Kristalleştirme veya kristalizasyon, katı bir maddenin uygun bir çözücü içinde çözünmesi sonrasında çöktürülmesi yoluyla katı ve sıvı fazlarının birbirinden ayrılmasını sağlayan işlem.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlrTDJRekwxTnViM2RmWTNKNWMzUmhiR3hwZW1GMGFXOXVYMmx1WDBGcmRYSmxlWEpwWHpJd01EVXRNREl0TWpaZk1Ua3RNRE10TXpjdWFuQmxaeTh5TURCd2VDMVRibTkzWDJOeWVYTjBZV3hzYVhwaGRHbHZibDlwYmw5QmEzVnlaWGx5YVY4eU1EQTFMVEF5TFRJMlh6RTVMVEF6TFRNM0xtcHdaV2M9LmpwZWc=.jpeg)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlqTDJNeUwxTnViM2RtYkdGclpYTlhhV3h6YjI1Q1pXNTBiR1Y1TG1wd1p5OHlNREJ3ZUMxVGJtOTNabXhoYTJWelYybHNjMjl1UW1WdWRHeGxlUzVxY0djPS5qcGc=.jpg)
Yöntem
Önce uygun çözücü seçilir. Bu amaç için kullanılacak ideal bir çözücü soğukta az, sıcakta çok çözüyor olmalıdır. Maddeyi çözebilmeli safsızlıkları çözmemelidir. Madde ile reaksiyon vermemelidir.
Saflaştırılacak madde çözücü içinde ısıtılarak tamamen çözülmesi sağlanır. Çözücü su ise ısıtma işlemi için ya da elektrikli ısıtıcı; çözücü organik bir madde ise kaynama noktasına göre kullanılmalıdır. hiçbir suretle bek veya elektrikli ısıtıcıda ısıtılmamalıdır.
Daha sonra süzme işlemine geçilir. Süzme işlemi içinse, huninin tepesinden 0,5 cm. aşağıda kalacak şekilde kesilmeli, büyüklüğü huni kadar olmalıdır. Bir erlenin içine birkaç damla çözücü konup, üzerine süzgeç kâğıtlı huni yerleştirilir. Su banyosuna bırakılır. Böylece çıkan çözücü buharlarının huniyi ve süzgeç kağıdını ıslatması sağlanır. Maddenin daha hızlı süzülmesi için süzgeç kağıdı pilelendirilebilir. huniye madde aktarılırken kullanılır. Süzme işlemi sonunda üstte safsızlık, altta çözücü içinde saf madde kalır.
Madde renkli safsızlıklar içeriyorsa süzmeden önce bu safsızlıkların adsorblanması gerekir. Bunun için sıcak çözelti ısıtıcıdan uzaklaştırılır, biraz soğuduktan sonra çok az miktarda katılır, karıştırılır, birkaç dakika kaynatılır. Aktif kömür büyük moleküllü safsızlıkları adsorblayarak uzaklaştırır. Daha sonra sıcak çözelti süzülerek aktif kömürden ayrılır.
Süzme işlemi sonunda altta toplanan süzüntü üzeri saat camı ile kapatılarak soğumaya (kristallenmeye) bırakılır. Maddeyi, kristallenme sırasında karıştırmak çok ince kristaller oluşmasına sebep olur ve bunlar safsızlıkları tutarlar. Bu yüzden süzüntü oda sıcaklığında kendi halinde bırakılarak soğutulmalıdır.
Bir süre beklendikten sonra kristallenme başlamamışsa şu yöntemlere başvurulmalıdır:
- Çözücü ısıtılarak buharlaştırılmalı, böylece maddenin çözeltideki derişimi artırılmalıdır.
- Çözelti aşırı doygun olmuşsa kristallenmeyi başlatmak için aşılama yapılmalıdır.
Aşılama iki şekilde olur:
- Cam baget kristallenmeyen çözeltiye daldırılıp çıkarılır. Bagete üflendiğinde yine kristallenme görülmezse çözücüyü uçurup, derişimi artırmak gerekir.
- Çözeltiye bir miktar benzoik asit katılır ve kristallenme görülür.
Kristallenme tamamlandıktan sonra çözücüyü ortamdan çekmek için ve kullanılır. Bu süzme işlemi için de önce süzgeç kağıdı yanlardan taşmayacak şekilde huninin ölçüsüne göre kesilir. Bir miktar çözücü ile ıslatılır. Çözelti huniye dökülür. Damlama bittikten sonra erlendeki çözücü başka bir kaba aktarılır ve madde içinde çözücü kalmaması için erlen bağlanır. Vakum uygulanır. Maddenin içinde çözücü kalması kurutma süresini uzatır ve safsızlık oluşturur.
Kristalleri üzerinde bulunduran süzgeç kağıdı ile huni üzerinden alınır ve üzerinde süzgeç kâğıtları bulunan saat camı üzerinde kurutulur. Kurutma işleminde etüv kullanılır. Etüvün sıcaklığı, maddenin erime noktasına göre ayarlanmalıdır.
İşlem bitiminde yapılır. Bu kontrol katı maddeler için; kromatografi, erime noktası veya kırılma indisi tayini ile olabilmektedir.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Kristallestirme veya kristalizasyon kati bir maddenin uygun bir cozucu icinde cozunmesi sonrasinda cokturulmesi yoluyla kati ve sivi fazlarinin birbirinden ayrilmasini saglayan islem Bir funda uzerinde buzlanma sonrasi olusmus kristalizasyon Kar kristalleri uzerinde ilk arastirmalari yapan Amerikali Wilson Bentley elli yil boyunca kar kristalinin 6 000 fotografi cekmistir Ureten Wilson Bentley 1902 Genellikle caplari 2 4 mm agirliklari ise yaklasik 0 005 gram dir Kar tanesi olusmaya basladigi zamanki sicakliga ve neme gore sekil alir Nadiren yaklasik 2 C derecede kar taneleri simetrik ucgen seklinde olusur Kar tanelerinin cogu ciplak gozle duzensiz gorunur ama resimlerde sekillerin cekiciligi nedeniyle mukemmele yakin gorulebilir Ince ve duz sekilli kristaller hava 0 ila 3 C arasinda olusur 3 ila 8 C arasinda kristaller igne ici bos sutunlar veya prizmalar uzun ince kalem sekli seklinde olusur 8 ila 22 C arasinda tabak sekline doner ve bazen dalli ve dendritik ozellikler tasir Sivi ile buz arasindaki buhar basincinin maksimum farki yaklasik 15 C derecede gorulur ve bu isida kristaller sivi damlaciklarini tuketerek hizla buyurler 22 C derece altinda kristaller sutun sekline girer ancak cok daha karmasik buyume modellerine de sahiptir Sutunlar duzlemler yan duzlemler kursun rozetler gibi sekiller olusur Eger bir kristal yaklasik 5 C derecede sutun seklinde bir buyume egiliminde ise bu sutunlar daha sicak bir havaya rastladiginda sutunun sonunda bir tabak plaka veya dendritik sekiller olusur ve bu kristallere sapkali sutun denir YontemOnce uygun cozucu secilir Bu amac icin kullanilacak ideal bir cozucu sogukta az sicakta cok cozuyor olmalidir Maddeyi cozebilmeli safsizliklari cozmemelidir Madde ile reaksiyon vermemelidir Saflastirilacak madde cozucu icinde isitilarak tamamen cozulmesi saglanir Cozucu su ise isitma islemi icin ya da elektrikli isitici cozucu organik bir madde ise kaynama noktasina gore kullanilmalidir hicbir suretle bek veya elektrikli isiticida isitilmamalidir Daha sonra suzme islemine gecilir Suzme islemi icinse huninin tepesinden 0 5 cm asagida kalacak sekilde kesilmeli buyuklugu huni kadar olmalidir Bir erlenin icine birkac damla cozucu konup uzerine suzgec kagitli huni yerlestirilir Su banyosuna birakilir Boylece cikan cozucu buharlarinin huniyi ve suzgec kagidini islatmasi saglanir Maddenin daha hizli suzulmesi icin suzgec kagidi pilelendirilebilir huniye madde aktarilirken kullanilir Suzme islemi sonunda ustte safsizlik altta cozucu icinde saf madde kalir Madde renkli safsizliklar iceriyorsa suzmeden once bu safsizliklarin adsorblanmasi gerekir Bunun icin sicak cozelti isiticidan uzaklastirilir biraz soguduktan sonra cok az miktarda katilir karistirilir birkac dakika kaynatilir Aktif komur buyuk molekullu safsizliklari adsorblayarak uzaklastirir Daha sonra sicak cozelti suzulerek aktif komurden ayrilir Suzme islemi sonunda altta toplanan suzuntu uzeri saat cami ile kapatilarak sogumaya kristallenmeye birakilir Maddeyi kristallenme sirasinda karistirmak cok ince kristaller olusmasina sebep olur ve bunlar safsizliklari tutarlar Bu yuzden suzuntu oda sicakliginda kendi halinde birakilarak sogutulmalidir Bir sure beklendikten sonra kristallenme baslamamissa su yontemlere basvurulmalidir Cozucu isitilarak buharlastirilmali boylece maddenin cozeltideki derisimi artirilmalidir Cozelti asiri doygun olmussa kristallenmeyi baslatmak icin asilama yapilmalidir Asilama iki sekilde olur Cam baget kristallenmeyen cozeltiye daldirilip cikarilir Bagete uflendiginde yine kristallenme gorulmezse cozucuyu ucurup derisimi artirmak gerekir Cozeltiye bir miktar benzoik asit katilir ve kristallenme gorulur Kristallenme tamamlandiktan sonra cozucuyu ortamdan cekmek icin ve kullanilir Bu suzme islemi icin de once suzgec kagidi yanlardan tasmayacak sekilde huninin olcusune gore kesilir Bir miktar cozucu ile islatilir Cozelti huniye dokulur Damlama bittikten sonra erlendeki cozucu baska bir kaba aktarilir ve madde icinde cozucu kalmamasi icin erlen baglanir Vakum uygulanir Maddenin icinde cozucu kalmasi kurutma suresini uzatir ve safsizlik olusturur Kristalleri uzerinde bulunduran suzgec kagidi ile huni uzerinden alinir ve uzerinde suzgec kagitlari bulunan saat cami uzerinde kurutulur Kurutma isleminde etuv kullanilir Etuvun sicakligi maddenin erime noktasina gore ayarlanmalidir Islem bitiminde yapilir Bu kontrol kati maddeler icin kromatografi erime noktasi veya kirilma indisi tayini ile olabilmektedir