Tersane tercümanı (Osmanlıca: tersâne terdjümân-ı, Yunanca: δραγουμάνος του στόλου), Osmanlı İmparatorluğu'nda 18. yüzyıldan 19. yüzyılın başlarına kadar Fenerli Rumlar tarafından yönetilen kıdemli makama verilen addı. Kaptan-ı derya'nın başvekili olarak, tersane tercümanı, Cezayir-i Bahr-i Sefid Eyaleti sınırları içerisindeki adaların ve kıyıların çeşitli özerk topluluklarının yönetiminde öncü bir rol oynadı.
Tarih
Makam, 1701 yılında, yine Fenerli Rumların yönettiği Bâb-ı Âli'nin büyük tercüman makamının başarısı nedeniyle oluşturuldu. Tersane tercümanı görevi, genellikle Bâb-ı Âli tercümanlığı görevine bir basamak taşı olarak hizmet etti. Bütün tercümanların imparatorlukta yaygın olarak kullanılan üç dili, (elsine-i selase) yani Arapça, Farsça ve Türkçeyi bilmesi ve bir dizi yabancı dilde (genellikle Fransızca ve İtalyanca) yetkin olması gerekiyordu, ancak bu görev, normal tercümanlığın ötesine geçti. Tersane tercümanı, Osmanlı donanmasının başkomutanı ve Cezayir-i Bahr-i Sefid Eyaleti valisi Kaptan-ı derya ile donanmanın vergi tahsilatına ve idari sorunların çözümüne yönelik yıllık seferleri sırasında görüşülen, çoğunlukla Yunan ve Hristiyan ada sakinleri arasında aracı görevi görüyordu. Görev ayrıca gemi inşası ve deniz operasyonları için sorumluluklar da içeriyordu.
Makamın 150,000 kuruşluk geliri, Fenerli Rumlar arasında görevi devralmak için yoğun bir rekabete yol açtı. Bu rekabet öylesine yoğundu ki, Osmanlı yetkililerine rüşvet verilmesine kadar gitti. Bu rüşvetler, daha sonra Hristiyan nüfustan "yeni tercümana katkı vergisi" (Yunanca: βοήθεια της νέας δραγομανίας) olarak bilinen özel bir vergiyle geri alındı. Makam sık sık el değiştirdiğinden, sıradan insanlar üzerinde büyük bir yük haline geldi. Ayrıca tercümanın, maaşları ve masrafları adalardaki vergi gelirleriyle ödenen vekil (Yunanca: βεκίλης), yazışma sekreteri ve haberciden oluşan bir personel kadrosu vardı.
Makamın, Ege adalarının idaresindeki rolü önemliydi, çünkü vergileri paylaştırma ve davaları kendileri değerlendirerek veya temyiz hakimleri atayarak özerk yerel yönetimleri denetleme hakları vardı. Kaptan-ı derya'nın iznini gerektiren, ölüm cezasına kadar giden farklı cezalar uygulayabiliyorlardı. Tercümanlar, idari görevleri dışında aktif olarak eğitimi teşvik ettiler, kiliselere bağışta bulundular, adaların örf ve adetlerini kanunlaştırdılar ve Ortodoks ve Katolik adalılar arasındaki anlaşmazlıklara müdahale ettiler.
Tersane tercümanları listesi
İsim | Portre | Görev süresi | Notlar |
---|---|---|---|
Yanakis Porfiritis | 1701–1710 | ||
Konstantin Ventura | 1713–1731 | ||
Georgios Ramadani | 1731–1743 | ||
Nikolas Mavrogenes | ![]() | 1744–1750 1756–1759 | Önceden Eflak Prensi (1786–1789) |
Stefanos Dimakis | 1762–1763 | ||
Konstantin Moruzi | ![]() | 1764–1765 | Önceden Bâb-ı Âli tercümanı (1774–1777) |
1765 | |||
1765–1767 | |||
Manuel Argiropoulos | 1767–1768 | ||
![]() | 1790–1797 | Önceden Eflak Prensi (1797–1799) | |
Drakozade Aleko Bey | ![]() | 1797–1799 | Önceden Bâb-ı Âli tercümanı (1799–1801), Boğdan Prensi (1801–1802) ve Eflak Prensi (1819–1821). |
Yanaki N. Karaca | 1799–1800 | Önceden Bâb-ı Âli tercümanı (1808). | |
1803–1806 | Önceden Bâb-ı Âli tercümanı (1809–1812). | ||
1806–1807 | 1. dönem | ||
Yakovos Argiropulos | 1809 | Önceden Bâb-ı Âli tercümanı (1812–1817) | |
1810–1811 | 2. dönem. | ||
Konstanin Mavrogenes | 1811–1816 | ||
Mihail Manos | 1816–1818 | ||
Mihail Moruzis | 1818–1821 |
Kaynakça
Bibliyografya
- (1900). Turkey in Europe. Londra: Edward Arnold.
- (1964). "The Phanariots – A Greek aristocracy under Turkish rule". Greek Miscellany: A Collection of Essays on Mediaeval and Modern Greece. Atina. ss. 102-124.
- Philliou, Christine M. (2011). Biography of an Empire: Governing Ottomans in an Age of Revolution. Berkeley, Los Angeles and London: University of California Press. ISBN . 22 Şubat 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 22 Şubat 2022.
- Vakalopoulos, Apostolos E. (1973). Ιστορία του νέου ελληνισμού, Τόμος Δ′: Τουρκοκρατία 1669–1812 – Η οικονομική άνοδος και ο φωτισμός του γένους (Έκδοση Β′) [History of modern Hellenism, Volume IV: Turkish rule 1669–1812 – Economic upturn and enlightenment of the nation (2nd Edition)] (Yunanca). Selanik: Emm. Sfakianakis & Sons.
- Sfyroeras, Vasileios V. (1965). Οἱ δραγομάνοι τοῦ Στόλου: Ὁ θεσμός καὶ οἱ φορεῖς [The Dragomans of the Fleet: The Institution and the Office-holders] (Yunanca). Atina.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Tersane tercumani Osmanlica tersane terdjuman i Yunanca dragoymanos toy stoloy Osmanli Imparatorlugu nda 18 yuzyildan 19 yuzyilin baslarina kadar Fenerli Rumlar tarafindan yonetilen kidemli makama verilen addi Kaptan i derya nin basvekili olarak tersane tercumani Cezayir i Bahr i Sefid Eyaleti sinirlari icerisindeki adalarin ve kiyilarin cesitli ozerk topluluklarinin yonetiminde oncu bir rol oynadi TarihMakam 1701 yilinda yine Fenerli Rumlarin yonettigi Bab i Ali nin buyuk tercuman makaminin basarisi nedeniyle olusturuldu Tersane tercumani gorevi genellikle Bab i Ali tercumanligi gorevine bir basamak tasi olarak hizmet etti Butun tercumanlarin imparatorlukta yaygin olarak kullanilan uc dili elsine i selase yani Arapca Farsca ve Turkceyi bilmesi ve bir dizi yabanci dilde genellikle Fransizca ve Italyanca yetkin olmasi gerekiyordu ancak bu gorev normal tercumanligin otesine gecti Tersane tercumani Osmanli donanmasinin baskomutani ve Cezayir i Bahr i Sefid Eyaleti valisi Kaptan i derya ile donanmanin vergi tahsilatina ve idari sorunlarin cozumune yonelik yillik seferleri sirasinda gorusulen cogunlukla Yunan ve Hristiyan ada sakinleri arasinda araci gorevi goruyordu Gorev ayrica gemi insasi ve deniz operasyonlari icin sorumluluklar da iceriyordu Makamin 150 000 kurusluk geliri Fenerli Rumlar arasinda gorevi devralmak icin yogun bir rekabete yol acti Bu rekabet oylesine yogundu ki Osmanli yetkililerine rusvet verilmesine kadar gitti Bu rusvetler daha sonra Hristiyan nufustan yeni tercumana katki vergisi Yunanca boh8eia ths neas dragomanias olarak bilinen ozel bir vergiyle geri alindi Makam sik sik el degistirdiginden siradan insanlar uzerinde buyuk bir yuk haline geldi Ayrica tercumanin maaslari ve masraflari adalardaki vergi gelirleriyle odenen vekil Yunanca bekilhs yazisma sekreteri ve haberciden olusan bir personel kadrosu vardi Makamin Ege adalarinin idaresindeki rolu onemliydi cunku vergileri paylastirma ve davalari kendileri degerlendirerek veya temyiz hakimleri atayarak ozerk yerel yonetimleri denetleme haklari vardi Kaptan i derya nin iznini gerektiren olum cezasina kadar giden farkli cezalar uygulayabiliyorlardi Tercumanlar idari gorevleri disinda aktif olarak egitimi tesvik ettiler kiliselere bagista bulundular adalarin orf ve adetlerini kanunlastirdilar ve Ortodoks ve Katolik adalilar arasindaki anlasmazliklara mudahale ettiler Tersane tercumanlari listesiIsim Portre Gorev suresi NotlarYanakis Porfiritis 1701 1710Konstantin Ventura 1713 1731Georgios Ramadani 1731 1743Nikolas Mavrogenes 1744 1750 1756 1759 Onceden Eflak Prensi 1786 1789 Stefanos Dimakis 1762 1763Konstantin Moruzi 1764 1765 Onceden Bab i Ali tercumani 1774 1777 17651765 1767Manuel Argiropoulos 1767 17681790 1797 Onceden Eflak Prensi 1797 1799 Drakozade Aleko Bey 1797 1799 Onceden Bab i Ali tercumani 1799 1801 Bogdan Prensi 1801 1802 ve Eflak Prensi 1819 1821 Yanaki N Karaca 1799 1800 Onceden Bab i Ali tercumani 1808 1803 1806 Onceden Bab i Ali tercumani 1809 1812 1806 1807 1 donemYakovos Argiropulos 1809 Onceden Bab i Ali tercumani 1812 1817 1810 1811 2 donem Konstanin Mavrogenes 1811 1816Mihail Manos 1816 1818Mihail Moruzis 1818 1821Kaynakca a b Eliot 1900 s 307 Pallis 1964 s 110 a b c d e Vakalopoulos 1973 s 243 a b Philliou 2011 s 11 Vakalopoulos 1973 ss 243 244 a b c d e f Philliou 2011 s 183 a b c d e f g h i j k l m n o p q Philliou 2011 s 184 a b c d e Philliou 2011 s 185 Bibliyografya 1900 Turkey in Europe Londra Edward Arnold 1964 The Phanariots A Greek aristocracy under Turkish rule Greek Miscellany A Collection of Essays on Mediaeval and Modern Greece Atina ss 102 124 Philliou Christine M 2011 Biography of an Empire Governing Ottomans in an Age of Revolution Berkeley Los Angeles and London University of California Press ISBN 978 0 520 26633 9 22 Subat 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 22 Subat 2022 Vakalopoulos Apostolos E 1973 Istoria toy neoy ellhnismoy Tomos D Toyrkokratia 1669 1812 H oikonomikh anodos kai o fwtismos toy genoys Ekdosh B History of modern Hellenism Volume IV Turkish rule 1669 1812 Economic upturn and enlightenment of the nation 2nd Edition Yunanca Selanik Emm Sfakianakis amp Sons Sfyroeras Vasileios V 1965 Oἱ dragomanoi toῦ Stoloy Ὁ 8esmos kaὶ oἱ foreῖs The Dragomans of the Fleet The Institution and the Office holders Yunanca Atina