden fazla kamyonet katılmıştır. Sahipleri 1,850 ABD doları nakit para çekilişi yaptı. Geçit töreni sırasında, ziyaretçi "paisanos"lar ABD'den satın aldıkları kamyonetlerini sergileyerek en iyi ve en lüks olmak için yarışırlar.
Ekonomi ve turizm
Bölgenin en önemli doğal kaynağı, çam ve meşe gibi ticari türlerin bulunduğu ormanlardır. Toplam 329.020 hektarlık belediye arazisinin yaklaşık 15.441 hektarı tarım, 9.872 hektarı ise ormancılık için kullanılmaktadır. Çalışan nüfusun %29'undan biraz azı tarım, hayvancılık ve ormancılıkla uğraşmaktadır. Tarım alanlarının sadece 650 hektarı sulanmakta, geri kalanı ise sadece yağmur mevsiminde işlenmektedir. Tancoyol bölgesi fasulye, mısır, nohut, kakule, domates, acı biber ve karpuz ile en önemli tarımsal üretime sahiptir. Sığır, domuz, koyun, keçi ve atların yanı sıra evcil kümes hayvanları ile belediye merkezinin yakınında en önemli hayvancılık üretimi yapılmaktadır. Rincon de Tancoyol'un bir diğer ürünü de Meksika'da üretilen en iyi ballardan biri olarak kabul edilen baldır. "Miel Xi'Oi Teneek" adı altında ticarileştirilir ve çoğu Avrupa'ya ihraç edilir. Kahve, belediyedeki bazı dağ yamaçlarında yetiştirilir ve kendine özgü bir aroması vardır.
Yaklaşık %17'si sanayi, madencilik ve inşaat sektörlerine aittir. Sanayi çoğunlukla küçük aile atölyelerindeki el sanatları ve gıda ürünleriyle sınırlıdır. Seramikler öncelikle Soledad de Guadalupe'de bir kadın kooperatifi tarafından üretilmektedir. Ürünleri arasında fincanlar, tabaklar, vazolar, tekila bardakları, salsa kavanozları, şeker ve daha fazlası yer almaktadır. Parçalar elle kalıplanıyor, fırınlanıyor ve yine elle boyanıyor. Las Nuevas Flores'te çeşitli Pame aileleri palmiye yapraklarından meyve sepetleri, çiçek vazoları, yelpazeler ve daha fazlası gibi çeşitli el sanatları yapmaktadır. Bu ürünler Tancoyol ve Jalpan'daki satış mağazalarının yanı sıra Sierra Gorda Müzesi'nde de satılmaktadır. Deri ürünler çoğunlukla el Rincón de Tancoyol'daki El Gavilán atölyesi tarafından gümüş iplikle süslenerek ve başka yöntemlerle damgalanarak üretilmektedir. Ürünler arasında bıçak kılıfları, cep telefonları için taşıyıcılar, anahtarlıklar, cüzdanlar, kemerler ve daha fazlası bulunmaktadır. Acatitlan del Río'da bulunan El Exilio Çiftliği guava meyvesinden likör ve ate adı verilen tatlı bir ezme üretmektedir. Meyveler yerel olarak yetiştiriliyor ve ürünler çiftliğin sahibi olan aile tarafından yapılıyor. Tilaco'daki bazı aileler kahve likörü ve geleneksel hamur işleri ve kekler üretmektedir. Kadınların büyük bir kısmı resmi olarak ev kadını olarak sınıflandırılmaktadır.
Ticaret, 193 kayıtlı işletme, beş tianguis ve iki halk pazarı ile ekonominin büyüyen sektörüdür. Nüfusun yaklaşık %43'ü turizm de dahil olmak üzere ticaret ve hizmet sektörlerinde istihdam edilmektedir. Turizm, belediye için en önemli ekonomik alternatif haline gelmiştir. Belediye 2009 yılında yaklaşık 70,000 ziyaretçi ağırlayarak eyalet için önemli bir turistik cazibe merkezi haline gelmiştir. Sierra Gorda'nın ekoturizme olan ilgisi göz önüne alındığında ziyaretçi sayısının 2010 yılında artması ve 2011 yılında da artmaya devam etmesi beklenmektedir. Belediye her yaş grubundan ziyaretçi çekmekle birlikte, ekoturizmle ilgilenme olasılıkları daha yüksek olduğu için genç ziyaretçilere odaklanılmaktadır. Başlıca ekoturist cazibe merkezleri arasında şelaleler, nehirler ve Jalpan Barajı bulunmaktadır. Ziyaretçilerin çoğu Mexico City ve Querétaro eyaletinden gelmektedir. Jalpan de Serra, "gelenekleri, sıcaklığı, alçakgönüllülüğü, tarihi değeri ve insan kalitesi" nedeniyle 2010 yılında Pueblo Mágico olmuştur. Meksika Turizm Bakanı Gloria Guevara Manzo, belediyenin sadece doğal güzellikleriyle değil kültürel güzellikleriyle de büyük bir potansiyele sahip olduğunu belirtti. İsimlendirme, beldenin altyapısının iyileştirilmesi, özellikle de elektrik ve diğer kabloların gömülmesi için federal yardım almaya hak kazandığı anlamına geliyor.
Tancama arkeolojik bölgesi, Jalpan'dan on üç km uzaklıkta, aynı adı taşıyan toplulukta yer almaktadır. Huasteca kültürüne ait bir alandır ve MS 200 ila 900 yılları arasına tarihlenmektedir.
Acatitlán del Río topluluğu Jalpan de Serra'ya altı km uzaklıktadır ve "La Casita Ecológica "yı (Küçük Ekolojik Ev) barındırmaktadır. Burası bahçeler ve mango bahçeleri arasında bir arroyo yanında bir kulübedir. Bölge kelebekleri gözlemlemek, yürüyüş yapmak ve dağ bisikleti sürmek için idealdir. Kulübede en fazla dört kişi konaklayabilir.
Valle Verde'nin çevresi belediyenin en iyi korunmuş bölgelerinden biridir. Topluluktaki ana el sanatları üreticisi Soledad de Guadalupe seramik kooperatifidir. Ayrıca Ojo de Agua de San Juan de los Durán ve Cueva del Agua adlı ekolojik su parkı da bulunmaktadır. Bu alanlarda kabinler, kamping, ekolojik eğitim, kiralık bisikletler ve atlar ile yerel bir kaynaktan gelen suyla dolu bir havuz bulunmaktadır.
Noel tatillerinde bölgeye para gönderen ve yanlarında para getiren çok sayıda insan yerel ekonomiyi "dolarize" etmiştir. Bu para birimi birçok işletmede kabul edilmektedir. Bölgeye her yıl ABD'den yaklaşık 18.2 milyon dolar geldiği tahmin edilmektedir.
Tarih
Adı Nahuatl dilinden gelmektedir ve "kum üzerindeki yer" anlamına gelmektedir. 1976 yılında misyoner Junípero Serra'yı onurlandırmak için "de Serra" eki eklenmiştir. Şehrin arması, 1744 yılında Kaptan José de Escandón tarafından bir Fransisken misyonu olarak kuruluşundan bu yana şehrin tarihine dair semboller içermektedir. Dört unsur bulunmaktadır: Taştan tanrıça Cachúm ile temsil edilen "putperestlik", bir kılıç ve çapraz kollarla temsil edilen fetih ve müjdecilik, bir yılan yiyen çift başlı bir kartalla temsil edilen iki ırkın karışımı ve dördüncüsü Jalpan ve Tancoyol misyonlarını temsil etmektedir.
Bölgedeki ilk yerleşimler 1700 ile 1000 yılları arasında Sierra Gorda'nın küçük vadilerinde Olmek bölgeleriyle bağlantılı insanlar tarafından kurulmuştur. Daha sonra Teotihuacan, Toltec, Huasteca ve Totonac kültürlerinden gelen gruplar da çeşitli bölgelere yerleşeceklerdir. Jalpan, Sierra Gorda'nın merkezinde, yerleşik tarım ve madencilik kültürleri ile kuzeydeki avcı-toplayıcı kültürler arasında yer alan bir bölgedir. Klasik öncesi dönemde bölgedeki en güçlü kültürel etkiler Olmek, Teotihuacan ve Jalpan bölgesinin güneyinde büyük yerleşimleri olan Huasteca'dır. O zamandan beri Huasteca etkisi, Jalpan'ın bulunduğu Querétaro'nun en kuzeyinde en güçlü olmuştur, ancak bölgede nispeten az sayıda etnik köken yaşamıştır. Bunun nedeni özellikle Pánuco ve Moctezuma Nehirleri boyunca uzanan ticaret yollarıdır. 1. binyılda Nahua kabileleri bölgeyi işgal etmiş ve "El adolecente Jalpanse" gibi eserler MS 600 ile 1000 yılları arasına tarihlenmiştir. Ancak bu eserlerin birçoğu hala önemli ölçüde Huasteca etkisi göstermektedir.
Klasik sonrası dönemin sonlarına doğru iklim, tarımın artık mümkün olmadığı ve pek çok kişinin bölge dışına göç ettiği bir noktaya kadar kurumuştu. XIII. yüzyılın başlarında kuzeyden gelen gruplar, çoğunlukla Chichimecas: Pames, Jonaz ve Ximpeces toplu halde Sierra Gorda bölgesine taşınmış ve yaşamlarını sürdürmek için avcılık ve toplayıcılık yapmaya başlamışlardır. Pames ve Ximpeces de yavaş yavaş köy yaşamına adapte oldu ve komşu kültürlerle barış içinde yaşadı. Jonazlar gibi diğerleri ise savaşçı ve avcı kültürlerini hiç değiştirmemişlerdir. Bölgedeki kanyonları ve engebeli araziyi yakınlardaki daha yerleşik halklara karşı saldırılar düzenlemek için kullandılar.
1400 yılı civarında Purépecha, Querétaro'nun güneyine bir miktar hakim olduktan sonra Sierra Gorda bölgesine akınlar yaptı, ancak kuzeyi asla kontrol altına alamadı. Sierra Gorda ve kuzeyden gelen kabileler Purépecha'yı güneye ve batıya, Guanajuato'nun güneyine ve Lerma Nehri bölgesine doğru itti. Azteklerin şansı daha yaver gitti ve Jalpan bölgesini Moctezuma Ilhuicamina yönetiminde bir kol devletine dönüştürdüler.
1527 yılında Nuño de Guzmán, Jalpan'ın ait olduğu Oxtipa egemenliğini fethetti. Ancak İspanyollar, özellikle Chichimeca Jonaz'dan gelen şiddetli muhalefet nedeniyle bölgeyi ele geçiremedi. O zamandan 18. yüzyılın ortalarına kadar, Augustinyanlar ve Fransiskenler tarafından Jalpan da dahil olmak üzere Sierra Gorda bölgesini müjdelemek için çeşitli girişimlerde bulunuldu, ancak çok az veya hiç başarı elde edilemedi. Aynı zamanda, Jalpan'da ve diğer yerlerde kalelerin kurulması da dahil olmak üzere askeri geziler yapıldı.
Zacatecas ve diğer maden bölgelerine güvenli bağlantıların yanı sıra yeni Fransız kolonisi Louisiana'ya karşı bir tampon bölge ihtiyacı nedeniyle bölgenin kontrolünü ele geçirmek için sömürge hükûmeti üzerindeki baskı yoğunlaştı. José de Escandón 1740'ta bölgeyi pasifize etmek üzere gönderildi ve bu görev 1749'da Media Luna Savaşı'nda Jonaz'ın yenilgisiyle sonuçlandı. Bu askerî harekât Sierra Gorda'nın kalbinde kalıcı bir misyon kurulmasına olanak sağladı. 1744 yılında rahip Pedro Pérez de Mezquía Jalpan misyonunu kurdu. Bu, bölgedeki beş büyük misyonun ilki olacaktı. Misyonun kuruluşu, Querétaro şehrinden 54 yerli ailenin bölgeye yerleştirilmesiyle desteklendi. 1750 yılında Junípero Serra Jalpan misyonuna geldi ve Francisco Palou ile birlikte yerli halkları dönüştürmek ve onlara yeni ekonomik stratejiler öğretmek için çalıştı. Serra, Sierra Gorda'nın başarılı bir şekilde evanjelize edilmesiyle tanınacaktır.
Misyon kiliseleri, önemli ölçüde yerli etkisi taşıyan Meksika Barok tarzındadır. Yedi yıllık bir süre zarfında inşa edilmiş ve bir misyonun yanı sıra hastane, yemekhane ve eğitim merkezi olarak da işlev görmüştür. Misyon, tarım, hayvancılık ve madencilik gibi ekonomik faaliyetlerin Pames dışındaki gruplara, özellikle de El Saucillo adı verilen bir yerde erken gelişmesine olanak sağlamıştır. Sierra Gorda'nın fethi, sömürge hükûmetinin bölgenin ekonomik kalkınmanın yanı sıra Fransız ve İngilizlere karşı askeri bir tampon bölge olarak önemini görmesi nedeniyle, bugün Meksika'nın kuzeyinde ve Amerika Birleşik Devletleri'nin güneybatısında yer alan bölgelerin hakimiyetinin başlangıcı olacaktı.
Meksika Bağımsızlık Savaşı sırasında Yüzbaşı Elosúa komutasında bir isyancı grup oluşmuş ve bu grup 1819 yılında kralcı ordu tarafından yenilgiye uğratılmış, kasabadaki evler ve depolar yakılarak harabeye çevrilmiştir.
1880 yılında, Jalpan'ı eyalet başkentine bağlayan ve bölgeye giden ilk otoyol inşa edildi. Bu, ekonomik kalkınmayı teşvik etti. 1904 yılında Querétaro valisi Francisco González de Cosío, telefon, telgraf ve bazı elektrik hizmetlerinin yanı sıra bir şeker kamışı fabrikasına sahip olduğu için Jalpan'ı resmi olarak bir şehir olarak adlandırdı.
1910 yılında Policarpo Olvera liderliğinde Club Aquiles Serdán adında bir grup kuruldu. Coronel De la Peña, Conrado Hernandez ve Malo Juvera gibi diğerleri 1913 yılında Victoriano Huerta rejimine karşı savaştı. Ayrıca 1914 ve 1924 yılları arasında Lucio Olvera liderliğinde çeşitli askerî eylemler düzenlendi.
1930'ların başında Jalpan'dan Rómulo Vega ile General Porfirio Rubio de Agua Zarca arasında bölgede hakimiyet için siyasi bir mücadele vardı.
1962 ve 1970 yılları arasında Jalpan ile Querétaro şehrini birbirine bağlayan asfalt bir otoyol inşa edilmiştir. Buna ek olarak bir dizi tali yol, köprü, daha fazla elektrik altyapısı ve su hizmetleri inşa edildi.
1980 ve 1985 yılları arasında Jalpan misyonu, diğer dört misyonla birlikte restorasyondan geçmiştir. Bu çalışmalar ve daha fazlası, misyon kiliselerinin 2003 yılında Jalpan'daki misyonda yerel, eyalet ve UNESCO yetkilileri tarafından düzenlenen bir törenle Dünya Mirası Alanı olarak ilan edilmesine yol açacaktır.
2003 yılında Universidad Autónoma de Querétaro, Jalpan Kampüsünün açılışını yapmıştır. Aynı yıl Universidad Tecnológica de San Juan del Río da bir kampüs açtı. Şehir 2004 yılında ikinci kademe bir profesyonel futbol takımına kavuşmuştur.
Belediye, 20. yüzyılın ortalarından bu yana ekonomik fırsatların yetersizliği nedeniyle nüfus kaybetmektedir. ABD'de çalışmak üzere Sierra Gorda'dan ayrılan o kadar çok kişi oldu ki, okullar öğrenci yokluğundan kapandı. Bu öğrenci kaybı en çok ilkokul düzeyinde göze çarpmaktadır.
Kaynakça
- ^ Josué Cornejo (January–February 2006). [The Sierra Gorda of Querétaro]. Arqueología Mexicana (İspanyolca). Mexico City: Editorial Raíces S.A. de C.V. XIII (77): 58-67. 30 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2011.
- ^ a b c d e [Querétaro – Jalpan de Serra]. Enciclopedia de los Municipios de México (İspanyolca). Mexico: Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal. 2005. 27 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2011.
- ^ . INEGI. 22 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2011.
- ^ Robles, Daniel (12 Mayıs 2002). "Desfile de santos en el Mexico profundo" [Parade of saints deep in Mexico]. Reforma (İspanyolca). Mexico City. s. 4.
- ^ a b c "Sitios Históricos" [Historic sites] (İspanyolca). Mexico: Municipality of Jalpan de Serra. 4 Kasım 2011 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 30 Mart 2011.
- ^ a b c "Artesanias" [Handcrafts] (İspanyolca). Mexico: Municipality of Jalpan de Serra. 5 Kasım 2011 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 30 Mart 2011.
- ^ a b Robles, Daniel (12 Mayıs 2002). "Desfile de santos en el Mexico profundo" [Parade of saints deep in Mexico]. Reforma (İspanyolca). Mexico City. s. 4.
- ^ "Gastronomía" [Gastronomy] (İspanyolca). Mexico: Municipality of Jalpan de Serra. 5 Kasım 2011 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 30 Mart 2011.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s [Querétaro – Jalpan de Serra]. Enciclopedia de los Municipios de México (İspanyolca). Mexico: Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal. 2005. 27 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2011.
- ^ a b c [Missionary Circuit] (İspanyolca). Mexico: Municipality of Jalpan de Serra. 4 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2011.
- ^ a b Leticia Bravo Zavala (29 Aralık 2010). [Raffling off dollars during festival to countrymen in Jalpan, Querétaro]. Rotativo de Querétaro (İspanyolca). Querétaro. 26 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2011.
- ^ "Los paisanos festejan" [Countrymen celebrate]. Reforma (İspanyolca). Mexico City. 31 Aralık 2008. s. 12.
- ^ Zulema Núñez (6 Mart 2011). [Ecotourism grows in Jalpan, Querétaro]. Rotativo de Querétaro (İspanyolca). Querétaro. 9 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2011.
- ^ "Nombran 'Pueblo Mágico' a Jalpan de Serra en Querétaro" [Jalpan de Serra in Querétaro named a Pueblo Mágico]. Terra (İspanyolca). Mexico City. 18 Ekim 2010. 4 Nisan 2012 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 30 Mart 2011.
- ^ "Pueblos de ensueño: Acatitlán del Río" (İspanyolca). Mexico: Municipality of Jalpan de Serra. 4 Kasım 2011 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 30 Mart 2011.
- ^ "Valle verde: paisajes majestuosos" [Valle Verde: majestic landscapes] (İspanyolca). Mexico: Municipality of Jalpan de Serra. 4 Kasım 2011 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 30 Mart 2011.
- ^ "Campamento ecoturístico de Ojo de Agua de San Juan de los Durán" [Ecotourism camp at the San Jusn de los Durán spring] (İspanyolca). Mexico: Municipality of Jalpan de Serra. 4 Kasım 2011 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 30 Mart 2011.
- ^ Arreola, Juan Jose (26 Aralık 2005). "Migrantes dolarizan la economia del estado mexicano de Queretaro; [Source: El Universal]" [Migrants "dollarize" the economy of the state of Querétaro]. NoticiasFinancieras (İspanyolca). Miami.
- ^ a b c d [A little history] (İspanyolca). Mexico: Municipality of Jalpan de Serra. 5 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2011.
- ^ a b c Josué Cornejo (January–February 2006). [The Sierra Gorda of Querétaro]. Arqueología Mexicana (İspanyolca). Mexico City: Editorial Raíces S.A. de C.V. XIII (77): 58-67. 30 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2011.
- ^ Paniagua, Fernando (23 Ağustos 2003). "Tiene fiesta Queretaro por distincion" [Queretaro celebrates for a distinction]. Mural (İspanyolca). Guadalajara, Mexico. s. 7.
- ^ Arreola, Juan Jose (31 Aralık 2008). "Some schools close in Mexican Sierra Gorda region due to migration to the US; [Source: El Universal]". NoticiasFinancieras. Miami. s. 1.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Jalpan de Serra Meksika nin Queretaro eyaletinin kuzeyinde bulunan Jalpan de Serra Belediyesi ne bagli bir sehirdir Sierra Gorda adi verilen onemli bir ekolojik bolgenin kalbinde yer almaktadir Ayni zamanda ilki 18 yuzyilin ortalarinda insa edilmis olan ve 2003 yilinda Dunya Mirasi Alani ilan edilen bes Fransisken misyonundan ikisinin bulundugu yerdir Belediye ayni zamanda Pame adi verilen kucuk ama onemli bir yerli gruba da ev sahipligi yapmaktadir Ancak kasabanin Pueblo Magico olarak adlandirilmasi gibi son olaylar bir turizm endustrisi yaratmaya calismis olsa da belediye 20 yuzyilin ortalarindan bu yana nufus kaybetmektedir Jalpan de SerraKasabaJunipero Serra tarafindan 1751 ve 1758 yillari arasinda insa edilen tapinak ArmaJalpan de SerraJalpan de Serra nin Meksika daki konumuKoordinatlar 21 13 00 K 99 28 21 B 21 21667 K 99 47250 B 21 21667 99 47250Ulke MeksikaEyaletQueretaroKurulus1744Yuzolcumu Toplam1185 km Rakim760 mNufus 2005 22 025Zaman dilimiUTC 06 00 Yaz YSU UTC 05 00Posta kodu68522Resmi site jalpan gob mxKasabaBelediye merkezi olan Jalpan kasabasi San Juan del Rio dan 180 km uzaklikta Federal Karayolu 120 uzerinde yer almaktadir Bu yol daha sonra onu San Luis Potosi deki Xilitla ya baglar Ayrica SLP deki Rio Verde ye de 69 numarali eyaletler arasi otoyol uzerinden baglanmaktadir 1904 ten beri resmi olarak bir sehir olarak siniflandirilmasina ragmen mevcut nufus 9 000 kisinin biraz altindadir 2005 Kasabadaki baslica ekonomik faaliyetler ticaret hayvancilik ve tarimdir Kasabanin merkezi ana meydanidir ve 2003 yilinda Dunya Mirasi Listesi ne alinan bes Fransisken misyonundan biridir Kasabanin ana meydani ya da bahcesi misyon kilisesinin onunde yer almaktadir Genellikle gurultulu kuslarla dolu olan agaclarla doludur Ozellikle saticilarin cocuklar icin atistirmaliklar ve oyuncaklar sattigi Pazar gunleri onemli bir toplanma yeridir Sabahin erken saatlerinde diger suruculerle paylasmak icin taksiler ana meydanda toplanir ve suruculeri cesitli yerleri bagirir Hafta sonlari sanatsal sunumlar yapilmaktadir Independencia Caddesi nin karsisinda Sierra Gorda Muzesi bulunmaktadir Jalpan Kalesi olarak bilinen bina 16 yuzyilda Juan Ramos de Lora tarafindan insa edilmistir ve Jalpan in en eski yapilarindan biridir Burasi yuzyillar boyunca askeri bir kale ve ardindan yaklasik elli yil boyunca bolgesel bir hapishane olarak hizmet vermistir 1991 yilinda muze haline gelmistir Muze Sierra Gorda bolgesinin tarih oncesi donemden 20 yuzyilin baslarina kadar gecirdigi evrimi anlatan yedi salondan olusmaktadir Koleksiyonda bolgenin eski haritalari Ispanyol oncesi eserler fosiller bes Fransisken misyonu ve Junipero Serra ya vurgu yapan Ispanyol fethi ve evangelizasyonu ile ilgili sergiler Meksika Devrimi nden eserler ve Sierra Gorda nin yerli halklarina adanmis bir oda bulunmaktadir Ana meydana bakan bir diger bina ise belediyenin ilk okulu olan eski Melchor Ocampo Okulu dur Bugun sergilere ev sahipligi yapan belediye kultur merkezi ve bir dizi devlet dairesine ev sahipligi yapmaktadir Belediye postanesi misyon kilisesinin bir tarafinda misyon kompleksinin bir parcasi olan bir binada yer almaktadir Reform Savasi sirasinda bu binada General Mariano Escobedo esir tutulmustur Casa de las artesanias adinda bir el sanatlari merkezi bulunmaktadir Burada Jalpan ve cevre belediyelerden palmiye yapraklari seramikler cam igneleri ve ahsaptan yapilanlar gibi cesitli el sanatlari sergilenmekte ve satilmaktadir Ayrica meyve recelleri guava sekerleri meyve likorleri bal ve bolgesel olarak uretilen kahve gibi gida maddeleri de bulunmaktadir Kasabanin yakinlarinda eski Hacienda del Rayo nun kalintilari bulunmaktadir Bolgenin bir yemegi de eksi portakal ve tuzla marine edilmis kurutulmus sigir eti olan cecina serrana dir Bir digeri ise misir cesitli aci biberler ve domuz eti ya da tavukla yapilan son derece buyuk bir tamale olan zacahuilt tir Muz yapragina sarilir ve butun gece firinda pisirilir Acamayas adi verilen nehir karidesi de bir baska spesiyalitedir ve cesitli sekillerde hazirlanir Revoltillo domatese benzeyen coyol dan yapilan bir sosla komal uzerinde pisirilen yumurtalardir Atole aycicegi cekirdegi kucuk guava veya piloncillo ile tatlandirilir DemografiValle Verde de San Luis Potosi sinirinin hemen otesindeki benzer bir Mapatz topluluguyla baglari olan kucuk bir Huastecos toplulugu bulunmaktadir Queretaro Sierra Gorda nin nufusunun cogu Pame dir ve belediyede ozellikle Tancoyol yakinlarindaki Las Nuevas Flores toplulugunda ayni zamanda San Juan de los Duran El Pocito Las Flores San Antonio Tancolyol ve El Rincon da yogunlasmistir Queretaro daki toplam Pame sayisi yaklasik 200 kisi ile azdir ancak yakindaki San Luis Potosi deki Pame topluluklari ile birlikte buyumektedir Ancak Queretaro Pame leri San Luis Potosi deki benzerlerine kiyasla genel kulturle daha fazla butunlesmis durumdadir Sadece bir Queretaro toplulugu eski geleneklerin cogunu surdurmektedir bu topluluk Las Nuevas Flores tir ve baslica ekonomik faaliyetleri arasinda tarim tavsan keci ve koyun yetistiriciligi ve palmiye yapraklarindan yapilan el sanatlari uretimi yer almaktadir Pek cok Pames bolge disina Meksika nin cesitli bolgelerine ve bazilari da Amerika Birlesik Devletleri ne goc etmistir Sayilari az olmasina ragmen bu grubun belediyenin kulturel kimligi acisindan onemli oldugu dusunulmektedir Belediye 20 yuzyilin ortalarindan bu yana nufus kaybi yasamaktadir ve bircok kisi daha iyi ucretli is arayisiyla Amerika Birlesik Devletleri ne goc etmistir 2000 yilindan 2005 yilina kadar nufus 22 839 dan 22 025 e dusmustur Halen belediye merkezinde kalanlar tarimdan sanayiye ya da ticarete gecmistir Son otuz yilda cogunlukla ana otoyol ve Jalpan Baraji ile ilgili calismalar nedeniyle iki katina cikan onemli nufus artisina sahip tek topluluktur Misyon kiliseleriJalpan kasabasindaki kilise Belediye Sierra Gorda nin mujdelenmesi sirasinda Junipero Serra ya akredite edilen bes Fransisken misyonundan ikisine sahiptir Bu misyonlar 2003 yilinda Dunya Mirasi Alani olarak ilan edilmistir Bunlardan biri Jalpan kasabasinda digeri ise Tancoyol toplulugunda yer almaktadir Jalpan daki misyon 1751 ile 1758 yillari arasinda insa edilmis ve inancin koruyucusu olarak Aziz Buyuk Yakup a adanmistir Bolgeyi mujdelemek icin insa edilen bes misyondan ilkiydi Ana portalin uzerinde bolgeye ozgu cesitli bitki turleri yer almaktadir Avrupali unsurlar arasinda azizlerin resimleri ve Fransisken armasi yer almaktadir Yerli unsurlar arasinda yilanli cift basli bir kartalin yani sira Guadalupe Bakiresi nin bir goruntusu de yer almaktadir Cephe siva ve tas isciligiyle ozenle yapilmis olup pilasterlerin asi boyasi dekoratif detaylarin cogunun sarisiyla kontrast olusturmaktadir Kucuk melekler ve kartallarin yani sira detaylarin cogu bitkiseldir Cephenin en alt katinda Aziz Dominik ve Assisili Francis figurleri yer almaktadir Ayrica bes yaranin yer aldigi kucuk bir arma ve Fransisken tarikatinin armasi da bulunmaktadir Kapinin icinde Aziz Petrus ve Aziz Pavlus un resimleri bulunmaktadir Ayrica bir yilani yutan cift basli bir Meksika kartali da vardir Sol ustte Guadalupe Bakiresi nin sol ustte ise Sutun Meryem Ana nin bir goruntusu vardir Bunlar sirasiyla Meksika ve Ispanya nin bakire imgeleridir Bu heykelin 19 yuzyilin sonunda bir general tarafindan goturuldugu soylenmektedir Yerine daha modern bir saat yerlestirilmistir Iceride Jalpan misyonunun kubbesi Guadalupe Bakiresi nin ortaya cikis sahnelerini icermektedir Tancoyol daki kilise Tancoyol misyonu Our Lady of Light a adanmistir Misyonun 1760 ve 1767 yillari arasinda cemaatte ikamet eden Kesis Juan Ramos de Lora tarafindan insa edildigi dusunulmektedir Cephe Fransiskenlerin aliskanliklarini baglamak icin kullandiklari kordonun bir temsili ile cevrili eskenar dortgen bir pencere ile isaretlenmistir Cephenin temel temasi Meryem Ana ve cesitli azizlerin mudahaleleriyle temsil edilen merhamettir Bu portalin ikonografisi bes misyon arasinda en ayrintili olanidir Avrupali unsurlar arasinda Peter ve Paul gibi azizlerin resimleri ve Fransisken armasi yer almaktadir Isik Meryem Ana nin goruntusu cepheden kaybolmus geriye sadece melekler ve Aziz Joachim ve Anne ile Aziz Peter ve Paul un goruntuleriyle desteklenen perde benzeri bir dekorasyon kalmistir Aziz Roch vebalara karsi koyuyor gibi gorunmektedir Assisili Francis in stigmata sinin bir temsili de vardir En ustteki ana hac her iki yaninda Calatrava ve Kudus haclari ile kurtulusu temsil etmektedir Kilisenin ic kisminda bir jaguar ve Olmek ozelliklerine sahip bir kisi goruntusu ile yerli unsurlar bulunur KulturSanto Nino de la Mezclita bayrami belediyedeki en onemli bayramdir Bu Mezclita toplulugunun adini tasiyan bir cocuk Isa resmidir Resim 1890 yilinda Guanajuato dan Antonio Velazques tarafindan topluluga getirilmis ve bircok mucize atfedilmistir Resim bagislandiginda Ayutla toplulugunda her yil duzenlenen festivali baslatan Peder Roman Herrera tarafindan teslim alinmistir Ancak goruntunun velayeti konusundaki anlasmazliklar yerel piskoposu goruntuyu almaya ve daha sonra Jalpan a vermeye zorladi Festival Sierra Gorda nin cesitli topluluklarindan 20 000 ila 25 000 kisiyi cekmektedir Diger dini etkinlikler arasinda Kutsal Hafta boyunca her yil duzenlenen Tutku Oyunu 3 Mayis taki Kutsal Hac Gunu 25 Temmuz daki Buyuk Yakup Bayrami ve Oluler Gunu yer almaktadir Son etkinlik icin Jalpan kasabasindaki kucuk bir meydanda oluler icin dikilmis anitsal bir sunak bulunmaktadir Ayrica birkac onemli sekuler etkinlik de duzenlenmektedir Feria Regional Serrana her yil Nisan ayinda gerceklesir ve bir balikcilik turnuvasi da dahil olmak uzere cesitli sanatsal kulturel ve spor etkinliklerini icerir Convivio de la Amistad 1 Mayis ta Jalpan Nehri kiyisinda Playita Kucuk Plaj olarak bilinen bir alanda gerceklestirilir Etkinlik ailelerin getirdikleri yiyecekleri paylastiklari cok buyuk bir potlactir Bu etkinlik genellikle 1 Mayis Isci Bayrami etkinliklerinden sonra baslar Toprak Gunu Fiesta de la Tierra Haziran ayinda Grupo Ecologico Sierra Gorda sponsorlugunda gerceklestirilmektedir Bu etkinlik esas olarak koruma cabalarinin onemini tesvik etmek amaciyla cocuklara yoneliktir Huapango geleneksel muzik formudur ve iki cesidi vardir huapango arribeno ve huapango huasteco son huasteco Bunlardan ilki bircok kirsal bolge sakininin goc etmesi ve digerlerinin de kentlesmesi nedeniyle yok olma surecindedir Huapango huasteco ozellikle son yillarda bu muzige adanmis genclik triosunun ortaya cikmasiyla populerligini korumaktadir En cok dini bayramlar Bagimsizlik Gunu ve Noel tatili gibi geleneksel etkinliklerde calinmaktadir Bircogu ABD den akrabalarinin gonderdigi havalelere bagimli hale gelmistir ABD de calisan pek cok kisi yil sonunda Noel tatili icin geri donmektedir Bu insanlara nortenos kuzeyliler denir ve 28 Aralik ta El Dia del Paisano Tasrali Gunu olarak kutlanir Festivalde Paisano kralicesinin tac giyme toreni bir ayin ABD ve Sierra Gorda bolgesinin sembolleriyle suslenmis bir kamyonet gecidi ve El Jalpense adli bir charreada etkinligi gibi bir dizi etkinlik yer almaktadir Geceleri ise canli muzik esliginde bir dans vardir Etkinlik yilda yaklasik 5 000 kisinin ilgisini cekmekte ve televizyon tarafindan haber yapilmaktadir Baslangicta etkinlik sadece Jalpan a yonelikti ancak cevre belediyelerden katilimcilari da kapsayacak sekilde buyudu 2010 yilinda Dia del Paisano icin duzenlenen yillik gecit torenine yuzden fazla kamyonet katilmistir Sahipleri 1 850 ABD dolari nakit para cekilisi yapti Gecit toreni sirasinda ziyaretci paisanos lar ABD den satin aldiklari kamyonetlerini sergileyerek en iyi ve en luks olmak icin yarisirlar Ekonomi ve turizmBolgenin en onemli dogal kaynagi cam ve mese gibi ticari turlerin bulundugu ormanlardir Toplam 329 020 hektarlik belediye arazisinin yaklasik 15 441 hektari tarim 9 872 hektari ise ormancilik icin kullanilmaktadir Calisan nufusun 29 undan biraz azi tarim hayvancilik ve ormancilikla ugrasmaktadir Tarim alanlarinin sadece 650 hektari sulanmakta geri kalani ise sadece yagmur mevsiminde islenmektedir Tancoyol bolgesi fasulye misir nohut kakule domates aci biber ve karpuz ile en onemli tarimsal uretime sahiptir Sigir domuz koyun keci ve atlarin yani sira evcil kumes hayvanlari ile belediye merkezinin yakininda en onemli hayvancilik uretimi yapilmaktadir Rincon de Tancoyol un bir diger urunu de Meksika da uretilen en iyi ballardan biri olarak kabul edilen baldir Miel Xi Oi Teneek adi altinda ticarilestirilir ve cogu Avrupa ya ihrac edilir Kahve belediyedeki bazi dag yamaclarinda yetistirilir ve kendine ozgu bir aromasi vardir Yaklasik 17 si sanayi madencilik ve insaat sektorlerine aittir Sanayi cogunlukla kucuk aile atolyelerindeki el sanatlari ve gida urunleriyle sinirlidir Seramikler oncelikle Soledad de Guadalupe de bir kadin kooperatifi tarafindan uretilmektedir Urunleri arasinda fincanlar tabaklar vazolar tekila bardaklari salsa kavanozlari seker ve daha fazlasi yer almaktadir Parcalar elle kaliplaniyor firinlaniyor ve yine elle boyaniyor Las Nuevas Flores te cesitli Pame aileleri palmiye yapraklarindan meyve sepetleri cicek vazolari yelpazeler ve daha fazlasi gibi cesitli el sanatlari yapmaktadir Bu urunler Tancoyol ve Jalpan daki satis magazalarinin yani sira Sierra Gorda Muzesi nde de satilmaktadir Deri urunler cogunlukla el Rincon de Tancoyol daki El Gavilan atolyesi tarafindan gumus iplikle suslenerek ve baska yontemlerle damgalanarak uretilmektedir Urunler arasinda bicak kiliflari cep telefonlari icin tasiyicilar anahtarliklar cuzdanlar kemerler ve daha fazlasi bulunmaktadir Acatitlan del Rio da bulunan El Exilio Ciftligi guava meyvesinden likor ve ate adi verilen tatli bir ezme uretmektedir Meyveler yerel olarak yetistiriliyor ve urunler ciftligin sahibi olan aile tarafindan yapiliyor Tilaco daki bazi aileler kahve likoru ve geleneksel hamur isleri ve kekler uretmektedir Kadinlarin buyuk bir kismi resmi olarak ev kadini olarak siniflandirilmaktadir Ticaret 193 kayitli isletme bes tianguis ve iki halk pazari ile ekonominin buyuyen sektorudur Nufusun yaklasik 43 u turizm de dahil olmak uzere ticaret ve hizmet sektorlerinde istihdam edilmektedir Turizm belediye icin en onemli ekonomik alternatif haline gelmistir Belediye 2009 yilinda yaklasik 70 000 ziyaretci agirlayarak eyalet icin onemli bir turistik cazibe merkezi haline gelmistir Sierra Gorda nin ekoturizme olan ilgisi goz onune alindiginda ziyaretci sayisinin 2010 yilinda artmasi ve 2011 yilinda da artmaya devam etmesi beklenmektedir Belediye her yas grubundan ziyaretci cekmekle birlikte ekoturizmle ilgilenme olasiliklari daha yuksek oldugu icin genc ziyaretcilere odaklanilmaktadir Baslica ekoturist cazibe merkezleri arasinda selaleler nehirler ve Jalpan Baraji bulunmaktadir Ziyaretcilerin cogu Mexico City ve Queretaro eyaletinden gelmektedir Jalpan de Serra gelenekleri sicakligi alcakgonullulugu tarihi degeri ve insan kalitesi nedeniyle 2010 yilinda Pueblo Magico olmustur Meksika Turizm Bakani Gloria Guevara Manzo belediyenin sadece dogal guzellikleriyle degil kulturel guzellikleriyle de buyuk bir potansiyele sahip oldugunu belirtti Isimlendirme beldenin altyapisinin iyilestirilmesi ozellikle de elektrik ve diger kablolarin gomulmesi icin federal yardim almaya hak kazandigi anlamina geliyor Tancama arkeolojik bolgesi Jalpan dan on uc km uzaklikta ayni adi tasiyan toplulukta yer almaktadir Huasteca kulturune ait bir alandir ve MS 200 ila 900 yillari arasina tarihlenmektedir Acatitlan del Rio toplulugu Jalpan de Serra ya alti km uzakliktadir ve La Casita Ecologica yi Kucuk Ekolojik Ev barindirmaktadir Burasi bahceler ve mango bahceleri arasinda bir arroyo yaninda bir kulubedir Bolge kelebekleri gozlemlemek yuruyus yapmak ve dag bisikleti surmek icin idealdir Kulubede en fazla dort kisi konaklayabilir Valle Verde nin cevresi belediyenin en iyi korunmus bolgelerinden biridir Topluluktaki ana el sanatlari ureticisi Soledad de Guadalupe seramik kooperatifidir Ayrica Ojo de Agua de San Juan de los Duran ve Cueva del Agua adli ekolojik su parki da bulunmaktadir Bu alanlarda kabinler kamping ekolojik egitim kiralik bisikletler ve atlar ile yerel bir kaynaktan gelen suyla dolu bir havuz bulunmaktadir Noel tatillerinde bolgeye para gonderen ve yanlarinda para getiren cok sayida insan yerel ekonomiyi dolarize etmistir Bu para birimi bircok isletmede kabul edilmektedir Bolgeye her yil ABD den yaklasik 18 2 milyon dolar geldigi tahmin edilmektedir TarihAdi Nahuatl dilinden gelmektedir ve kum uzerindeki yer anlamina gelmektedir 1976 yilinda misyoner Junipero Serra yi onurlandirmak icin de Serra eki eklenmistir Sehrin armasi 1744 yilinda Kaptan Jose de Escandon tarafindan bir Fransisken misyonu olarak kurulusundan bu yana sehrin tarihine dair semboller icermektedir Dort unsur bulunmaktadir Tastan tanrica Cachum ile temsil edilen putperestlik bir kilic ve capraz kollarla temsil edilen fetih ve mujdecilik bir yilan yiyen cift basli bir kartalla temsil edilen iki irkin karisimi ve dorduncusu Jalpan ve Tancoyol misyonlarini temsil etmektedir Bolgedeki ilk yerlesimler 1700 ile 1000 yillari arasinda Sierra Gorda nin kucuk vadilerinde Olmek bolgeleriyle baglantili insanlar tarafindan kurulmustur Daha sonra Teotihuacan Toltec Huasteca ve Totonac kulturlerinden gelen gruplar da cesitli bolgelere yerleseceklerdir Jalpan Sierra Gorda nin merkezinde yerlesik tarim ve madencilik kulturleri ile kuzeydeki avci toplayici kulturler arasinda yer alan bir bolgedir Klasik oncesi donemde bolgedeki en guclu kulturel etkiler Olmek Teotihuacan ve Jalpan bolgesinin guneyinde buyuk yerlesimleri olan Huasteca dir O zamandan beri Huasteca etkisi Jalpan in bulundugu Queretaro nun en kuzeyinde en guclu olmustur ancak bolgede nispeten az sayida etnik koken yasamistir Bunun nedeni ozellikle Panuco ve Moctezuma Nehirleri boyunca uzanan ticaret yollaridir 1 binyilda Nahua kabileleri bolgeyi isgal etmis ve El adolecente Jalpanse gibi eserler MS 600 ile 1000 yillari arasina tarihlenmistir Ancak bu eserlerin bircogu hala onemli olcude Huasteca etkisi gostermektedir Klasik sonrasi donemin sonlarina dogru iklim tarimin artik mumkun olmadigi ve pek cok kisinin bolge disina goc ettigi bir noktaya kadar kurumustu XIII yuzyilin baslarinda kuzeyden gelen gruplar cogunlukla Chichimecas Pames Jonaz ve Ximpeces toplu halde Sierra Gorda bolgesine tasinmis ve yasamlarini surdurmek icin avcilik ve toplayicilik yapmaya baslamislardir Pames ve Ximpeces de yavas yavas koy yasamina adapte oldu ve komsu kulturlerle baris icinde yasadi Jonazlar gibi digerleri ise savasci ve avci kulturlerini hic degistirmemislerdir Bolgedeki kanyonlari ve engebeli araziyi yakinlardaki daha yerlesik halklara karsi saldirilar duzenlemek icin kullandilar 1400 yili civarinda Purepecha Queretaro nun guneyine bir miktar hakim olduktan sonra Sierra Gorda bolgesine akinlar yapti ancak kuzeyi asla kontrol altina alamadi Sierra Gorda ve kuzeyden gelen kabileler Purepecha yi guneye ve batiya Guanajuato nun guneyine ve Lerma Nehri bolgesine dogru itti Azteklerin sansi daha yaver gitti ve Jalpan bolgesini Moctezuma Ilhuicamina yonetiminde bir kol devletine donusturduler 1527 yilinda Nuno de Guzman Jalpan in ait oldugu Oxtipa egemenligini fethetti Ancak Ispanyollar ozellikle Chichimeca Jonaz dan gelen siddetli muhalefet nedeniyle bolgeyi ele geciremedi O zamandan 18 yuzyilin ortalarina kadar Augustinyanlar ve Fransiskenler tarafindan Jalpan da dahil olmak uzere Sierra Gorda bolgesini mujdelemek icin cesitli girisimlerde bulunuldu ancak cok az veya hic basari elde edilemedi Ayni zamanda Jalpan da ve diger yerlerde kalelerin kurulmasi da dahil olmak uzere askeri geziler yapildi Zacatecas ve diger maden bolgelerine guvenli baglantilarin yani sira yeni Fransiz kolonisi Louisiana ya karsi bir tampon bolge ihtiyaci nedeniyle bolgenin kontrolunu ele gecirmek icin somurge hukumeti uzerindeki baski yogunlasti Jose de Escandon 1740 ta bolgeyi pasifize etmek uzere gonderildi ve bu gorev 1749 da Media Luna Savasi nda Jonaz in yenilgisiyle sonuclandi Bu askeri harekat Sierra Gorda nin kalbinde kalici bir misyon kurulmasina olanak sagladi 1744 yilinda rahip Pedro Perez de Mezquia Jalpan misyonunu kurdu Bu bolgedeki bes buyuk misyonun ilki olacakti Misyonun kurulusu Queretaro sehrinden 54 yerli ailenin bolgeye yerlestirilmesiyle desteklendi 1750 yilinda Junipero Serra Jalpan misyonuna geldi ve Francisco Palou ile birlikte yerli halklari donusturmek ve onlara yeni ekonomik stratejiler ogretmek icin calisti Serra Sierra Gorda nin basarili bir sekilde evanjelize edilmesiyle taninacaktir Misyon kiliseleri onemli olcude yerli etkisi tasiyan Meksika Barok tarzindadir Yedi yillik bir sure zarfinda insa edilmis ve bir misyonun yani sira hastane yemekhane ve egitim merkezi olarak da islev gormustur Misyon tarim hayvancilik ve madencilik gibi ekonomik faaliyetlerin Pames disindaki gruplara ozellikle de El Saucillo adi verilen bir yerde erken gelismesine olanak saglamistir Sierra Gorda nin fethi somurge hukumetinin bolgenin ekonomik kalkinmanin yani sira Fransiz ve Ingilizlere karsi askeri bir tampon bolge olarak onemini gormesi nedeniyle bugun Meksika nin kuzeyinde ve Amerika Birlesik Devletleri nin guneybatisinda yer alan bolgelerin hakimiyetinin baslangici olacakti Meksika Bagimsizlik Savasi sirasinda Yuzbasi Elosua komutasinda bir isyanci grup olusmus ve bu grup 1819 yilinda kralci ordu tarafindan yenilgiye ugratilmis kasabadaki evler ve depolar yakilarak harabeye cevrilmistir 1880 yilinda Jalpan i eyalet baskentine baglayan ve bolgeye giden ilk otoyol insa edildi Bu ekonomik kalkinmayi tesvik etti 1904 yilinda Queretaro valisi Francisco Gonzalez de Cosio telefon telgraf ve bazi elektrik hizmetlerinin yani sira bir seker kamisi fabrikasina sahip oldugu icin Jalpan i resmi olarak bir sehir olarak adlandirdi 1910 yilinda Policarpo Olvera liderliginde Club Aquiles Serdan adinda bir grup kuruldu Coronel De la Pena Conrado Hernandez ve Malo Juvera gibi digerleri 1913 yilinda Victoriano Huerta rejimine karsi savasti Ayrica 1914 ve 1924 yillari arasinda Lucio Olvera liderliginde cesitli askeri eylemler duzenlendi 1930 larin basinda Jalpan dan Romulo Vega ile General Porfirio Rubio de Agua Zarca arasinda bolgede hakimiyet icin siyasi bir mucadele vardi 1962 ve 1970 yillari arasinda Jalpan ile Queretaro sehrini birbirine baglayan asfalt bir otoyol insa edilmistir Buna ek olarak bir dizi tali yol kopru daha fazla elektrik altyapisi ve su hizmetleri insa edildi 1980 ve 1985 yillari arasinda Jalpan misyonu diger dort misyonla birlikte restorasyondan gecmistir Bu calismalar ve daha fazlasi misyon kiliselerinin 2003 yilinda Jalpan daki misyonda yerel eyalet ve UNESCO yetkilileri tarafindan duzenlenen bir torenle Dunya Mirasi Alani olarak ilan edilmesine yol acacaktir 2003 yilinda Universidad Autonoma de Queretaro Jalpan Kampusunun acilisini yapmistir Ayni yil Universidad Tecnologica de San Juan del Rio da bir kampus acti Sehir 2004 yilinda ikinci kademe bir profesyonel futbol takimina kavusmustur Belediye 20 yuzyilin ortalarindan bu yana ekonomik firsatlarin yetersizligi nedeniyle nufus kaybetmektedir ABD de calismak uzere Sierra Gorda dan ayrilan o kadar cok kisi oldu ki okullar ogrenci yoklugundan kapandi Bu ogrenci kaybi en cok ilkokul duzeyinde goze carpmaktadir Kaynakca Josue Cornejo January February 2006 The Sierra Gorda of Queretaro Arqueologia Mexicana Ispanyolca Mexico City Editorial Raices S A de C V XIII 77 58 67 30 Ocak 2011 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Mart 2011 a b c d e Queretaro Jalpan de Serra Enciclopedia de los Municipios de Mexico Ispanyolca Mexico Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal 2005 27 Mart 2012 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Mart 2011 INEGI 22 Temmuz 2011 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Mart 2011 Robles Daniel 12 Mayis 2002 Desfile de santos en el Mexico profundo Parade of saints deep in Mexico Reforma Ispanyolca Mexico City s 4 a b c Sitios Historicos Historic sites Ispanyolca Mexico Municipality of Jalpan de Serra 4 Kasim 2011 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 30 Mart 2011 a b c Artesanias Handcrafts Ispanyolca Mexico Municipality of Jalpan de Serra 5 Kasim 2011 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 30 Mart 2011 a b Robles Daniel 12 Mayis 2002 Desfile de santos en el Mexico profundo Parade of saints deep in Mexico Reforma Ispanyolca Mexico City s 4 Gastronomia Gastronomy Ispanyolca Mexico Municipality of Jalpan de Serra 5 Kasim 2011 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 30 Mart 2011 a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Queretaro Jalpan de Serra Enciclopedia de los Municipios de Mexico Ispanyolca Mexico Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal 2005 27 Mart 2012 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Mart 2011 a b c Missionary Circuit Ispanyolca Mexico Municipality of Jalpan de Serra 4 Kasim 2011 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Mart 2011 a b Leticia Bravo Zavala 29 Aralik 2010 Raffling off dollars during festival to countrymen in Jalpan Queretaro Rotativo de Queretaro Ispanyolca Queretaro 26 Agustos 2011 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Mart 2011 Los paisanos festejan Countrymen celebrate Reforma Ispanyolca Mexico City 31 Aralik 2008 s 12 Zulema Nunez 6 Mart 2011 Ecotourism grows in Jalpan Queretaro Rotativo de Queretaro Ispanyolca Queretaro 9 Ekim 2011 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Mart 2011 Nombran Pueblo Magico a Jalpan de Serra en Queretaro Jalpan de Serra in Queretaro named a Pueblo Magico Terra Ispanyolca Mexico City 18 Ekim 2010 4 Nisan 2012 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 30 Mart 2011 Pueblos de ensueno Acatitlan del Rio Ispanyolca Mexico Municipality of Jalpan de Serra 4 Kasim 2011 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 30 Mart 2011 Valle verde paisajes majestuosos Valle Verde majestic landscapes Ispanyolca Mexico Municipality of Jalpan de Serra 4 Kasim 2011 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 30 Mart 2011 Campamento ecoturistico de Ojo de Agua de San Juan de los Duran Ecotourism camp at the San Jusn de los Duran spring Ispanyolca Mexico Municipality of Jalpan de Serra 4 Kasim 2011 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 30 Mart 2011 Arreola Juan Jose 26 Aralik 2005 Migrantes dolarizan la economia del estado mexicano de Queretaro Source El Universal Migrants dollarize the economy of the state of Queretaro NoticiasFinancieras Ispanyolca Miami a b c d A little history Ispanyolca Mexico Municipality of Jalpan de Serra 5 Kasim 2011 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Mart 2011 a b c Josue Cornejo January February 2006 The Sierra Gorda of Queretaro Arqueologia Mexicana Ispanyolca Mexico City Editorial Raices S A de C V XIII 77 58 67 30 Ocak 2011 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Mart 2011 Paniagua Fernando 23 Agustos 2003 Tiene fiesta Queretaro por distincion Queretaro celebrates for a distinction Mural Ispanyolca Guadalajara Mexico s 7 Arreola Juan Jose 31 Aralik 2008 Some schools close in Mexican Sierra Gorda region due to migration to the US Source El Universal NoticiasFinancieras Miami s 1