Karbon elyaf takviyeli plastik veya karbon elyaf takviyeli polimer (CFRP ya da CRP) sağlam, hafif ve pahalı bir çeşit kompozit malzeme, elyaf takviyeli polimerdir. Cam elyafı’ına (cam takviyeli plastik) benzer şekilde bu kompozit yapıya mukavemet veren malzemeye karbon elyafı denilir. Polimer için en çok epoksi kullanılsa da polyester, ya da naylon gibi başka maddelerin de kullanıldığı görülebilir. Kevlar veya alüminyum yapılarında karbon, cam gibi diğer güçlendiricilerle birlikte kullanılır. Grafit takviyeli polimer ya da Grafit elyaf takviyeli polimer (GFRP) de karbon elyafıyla takviyeli bu tür yapıları nitelemek için de kullanılır. Cam elyaf takviyeli malzemelerin de GFRP olarak tanımlanabilmesi ve karışıklık yaşanması nedeniyle bu isimlendirme çok sık kullanılmaz. Bazı ürün tanıtımlarında ise kısaca grafit elyafı denilir.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlsTDJWbEwwTm1hMTlvWld4cFgzTnNkeTVxY0djdk1USXdjSGd0UTJaclgyaGxiR2xmYzJ4M0xtcHdadz09LmpwZw==.jpg)
Uzay araçları ve otomotivde birçok uygulaması olan karbon destekli polimerler, güç-ağırlık oranının önemli olduğu yelkenliler ile son dönem bisiklet ve motosikletlerde de kullanılır. Gelişen üretim teknikleri ile birlikte maliyetlerin azalması bu malzemelerin dizüstü bilgisayarlar, balık oltaları, okçuluk sporu ekipmanları, raketler, telli müzik aletleri, golf ekipmanları gibi çok çeşitli alanlarda uygulamaların görülmesine imkân tanır.
Özellikler
CFRP’ler kompozit malzemelerdir. Bu durumda kompozit iki kısımdan oluşur: bir matris ve bir takviye. CFRP'de takviye sağlamlığı veren karbon elyafıdır. Matris genellikle takviyeleri birbirine bağlamak için epoksi gibi bir polimer reçinedir. CFRP iki farklı elementten oluştuğu için, malzeme özellikleri bu iki elemente bağlıdır.
Takviye, CFRP'ye sırasıyla stres ve elastiklik modülü ile ölçülen mukavemet ve sertlik verir. Çelik ve alüminyum gibi izotropik malzemelerin aksine CFRP yönlü mukavemet özelliklerine sahiptir. CFRP'nin özellikleri, karbon elyafın yerleşimlerine ve polimere göre karbon elyaflarının oranına bağlıdır. Karbon elyafların ve polimer matrisin özelliklerini kullanan kompozit malzemelerin net elastik modülünü belirleyen iki farklı denklem, karbon elyaf takviyeli plastiklere de uygulanabilir. Aşağıdaki denklem,
uygulanan yük yönünde yönlendirilmiş elyaflı kompozit malzemeler için geçerlidir. toplam kompozit modülüdür,
ve
sırasıyla kompozitteki matris ve elyafın hacimsal oranlarıdır ve
ve
sırasıyla matrisin ve elyafların elastik modülleridir. Elyafların uygulanan yüke göre enlemesine yönlendirildiği kompozitin elastik modülünün diğer aşırı durumu aşağıdaki denklem kullanılarak bulunabilir:
Karbon fiber takviyeli plastiklerin kırılma tokluğu aşağıdaki mekanizmalar tarafından belirlenir: 1) karbon elyaf ve polimer matris arasındaki bağın ayrılması, 2) elyafın dışarı çekilmesi ve 3) CFRP levhalar arasında katmanlara ayrılma.
Tipik epoksi bazlı CFRP'ler, kırılmaya karşı %0.5'ten daha az gerinme ile neredeyse hiç plastisite göstermez. Epoksili CFRP'ler yüksek mukavemetli ve elastik modüllü olsalar da, gevrek kırılma mekaniği başarısızlık felaketle sonuçlandığından mühendisler için hata tespitinde benzersiz zorluklar çıkarır. Bu nedenle CFRP'leri sertleştirmeye yönelik son çabalar, mevcut epoksi malzemesini değiştirmeyi ve alternatif polimer matrisi bulmayı içerir. Benzer elastik modülü ve çekme mukavemeti ile daha büyük bir tokluk sergileyen , bu tür yüksek umut vadeden bir malzemedir. Ancak, PEEK'in işlenmesi çok daha zor ve daha pahalıdır.
Başlangıçtaki yüksek mukavemet-ağırlık oranına rağmen, CFRP'nin tasarım sınırlaması, tanımlanabilir bir olmamasıdır. Bu, teorik olarak, stres döngüsü kırılmasının göz ardı edilemeyeceği demektir. Çelik ve diğer birçok yapısal metal ve alaşımlar tahmin edilebilir yorulma veya dayanıklılık sınırlarına sahipken, kompozitlerin karmaşık kırılma modları, CFRP'nin yorulma kırılması özelliklerinin tahmin edilmesinin ve buna karşı tasarlanmasının zor olduğu anlamına gelir. Sonuçta, kritik döngüsel yükleme uygulamaları için CFRP kullanırken mühendislerin hizmet ömrü boyunca uygun bileşen güvenilirliği sağlamak için önemli ölçüde sağlamlık güvenlik marjlarında tasarım yapmaları gerekebilir.
Sıcaklık ve nem gibi çevresel etkilerin çoğu CFRP dahil olmak üzere polimer bazlı kompozitlere önemli etkileri olabilir. CFRP'ler mükemmel korozyon direnci gösterirken, geniş sıcaklık aralıklarında nemin etkisi özellikle matris-elyaf arayüzünde CFRP'lerin mekanik özelliklerinin bozulmasına yol açabilir. Karbon elyafların kendileri malzemeye yayılan nemden etkilenmezken, nem polimer matrisini plastikleştirir. Bu, sıkıştırma, tabakalar arası kesme ve darbe özellikleri gibi CFRP'lerde matris tarafından baskın olarak etkilenen özelliklerde önemli değişikliklere yol açtı. Motor fan kanatlarında kullanılan epoksi matris, jet yakıtı, yağ ve yağmur suyuna karşı geçirimsiz olarak tasarlanmış olup ultraviyole ışınlarından zararı en aza indirmek için kompozit parçalar dış ortam boyasıyla boyanır.
Karbon elyaflar, CRP parçaları alüminyum veya yumuşak çeliğe yapıştırıldığında ‘na neden olabilir ancak paslanmaz çelik veya titanyuma bağlanmaz.
Karbon Elyaf Takviyeli Plastiklerin işlenmesi çok zordur ve kesici uçları çok fazla aşındırır. CFRP işlemede kesici uç aşınması, kesme işleminin elyaf yönüne ve işleme durumuna bağlıdır. Kesici uçların aşınmasını azaltmak için CFRP ve CFRP metal yığınının işlenmesinde çeşitli kaplamalı takımlar kullanılır.
Üretim
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh5THpKakwxTjBaV2x1WW1samFHeGxjbDlUYUdWaGNtOW5jbUZ3YUhsZlNHOXVaWGxqYjIxaVgzZHBkR2hmUTBaU1VGOVViM0JmVEdGNVpYSmZRWEowYVdacFkybGhiRjltWVdsc2RYSmxjMTkwYUdGMFgzTnBiWFZzWVhSbFgyeGhlV1Z5TFY5amIzSmxYMlJsYkdGdGFXNWhkR2x2Ym5OZlRXRjBaWEpwWVd4ZlZHOXdYM1pwWlhjdWFuQm5Mekl5TUhCNExWTjBaV2x1WW1samFHeGxjbDlUYUdWaGNtOW5jbUZ3YUhsZlNHOXVaWGxqYjIxaVgzZHBkR2hmUTBaU1VGOVViM0JmVEdGNVpYSmZRWEowYVdacFkybGhiRjltWVdsc2RYSmxjMTkwYUdGMFgzTnBiWFZzWVhSbFgyeGhlV1Z5TFY5amIzSmxYMlJsYkdGdGFXNWhkR2x2Ym5OZlRXRjBaWEpwWVd4ZlZHOXdYM1pwWlhjdWFuQm4uanBn.jpg)
CFRP'nin birincil öğesi bir 'dir; bu, poliakrilonitril (PAN), rayon veya petrol gibi bir öncülden polimer üretilir. PAN veya rayon gibi sentetik polimerler için, tamamlanmış karbon elyafın nihai fiziksel özelliklerini geliştirecek şekilde polimer zincirlerini başlangıçta hizalamak için öncül ilk önce kimyasal ve mekanik işlemler kullanılarak filament ipliklere . Filament ipliklerin eğrilmesi sırasında kullanılan öncü bileşimler ve mekanik işlemler üreticiler arasında farklılık gösterebilir. Çekme veya eğirme işleminden sonra, polimer filament iplikler karbon olmayan atomları uzaklaştırmak () için ısıtılır ve nihai karbon lifleri üretilir. Karbon elyaflı filament iplikler, kullanım kalitelerini iyileştirmek için ayrıca işlenebilir, ardından bobin’lere sarılır. Bu elyaflardan tek yönlü bir tabaka oluşturulur. Bu tabakalar yarı-izotropik yerleşimde örn. birbirine göre 0°, +60° veya -60° birbiri üzerine katmanlanmıştır.
Temel elyaftan, iki yönlü bir dokuma levha, yani 2/2 örgülü bir oluşturulabilir. Çoğu CFRP'nin yapıldığı süreç, oluşturulan parçaya, gereken bitişe (dış parlaklık) ve parçanın kaç adet üretileceğine bağlı olarak değişir. Ayrıca matris seçiminin bitmiş kompozitin özellikleri üzerinde önemli etkisi olabilir.
Birçok CFRP parçası, camelyafı ile desteklenen tek bir karbon kumaş tabakası ile yapılır. Bu kompozit parçaları hızlı şekilde yapmak için kıyıcı tabanca adı verilen bir araç kullanılır. Karbon elyaftan ince bir kabuk oluşturulduğunda, doğrayıcı tabanca camelyaf rulolarını kısa boylarda keser ve aynı anda reçine püskürterek camelyafı ve reçinenin yerinde karışmasını sağlar. Reçine, sertleştirici ve reçinenin ayrı ayrı püskürtüldüğü harici karışım veya her kullanımdan sonra temizlenmesi gereken dahili bir karışımdır.
İmalat yöntemleri aşağıdakileri içerebilir:
Kalıplama
CFRP parçaları üretmenin bir yöntemi, karbon elyaf kumaş tabakalarını nihai ürün şeklinde bir halinde katmanlamaktır. Kumaş liflerinin hizalanması ve dokuması, ortaya çıkan malzemenin mukavemet ve sertlik özelliklerini optimize etmek için seçilir. Kalıp daha sonra epoksi ile doldurulur ve ısıtılır veya hava ile sertleştirilir. Ortaya çıkan parça, korozyona karşı çok dayanıklı, sert ve ağırlığına göre sağlamdır. Daha az kritik alanlarda kullanılan parçalar, bir kalıbın üzerine kumaş dökülerek, epoksi elyaflara önceden emdirilmiş (' olarak da bilinir) veya üzeri "boyalı" olarak üretilir. Tek kalıp kullanan yüksek performanslı parçalar genellikle vakumla torbalanır ve/veya ile sertleştirilir çünkü malzemedeki küçük hava kabarcıkları bile mukavemeti azaltır. Otoklav yöntemine bir alternatif, şişirilebilir hava kesecikleri veya sertleştirilmemiş serilmiş karbon elyafların içindeki EPS köpük aracılığıyla iç basıncı kullanmaktır.
Vakum torbalama
Nispeten az sayıda kopyaya ihtiyaç duyulan basit parçalar için (günde 1-2), bir kullanılabilir. Cam elyafı, karbon elyafı veya alüminyum kalıbı parlatılır, mumlanır ve kumaş ve reçine uygulanmadan önce uygulanır ve parçanın sertleşmesine imkan vermek için vakumlama yapılır ve bir kenara bırakılır. Vakum kalıbında reçineyi kumaşa uygulamanın üç yolu vardır.
İlk yöntem elledir ve iki bileşenli reçinenin kalıba koyulmadan ve sonra torbaya konulmadan önce karıştırılıp uygulandığı bu yönteme ıslak döşeme denir.
İkinci yöntem, vakum reçineyi küçük bir tüpten torbaya çekerken, kuru kumaş ve kalıbın torbanın içine yerleştirilir ve daha sonra reçineyi kumaş boyunca eşit bir şekilde yaymak için delikli bir tüp veya benzer bir şey aracılığıyla infüzyonla yapılır. Tel dokuma tezgahı torbanın içinde delikler gerektiren bir tüp için mükemmel çalışır. Bu reçine uygulama yöntemlerinin her ikisi de, çok küçük deliklerle parlak bir yüzey elde etmek için reçineyi eşit şekilde yaymak için el işçiliği gerektirir.
Kompozit malzemeleri yapmanın üçüncü yöntemine, kuru döşeme denir. Burada, karbon elyaf malzeme reçine ile emprenye edilir (pre-preg) ve kalıba yapışkan filme benzer bir şekilde uygulanır. Montaj daha sonra sertleşmesi için vakuma konulur. Kuru döşeme yönteminde en az miktarda reçine atığı olur ve ıslak döşemeye göre daha hafif yapılar elde edebilir. Ayrıca, daha büyük miktarlarda reçinenin ıslak yerleştirme yöntemleriyle dışarı atılması daha zor olduğundan, önceden emprenye edilmiş parçalar genellikle daha az iğne deliğine sahiptir. Minimum reçine miktarları ile iğne deliği giderme genellikle artık gazları tahliye etmek için basınçlarının kullanılmasını gerektirir.
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ Kopeliovich, Dmitri. "Carbon Fiber Reinforced Polymer Composites". 14 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından .. substech.com
- ^ Corum, J. M.; Battiste, R. L.; Liu, K. C; Ruggles, M. B. (February 2000). "Basic Properties of Reference Crossply Carbon-Fiber Composite, ORNL/TM-2000/29, Pub57518" (PDF). Oak Ridge National Laboratory. 27 Aralık 2016 tarihinde kaynağından (PDF).
- ^ a b c Courtney, Thomas (2000). Mechanical Behavior of Materials. United States of America: Waveland Press, Inc. ss. 247-249. ISBN .
- ^ a b c d e f Chawla, Krishan (2013). Composite Materials. United States of America: Springer. ISBN .
- ^ Ray, B. C. (1 Haziran 2006). "Temperature effect during humid ageing on interfaces of glass and carbon fibers reinforced epoxy composites". Journal of Colloid and Interface Science. 298 (1): 111-117. Bibcode:2006JCIS..298..111R. doi:10.1016/j.jcis.2005.12.023. (PMID) 16386268.
- ^ Almudaihesh, Faisel; Holford, Karen; Pullin, Rhys; Eaton, Mark (1 Şubat 2020). "The influence of water absorption on unidirectional and 2D woven CFRP composites and their mechanical performance". Composites Part B: Engineering (İngilizce). 182: 107626. doi:10.1016/j.compositesb.2019.107626. ISSN 1359-8368. 1 Ekim 2021 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 1 Ekim 2021.
- ^ Guzman, Enrique; Cugnoni, Joël; Gmür, Thomas (May 2014). "Multi-factorial models of a carbon fibre/epoxy composite subjected to accelerated environmental ageing". Composite Structures. 111: 179-192. doi:10.1016/j.compstruct.2013.12.028.
- ^ Yari, Mehdi (24 Mart 2021). "Galvanic Corrosion of Metals Connected to Carbon Fiber Reinforced Polymers". corrosionpedia.com. 24 Haziran 2021 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 21 Haziran 2021.
- ^ Nguyen, Dinh; Abdullah, Mohammad Sayem Bin; Khawarizmi, Ryan; Kim, Dave; Kwon, Patrick (2020). "The effect of fiber orientation on tool wear in edge-trimming of carbon fiber reinforced plastics (CFRP) laminates". Wear. Elsevier B.V. 450–451: 203213. doi:10.1016/j.wear.2020.203213. ISSN 0043-1648.
- ^ "How is it Made". Zoltek. 19 Mart 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 26 Mart 2015.
Dış bağlantılar
Wikimedia Commons'ta Karbon elyaf takviyeli plastik ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |
- Japonya Karbon Fiber Üreticileri Birliği27 Mart 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde . (İngilizce)
- Güney Mississippi Üniversitesi Polimer Bilimleri Bölümü resmî sitesinde yer alan karbon fiber hakkındaki bilgiler 23 Kasım 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde . (İngilizce)
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Karbon elyaf takviyeli plastik veya karbon elyaf takviyeli polimer CFRP ya da CRP saglam hafif ve pahali bir cesit kompozit malzeme elyaf takviyeli polimerdir Cam elyafi ina cam takviyeli plastik benzer sekilde bu kompozit yapiya mukavemet veren malzemeye karbon elyafi denilir Polimer icin en cok epoksi kullanilsa da polyester ya da naylon gibi baska maddelerin de kullanildigi gorulebilir Kevlar veya aluminyum yapilarinda karbon cam gibi diger guclendiricilerle birlikte kullanilir Grafit takviyeli polimer ya da Grafit elyaf takviyeli polimer GFRP de karbon elyafiyla takviyeli bu tur yapilari nitelemek icin de kullanilir Cam elyaf takviyeli malzemelerin de GFRP olarak tanimlanabilmesi ve karisiklik yasanmasi nedeniyle bu isimlendirme cok sik kullanilmaz Bazi urun tanitimlarinda ise kisaca grafit elyafi denilir CFRP den yapilmis RC helikopter kuyrugu Uzay araclari ve otomotivde bircok uygulamasi olan karbon destekli polimerler guc agirlik oraninin onemli oldugu yelkenliler ile son donem bisiklet ve motosikletlerde de kullanilir Gelisen uretim teknikleri ile birlikte maliyetlerin azalmasi bu malzemelerin dizustu bilgisayarlar balik oltalari okculuk sporu ekipmanlari raketler telli muzik aletleri golf ekipmanlari gibi cok cesitli alanlarda uygulamalarin gorulmesine imkan tanir OzelliklerCFRP ler kompozit malzemelerdir Bu durumda kompozit iki kisimdan olusur bir matris ve bir takviye CFRP de takviye saglamligi veren karbon elyafidir Matris genellikle takviyeleri birbirine baglamak icin epoksi gibi bir polimer recinedir CFRP iki farkli elementten olustugu icin malzeme ozellikleri bu iki elemente baglidir Takviye CFRP ye sirasiyla stres ve elastiklik modulu ile olculen mukavemet ve sertlik verir Celik ve aluminyum gibi izotropik malzemelerin aksine CFRP yonlu mukavemet ozelliklerine sahiptir CFRP nin ozellikleri karbon elyafin yerlesimlerine ve polimere gore karbon elyaflarinin oranina baglidir Karbon elyaflarin ve polimer matrisin ozelliklerini kullanan kompozit malzemelerin net elastik modulunu belirleyen iki farkli denklem karbon elyaf takviyeli plastiklere de uygulanabilir Asagidaki denklem Ec VmEm VfEf displaystyle E c V m E m V f E f uygulanan yuk yonunde yonlendirilmis elyafli kompozit malzemeler icin gecerlidir Ec displaystyle E c toplam kompozit moduludur Vm displaystyle V m ve Vf displaystyle V f sirasiyla kompozitteki matris ve elyafin hacimsal oranlaridir ve Em displaystyle E m ve Ef displaystyle E f sirasiyla matrisin ve elyaflarin elastik modulleridir Elyaflarin uygulanan yuke gore enlemesine yonlendirildigi kompozitin elastik modulunun diger asiri durumu asagidaki denklem kullanilarak bulunabilir Ec VmEm VfEf 1 displaystyle E c left frac V m E m frac V f E f right 1 Karbon fiber takviyeli plastiklerin kirilma toklugu asagidaki mekanizmalar tarafindan belirlenir 1 karbon elyaf ve polimer matris arasindaki bagin ayrilmasi 2 elyafin disari cekilmesi ve 3 CFRP levhalar arasinda katmanlara ayrilma Tipik epoksi bazli CFRP ler kirilmaya karsi 0 5 ten daha az gerinme ile neredeyse hic plastisite gostermez Epoksili CFRP ler yuksek mukavemetli ve elastik modullu olsalar da gevrek kirilma mekanigi basarisizlik felaketle sonuclandigindan muhendisler icin hata tespitinde benzersiz zorluklar cikarir Bu nedenle CFRP leri sertlestirmeye yonelik son cabalar mevcut epoksi malzemesini degistirmeyi ve alternatif polimer matrisi bulmayi icerir Benzer elastik modulu ve cekme mukavemeti ile daha buyuk bir tokluk sergileyen bu tur yuksek umut vadeden bir malzemedir Ancak PEEK in islenmesi cok daha zor ve daha pahalidir Baslangictaki yuksek mukavemet agirlik oranina ragmen CFRP nin tasarim sinirlamasi tanimlanabilir bir olmamasidir Bu teorik olarak stres dongusu kirilmasinin goz ardi edilemeyecegi demektir Celik ve diger bircok yapisal metal ve alasimlar tahmin edilebilir yorulma veya dayaniklilik sinirlarina sahipken kompozitlerin karmasik kirilma modlari CFRP nin yorulma kirilmasi ozelliklerinin tahmin edilmesinin ve buna karsi tasarlanmasinin zor oldugu anlamina gelir Sonucta kritik dongusel yukleme uygulamalari icin CFRP kullanirken muhendislerin hizmet omru boyunca uygun bilesen guvenilirligi saglamak icin onemli olcude saglamlik guvenlik marjlarinda tasarim yapmalari gerekebilir Sicaklik ve nem gibi cevresel etkilerin cogu CFRP dahil olmak uzere polimer bazli kompozitlere onemli etkileri olabilir CFRP ler mukemmel korozyon direnci gosterirken genis sicaklik araliklarinda nemin etkisi ozellikle matris elyaf arayuzunde CFRP lerin mekanik ozelliklerinin bozulmasina yol acabilir Karbon elyaflarin kendileri malzemeye yayilan nemden etkilenmezken nem polimer matrisini plastiklestirir Bu sikistirma tabakalar arasi kesme ve darbe ozellikleri gibi CFRP lerde matris tarafindan baskin olarak etkilenen ozelliklerde onemli degisikliklere yol acti Motor fan kanatlarinda kullanilan epoksi matris jet yakiti yag ve yagmur suyuna karsi gecirimsiz olarak tasarlanmis olup ultraviyole isinlarindan zarari en aza indirmek icin kompozit parcalar dis ortam boyasiyla boyanir Karbon elyaflar CRP parcalari aluminyum veya yumusak celige yapistirildiginda na neden olabilir ancak paslanmaz celik veya titanyuma baglanmaz Karbon Elyaf Takviyeli Plastiklerin islenmesi cok zordur ve kesici uclari cok fazla asindirir CFRP islemede kesici uc asinmasi kesme isleminin elyaf yonune ve isleme durumuna baglidir Kesici uclarin asinmasini azaltmak icin CFRP ve CFRP metal yigininin islenmesinde cesitli kaplamali takimlar kullanilir UretimKarbon elyaf takviyeli polimer CFRP nin birincil ogesi bir dir bu poliakrilonitril PAN rayon veya petrol gibi bir onculden polimer uretilir PAN veya rayon gibi sentetik polimerler icin tamamlanmis karbon elyafin nihai fiziksel ozelliklerini gelistirecek sekilde polimer zincirlerini baslangicta hizalamak icin oncul ilk once kimyasal ve mekanik islemler kullanilarak filament ipliklere Filament ipliklerin egrilmesi sirasinda kullanilan oncu bilesimler ve mekanik islemler ureticiler arasinda farklilik gosterebilir Cekme veya egirme isleminden sonra polimer filament iplikler karbon olmayan atomlari uzaklastirmak icin isitilir ve nihai karbon lifleri uretilir Karbon elyafli filament iplikler kullanim kalitelerini iyilestirmek icin ayrica islenebilir ardindan bobin lere sarilir Bu elyaflardan tek yonlu bir tabaka olusturulur Bu tabakalar yari izotropik yerlesimde orn birbirine gore 0 60 veya 60 birbiri uzerine katmanlanmistir Temel elyaftan iki yonlu bir dokuma levha yani 2 2 orgulu bir olusturulabilir Cogu CFRP nin yapildigi surec olusturulan parcaya gereken bitise dis parlaklik ve parcanin kac adet uretilecegine bagli olarak degisir Ayrica matris seciminin bitmis kompozitin ozellikleri uzerinde onemli etkisi olabilir Bircok CFRP parcasi camelyafi ile desteklenen tek bir karbon kumas tabakasi ile yapilir Bu kompozit parcalari hizli sekilde yapmak icin kiyici tabanca adi verilen bir arac kullanilir Karbon elyaftan ince bir kabuk olusturuldugunda dograyici tabanca camelyaf rulolarini kisa boylarda keser ve ayni anda recine puskurterek camelyafi ve recinenin yerinde karismasini saglar Recine sertlestirici ve recinenin ayri ayri puskurtuldugu harici karisim veya her kullanimdan sonra temizlenmesi gereken dahili bir karisimdir Imalat yontemleri asagidakileri icerebilir Kaliplama CFRP parcalari uretmenin bir yontemi karbon elyaf kumas tabakalarini nihai urun seklinde bir halinde katmanlamaktir Kumas liflerinin hizalanmasi ve dokumasi ortaya cikan malzemenin mukavemet ve sertlik ozelliklerini optimize etmek icin secilir Kalip daha sonra epoksi ile doldurulur ve isitilir veya hava ile sertlestirilir Ortaya cikan parca korozyona karsi cok dayanikli sert ve agirligina gore saglamdir Daha az kritik alanlarda kullanilan parcalar bir kalibin uzerine kumas dokulerek epoksi elyaflara onceden emdirilmis olarak da bilinir veya uzeri boyali olarak uretilir Tek kalip kullanan yuksek performansli parcalar genellikle vakumla torbalanir ve veya ile sertlestirilir cunku malzemedeki kucuk hava kabarciklari bile mukavemeti azaltir Otoklav yontemine bir alternatif sisirilebilir hava kesecikleri veya sertlestirilmemis serilmis karbon elyaflarin icindeki EPS kopuk araciligiyla ic basinci kullanmaktir Vakum torbalama Nispeten az sayida kopyaya ihtiyac duyulan basit parcalar icin gunde 1 2 bir kullanilabilir Cam elyafi karbon elyafi veya aluminyum kalibi parlatilir mumlanir ve kumas ve recine uygulanmadan once uygulanir ve parcanin sertlesmesine imkan vermek icin vakumlama yapilir ve bir kenara birakilir Vakum kalibinda recineyi kumasa uygulamanin uc yolu vardir Ilk yontem elledir ve iki bilesenli recinenin kaliba koyulmadan ve sonra torbaya konulmadan once karistirilip uygulandigi bu yonteme islak doseme denir Ikinci yontem vakum recineyi kucuk bir tupten torbaya cekerken kuru kumas ve kalibin torbanin icine yerlestirilir ve daha sonra recineyi kumas boyunca esit bir sekilde yaymak icin delikli bir tup veya benzer bir sey araciligiyla infuzyonla yapilir Tel dokuma tezgahi torbanin icinde delikler gerektiren bir tup icin mukemmel calisir Bu recine uygulama yontemlerinin her ikisi de cok kucuk deliklerle parlak bir yuzey elde etmek icin recineyi esit sekilde yaymak icin el isciligi gerektirir Kompozit malzemeleri yapmanin ucuncu yontemine kuru doseme denir Burada karbon elyaf malzeme recine ile emprenye edilir pre preg ve kaliba yapiskan filme benzer bir sekilde uygulanir Montaj daha sonra sertlesmesi icin vakuma konulur Kuru doseme yonteminde en az miktarda recine atigi olur ve islak dosemeye gore daha hafif yapilar elde edebilir Ayrica daha buyuk miktarlarda recinenin islak yerlestirme yontemleriyle disari atilmasi daha zor oldugundan onceden emprenye edilmis parcalar genellikle daha az igne deligine sahiptir Minimum recine miktarlari ile igne deligi giderme genellikle artik gazlari tahliye etmek icin basinclarinin kullanilmasini gerektirir Ayrica bakinizKarbon nanotupKaynakca Kopeliovich Dmitri Carbon Fiber Reinforced Polymer Composites 14 Mayis 2012 tarihinde kaynagindan substech com Corum J M Battiste R L Liu K C Ruggles M B February 2000 Basic Properties of Reference Crossply Carbon Fiber Composite ORNL TM 2000 29 Pub57518 PDF Oak Ridge National Laboratory 27 Aralik 2016 tarihinde kaynagindan PDF a b c Courtney Thomas 2000 Mechanical Behavior of Materials United States of America Waveland Press Inc ss 247 249 ISBN 1 57766 425 6 a b c d e f Chawla Krishan 2013 Composite Materials United States of America Springer ISBN 978 0 387 74364 6 Ray B C 1 Haziran 2006 Temperature effect during humid ageing on interfaces of glass and carbon fibers reinforced epoxy composites Journal of Colloid and Interface Science 298 1 111 117 Bibcode 2006JCIS 298 111R doi 10 1016 j jcis 2005 12 023 PMID 16386268 Almudaihesh Faisel Holford Karen Pullin Rhys Eaton Mark 1 Subat 2020 The influence of water absorption on unidirectional and 2D woven CFRP composites and their mechanical performance Composites Part B Engineering Ingilizce 182 107626 doi 10 1016 j compositesb 2019 107626 ISSN 1359 8368 1 Ekim 2021 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 1 Ekim 2021 Guzman Enrique Cugnoni Joel Gmur Thomas May 2014 Multi factorial models of a carbon fibre epoxy composite subjected to accelerated environmental ageing Composite Structures 111 179 192 doi 10 1016 j compstruct 2013 12 028 Yari Mehdi 24 Mart 2021 Galvanic Corrosion of Metals Connected to Carbon Fiber Reinforced Polymers corrosionpedia com 24 Haziran 2021 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 21 Haziran 2021 Nguyen Dinh Abdullah Mohammad Sayem Bin Khawarizmi Ryan Kim Dave Kwon Patrick 2020 The effect of fiber orientation on tool wear in edge trimming of carbon fiber reinforced plastics CFRP laminates Wear Elsevier B V 450 451 203213 doi 10 1016 j wear 2020 203213 ISSN 0043 1648 How is it Made Zoltek 19 Mart 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 26 Mart 2015 Dis baglantilarWikimedia Commons ta Karbon elyaf takviyeli plastik ile ilgili ortam dosyalari bulunmaktadir Japonya Karbon Fiber Ureticileri Birligi27 Mart 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde Ingilizce Guney Mississippi Universitesi Polimer Bilimleri Bolumu resmi sitesinde yer alan karbon fiber hakkindaki bilgiler 23 Kasim 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde Ingilizce