Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Ekin kargası (Corvus frugilegus), ötücü kuşlar takımına bağlı kargagiller ailesinden bir kuş türüdür. Palearktik bölgesinde yayılış gösterir; yaşam alanı, İskandinavya ve Batı Avrupa'dan başlayıp Sibirya'nın doğusuna kadar uzanır. Büyük ve sosyal bir kuş olan ekin kargası, siyah tüyleriyle dikkat çeker; benzer türlerden, yüzündeki beyazımsı tüysüz bölgeyle ayırt edilir. Genellikle köylere ya da çiftliklere yakın, uzun ağaçların tepesine toplu halde yuva yaparlar.
| Ekin kargası | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 İngiltere'de bir ekin kargası | |||||||||||||||
| Korunma durumu | |||||||||||||||
 Asgari endişe altında (IUCN 3.1) | |||||||||||||||
| Biyolojik sınıflandırma | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
 | |||||||||||||||
| Dağılımı | |||||||||||||||
Ekin kargaları genellikle yerleşik kuşlardır; ancak en kuzeyde yaşayan popülasyonlar, sert kış koşullarından kaçmak için güneye göç edebilir. Kış aylarında, genellikle diğer Corvus türleri ya da Coloeus'larla birlikte büyük sürüler oluştururlar. Bahar geldiğinde tekrar yuvalandıkları kolonilere dönerler ve üreme dönemi başlar. Beslenme için ekili arazilerde ve meralarda dolaşırlar; güçlü gagalarıyla toprağı eşeleyerek özellikle larvalar ve toprakta yaşayan omurgasızlarla beslenirler. Bunun yanı sıra tahıllar ve çeşitli bitkisel besinleri de tüketirler. Tarihsel olarak çiftçiler, ekin kargalarının mahsullere zarar verdiğini iddia ederek onları uzaklaştırmak ya da öldürmek için çeşitli yollar denemiştir. Diğer kargagiller gibi, ekin kargaları da yüksek zekâya sahip canlılardır. Karmaşık davranışlar sergileyebilir ve basit problemleri çözme yeteneğine sahiptirler.
Taksonomi
Ekin kargasına bilimsel adı, 1758 yılında ünlü İsveçli doğa bilimci Carl Linnaeus tarafından Systema Naturae adlı eserinde verilmiştir. Latince kökenli bu ikili isim Corvus frugilegus şeklindedir. Corvus, “kuzgun” anlamına gelirken; frugilegus ise “meyve toplayan” ya da “ürün toplayan” anlamındadır. Bu ifade, Latince frux (meyve, ürün) ve legere (toplamak) fiilinden türemiştir.
Özellikleri
Ekin kargası, oldukça iri sayılabilecek bir kuş türüdür. Yetişkin bireyler genellikle 280 ila 340 gram ağırlığındadır; boyları 44 ila 46 cm, kanat açıklıkları ise 81 ila 99 cm arasında değişir. Siyah tüyleri, güneş ışığında çoğu zaman mavi ya da morumsu bir parıltı yansıtır. Baş, boyun ve omuz bölgelerindeki tüyler özellikle sık ve ipeksi yapıdadır. Bacaklar ve ayaklar genellikle siyahtır; gagası grimsi siyah, göz irisi ise koyu kahverengidir. Yetişkin bireylerde, gözün ön kısmı ve gaganın tabanı çevresindeki beyazımsı tüysüz alan, diğer karga türlerinden ayırt edilmesini sağlayan belirgin bir özelliktir. Bu çıplak deri parçası, gagayı olduğundan daha uzun, başı ise daha kubbeliymiş gibi gösterir. Ayrıca, bacak çevresindeki tüyler, benzer boyuttaki leş kargalarına göre daha dağınık ve salaş durur—ki bu iki tür, en sık karıştırılan ikilidir. Ancak uçarken, ekin kargasının kanatları leş kargasına göre orantılı olarak daha uzun ve incedir, bu da ayırt edilmesine yardımcı olur. Ekin kargalarının ortalama yaşam süresi yaklaşık altı yıldır.
Genç ekin kargalarının tüyleri genellikle siyah renklidir ve hafif yeşilimsi bir parlaklık taşır. Ancak enseleri, sırtları ve alt kısımları daha çok kahverengimsi-siyah tonlarındadır. İlk bakışta, yüzündeki tüysüz alan henüz gelişmediği için başka bir karga türü (özellikle leş kargası) ile karıştırılabilir. Ancak ekin kargasının gagası daha ince yapıdadır ve yaklaşık altı aylık bir sürecin sonunda yüz çevresindeki tüylerini dökerek erişkinlere özgü o karakteristik çıplak deri bölgesini kazanır.
Dağılımı ve yaşam alanı
Batı ekin kargaları, İrlanda, Britanya ve Kuzey ile Orta Avrupa'nın büyük bir kısmında yerleşik olarak yaşar. İzlanda ve bazı İskandinav bölgelerinde ise nadiren görülürler; bu bölgelerde genellikle 60° kuzey enleminin güneyinde kalmayı tercih ederler. Bayağı kuzgunların pek hoşlanmadığı yaşam alanlarını seçerler; tercihlerinin başında, içinde uzun ağaçların bulunduğu, mera ya da tarım arazileri gibi açık kırsal alanlar gelir. Ormanlar, bataklıklar, sazlıklar, fundalıklar ve dağlık arazilerden ise genellikle uzak dururlar. Ekin kargaları çoğunlukla alçak rakımlarda yaşar; yuva kolonilerinin büyük bölümü 120 metrenin altındadır. Ancak uygun beslenme alanları bulunduğunda, 300 metre ya da daha yüksek rakımlarda da üreyebilirler. Genellikle insan yerleşimleriyle iç içe yaşarlar; çiftliklerin, köylerin ya da küçük kasabaların yakınlarında yuvalanırlar ama büyük, yoğun şehirleşmiş bölgelerden uzak dururlar.
Davranış ve ekoloji
Ekin kargaları son derece sosyal kuşlardır ve genellikle farklı büyüklükteki sürüler hâlinde görülürler. Dişi ve erkekler yaşam boyu süren eş bağları kurar; bu çiftler, sürü içinde de birlikte kalırlar. Akşam saatlerinde, genellikle önce yuva kolonilerinde toplanır, ardından hep birlikte seçtikleri ortak tünek alanlarına doğru uçarlar. Sonbaharda sürüler büyür; farklı gruplar birleşerek alacakaranlıkta, özellikle de küçük kargalarla birlikte, büyük kalabalıklar oluştururlar. Tünek için genellikle ormanlık alanlar tercih edilir. Ancak küçük bir grup, kış boyunca yuva kolonilerinde kalmaya devam edebilir; yetişkin erkekler de bazen yuvalara yakın başka yerlerde topluca tünerler. Sabah olduğunda ise sürü hızla dağılır ve kuşlar, genellikle 10 kilometreye kadar uzak mesafelere yayılırlar.
Büyük ekin kargası grupları (üreme kolonileri veya gece tünek alanlarında) toprak özelliklerinde değişikliklere yol açabilir. Bu topraklarda ornitogenik (kuş kaynaklı) madde miktarı oldukça yüksektir.
Beslenme
Yapılan mide içeriği incelemeleri, ekin kargalarının diyetinin yaklaşık %60'ının bitkisel maddelerden oluştuğunu, geri kalan kısmının ise hayvansal kökenli olduğunu göstermektedir. Bitkisel gıdalar arasında tahıllar, patatesler, kökler, meyveler, meşe palamutları, böğürtlenler ve tohumlar yer alırken, hayvansal kısmın büyük bölümü toprak solucanları ve böcek larvalarından oluşur. Bu gıdaları, güçlü gagasıyla toprağı kazıyarak bulurlar. Ayrıca böcekler, örümcekler, kırkayaklar, sümüklü böcekler, karıncalar, küçük memeliler, kuşlar, onların yumurtaları ve yavruları ve ara sıra leş de yerler.
Kaynakça
- ^ BirdLife International (2017). "Corvus frugilegus". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2017: e.T22705983A118782308. doi:10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T22705983A118782308.en
. Erişim tarihi: 11 Kasım 2021.
- ^ "Ekin kargası TDK". Türk Dil Kurumu.
- ^ Jobling, James A (2010). The Helm Dictionary of Scientific Bird Names. Londra: Christopher Helm. ss. 119, 165. ISBN .
- ^ "RSPB: Rook bird facts". Erişim tarihi: 24 Aralık 2020.
- ^ a b c d e Witherby, H. F., (Ed.) (1943). Handbook of British Birds, Volume 1: Crows to Firecrest. H. F. and G. Witherby Ltd. ss. 17-22.
- ^ Holden, Peter (2012). RSPB Handbook Of British Birds. Christopher Helm. s. 274. ISBN .
- ^ "The Wildlife Trust: Rook". Erişim tarihi: 24 Aralık 2020.
- ^ Ligęza et al., 2020. Soil indicators of bird activity in the temperate climatic zone – A case‐study. https://doi.org/10.1002/ldr.3611
Dış bağlantılar
Chisholm, Hugh, (Ed.) (1911). "Rook". Encyclopædia Britannica. 23 (11. bas.). Cambridge University Press. s. 705.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Ekin kargasi Corvus frugilegus otucu kuslar takimina bagli kargagiller ailesinden bir kus turudur Palearktik bolgesinde yayilis gosterir yasam alani Iskandinavya ve Bati Avrupa dan baslayip Sibirya nin dogusuna kadar uzanir Buyuk ve sosyal bir kus olan ekin kargasi siyah tuyleriyle dikkat ceker benzer turlerden yuzundeki beyazimsi tuysuz bolgeyle ayirt edilir Genellikle koylere ya da ciftliklere yakin uzun agaclarin tepesine toplu halde yuva yaparlar Ekin kargasiIngiltere de bir ekin kargasiKorunma durumuAsgari endise altinda IUCN 3 1 Biyolojik siniflandirmaAlem AnimaliaSube ChordataSinif AvesTakim PasseriformesFamilya CorvidaeCins CorvusTur Corvus frugilegus Linnaeus 1758Dagilimi Ekin kargalari genellikle yerlesik kuslardir ancak en kuzeyde yasayan populasyonlar sert kis kosullarindan kacmak icin guneye goc edebilir Kis aylarinda genellikle diger Corvus turleri ya da Coloeus larla birlikte buyuk suruler olustururlar Bahar geldiginde tekrar yuvalandiklari kolonilere donerler ve ureme donemi baslar Beslenme icin ekili arazilerde ve meralarda dolasirlar guclu gagalariyla topragi eseleyerek ozellikle larvalar ve toprakta yasayan omurgasizlarla beslenirler Bunun yani sira tahillar ve cesitli bitkisel besinleri de tuketirler Tarihsel olarak ciftciler ekin kargalarinin mahsullere zarar verdigini iddia ederek onlari uzaklastirmak ya da oldurmek icin cesitli yollar denemistir Diger kargagiller gibi ekin kargalari da yuksek zekaya sahip canlilardir Karmasik davranislar sergileyebilir ve basit problemleri cozme yetenegine sahiptirler TaksonomiEkin kargasina bilimsel adi 1758 yilinda unlu Isvecli doga bilimci Carl Linnaeus tarafindan Systema Naturae adli eserinde verilmistir Latince kokenli bu ikili isim Corvus frugilegus seklindedir Corvus kuzgun anlamina gelirken frugilegus ise meyve toplayan ya da urun toplayan anlamindadir Bu ifade Latince frux meyve urun ve legere toplamak fiilinden turemistir OzellikleriBir ekin kargasi kafatasi Ekin kargasi oldukca iri sayilabilecek bir kus turudur Yetiskin bireyler genellikle 280 ila 340 gram agirligindadir boylari 44 ila 46 cm kanat acikliklari ise 81 ila 99 cm arasinda degisir Siyah tuyleri gunes isiginda cogu zaman mavi ya da morumsu bir parilti yansitir Bas boyun ve omuz bolgelerindeki tuyler ozellikle sik ve ipeksi yapidadir Bacaklar ve ayaklar genellikle siyahtir gagasi grimsi siyah goz irisi ise koyu kahverengidir Yetiskin bireylerde gozun on kismi ve gaganin tabani cevresindeki beyazimsi tuysuz alan diger karga turlerinden ayirt edilmesini saglayan belirgin bir ozelliktir Bu ciplak deri parcasi gagayi oldugundan daha uzun basi ise daha kubbeliymis gibi gosterir Ayrica bacak cevresindeki tuyler benzer boyuttaki les kargalarina gore daha daginik ve salas durur ki bu iki tur en sik karistirilan ikilidir Ancak ucarken ekin kargasinin kanatlari les kargasina gore orantili olarak daha uzun ve incedir bu da ayirt edilmesine yardimci olur Ekin kargalarinin ortalama yasam suresi yaklasik alti yildir Genc ekin kargalarinin tuyleri genellikle siyah renklidir ve hafif yesilimsi bir parlaklik tasir Ancak enseleri sirtlari ve alt kisimlari daha cok kahverengimsi siyah tonlarindadir Ilk bakista yuzundeki tuysuz alan henuz gelismedigi icin baska bir karga turu ozellikle les kargasi ile karistirilabilir Ancak ekin kargasinin gagasi daha ince yapidadir ve yaklasik alti aylik bir surecin sonunda yuz cevresindeki tuylerini dokerek eriskinlere ozgu o karakteristik ciplak deri bolgesini kazanir Dagilimi ve yasam alaniBati ekin kargalari Irlanda Britanya ve Kuzey ile Orta Avrupa nin buyuk bir kisminda yerlesik olarak yasar Izlanda ve bazi Iskandinav bolgelerinde ise nadiren gorulurler bu bolgelerde genellikle 60 kuzey enleminin guneyinde kalmayi tercih ederler Bayagi kuzgunlarin pek hoslanmadigi yasam alanlarini secerler tercihlerinin basinda icinde uzun agaclarin bulundugu mera ya da tarim arazileri gibi acik kirsal alanlar gelir Ormanlar batakliklar sazliklar fundaliklar ve daglik arazilerden ise genellikle uzak dururlar Ekin kargalari cogunlukla alcak rakimlarda yasar yuva kolonilerinin buyuk bolumu 120 metrenin altindadir Ancak uygun beslenme alanlari bulundugunda 300 metre ya da daha yuksek rakimlarda da ureyebilirler Genellikle insan yerlesimleriyle ic ice yasarlar ciftliklerin koylerin ya da kucuk kasabalarin yakinlarinda yuvalanirlar ama buyuk yogun sehirlesmis bolgelerden uzak dururlar Davranis ve ekolojiEkin kargasi cok sosyal bir kustur aksamlari buyuk suruler halinde toplanirlar Ekin kargalari son derece sosyal kuslardir ve genellikle farkli buyuklukteki suruler halinde gorulurler Disi ve erkekler yasam boyu suren es baglari kurar bu ciftler suru icinde de birlikte kalirlar Aksam saatlerinde genellikle once yuva kolonilerinde toplanir ardindan hep birlikte sectikleri ortak tunek alanlarina dogru ucarlar Sonbaharda suruler buyur farkli gruplar birleserek alacakaranlikta ozellikle de kucuk kargalarla birlikte buyuk kalabaliklar olustururlar Tunek icin genellikle ormanlik alanlar tercih edilir Ancak kucuk bir grup kis boyunca yuva kolonilerinde kalmaya devam edebilir yetiskin erkekler de bazen yuvalara yakin baska yerlerde topluca tunerler Sabah oldugunda ise suru hizla dagilir ve kuslar genellikle 10 kilometreye kadar uzak mesafelere yayilirlar Buyuk ekin kargasi gruplari ureme kolonileri veya gece tunek alanlarinda toprak ozelliklerinde degisikliklere yol acabilir Bu topraklarda ornitogenik kus kaynakli madde miktari oldukca yuksektir Beslenme Yapilan mide icerigi incelemeleri ekin kargalarinin diyetinin yaklasik 60 inin bitkisel maddelerden olustugunu geri kalan kisminin ise hayvansal kokenli oldugunu gostermektedir Bitkisel gidalar arasinda tahillar patatesler kokler meyveler mese palamutlari bogurtlenler ve tohumlar yer alirken hayvansal kismin buyuk bolumu toprak solucanlari ve bocek larvalarindan olusur Bu gidalari guclu gagasiyla topragi kaziyarak bulurlar Ayrica bocekler orumcekler kirkayaklar sumuklu bocekler karincalar kucuk memeliler kuslar onlarin yumurtalari ve yavrulari ve ara sira les de yerler Kaynakca BirdLife International 2017 Corvus frugilegus IUCN Tehdit Altindaki Turlerin Kirmizi Listesi 2017 e T22705983A118782308 doi 10 2305 IUCN UK 2017 3 RLTS T22705983A118782308 en Erisim tarihi 11 Kasim 2021 Ekin kargasi TDK Turk Dil Kurumu Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Jobling James A 2010 The Helm Dictionary of Scientific Bird Names Londra Christopher Helm ss 119 165 ISBN 978 1 4081 2501 4 RSPB Rook bird facts Erisim tarihi 24 Aralik 2020 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link a b c d e Witherby H F Ed 1943 Handbook of British Birds Volume 1 Crows to Firecrest H F and G Witherby Ltd ss 17 22 Holden Peter 2012 RSPB Handbook Of British Birds Christopher Helm s 274 ISBN 978 1 4081 2735 3 The Wildlife Trust Rook Erisim tarihi 24 Aralik 2020 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Ligeza et al 2020 Soil indicators of bird activity in the temperate climatic zone A case study https doi org 10 1002 ldr 3611Dis baglantilarVikitur de konuyla ilgili taksonomik bilgiler bulunur Corvus frugilegus Chisholm Hugh Ed 1911 Rook Encyclopaedia Britannica 23 11 bas Cambridge University Press s 705 Wikimedia Commons ta Ekin kargasi ile ilgili ortam dosyalari mevcuttur