Mehmed Ali Paşa'nın Mısır iktidarı olması, Osmanlı İmparatorluğu, Mısır'ı yüzyıllarca yöneten Mısırlı Memlûklar ve Osmanlı'nın hizmetindeki Arnavut paralı askerler arasındaki uzun, dört yönlü bir iç savaşın ardından Mısır'da iktidara geldi. Çatışma, Ali liderliğindeki paralı askerlerin zaferiyle sonuçlandı.
Mehmed Ali Paşa'nın Mısır İktidarı olması | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() Memlûk'lerin Kahire'de Katledilmesi | |||||||||
| |||||||||
Taraflar | |||||||||
![]() | | | ![]() | ||||||
Komutanlar ve liderler | |||||||||
![]() | | | ![]() ![]() ![]() ![]() | ||||||
Güçler | |||||||||
? | 6,000 Arnavutluk'lu Gönüllü | ? | 14,500 | ||||||
Kayıplar | |||||||||
? | ? | 3,000 Memlûk | 900+ Ölü 282 Yaralı 3,600+ Esir |
Dörtlü mücadele, Napolyon tarafından Mısır'ı işgal etmesinden sonra meydana geldi. Fransızların yenilmesinin ardından Mısır'da bir iktidar boşluğu oluştu. Memlûkler, Fransız işgalinden önce Mısır'ı yönetiyorlardı ve bölgede hâlâ iktidarlarını koruyorlardı. Ancak Mısır resmi olarak Osmanlı İmparatorluğu'nun bir parçasıydı ve Fransızları tahliye etmek için gönderilen birçok Osmanlı askeri hâlâ oradaydı.
Askerlerin isyanı ve Kahire'nin işgali
Mart 1803'te İngilizler İskenderiye'yi tahliye ederek Mısır'da bir iktidar boşluğu bıraktı. Muhammed Bey el-Alfi (diğer adıyla Alfi Bey) (1751–1807) Memlüklerin gücünü yeniden tesis etmeye yardımcı olmak için İngilizlere lobi yapmak üzere eşlik etmişti. İktidara geri dönme girişimlerinde Memlükler El-Minye'yi aldılar ve Kuzey ve Güney Mısır arasındaki iletişimi kestiler. Yaklaşık altı hafta sonra, Mısır'ın Osmanlı valisi Koca Hüsrev Mehmed Paşa, komutası altındaki birliklerin tamamının maaşını ödeyemeyince, Düzenli Türk askerleri borcunu ödeyebilmek için Arnavut başı bozuklarını dağıtmaya çalıştı.
Arnavutlar dağılmayı reddettiler ve bunun yerine, taleplerinin karşılanması için Hüsrev Paşa'ya boşuna başvuran defterdar'ın evini kuşattılar. Bunun yerine paşa, 'da bulunan defterdarın evini ele geçiren isyancı askerlere sarayının içinde ve yakınında bulunan bataryalardan topçu bombardımanı başlattı. Bu tür olaylara alışkın olan Kahireliler, hemen dükkanlarını kapatıp silahlandılar. Şehirdeki kargaşa gün boyu devam etti ve ertesi sabah Hüsrev Paşa'nın gönderdiği birlikler kargaşayı bastıramadı.
Arnavut komutan Tahir Paşa daha sonra kaleye geri döndü, bir mazgal aracılığıyla içeri girdi ve oradan paşa güçlerine, araya giren evlerin çatılarına karşı bir karşı bombardıman başlattı. Kısa bir süre sonra Tahir silahlarıyla Üzbakeya'ya indi ve ardından valinin sarayını sıkı bir şekilde kuşattı. Ertesi gün Koca Hüsrev Mehmed Paşa, kadınları, hizmetkarları ve düzenli birlikleriyle birlikte Nil kıyısındaki Dimyat'a kaçtı.
Tahir daha sonra hükûmetin kontrolünü devraldı, ancak 23 gün içinde kendi kuvvetlerinin tamamını ödeyememesi nedeniyle sorunlarla karşılaştı. Bu sefer karşılıksız giden Türk askerleri oldu ve onlar da ona isyan edip suikast düzenlediler. İsyan sırasında valinin sarayı yakıldı ve yağmalandı. Daha sonra Arnavutlar ve Türkler arasında umutsuz, uzun süreli ve kafa karıştırıcı bir çatışma ortaya çıktı; bölünmüş Memlükler iki grup arasında gidip geldi veya iktidarı kendileri yeniden kazanmaya çalıştı.
Mehmed Ali Paşa'nın kontrolü alması ve Ahmed Paşa'nın esir alınması
Tahir'in yerine alay komutanlarından Mehmed Ali Paşa getirildi. Osmanlılar nezdindeki konumundan korkarak Memluk liderleri İbrahim Bey ve Osman el-Bardisi Bey ile ittifak yaptı.
Hüsrev Paşa'nın Dimyat'ta tahkim etmesiyle, Kahire civarındaki Türk birlikleri, Medine'nin (ve daha önce Dimyat'ın) Osmanlı belediye başkanı 'yı yeni valileri olarak kabul etti. Ancak Mehmed Ali, Kahire'yi kendisine teslim etmeyi reddetti. Güçlerini yeni tehdide karşı koyacak şekilde yeniden düzenlerken, Memlükleri selefi Tahir tarafından davet edilen Gize'den da çıkardı.
Müftizade Ahmed Paşa, Fransızların kaleye dönüştürdüğü el-Zülhir camisine yerleşti, ancak sonunda Kahire Kalesi'nde Mehmed Ali ve Arnavut birlikleri tarafından kuşatıldı ve teslim olmaya zorlandı. Esirlerden Tahir Paşa suikastına karışan Türk askerleri idam edildi.
Hüsrev'in esir alınması ve Dimyat'ın işgali
Mehmed Ali, Kahire kalesinin kontrolünü Memluk müttefiklerine verdi. Kısa bir süre sonra, Dimyat'ta iyi tahkim edilmiş bir mevkide önemli sayıda Türk'ün de katıldığı Hüsrev Paşa'ya karşı yürüdüler. Hüsrev Arnavutlar tarafından mağlup edilerek esir alındı ve Kahire'ye getirildi. Başı bozuklar Dimyat'ı yağmaladılar ama Hüsrev'e saygıyla davranıldı.
Trabluslu Ali Paşa'nın direnişi
Günler sonra , Osmanlı Babıali'nin kendisini Mısır'ın yeni valisi olarak atayan fermanıyla İskenderiye'ye çıktı ve geri kalan Türk kuvvetlerinin kontrolünü üstlendi. Artık Kuzey Mısır'ın yanı sıra başkentin ve Güney Mısır'ın neredeyse tamamının fiilen efendisi olan Memluk beylerini tehdit etti. Mehmed Ali ve Memlük müttefiki el-Bardisi, Trabluslu Ali Paşa'nın erkek kardeşinin eline düşen Reşid'e saldırdı. Kasaba ve komutanı, daha sonra İskenderiye'ye karşı ilerlemeyi teklif eden el-Bardisi tarafından başarıyla ele geçirildi; Ancak birlikleri, sağlayamadığı geri ödemeyi talep etti. Bu gecikme sırasında Trabluslu Ali Paşa, ve gölleri arasındaki bentleri yıkarak İskenderiye çevresinde bir hendek oluşturdu. İskenderiye'ye yönelik operasyonlara devam edilemeyen El-Bardisi ve Mehmed Ali, Kahire'ye döndü.
Mısır'ın sorunları, Nil'in yetersiz taşması nedeniyle daha da kötüleşti, bu da büyük bir kıtlığa yol açtı ve Memlük beylerinin askerlerine ödeme yapmak için başvurmak zorunda kaldıkları ağır vergilerle daha da kötüleşti. Başkentte ayaklanmalar ve şiddet devam etti; başı bozuklar çok az kontrol altındaydı veya hiç kontrol altında değildi.
Bu sırada Trabluslu Ali Paşa İskenderiye'de Fransızlara karşı gaddarca davranıyordu. Osmanlı padişahından yazılı talimat alarak, Mehmed Ali Paşa ile Memlük müttefikleri arasında fitne ve güvensizlik uyandırmak amacıyla Kahire'ye gönderip orada dağıtılmasını sağladı. Osmanlı padişahı, hükûmetin Türk valinin eline geçmesi koşuluyla, Memluk beylerinin yıllık on beş keselik emekli maaşı ve diğer ayrıcalıklarla Mısır'da barış içinde yaşayabileceklerini duyurdu. Beylerin çoğu buna razı oldu ve bu süreçte Muhammed Ali Paşa ile Arnavutlar arasında bir çatlak oluştu. Memlükler, Arnavut müttefiklerinden zaten şüpheleniyorlardı, daha önce Trabluslu Ali Paşa'nın kendilerine gönderilen mektuplarını ele geçirmişler ve ittifaklarını da kazanmaya çalışmışlardı.
Trabluslu Ali Paşa, kontrolün yeniden başlamasını görüşmek üzere 3.000 adamla Kahire'ye doğru ilerledi. Hâlâ Muhammed Ali Paşa ve onların Arnavut müttefikleriyle birlikte olan beylerin kuvvetleri, Trabluslu Ali Paşa ile Şalakan'da buluşmak için ilerledi ve Osmanlı valisini Zufeyta denilen yere geri çekilmeye zorladı.
Bu noktada Arnavutlar, Trabluslu Ali Paşa'nın nakliye teknelerine, asker, hizmetli, cephane ve bagajlara el koymayı başardılar. Daha sonra, hem geleneklere hem de önceden yapılan uyarıya aykırı olarak, neden yanında bu kadar büyük bir orduyu getirdiğini öğrenmek istediler. İlerleyişinin engellendiğini gören, kuvvetleriyle İskenderiye'ye çekilmek istemeyen ve her halükarda düşman tarafından kuşatılan Trabluslu Ali Paşa, savaşmaya çalıştı ancak adamları savaşmayı reddetti. Bu nedenle birliklerini bırakıp Memluk beylerinin kampına gitti. Sonunda ordusunun Suriye'ye çekilmesine izin verildi.
Trabluslu Ali Paşa'nın beylerin elinde olduğu bir gece, bir atlının dörtnala çadırından çıktığı görüldü ve onun Kine (Küçük Kine) valisi Osman Bey Hasan'a bir mektup taşıdığı ortaya çıktı. Bu Memlüklere ondan kurtulmak için hoş bir bahane verdi. Trabluslu Ali Paşa kırk beş kişilik bir eskort/koruma altında Suriye sınırına gönderildi; Yaklaşık bir hafta sonra kendi askerlerinden bazılarıyla çıkan çatışmada ölümcül şekilde yaralandığı haberi geldi.
Alfi Bey'in dönüşü ve kaçışı
Trabluslu Ali Paşa'nın ölümü yalnızca geçici bir huzur yarattı. 12 Şubat 1804'te Memlük lideri Muhammed Bey el-Alfi, Birleşik Krallık'tan döndü ve Memlükleri ikiye ayırdı; biri El-Alfi'nin, diğeri El-Bardisi'nin etrafında toplandı; ikincisi o zamana kadar aralarında bir üstünlük kazandı. Memlükler. El-Alfi'nin dönüş haberi üzerine kalenin ve sarayın topları üçer kez ateşlendi, ancak aynı zamanda Kahire'ye gelmeden önce ona karşı çıkma hazırlıkları da başlatıldı.
El-Alfi'nin akrabalarından Hüseyin Bey, el-Bardisi'nin elçileri tarafından suikasta uğradığında, El-Alfi'nin partizanları Kahire'nin karşısında toplandılar ve Gize yakınlarında tutuldular. Muhammed Ali Paşa bunu düzeni sağlamak için bir bahane olarak değerlendirdi ve yağmalanması için birliklerine verilen Gize'yi ele geçirdi.
Bu olaylardan habersiz olan el-Alfi, Reşid'e bindi ve Kahire'ye doğru yola çıktı. Manfif kasabasının güneyinde bir Arnavut grubuyla karşılaşınca, pusuya düşürüldü ve güçlükle kaçtı. Al-Alfi daha sonra Nil'in doğu koluna doğru ilerledi ancak bölge tehlikeli hale geldiğinden çöle kaçtı. Orada birkaç yakın kaçış yaşadı ve sonunda Ras al-Wgdi'deki Bedevi Araplardan oluşan bir kabilenin arasına saklandı.
El-Bardisi ve Arnavutlar arasındaki olaylar
Bu arada El-Alfi'nin ana Memluk rakibi El-Bardisi'nin kaderi düşmeye başladı. Arnavut birliklerinin ücret taleplerini karşılamak için Kahire vatandaşlarından ağır katkılar alınması emrini verdi. Bu da vatandaşları isyana teşvik etti. Güvenlikleri konusunda alarma geçen Arnavutlar, halka kamu düzeninin çökmesine izin vermeyeceklerine dair güvence verdi ve Muhammed Ali bu yönde bir bildiri yayınlayarak halkı sakinleştirmek için başka tavizler de teklif etti.
Her ne kadar el-Bardisi'nin ağır vergiler almasına ve halkta kargaşaya yol açmasının nedeni onların ücret talepleri olsa da, Muhammed Ali Paşa'nın bildirisi ve tavizleri, Memlükler pahasına Arnavut kuvvetlerinin vatandaşlar arasında popülerlik kazanmasıyla sonuçlandı. Bu fırsattan çok geçmeden yararlandılar. Üç gün sonra (12 Mart 1804) Arnavutlar el-Bardisi'nin ve yaşlı Memluk lideri İbrahim Bey'in evlerine saldırdı. Her ikisi de zar zor kaçmayı başardı. Liderlerinin evlerine yapılan saldırıyı duyan Kahire kalesindeki Memlükler, Azbakeya'da bulunan Arnavutların evlerine topçu bombardımanı başlattı; ancak şeflerinin kaçtığını duyunca kaleyi boşalttılar.
Muhammed Ali Paşa, Kahire kalesini ele geçirince, Muhammed Hüsrev Paşa'yı Mısır valisi ilan etti. Bir buçuk gün boyunca Hüsrev bu unvanın tadını çıkardı; daha sonra merhum Tahir Paşa'nın arkadaşları onu öldürmeyi başardılar. Kahire, haremleri onlara hiç merhamet göstermeden karşılanan Memlük şeflerinin evlerini yağmalayan ve yağmalayan muzaffer Arnavutların elinde şiddetli bir kaosa sürüklendi.
Arnavutlar daha sonra Hurşit Ahmed Paşa'yı hükûmetin dizginlerini devralmaya davet etti ve o da gecikmeden İskenderiye'den Kahire'ye doğru yola çıktı.
Bu arada el-Bardisi partizanlarının güçleri başkentin birkaç mil güneyindeki kırsal bölgeyi yağmalıyor ve nehirden gelen mısır tedarikini ele geçiriyordu. Kısa süre sonra Kahire'nin kuzeyine ilerlediler ve sırasıyla Bilbeys ve Kalyub'u ele geçirdiler, her ikisini de yağmaladılar, mahsulleri yok ettiler ve hayvanları katlettiler.
Kahire bir kargaşa içindeydi, tahıl kıtlığının yanı sıra paşanın sayıları bir Türk müfrezesi tarafından artırılan birliklerinin taleplerini karşılamak için uyguladığı ağır haraçlardan da ciddi şekilde acı çekiyordu. Dükkânlar kapandı, bahtsızlar büyük kalabalıklar halinde toplanıp Ey Latif! Ey Latif! diye bağırdılar. (Ey Rahman).
Osman Bey Hasan'la güçlerini birleştiren el-Alfi'nin yeniden ortaya çıkmasıyla olaylar daha da karmaşık hale geldi. Hem Al-Alfi hem de Hasan paşaya bağlılıklarını açıklamışlardı, ancak kısa süre sonra ona karşı çıktılar ve güneyden başkente doğru ilerlediler. Güçleri Muhammed Ali Paşa'nınkilerle çatıştı ve Tur'un iki kalesini ondan ele geçirmeyi başardı.
Mehmed Ali, 4.000 piyade ve süvarinin kullanıldığı bir gece saldırısında kaleleri hızla geri almayı başardı. Ancak daha sonra dikkatini Kahire'nin o tarafındaki diğer Memlüklerin saldırıp başkentin banliyölerine girdiği kuzeye çevirmek zorunda kaldı. Onlar da birkaç gün sonra 'da yapılan bir savaşta her iki tarafta da ağır kayıplarla mağlup oldular. Bu çifte terslik, el-Bardisi ve el-Alfi adlı iki Memlük partisini geçici olarak birleştirdi, ancak iki lider kişisel olarak düşmanlığını sürdürdü.
El-Bardisi, kuvvetlerini Kahire'nin güneyine kaydırdı ve Memlükler yavaş yavaş Kuzey Mısır'a doğru çekildi. Orada, vali onlara karşı art arda üç sefer gönderdi (bunlardan biri Mehmed Ali Paşa'nın komutasındaydı) ve pek çok savaş kesin bir sonuç olmadan yapıldı.
Bu dönemde Mısır'ın başına başka bir felaket geldi; Suriye'den Kahire'ye yaklaşık 3.000 Kürt şarküteri hafif süvari geldi. Bu birlikler Hurşit Ahmed Paşa tarafından Arnavutlara karşı kendisini güçlendirmek için gönderilmişti, ancak onların gelişi Muhammed Ali ve Arnavutlarının güneydeki Memlüklere karşı yürüttükleri seferden hemen geri dönmeleriyle sonuçlandı.
Deliler, Hurşit Ahmed Paşa'ya yardım etmek yerine, onun devrilmesine en yakın sebep oldu. Kahire isyan için olgunlaşmıştı; Hurşit Ahmed Paşa, zorbalığı ve gaspı nedeniyle nefret ediliyordu ve birliklerinin, özellikle de Delilerin kötü davranışları nedeniyle azarlanıyordu. Şeyhler halka dükkânlarını kapatmalarını emretmiş, askerler ise maaşlarını talep etmişti. Bu noktada Konstantinopolis'ten Mehmed Ali'ye Cidde valiliğini veren bir ferman geldi. Ancak birkaç gün içinde Mısır'ı ele geçirmeyi başardı.
Hürşit Paşa'nın mağlubiyete uğraması
17 Mayıs 1805'te şeyhler, halkın büyük bir katılımıyla vali konağının yakınında toplandılar ve ulema, halkın duaları ve çığlıkları arasında, maruz kaldıkları haksızlıkları anlatan bir bildiri yazdılar. Hurşid Ahmed Paşa'nın idaresi. Ulema kaleye gidip beyanı valiye sunmayı düşünüyordu ama Hurşit Ahmed Paşa'nın ihanet niyetinde olduğu onlara bildirildi. Ertesi gün başka bir meclis topladıktan sonra Muhammed Ali'ye giderek halkın artık Hurşid Ahmed Paşa'ya boyun eğmeyeceğini bildirdiler. Muhammed Ali'nin aktardığına göre, kime sahip olacakları sorulduğunda, Muhammed Ali Paşa'nın kendilerini kanunlara göre yönetmesini kabul edeceklerini söylediler; çünkü onun yüzünde adalet ve iyilik olduğunu gördüler. Muhammed Ali tereddüt etmiş gibi göründü, sonra itaat etti ve hemen harekete geçti.
Bunun üzerine iki paşa arasında kanlı bir mücadele başladı. Ayaklanmanın haberini alan Hurşid Ahmed Paşa, Kahire kalesindeki kuşatmaya karşı koymak için hemen hazırlandı. Arnavutların iki lideri Muhammed Ali'yi bırakıp Hurşit Ahmed Paşa'nın partisine katılırken, askerlerinin çoğu da onu bırakıp Muhammed Ali'nin yanına gitti. Muhammed Ali'nin gücü, kendisini sıkıntılarından kurtaracak bir kurtarıcı olarak gören Kahire vatandaşlarının halk desteğinde yatıyordu; ve çok sayıda kişi silahlandı ve başlarında seyyid Ömer ve şeyhler olmak üzere geceleri şehirde devriye gezmeye ve nöbet tutmaya başladılar.
Aynı ayın 19'unda Muhammed Ali, kalede Hurşid Ahmed Paşa'yı kuşatmaya başladı. Birkaç gün sonra Hurşid Ahmed Paşa, şehrin toplanıp bombalanması emrini verdi. Altı gün boyunca bombardıman devam ederken, kalenin kendisi de yakındaki tepelerde bulunan bataryalar tarafından karşı bombardımana maruz kaldı.
Muhammed Ali'nin o dönemdeki konumu oldukça istikrarsız hale geldi. Birlikleri, maaşlarındaki gecikmeler nedeniyle isyan çıkardı; Memlüklere karşı yapılan seferlerden birine komuta eden Hurşid Ahmed Paşa'nın teğmeni, silahdar, komutanının yardımına doğru ilerledi; ve ikincisi Delilere yardımına koşmalarını emretti. Ateş Cuma günü sona erdi ancak Cumartesi arifesinde yeniden başladı ve bir sonraki Cuma gününe kadar sürdü.
Ertesi gün (28 Mayıs) İstanbul'dan bir elçinin İskenderiye'ye geldiği haberi geldi. Kahire'deki o gece ilginç bir manzara sergiledi; Bu elçinin acılarına son vereceğine inanan pek çok bölge sakini, müzik grupları eşliğinde sokaklarda dolaşırken silahlarını ateşledi. Gürültünün bir savaş olduğunu sanan Silahdar, aceleyle kaleye doğru yürüdü, bu sırada garnizonu ileri doğru ilerledi ve Arap el-Yesgr mahallesine mevziler kurmaya başladı, ancak silahlı bölge sakinleri ve orada konuşlanmış Arnavut askerleri tarafından geri püskürtüldü. . Bu süre zarfında kaleden ve yakındaki tepelerdeki bataryalardan top ve bombardıman hız kesmeden devam etti.
Elçi, Muhammed Ali Paşa'nın Mısır valisi olduğunu onaylayan ve Hurşit Ahmed Paşa'nın İskenderiye'ye gitmesini ve orada yeni emirleri beklemesini emreden bir ferman getirdi; ancak Hatt-i Şerif tarafından atandığı gerekçesiyle bunu yapmayı reddetti. Topçu ertesi gün ateşi kesti, ancak kanun ve düzen neredeyse tamamen çöktüğü için vatandaşların sorunları azalmak yerine arttı. Askerler tarafından her gün cinayetler ve soygunlar işleniyordu; bütün dükkanlar kapatıldı ve bazı sokaklara barikatlar kuruldu.
Kahire'de bu sahneler oynanırken el-Alfi ve Memlükleri Damanhur'u kuşatırken diğer Memluk beyleri Kahire'ye doğru yürüyordu, Hurşit Ahmed Paşa onları yardımına çağırmıştı. Ancak Muhammed Ali Paşa ilerlemelerini durdurdu ve onları geri çekilmeye zorladı.
Kısa bir süre sonra, Türk yüksek amiralinin komutasındaki bir filo, Osmanlı padişahının eski elçinin fermanını doğrulayan ve Mehmed Ali Paşa'ya Mısır valisi görevlerini yerine getirmeye devam etme yetkisi veren gönderileriyle birlikte Ebukir Körfezi'ne geldi. Hurşit Ahmed Paşa ilk başta boyun eğmeyi reddetti; ama sonunda askerlerine ödeme yapılması şartıyla Kahire kalesini boşalttı ve Reşid'e doğru yola çıktı.
Memlüklerin yenilgisi
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgxTHpVekwwMWhiV3gxYTNNbE1rTmZTRzl5WVdObFgxWmxjbTVsZEM1cWNHY3ZNakl3Y0hndFRXRnRiSFZyY3lVeVExOUliM0poWTJWZlZtVnlibVYwTG1wd1p3PT0uanBn.jpg)
Mehmed Ali artık Mısır Valisi unvanına sahipti, ancak Kahire surlarının ötesinde onun otoritesi, Hurşid Ahmed Paşa'nın silahdar ordusunun yanı sıra birçok Arnavut'un da katıldığı Memluk beylerinin güçleri tarafından her yerde tartışılıyordu. saflarından ayrılmıştı.
Kısa süre sonra Kahire'nin kuzeyinde kamp kuran Memluk beylerini yok etmek için bir plan yapıldı. 17 Ağustos 1805'te Kahire kanalı barajının kesileceği kendilerine bildirildi ve Mehmed Ali'nin Taraflarından bazı şefleri Memlüklere mektup yazarak Paşa'nın o sabah erkenden birliklerinin çoğuyla birlikte oraya gideceğini bildirdi. törene tanık olmak ve böylece Memlüklere şehre girip onu ele geçirme fırsatı sunmak. Aldatmacayı daha da ilerletmek için ikili ajanlar, daha ayrıntılı bilgi sağlama karşılığında parasal ödüller için pazarlık yaptı.
Ancak baraj önceki gece erken saatlerde herhangi bir tören yapılmadan kesilmişti ve Mehmed Ali Paşa'nın güçleri Memlükleri pusuya düşürmek için konumlanmıştı. Ertesi sabah Memluk beyleri, büyük bir kuvvetin başında, el-Hüseynîye banliyösünün kapısını kırarak, Bāb el-Futuh denilen kapıdan kuzeyden şehre giriş hakkı kazandılar. Her grubun arkasında davullar çalarak ana cadde boyunca bir süre yürüdüler ve vatandaşlar tarafından bariz bir sevinçle karşılandılar. Eşrefiye denilen camide ayrıldılar, bir grup El-Ezher Camii'ne ve bazı şeyhlerin evlerine doğru ilerlerken diğeri ana cadde boyunca ilerleyerek denilen kapıdan geçerek Kahire kalesine doğru ilerlediler. Burada, pusuya düşürülen Memlüklere yönelik bir katliamın başlangıcı olan Mehmed Ali Paşa'ya sadık güçler tarafından çevredeki evlerden ateş açıldı.
Arkadaşlarına doğru geri çekilen Memlükler, ara sokakların kapalı olduğunu gördü; ana caddenin Beyn el-Kasrain denilen kısmında iki ateş arasında kaldılar. Böylece dar bir sokağa kapatılanların bir kısmı üniversite camii Barkukia'ya sığınırken, geri kalanlar çevredeki kordonu geçerek savaşarak atlarını bıraktı ve şehir surunun üzerinden yaya olarak kaçtı.
Bu arada iki Memlük, büyük çabalar harcayarak El Ezher Camii civarındaki yoldaşlarına alarm vermeyi başarmış ve böylece grubun Bib el-Ghoraib denilen doğu kapısından kaçmasını sağlamışlardı.
Kendilerini Barkukia'ya kapatanları korkunç bir kader bekliyordu. Önce çeyreklik dilenip teslim olduktan sonra, hemen hemen çırılçıplak soyuldular ve yaklaşık elli kişi olay yerinde katledilirken, yaklaşık aynı sayıda kişi de sürüklenerek götürüldü. Bunların arasında dört bey vardı; bunlardan biri, Muhammed Ali'nin alaycılığıyla deliye dönerek bir bardak su istedi; ama şişeyi almak için elleri çözülünce askerlerden birinin hançerini kaptı, paşanın üzerine koştu ve yaralar içinde yere düştü. Daha sonra zavallı tutsaklar zincirlendi ve paşanın evinin avlusuna bırakıldı; ve ertesi sabah, önceki gün ölen yoldaşlarının kafalarının derisi yüzüldü ve gözleri önünde samanla dolduruldu.
Bir bey ve diğer iki bey fidyeyi ödeyip serbest bırakıldı; geri kalanı ertesi gece işkence gördü ve öldürüldü. Seksen üç kafa (çoğu Fransız ve Arnavutlara ait) doldurularak Konstantinopolis'e gönderildi ve Memlük şeflerinin tamamen yok edildiği övünmesiyle övünüldü. Böylece Muhammed Ali'nin kendine fazlasıyla güvenen düşmanlarına yönelik ilk katliamı sona erdi.
Memlük beyleri bundan sonra üstünlüklerini yeniden kazanmaktan umudunu kaybetmiş gibi görünüyor ve çoğu, uzlaşma girişimlerinin başarısız olduğu Yukarı Mısır'a çekildi. Al-Alfi, Fayum ve diğer eyaletlerin bırakılması şartıyla teklifini sundu; ancak bu reddedildi ve bu şef, çoğu Memlüklere firar eden Muhammed Ali Paşa'nın birliklerine karşı birbirini takip eden ancak belirsiz iki zafer kazandı.
Sonunda, İngilizlerin itirazları alındıktan ve el-Alfi tarafından 1500 keselik bir söz verildikten sonra Osmanlı Babıali, yirmi dört Memluk beyini eski durumuna getirmeye ve el-Alfi'yi onların başına geçirmeye razı oldu. Bu önlem, Mehmed Ali'nin muhalefetinin yanı sıra, başlarında El-Alfi'nin bulunması yerine mevcut durumlarını tercih eden Memlüklerin çoğunluğunun kararlı direnişiyle karşılaştı; çünkü el-Bardisi'nin düşmanlığı azalmamıştı ve diğer beylerin çoğunun söz hakkına sahipti.
Ancak planlarını sürdüren Osmanlılar, amiral olarak atanmadan kısa bir süre önce Salih Paşa komutasında bir deniz filosu gönderdi; bu filo, 3.000 düzenli birlik ve Selanik paşalığını alacak olan Mehmed Ali'nin halefiyle 1 Temmuz 1806'da İskenderiye'ye geldi.
Muhammed Ali, Babıali'nin emirlerine uymaya istekli olduğunu ifade etti, ancak büyük miktarda borçlu olduğu askerlerinin onun ayrılışına karşı çıktığını belirtti. Ulemayı bir mektup imzalamaya ikna etti, padişahtan beyleri yeniden göreve getirme emrini iptal etmesi için dua etti, Arnavut birliklerinin komutanlarını kendisine kişisel biat etmeye ikna etti ve onların bağışladığı 2000 keseyi İstanbul'a gönderdi.
Al-Alfi o sırada Damanhur'u kuşatıyordu ve Paşa'nın birliklerine karşı önemli bir zafer kazandı; ancak Memluk beylerinin anlaşmazlıkları, yeniden iktidara gelme şanslarını boşa harcadı. Al-Alfi ve yandaşları Babıali'ye söz verilen meblağı artırmayı başaramadılar; Salih Paşa, İstanbul'dan tam yetkili yetkiler aldı, ancak ulemadan gelen mektup sonucunda; Muhammed Ali'nin Babıali'ye 4.000 kese ödemesi şartıyla Mısır valiliği görevine devam etmesine karar verildi ve beylerin göreve getirilmesinden vazgeçildi.
Şans Muhammed Ali'den yana olmaya devam etti, çünkü ertesi ay el-Bardisi kırk sekiz yaşında öldü; ve kısa süre sonra erzak kıtlığı, El-Alfi'nin birliklerinin isyan etmesine ve isyan etmesine neden oldu. Her gün bir İngiliz ordusunun gelişini bekledikleri için Damanhur kuşatmasını gönülsüzce kaldırdılar; ve Şubra-ment köyünde el-Alfi ani bir hastalığa yakalandı ve 30 Ocak 1807'de elli beş yaşında öldü. Böylece Mehmed Ali en zorlu iki düşmanından kurtulmuştu; ve kısa bir süre sonra Şahin Bey'i mağlup ederek topçu ve bagajını kaybetti ve 300 adam öldürüldü veya esir alındı.
İskenderiye Seferi
17 Mart 1807'de General komutasındaki 5.000'e yakın askerden oluşan bir İngiliz filosu İskenderiye açıklarına çıktı ve başlattı. Mehmed Ali'ye karşı hoşnutsuz olan İskenderiye halkı şehrin kapılarını açtı. İngilizlere açılan kapılar. Keşif gezisinin başarısı için işbirliğine güvendiği el-Alfi'nin ölümünü ilk kez burada duydular.
İngilizler, el-Alfi'nin halefine ve diğer Memlük beylerine hemen elçiler göndererek onları İskenderiye'ye davet etti. İngiliz sakini Binbaşı Missett, İskenderiye'ye malzeme sağlamak için Reşid ve Rahmaniya'yı almanın önemini vurgulayan General Fraser, amiral Sir John Thomas Duckworth'un da onayıyla 31. alayı ve Chasseurs Britanniques'i ayırdı. Tümgeneral Wauchope ve Tuğgeneral Meade komutasındaki bazı saha topçuları. Bu birlikler Rosetta'ya muhalefetle karşılaşmadan girdiler; ancak dar sokaklara dağılır dağılmaz yerel garnizon, evlerin kafesli pencerelerinden ve çatılarından üzerlerine ölümcül ateş açtı. İngilizler, 185 ölü ve 281 yaralıyla Aboukir ve İskenderiye'ye çekildi; General Wauchope ve üç subay ilki, General Meade ve on dokuz subay da ikincileri arasındaydı. Öldürülenlerin başları, Kahire'de Üzbakeya'yı geçen yolun her iki yanındaki kazıklara sabitlendi.
Bu arada Muhammed Ali, Yukarı Mısır'da Memlük beylerine karşı bir sefer düzenliyordu ve onları Asyut yakınlarında mağlup ettikten sonra İngilizlerin geldiğini duydu. Hayatta kalan Memluk beylerinin İngilizlere katılmasından endişe ederek, özellikle de zaten kendi konumunun çok kuzeyinde olduklarından, derhal rakiplerine haberciler göndererek, işgalcileri kovmak için kendisine katılmaları halinde tüm taleplerini yerine getireceğine söz verdi. Önerisi kabul edildiğinde, her iki ordu da nehrin karşıt taraflarında kuzeye, Kahire'ye doğru yürüdü.
Reşid'in mülkiyeti vazgeçilmez kabul edildiğinden, Tuğgeneral Sir William Stewart ve Tuğgeneral John Oswald 2.500 adamla birlikte oraya gönderildi. Kasaba on üç gün boyunca etkisiz bir şekilde bombalandı; ve 20 Nisan'da Al Hamed'deki ileri muhafızlardan, kuşatma altındaki kasabayı kurtarmak için yola çıkan büyük takviye kuvvetlerinin haberi geldi. General Stewart geri çekilmek zorunda kaldı ve Al Hamed'de komuta eden Yarbay Macleod'a geri çekilme emriyle bir ejderha gönderildi. Ancak haberci, o sırada Hamad'da kuşatılmış olan İngiliz ileri muhafızlarının etrafındaki kordonu geçemedi ve mesaj iletilmedi.
Hamad'da 31. Tümen'den iki bölük, 78'inci Tümen'den biri, 35'inci Tümen'den biri ve De Rolls Alayı'ndan oluşan ileri muhafız, bir süvari grubuyla birlikte 733 adam toplayarak kuşatıldı ve cesur bir direnişin ardından Tüm cephanelerini tüketen hayatta kalanlar savaş esiri oldu. General Stewart, gücünün geri kalanıyla İskenderiye'yi geri almayı başardı ve yaklaşık 900 adamını kaybetti. Artık Kahire'de yüzlerce İngiliz kafası kazığa geçirilmiş durumdaydı ve mahkûmlar, vatandaşlarının parçalanmış kalıntıları arasında yürütülüyordu.
Tepki
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlrTDJReUwwRmZUV0Z0YkhWclgyWnliMjFmUVd4bGNIQnZMbXB3Wnk4eU1qQndlQzFCWDAxaGJXeDFhMTltY205dFgwRnNaWEJ3Ynk1cWNHYz0uanBn.jpg)
Çok geçmeden Memluk beylerinin saflarında bölünmeler ortaya çıktı; bir taraf İngilizlerle işbirliği yapmak isterken diğer taraf Mehmed Ali Paşa ile işbirliğini sürdürmeye çalıştı. Anlaşmazlıklar davalarına zarar verdi; ve General Fraser, onların yardımından umudunu keserek 14 Eylül'de İskenderiye'yi tahliye etti. Bu tarihten 1811 baharına kadar Memlük beyleri zaman zaman bazı taleplerini gevşettiler; Paşa ise daha önce alıkonulanların bir kısmını onlara verdi. Feyyum eyaleti ile Gize ve Beni Süveyf eyaletlerinin bir kısmı Şahin Bey'e devredildi; Saidlerin büyük bir kısmı ise toprak vergisi ödemek şartıyla diğer Memluk beylerine verildi. Birçoğu Kahire'ye yerleşti ama barış sağlanamadı. Bu dönemde Memlük kuvvetleri birkaç kez Muhammed Ali Paşa'nın kuvvetleriyle sonuçsuz savaşlarda çatıştı.
1811 yılının başlarında, gerginliklerin yatıştığı bir dönemde, Arabistan'da Vehhabilere karşı yapılacak sefer hazırlıkları tamamlandıktan sonra, o dönemde Kahire'de bulunan tüm Memlük beyleri, Mehmed Ali'nin en sevdiği oğlu Tusun'a yatırım yapılması için Kahire kalesinde düzenlenen törene davet edildi. peletli ve ordu komutanlığıyla. 1 Mart 1811'de Şahin Bey ve diğer beyler maiyetleriyle birlikte kaleyi onardılar ve Paşa tarafından nezaketle karşılandılar. Kahve içtikten sonra alay oluşturdular ve Muhammed Ali'nin birliklerinin önünde ve arkasında, kalenin büyük kapısına giden dik ve dar yoldan yavaşça aşağı indiler.
Memluklar kalenin kapısına varır varmaz kapı aniden önlerinde kapandı. Kapı kapanmadan önce ayrılanlardan sonuncusu Salih Kush komutasındaki Arnavutlardı. Şefleri artık bu birliklere, Paşa'nın kale içindeki tüm Memlükleri katletme emrini bildirdi. Memlüklerin hapsedildiği yolu çevreleyen yakındaki evlerin duvarlarına ve çatılarına tırmanmaya devam ettiler ve bazıları, yolun kısmen kesildiği kayanın tepelerine yerleştiler. Daha sonra kurbanlarına ateş açtılar; ve daha yüksek yer avantajına sahip olan, alayın arka ucundaki birlikler hemen onu takip etti. İhanete uğrayan şeflerin çoğu açılış yaylım ateşi sırasında öldürüldü; Bazıları atlarından iniyor ve dış cüppelerini atıyor, boş yere arıyor, elinde kılıçla geri dönüyor ve başka bir kapıdan kaçıyor. Ancak kalenin zirvesine ulaşan az sayıda kişi geri kalanlarla aynı kaderi yaşadı, çünkü onlara hiçbir pay verilmedi.
Dört yüz yetmiş Memlük kaleye girdi; ve bunlardan çok azı kaçtı. Ancak folklorda Memluk beylerinden birinin atıyla surlardan atlayarak kaçmayı başardığı ve atın düşerek ölmesine rağmen yara almadan indiği rivayet edilir. Diğerleri onun yoldaşlarına katılmasının engellendiğini ve ihaneti kapıda beklerken keşfettiğini söylüyor. Kaçarak Suriye'ye doğru yola çıktı.
Memlüklerin Kahire kalesinde katledilmesi, Memlüklerin Mısır'ın her yerinde ayrım gözetmeksizin katledilmesinin sinyaliydi; bu yöndeki emirler her valiye iletilmişti. Kahire'de Memlük beylerinin evleri askerlere verildi. Sonraki iki gün boyunca Muhammed Ali Paşa ve oğlu Tusun sokaklarda dolaşarak zulmü durdurmaya çalıştı; ancak 500 ev yağmalanıncaya kadar düzen sağlanamadı. Beylerin başları İstanbul'a gönderildi.
Son kalanlar
Memlukların bir kısmı Nubiya'ya kaçtı ve Mısır'a uzun zamandır alışık olmadığı huzur yeniden sağlandı.
Katliamı takip eden yıl, talihsiz sürgünler, Nubia'nın müstahkem kasabası Ibrim'de Mehmed Ali'nin en büyük oğlu İbrahim Paşa tarafından saldırıya uğradı. Burada erzak eksikliği onları burayı boşaltmaya zorladı. Teslim olanlardan birkaçının kafası kesildi ve geri kalanlar daha güneye giderek saygıdeğer İbrahim Bey'in 1816'da seksen yaşındayken öldüğü Yeni Dongola (doğru adı Dunkulah) kasabasını inşa etti. Sayıları azaldıkça hayatta kalan Memlükler, yüzlerce siyah insanı eğiterek kalan güçlerini korumaya çalıştı. Ancak, 1820'de Nubia ve Sennar'ı zapt etmek için bir orduyla gönderilen Muhammed Ali'nin diğer oğlu İsmail'in yaklaşmasıyla her şey kısa sürede boşa çıkacaktı. Bu noktada geri kalan Memlüklerin bir kısmı teslim oldu, Mısır'a döndü ve Kahire'ye yerleşti; yaklaşık 100 kişiden oluşan geri kalanı ise dağınık gruplar halinde Sennar'a komşu ülkelere kaçtı.
Kaynakça
- ^ General Patrick Wauchope, The Scots Magazine and Edinburgh Literary Miscellany. 1807, Sayfa 638
- ^ Russell & Jones Sayfa 520
- ^ Yapp, Malcolm (2014). The Making of the Modern Near East 1792-1923. A History of the Near East (İngilizce). Routledge. ss. 145-146. ISBN .
- ^ "The Mamelukes are massacred in Egypt" (İngilizce). 15 Kasım 2023 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Şubat 2024.
- ^ Griffith, Francis L.; Poole, Reginald; Margoliouth, David; Cana, Frank Richardson; Poole, Edward; Poole, Stanley Lane; Wallace, Donald; Clarke, George; Vetch, Robert. "11. Bölüm". EGYPT. 9.Cilt. Cambridge University Press. ss. 106-113. 19 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Şubat 2024.
- ^ İnancık, Halil (1979). The Encyclopaedia of Islam (İngilizce). Cilt 5. s. 35. 29 Şubat 2024 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Şubat 2024.
- ^ "Küçük Kine". 15 Kasım 2023 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Şubat 2024.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Mehmed Ali Pasa nin Misir iktidari olmasi Osmanli Imparatorlugu Misir i yuzyillarca yoneten Misirli Memluklar ve Osmanli nin hizmetindeki Arnavut parali askerler arasindaki uzun dort yonlu bir ic savasin ardindan Misir da iktidara geldi Catisma Ali liderligindeki parali askerlerin zaferiyle sonuclandi Mehmed Ali Pasa nin Misir Iktidari olmasiMemluk lerin Kahire de KatledilmesiTarih1831 1833BolgeMisirSonucKavalali Mehmed Ali Pasa nin zaferi Kavalali Mehmed Ali Pasa Misir Eyaleti nin Lideri olduTaraflarOsmanli ImparatorluguArnavutluklu Gonulluler ve Kavalali Mehmed Ali nin AskerleriMemluklarBuyuk BritanyaKomutanlar ve liderlerHusrev Mehmed PasaKavalali Mehmet AliMuhammed AlfiPatrick Wauchope of Edmonstone olu Robert Meade Gucler 6 000 Arnavutluk lu Gonullu 14 500Kayiplar 3 000 Memluk900 Olu 282 Yarali 3 600 Esir Dortlu mucadele Napolyon tarafindan Misir i isgal etmesinden sonra meydana geldi Fransizlarin yenilmesinin ardindan Misir da bir iktidar boslugu olustu Memlukler Fransiz isgalinden once Misir i yonetiyorlardi ve bolgede hala iktidarlarini koruyorlardi Ancak Misir resmi olarak Osmanli Imparatorlugu nun bir parcasiydi ve Fransizlari tahliye etmek icin gonderilen bircok Osmanli askeri hala oradaydi Askerlerin isyani ve Kahire nin isgaliMart 1803 te Ingilizler Iskenderiye yi tahliye ederek Misir da bir iktidar boslugu birakti Muhammed Bey el Alfi diger adiyla Alfi Bey 1751 1807 Memluklerin gucunu yeniden tesis etmeye yardimci olmak icin Ingilizlere lobi yapmak uzere eslik etmisti Iktidara geri donme girisimlerinde Memlukler El Minye yi aldilar ve Kuzey ve Guney Misir arasindaki iletisimi kestiler Yaklasik alti hafta sonra Misir in Osmanli valisi Koca Husrev Mehmed Pasa komutasi altindaki birliklerin tamaminin maasini odeyemeyince Duzenli Turk askerleri borcunu odeyebilmek icin Arnavut basi bozuklarini dagitmaya calisti Arnavutlar dagilmayi reddettiler ve bunun yerine taleplerinin karsilanmasi icin Husrev Pasa ya bosuna basvuran defterdar in evini kusattilar Bunun yerine pasa da bulunan defterdarin evini ele geciren isyanci askerlere sarayinin icinde ve yakininda bulunan bataryalardan topcu bombardimani baslatti Bu tur olaylara aliskin olan Kahireliler hemen dukkanlarini kapatip silahlandilar Sehirdeki kargasa gun boyu devam etti ve ertesi sabah Husrev Pasa nin gonderdigi birlikler kargasayi bastiramadi Arnavut komutan Tahir Pasa daha sonra kaleye geri dondu bir mazgal araciligiyla iceri girdi ve oradan pasa guclerine araya giren evlerin catilarina karsi bir karsi bombardiman baslatti Kisa bir sure sonra Tahir silahlariyla Uzbakeya ya indi ve ardindan valinin sarayini siki bir sekilde kusatti Ertesi gun Koca Husrev Mehmed Pasa kadinlari hizmetkarlari ve duzenli birlikleriyle birlikte Nil kiyisindaki Dimyat a kacti Tahir daha sonra hukumetin kontrolunu devraldi ancak 23 gun icinde kendi kuvvetlerinin tamamini odeyememesi nedeniyle sorunlarla karsilasti Bu sefer karsiliksiz giden Turk askerleri oldu ve onlar da ona isyan edip suikast duzenlediler Isyan sirasinda valinin sarayi yakildi ve yagmalandi Daha sonra Arnavutlar ve Turkler arasinda umutsuz uzun sureli ve kafa karistirici bir catisma ortaya cikti bolunmus Memlukler iki grup arasinda gidip geldi veya iktidari kendileri yeniden kazanmaya calisti Mehmed Ali Pasa nin kontrolu almasi ve Ahmed Pasa nin esir alinmasiTahir in yerine alay komutanlarindan Mehmed Ali Pasa getirildi Osmanlilar nezdindeki konumundan korkarak Memluk liderleri Ibrahim Bey ve Osman el Bardisi Bey ile ittifak yapti Husrev Pasa nin Dimyat ta tahkim etmesiyle Kahire civarindaki Turk birlikleri Medine nin ve daha once Dimyat in Osmanli belediye baskani yi yeni valileri olarak kabul etti Ancak Mehmed Ali Kahire yi kendisine teslim etmeyi reddetti Guclerini yeni tehdide karsi koyacak sekilde yeniden duzenlerken Memlukleri selefi Tahir tarafindan davet edilen Gize den da cikardi Muftizade Ahmed Pasa Fransizlarin kaleye donusturdugu el Zulhir camisine yerlesti ancak sonunda Kahire Kalesi nde Mehmed Ali ve Arnavut birlikleri tarafindan kusatildi ve teslim olmaya zorlandi Esirlerden Tahir Pasa suikastina karisan Turk askerleri idam edildi Husrev in esir alinmasi ve Dimyat in isgaliMehmed Ali Kahire kalesinin kontrolunu Memluk muttefiklerine verdi Kisa bir sure sonra Dimyat ta iyi tahkim edilmis bir mevkide onemli sayida Turk un de katildigi Husrev Pasa ya karsi yuruduler Husrev Arnavutlar tarafindan maglup edilerek esir alindi ve Kahire ye getirildi Basi bozuklar Dimyat i yagmaladilar ama Husrev e saygiyla davranildi Trabluslu Ali Pasa nin direnisiGunler sonra Osmanli Babiali nin kendisini Misir in yeni valisi olarak atayan fermaniyla Iskenderiye ye cikti ve geri kalan Turk kuvvetlerinin kontrolunu ustlendi Artik Kuzey Misir in yani sira baskentin ve Guney Misir in neredeyse tamaminin fiilen efendisi olan Memluk beylerini tehdit etti Mehmed Ali ve Memluk muttefiki el Bardisi Trabluslu Ali Pasa nin erkek kardesinin eline dusen Resid e saldirdi Kasaba ve komutani daha sonra Iskenderiye ye karsi ilerlemeyi teklif eden el Bardisi tarafindan basariyla ele gecirildi Ancak birlikleri saglayamadigi geri odemeyi talep etti Bu gecikme sirasinda Trabluslu Ali Pasa ve golleri arasindaki bentleri yikarak Iskenderiye cevresinde bir hendek olusturdu Iskenderiye ye yonelik operasyonlara devam edilemeyen El Bardisi ve Mehmed Ali Kahire ye dondu Misir in sorunlari Nil in yetersiz tasmasi nedeniyle daha da kotulesti bu da buyuk bir kitliga yol acti ve Memluk beylerinin askerlerine odeme yapmak icin basvurmak zorunda kaldiklari agir vergilerle daha da kotulesti Baskentte ayaklanmalar ve siddet devam etti basi bozuklar cok az kontrol altindaydi veya hic kontrol altinda degildi Bu sirada Trabluslu Ali Pasa Iskenderiye de Fransizlara karsi gaddarca davraniyordu Osmanli padisahindan yazili talimat alarak Mehmed Ali Pasa ile Memluk muttefikleri arasinda fitne ve guvensizlik uyandirmak amaciyla Kahire ye gonderip orada dagitilmasini sagladi Osmanli padisahi hukumetin Turk valinin eline gecmesi kosuluyla Memluk beylerinin yillik on bes keselik emekli maasi ve diger ayricaliklarla Misir da baris icinde yasayabileceklerini duyurdu Beylerin cogu buna razi oldu ve bu surecte Muhammed Ali Pasa ile Arnavutlar arasinda bir catlak olustu Memlukler Arnavut muttefiklerinden zaten supheleniyorlardi daha once Trabluslu Ali Pasa nin kendilerine gonderilen mektuplarini ele gecirmisler ve ittifaklarini da kazanmaya calismislardi Trabluslu Ali Pasa kontrolun yeniden baslamasini gorusmek uzere 3 000 adamla Kahire ye dogru ilerledi Hala Muhammed Ali Pasa ve onlarin Arnavut muttefikleriyle birlikte olan beylerin kuvvetleri Trabluslu Ali Pasa ile Salakan da bulusmak icin ilerledi ve Osmanli valisini Zufeyta denilen yere geri cekilmeye zorladi Bu noktada Arnavutlar Trabluslu Ali Pasa nin nakliye teknelerine asker hizmetli cephane ve bagajlara el koymayi basardilar Daha sonra hem geleneklere hem de onceden yapilan uyariya aykiri olarak neden yaninda bu kadar buyuk bir orduyu getirdigini ogrenmek istediler Ilerleyisinin engellendigini goren kuvvetleriyle Iskenderiye ye cekilmek istemeyen ve her halukarda dusman tarafindan kusatilan Trabluslu Ali Pasa savasmaya calisti ancak adamlari savasmayi reddetti Bu nedenle birliklerini birakip Memluk beylerinin kampina gitti Sonunda ordusunun Suriye ye cekilmesine izin verildi Trabluslu Ali Pasa nin beylerin elinde oldugu bir gece bir atlinin dortnala cadirindan ciktigi goruldu ve onun Kine Kucuk Kine valisi Osman Bey Hasan a bir mektup tasidigi ortaya cikti Bu Memluklere ondan kurtulmak icin hos bir bahane verdi Trabluslu Ali Pasa kirk bes kisilik bir eskort koruma altinda Suriye sinirina gonderildi Yaklasik bir hafta sonra kendi askerlerinden bazilariyla cikan catismada olumcul sekilde yaralandigi haberi geldi Alfi Bey in donusu ve kacisiTrabluslu Ali Pasa nin olumu yalnizca gecici bir huzur yaratti 12 Subat 1804 te Memluk lideri Muhammed Bey el Alfi Birlesik Krallik tan dondu ve Memlukleri ikiye ayirdi biri El Alfi nin digeri El Bardisi nin etrafinda toplandi ikincisi o zamana kadar aralarinda bir ustunluk kazandi Memlukler El Alfi nin donus haberi uzerine kalenin ve sarayin toplari ucer kez ateslendi ancak ayni zamanda Kahire ye gelmeden once ona karsi cikma hazirliklari da baslatildi El Alfi nin akrabalarindan Huseyin Bey el Bardisi nin elcileri tarafindan suikasta ugradiginda El Alfi nin partizanlari Kahire nin karsisinda toplandilar ve Gize yakinlarinda tutuldular Muhammed Ali Pasa bunu duzeni saglamak icin bir bahane olarak degerlendirdi ve yagmalanmasi icin birliklerine verilen Gize yi ele gecirdi Bu olaylardan habersiz olan el Alfi Resid e bindi ve Kahire ye dogru yola cikti Manfif kasabasinin guneyinde bir Arnavut grubuyla karsilasinca pusuya dusuruldu ve guclukle kacti Al Alfi daha sonra Nil in dogu koluna dogru ilerledi ancak bolge tehlikeli hale geldiginden cole kacti Orada birkac yakin kacis yasadi ve sonunda Ras al Wgdi deki Bedevi Araplardan olusan bir kabilenin arasina saklandi El Bardisi ve Arnavutlar arasindaki olaylarBu arada El Alfi nin ana Memluk rakibi El Bardisi nin kaderi dusmeye basladi Arnavut birliklerinin ucret taleplerini karsilamak icin Kahire vatandaslarindan agir katkilar alinmasi emrini verdi Bu da vatandaslari isyana tesvik etti Guvenlikleri konusunda alarma gecen Arnavutlar halka kamu duzeninin cokmesine izin vermeyeceklerine dair guvence verdi ve Muhammed Ali bu yonde bir bildiri yayinlayarak halki sakinlestirmek icin baska tavizler de teklif etti Her ne kadar el Bardisi nin agir vergiler almasina ve halkta kargasaya yol acmasinin nedeni onlarin ucret talepleri olsa da Muhammed Ali Pasa nin bildirisi ve tavizleri Memlukler pahasina Arnavut kuvvetlerinin vatandaslar arasinda populerlik kazanmasiyla sonuclandi Bu firsattan cok gecmeden yararlandilar Uc gun sonra 12 Mart 1804 Arnavutlar el Bardisi nin ve yasli Memluk lideri Ibrahim Bey in evlerine saldirdi Her ikisi de zar zor kacmayi basardi Liderlerinin evlerine yapilan saldiriyi duyan Kahire kalesindeki Memlukler Azbakeya da bulunan Arnavutlarin evlerine topcu bombardimani baslatti ancak seflerinin kactigini duyunca kaleyi bosalttilar Muhammed Ali Pasa Kahire kalesini ele gecirince Muhammed Husrev Pasa yi Misir valisi ilan etti Bir bucuk gun boyunca Husrev bu unvanin tadini cikardi daha sonra merhum Tahir Pasa nin arkadaslari onu oldurmeyi basardilar Kahire haremleri onlara hic merhamet gostermeden karsilanan Memluk seflerinin evlerini yagmalayan ve yagmalayan muzaffer Arnavutlarin elinde siddetli bir kaosa suruklendi Arnavutlar daha sonra Hursit Ahmed Pasa yi hukumetin dizginlerini devralmaya davet etti ve o da gecikmeden Iskenderiye den Kahire ye dogru yola cikti Bu arada el Bardisi partizanlarinin gucleri baskentin birkac mil guneyindeki kirsal bolgeyi yagmaliyor ve nehirden gelen misir tedarikini ele geciriyordu Kisa sure sonra Kahire nin kuzeyine ilerlediler ve sirasiyla Bilbeys ve Kalyub u ele gecirdiler her ikisini de yagmaladilar mahsulleri yok ettiler ve hayvanlari katlettiler Kahire bir kargasa icindeydi tahil kitliginin yani sira pasanin sayilari bir Turk mufrezesi tarafindan artirilan birliklerinin taleplerini karsilamak icin uyguladigi agir haraclardan da ciddi sekilde aci cekiyordu Dukkanlar kapandi bahtsizlar buyuk kalabaliklar halinde toplanip Ey Latif Ey Latif diye bagirdilar Ey Rahman Osman Bey Hasan la guclerini birlestiren el Alfi nin yeniden ortaya cikmasiyla olaylar daha da karmasik hale geldi Hem Al Alfi hem de Hasan pasaya bagliliklarini aciklamislardi ancak kisa sure sonra ona karsi ciktilar ve guneyden baskente dogru ilerlediler Gucleri Muhammed Ali Pasa ninkilerle catisti ve Tur un iki kalesini ondan ele gecirmeyi basardi Mehmed Ali 4 000 piyade ve suvarinin kullanildigi bir gece saldirisinda kaleleri hizla geri almayi basardi Ancak daha sonra dikkatini Kahire nin o tarafindaki diger Memluklerin saldirip baskentin banliyolerine girdigi kuzeye cevirmek zorunda kaldi Onlar da birkac gun sonra da yapilan bir savasta her iki tarafta da agir kayiplarla maglup oldular Bu cifte terslik el Bardisi ve el Alfi adli iki Memluk partisini gecici olarak birlestirdi ancak iki lider kisisel olarak dusmanligini surdurdu El Bardisi kuvvetlerini Kahire nin guneyine kaydirdi ve Memlukler yavas yavas Kuzey Misir a dogru cekildi Orada vali onlara karsi art arda uc sefer gonderdi bunlardan biri Mehmed Ali Pasa nin komutasindaydi ve pek cok savas kesin bir sonuc olmadan yapildi Bu donemde Misir in basina baska bir felaket geldi Suriye den Kahire ye yaklasik 3 000 Kurt sarkuteri hafif suvari geldi Bu birlikler Hursit Ahmed Pasa tarafindan Arnavutlara karsi kendisini guclendirmek icin gonderilmisti ancak onlarin gelisi Muhammed Ali ve Arnavutlarinin guneydeki Memluklere karsi yuruttukleri seferden hemen geri donmeleriyle sonuclandi Deliler Hursit Ahmed Pasa ya yardim etmek yerine onun devrilmesine en yakin sebep oldu Kahire isyan icin olgunlasmisti Hursit Ahmed Pasa zorbaligi ve gaspi nedeniyle nefret ediliyordu ve birliklerinin ozellikle de Delilerin kotu davranislari nedeniyle azarlaniyordu Seyhler halka dukkanlarini kapatmalarini emretmis askerler ise maaslarini talep etmisti Bu noktada Konstantinopolis ten Mehmed Ali ye Cidde valiligini veren bir ferman geldi Ancak birkac gun icinde Misir i ele gecirmeyi basardi Hursit Pasa nin maglubiyete ugramasi17 Mayis 1805 te seyhler halkin buyuk bir katilimiyla vali konaginin yakininda toplandilar ve ulema halkin dualari ve cigliklari arasinda maruz kaldiklari haksizliklari anlatan bir bildiri yazdilar Hursid Ahmed Pasa nin idaresi Ulema kaleye gidip beyani valiye sunmayi dusunuyordu ama Hursit Ahmed Pasa nin ihanet niyetinde oldugu onlara bildirildi Ertesi gun baska bir meclis topladiktan sonra Muhammed Ali ye giderek halkin artik Hursid Ahmed Pasa ya boyun egmeyecegini bildirdiler Muhammed Ali nin aktardigina gore kime sahip olacaklari soruldugunda Muhammed Ali Pasa nin kendilerini kanunlara gore yonetmesini kabul edeceklerini soylediler cunku onun yuzunde adalet ve iyilik oldugunu gorduler Muhammed Ali tereddut etmis gibi gorundu sonra itaat etti ve hemen harekete gecti Bunun uzerine iki pasa arasinda kanli bir mucadele basladi Ayaklanmanin haberini alan Hursid Ahmed Pasa Kahire kalesindeki kusatmaya karsi koymak icin hemen hazirlandi Arnavutlarin iki lideri Muhammed Ali yi birakip Hursit Ahmed Pasa nin partisine katilirken askerlerinin cogu da onu birakip Muhammed Ali nin yanina gitti Muhammed Ali nin gucu kendisini sikintilarindan kurtaracak bir kurtarici olarak goren Kahire vatandaslarinin halk desteginde yatiyordu ve cok sayida kisi silahlandi ve baslarinda seyyid Omer ve seyhler olmak uzere geceleri sehirde devriye gezmeye ve nobet tutmaya basladilar Ayni ayin 19 unda Muhammed Ali kalede Hursid Ahmed Pasa yi kusatmaya basladi Birkac gun sonra Hursid Ahmed Pasa sehrin toplanip bombalanmasi emrini verdi Alti gun boyunca bombardiman devam ederken kalenin kendisi de yakindaki tepelerde bulunan bataryalar tarafindan karsi bombardimana maruz kaldi Muhammed Ali nin o donemdeki konumu oldukca istikrarsiz hale geldi Birlikleri maaslarindaki gecikmeler nedeniyle isyan cikardi Memluklere karsi yapilan seferlerden birine komuta eden Hursid Ahmed Pasa nin tegmeni silahdar komutaninin yardimina dogru ilerledi ve ikincisi Delilere yardimina kosmalarini emretti Ates Cuma gunu sona erdi ancak Cumartesi arifesinde yeniden basladi ve bir sonraki Cuma gunune kadar surdu Ertesi gun 28 Mayis Istanbul dan bir elcinin Iskenderiye ye geldigi haberi geldi Kahire deki o gece ilginc bir manzara sergiledi Bu elcinin acilarina son verecegine inanan pek cok bolge sakini muzik gruplari esliginde sokaklarda dolasirken silahlarini atesledi Gurultunun bir savas oldugunu sanan Silahdar aceleyle kaleye dogru yurudu bu sirada garnizonu ileri dogru ilerledi ve Arap el Yesgr mahallesine mevziler kurmaya basladi ancak silahli bolge sakinleri ve orada konuslanmis Arnavut askerleri tarafindan geri puskurtuldu Bu sure zarfinda kaleden ve yakindaki tepelerdeki bataryalardan top ve bombardiman hiz kesmeden devam etti Elci Muhammed Ali Pasa nin Misir valisi oldugunu onaylayan ve Hursit Ahmed Pasa nin Iskenderiye ye gitmesini ve orada yeni emirleri beklemesini emreden bir ferman getirdi ancak Hatt i Serif tarafindan atandigi gerekcesiyle bunu yapmayi reddetti Topcu ertesi gun atesi kesti ancak kanun ve duzen neredeyse tamamen coktugu icin vatandaslarin sorunlari azalmak yerine artti Askerler tarafindan her gun cinayetler ve soygunlar isleniyordu butun dukkanlar kapatildi ve bazi sokaklara barikatlar kuruldu Kahire de bu sahneler oynanirken el Alfi ve Memlukleri Damanhur u kusatirken diger Memluk beyleri Kahire ye dogru yuruyordu Hursit Ahmed Pasa onlari yardimina cagirmisti Ancak Muhammed Ali Pasa ilerlemelerini durdurdu ve onlari geri cekilmeye zorladi Kisa bir sure sonra Turk yuksek amiralinin komutasindaki bir filo Osmanli padisahinin eski elcinin fermanini dogrulayan ve Mehmed Ali Pasa ya Misir valisi gorevlerini yerine getirmeye devam etme yetkisi veren gonderileriyle birlikte Ebukir Korfezi ne geldi Hursit Ahmed Pasa ilk basta boyun egmeyi reddetti ama sonunda askerlerine odeme yapilmasi sartiyla Kahire kalesini bosaltti ve Resid e dogru yola cikti Memluklerin yenilgisiKahire deki Memluk Katli Mehmed Ali artik Misir Valisi unvanina sahipti ancak Kahire surlarinin otesinde onun otoritesi Hursid Ahmed Pasa nin silahdar ordusunun yani sira bircok Arnavut un da katildigi Memluk beylerinin gucleri tarafindan her yerde tartisiliyordu saflarindan ayrilmisti Kisa sure sonra Kahire nin kuzeyinde kamp kuran Memluk beylerini yok etmek icin bir plan yapildi 17 Agustos 1805 te Kahire kanali barajinin kesilecegi kendilerine bildirildi ve Mehmed Ali nin Taraflarindan bazi sefleri Memluklere mektup yazarak Pasa nin o sabah erkenden birliklerinin coguyla birlikte oraya gidecegini bildirdi torene tanik olmak ve boylece Memluklere sehre girip onu ele gecirme firsati sunmak Aldatmacayi daha da ilerletmek icin ikili ajanlar daha ayrintili bilgi saglama karsiliginda parasal oduller icin pazarlik yapti Ancak baraj onceki gece erken saatlerde herhangi bir toren yapilmadan kesilmisti ve Mehmed Ali Pasa nin gucleri Memlukleri pusuya dusurmek icin konumlanmisti Ertesi sabah Memluk beyleri buyuk bir kuvvetin basinda el Huseyniye banliyosunun kapisini kirarak Bab el Futuh denilen kapidan kuzeyden sehre giris hakki kazandilar Her grubun arkasinda davullar calarak ana cadde boyunca bir sure yuruduler ve vatandaslar tarafindan bariz bir sevincle karsilandilar Esrefiye denilen camide ayrildilar bir grup El Ezher Camii ne ve bazi seyhlerin evlerine dogru ilerlerken digeri ana cadde boyunca ilerleyerek denilen kapidan gecerek Kahire kalesine dogru ilerlediler Burada pusuya dusurulen Memluklere yonelik bir katliamin baslangici olan Mehmed Ali Pasa ya sadik gucler tarafindan cevredeki evlerden ates acildi Arkadaslarina dogru geri cekilen Memlukler ara sokaklarin kapali oldugunu gordu ana caddenin Beyn el Kasrain denilen kisminda iki ates arasinda kaldilar Boylece dar bir sokaga kapatilanlarin bir kismi universite camii Barkukia ya siginirken geri kalanlar cevredeki kordonu gecerek savasarak atlarini birakti ve sehir surunun uzerinden yaya olarak kacti Bu arada iki Memluk buyuk cabalar harcayarak El Ezher Camii civarindaki yoldaslarina alarm vermeyi basarmis ve boylece grubun Bib el Ghoraib denilen dogu kapisindan kacmasini saglamislardi Kendilerini Barkukia ya kapatanlari korkunc bir kader bekliyordu Once ceyreklik dilenip teslim olduktan sonra hemen hemen cirilciplak soyuldular ve yaklasik elli kisi olay yerinde katledilirken yaklasik ayni sayida kisi de suruklenerek goturuldu Bunlarin arasinda dort bey vardi bunlardan biri Muhammed Ali nin alayciligiyla deliye donerek bir bardak su istedi ama siseyi almak icin elleri cozulunce askerlerden birinin hancerini kapti pasanin uzerine kostu ve yaralar icinde yere dustu Daha sonra zavalli tutsaklar zincirlendi ve pasanin evinin avlusuna birakildi ve ertesi sabah onceki gun olen yoldaslarinin kafalarinin derisi yuzuldu ve gozleri onunde samanla dolduruldu Bir bey ve diger iki bey fidyeyi odeyip serbest birakildi geri kalani ertesi gece iskence gordu ve olduruldu Seksen uc kafa cogu Fransiz ve Arnavutlara ait doldurularak Konstantinopolis e gonderildi ve Memluk seflerinin tamamen yok edildigi ovunmesiyle ovunuldu Boylece Muhammed Ali nin kendine fazlasiyla guvenen dusmanlarina yonelik ilk katliami sona erdi Memluk beyleri bundan sonra ustunluklerini yeniden kazanmaktan umudunu kaybetmis gibi gorunuyor ve cogu uzlasma girisimlerinin basarisiz oldugu Yukari Misir a cekildi Al Alfi Fayum ve diger eyaletlerin birakilmasi sartiyla teklifini sundu ancak bu reddedildi ve bu sef cogu Memluklere firar eden Muhammed Ali Pasa nin birliklerine karsi birbirini takip eden ancak belirsiz iki zafer kazandi Sonunda Ingilizlerin itirazlari alindiktan ve el Alfi tarafindan 1500 keselik bir soz verildikten sonra Osmanli Babiali yirmi dort Memluk beyini eski durumuna getirmeye ve el Alfi yi onlarin basina gecirmeye razi oldu Bu onlem Mehmed Ali nin muhalefetinin yani sira baslarinda El Alfi nin bulunmasi yerine mevcut durumlarini tercih eden Memluklerin cogunlugunun kararli direnisiyle karsilasti cunku el Bardisi nin dusmanligi azalmamisti ve diger beylerin cogunun soz hakkina sahipti Ancak planlarini surduren Osmanlilar amiral olarak atanmadan kisa bir sure once Salih Pasa komutasinda bir deniz filosu gonderdi bu filo 3 000 duzenli birlik ve Selanik pasaligini alacak olan Mehmed Ali nin halefiyle 1 Temmuz 1806 da Iskenderiye ye geldi Muhammed Ali Babiali nin emirlerine uymaya istekli oldugunu ifade etti ancak buyuk miktarda borclu oldugu askerlerinin onun ayrilisina karsi ciktigini belirtti Ulemayi bir mektup imzalamaya ikna etti padisahtan beyleri yeniden goreve getirme emrini iptal etmesi icin dua etti Arnavut birliklerinin komutanlarini kendisine kisisel biat etmeye ikna etti ve onlarin bagisladigi 2000 keseyi Istanbul a gonderdi Al Alfi o sirada Damanhur u kusatiyordu ve Pasa nin birliklerine karsi onemli bir zafer kazandi ancak Memluk beylerinin anlasmazliklari yeniden iktidara gelme sanslarini bosa harcadi Al Alfi ve yandaslari Babiali ye soz verilen meblagi artirmayi basaramadilar Salih Pasa Istanbul dan tam yetkili yetkiler aldi ancak ulemadan gelen mektup sonucunda Muhammed Ali nin Babiali ye 4 000 kese odemesi sartiyla Misir valiligi gorevine devam etmesine karar verildi ve beylerin goreve getirilmesinden vazgecildi Sans Muhammed Ali den yana olmaya devam etti cunku ertesi ay el Bardisi kirk sekiz yasinda oldu ve kisa sure sonra erzak kitligi El Alfi nin birliklerinin isyan etmesine ve isyan etmesine neden oldu Her gun bir Ingiliz ordusunun gelisini bekledikleri icin Damanhur kusatmasini gonulsuzce kaldirdilar ve Subra ment koyunde el Alfi ani bir hastaliga yakalandi ve 30 Ocak 1807 de elli bes yasinda oldu Boylece Mehmed Ali en zorlu iki dusmanindan kurtulmustu ve kisa bir sure sonra Sahin Bey i maglup ederek topcu ve bagajini kaybetti ve 300 adam olduruldu veya esir alindi Iskenderiye Seferi 17 Mart 1807 de General komutasindaki 5 000 e yakin askerden olusan bir Ingiliz filosu Iskenderiye aciklarina cikti ve baslatti Mehmed Ali ye karsi hosnutsuz olan Iskenderiye halki sehrin kapilarini acti Ingilizlere acilan kapilar Kesif gezisinin basarisi icin isbirligine guvendigi el Alfi nin olumunu ilk kez burada duydular Ingilizler el Alfi nin halefine ve diger Memluk beylerine hemen elciler gondererek onlari Iskenderiye ye davet etti Ingiliz sakini Binbasi Missett Iskenderiye ye malzeme saglamak icin Resid ve Rahmaniya yi almanin onemini vurgulayan General Fraser amiral Sir John Thomas Duckworth un da onayiyla 31 alayi ve Chasseurs Britanniques i ayirdi Tumgeneral Wauchope ve Tuggeneral Meade komutasindaki bazi saha topculari Bu birlikler Rosetta ya muhalefetle karsilasmadan girdiler ancak dar sokaklara dagilir dagilmaz yerel garnizon evlerin kafesli pencerelerinden ve catilarindan uzerlerine olumcul ates acti Ingilizler 185 olu ve 281 yaraliyla Aboukir ve Iskenderiye ye cekildi General Wauchope ve uc subay ilki General Meade ve on dokuz subay da ikincileri arasindaydi Oldurulenlerin baslari Kahire de Uzbakeya yi gecen yolun her iki yanindaki kaziklara sabitlendi Bu arada Muhammed Ali Yukari Misir da Memluk beylerine karsi bir sefer duzenliyordu ve onlari Asyut yakinlarinda maglup ettikten sonra Ingilizlerin geldigini duydu Hayatta kalan Memluk beylerinin Ingilizlere katilmasindan endise ederek ozellikle de zaten kendi konumunun cok kuzeyinde olduklarindan derhal rakiplerine haberciler gondererek isgalcileri kovmak icin kendisine katilmalari halinde tum taleplerini yerine getirecegine soz verdi Onerisi kabul edildiginde her iki ordu da nehrin karsit taraflarinda kuzeye Kahire ye dogru yurudu Resid in mulkiyeti vazgecilmez kabul edildiginden Tuggeneral Sir William Stewart ve Tuggeneral John Oswald 2 500 adamla birlikte oraya gonderildi Kasaba on uc gun boyunca etkisiz bir sekilde bombalandi ve 20 Nisan da Al Hamed deki ileri muhafizlardan kusatma altindaki kasabayi kurtarmak icin yola cikan buyuk takviye kuvvetlerinin haberi geldi General Stewart geri cekilmek zorunda kaldi ve Al Hamed de komuta eden Yarbay Macleod a geri cekilme emriyle bir ejderha gonderildi Ancak haberci o sirada Hamad da kusatilmis olan Ingiliz ileri muhafizlarinin etrafindaki kordonu gecemedi ve mesaj iletilmedi Hamad da 31 Tumen den iki boluk 78 inci Tumen den biri 35 inci Tumen den biri ve De Rolls Alayi ndan olusan ileri muhafiz bir suvari grubuyla birlikte 733 adam toplayarak kusatildi ve cesur bir direnisin ardindan Tum cephanelerini tuketen hayatta kalanlar savas esiri oldu General Stewart gucunun geri kalaniyla Iskenderiye yi geri almayi basardi ve yaklasik 900 adamini kaybetti Artik Kahire de yuzlerce Ingiliz kafasi kaziga gecirilmis durumdaydi ve mahkumlar vatandaslarinin parcalanmis kalintilari arasinda yurutuluyordu Tepki Halep te son kalan Memluk askerlerinden birisi Cok gecmeden Memluk beylerinin saflarinda bolunmeler ortaya cikti bir taraf Ingilizlerle isbirligi yapmak isterken diger taraf Mehmed Ali Pasa ile isbirligini surdurmeye calisti Anlasmazliklar davalarina zarar verdi ve General Fraser onlarin yardimindan umudunu keserek 14 Eylul de Iskenderiye yi tahliye etti Bu tarihten 1811 baharina kadar Memluk beyleri zaman zaman bazi taleplerini gevsettiler Pasa ise daha once alikonulanlarin bir kismini onlara verdi Feyyum eyaleti ile Gize ve Beni Suveyf eyaletlerinin bir kismi Sahin Bey e devredildi Saidlerin buyuk bir kismi ise toprak vergisi odemek sartiyla diger Memluk beylerine verildi Bircogu Kahire ye yerlesti ama baris saglanamadi Bu donemde Memluk kuvvetleri birkac kez Muhammed Ali Pasa nin kuvvetleriyle sonucsuz savaslarda catisti 1811 yilinin baslarinda gerginliklerin yatistigi bir donemde Arabistan da Vehhabilere karsi yapilacak sefer hazirliklari tamamlandiktan sonra o donemde Kahire de bulunan tum Memluk beyleri Mehmed Ali nin en sevdigi oglu Tusun a yatirim yapilmasi icin Kahire kalesinde duzenlenen torene davet edildi peletli ve ordu komutanligiyla 1 Mart 1811 de Sahin Bey ve diger beyler maiyetleriyle birlikte kaleyi onardilar ve Pasa tarafindan nezaketle karsilandilar Kahve ictikten sonra alay olusturdular ve Muhammed Ali nin birliklerinin onunde ve arkasinda kalenin buyuk kapisina giden dik ve dar yoldan yavasca asagi indiler Memluklar kalenin kapisina varir varmaz kapi aniden onlerinde kapandi Kapi kapanmadan once ayrilanlardan sonuncusu Salih Kush komutasindaki Arnavutlardi Sefleri artik bu birliklere Pasa nin kale icindeki tum Memlukleri katletme emrini bildirdi Memluklerin hapsedildigi yolu cevreleyen yakindaki evlerin duvarlarina ve catilarina tirmanmaya devam ettiler ve bazilari yolun kismen kesildigi kayanin tepelerine yerlestiler Daha sonra kurbanlarina ates actilar ve daha yuksek yer avantajina sahip olan alayin arka ucundaki birlikler hemen onu takip etti Ihanete ugrayan seflerin cogu acilis yaylim atesi sirasinda olduruldu Bazilari atlarindan iniyor ve dis cuppelerini atiyor bos yere ariyor elinde kilicla geri donuyor ve baska bir kapidan kaciyor Ancak kalenin zirvesine ulasan az sayida kisi geri kalanlarla ayni kaderi yasadi cunku onlara hicbir pay verilmedi Dort yuz yetmis Memluk kaleye girdi ve bunlardan cok azi kacti Ancak folklorda Memluk beylerinden birinin atiyla surlardan atlayarak kacmayi basardigi ve atin duserek olmesine ragmen yara almadan indigi rivayet edilir Digerleri onun yoldaslarina katilmasinin engellendigini ve ihaneti kapida beklerken kesfettigini soyluyor Kacarak Suriye ye dogru yola cikti Memluklerin Kahire kalesinde katledilmesi Memluklerin Misir in her yerinde ayrim gozetmeksizin katledilmesinin sinyaliydi bu yondeki emirler her valiye iletilmisti Kahire de Memluk beylerinin evleri askerlere verildi Sonraki iki gun boyunca Muhammed Ali Pasa ve oglu Tusun sokaklarda dolasarak zulmu durdurmaya calisti ancak 500 ev yagmalanincaya kadar duzen saglanamadi Beylerin baslari Istanbul a gonderildi Son kalanlarMemluklarin bir kismi Nubiya ya kacti ve Misir a uzun zamandir alisik olmadigi huzur yeniden saglandi Katliami takip eden yil talihsiz surgunler Nubia nin mustahkem kasabasi Ibrim de Mehmed Ali nin en buyuk oglu Ibrahim Pasa tarafindan saldiriya ugradi Burada erzak eksikligi onlari burayi bosaltmaya zorladi Teslim olanlardan birkacinin kafasi kesildi ve geri kalanlar daha guneye giderek saygideger Ibrahim Bey in 1816 da seksen yasindayken oldugu Yeni Dongola dogru adi Dunkulah kasabasini insa etti Sayilari azaldikca hayatta kalan Memlukler yuzlerce siyah insani egiterek kalan guclerini korumaya calisti Ancak 1820 de Nubia ve Sennar i zapt etmek icin bir orduyla gonderilen Muhammed Ali nin diger oglu Ismail in yaklasmasiyla her sey kisa surede bosa cikacakti Bu noktada geri kalan Memluklerin bir kismi teslim oldu Misir a dondu ve Kahire ye yerlesti yaklasik 100 kisiden olusan geri kalani ise daginik gruplar halinde Sennar a komsu ulkelere kacti Kaynakca General Patrick Wauchope The Scots Magazine and Edinburgh Literary Miscellany 1807 Sayfa 638 Russell amp Jones Sayfa 520 Yapp Malcolm 2014 The Making of the Modern Near East 1792 1923 A History of the Near East Ingilizce Routledge ss 145 146 ISBN 9781317871071 The Mamelukes are massacred in Egypt Ingilizce 15 Kasim 2023 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Subat 2024 Griffith Francis L Poole Reginald Margoliouth David Cana Frank Richardson Poole Edward Poole Stanley Lane Wallace Donald Clarke George Vetch Robert 11 Bolum EGYPT 9 Cilt Cambridge University Press ss 106 113 19 Ekim 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Subat 2024 Inancik Halil 1979 The Encyclopaedia of Islam Ingilizce Cilt 5 s 35 29 Subat 2024 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Subat 2024 Kucuk Kine 15 Kasim 2023 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Subat 2024