Zaragoza (eskiden; Latince: Caesaraugusta; İngilizce: Saragossa), Aragon Özerk Bölgesi'nin başkenti ve Zaragoza ili'nin merkezidir.
Zaragoza | |
---|---|
Belediye | |
![]() | |
![]() Bayrak ![]() Arma | |
![]() Zaragoza Zaragoza'nın İspanya'daki konumu | |
Ülke | |
Özerk topluluk | ![]() |
İl | ![]() |
İlçe | Zaragoza |
Alt idari birimler | Liste
|
İdare | |
• "Alcalde" | Jorge Azcón (PP) |
Yüzölçümü | |
• Toplam | 1062.64 km² |
Rakım | 199 m |
Nüfus (2018) | |
• Toplam | 666,880 |
• Yoğunluk | oto/km² |
Zaman dilimi | (OAS) |
• Yaz (YSU) | (OAYS) |
Posta kodu | 50001 - 50018 |
Alan kodu | 34 (İspanya) + 976 |
Resmî site www.zaragoza.es |
Zaragoza Ebro Nehri ve onunla birleşen "Huevra Çayı" ve "Gallego Çayı" nun geniş vadisinde ve bu vadi bölgesinin hemen hemen ortasında kurulmuştur. Bu vadi arazisi Los Monegros adı verilen çöl tarzından, yeşil meralar, sık ormanlar ve yüksek tepeler ve dağlar gibi çok değişik arazi tarzı gösterir.
Zaragoza'nın en ünlü binaları Arap yapısı olan "Aljaferia Sarayı", "Catedral del Salvador" yahut "La Seo Katedrali" ve "Basílica de Nuestra Señora de El Pilar" yahut "Basilica del Pilar" Bazilikası ile şehirdeki bulunan birkaç diğer binalar, Arap ve Hristiyan mimarı stilleri karışımından ortaya çıkartılan Aragon tipi "Müdejar Mimarı Stili"'nin en güzel örnekleri olduğu kabul edilmektedir. Bu binalar İspanya için UNESCO Dünya Mirası listesi listesine konulmuşlardır.
Tarihçe
İlk dönemler
Antik "İberler"in bir kabilesi olan "Sedatanı"'nın günümüzdeki Zaragoza mevkiinde "Salduie" adlı bir köyde oldukları bildirilir. Antik Romalı kaynakları bu yerleşkeyi "Salduba" olarak anmıştırlar. Augustus "Kantabriya Savaşı" sonunda ordusunda bulunan askerlere bir mükafat olarak bu yerleşkeyi koloni yapmalarını finanse etmiş ve bu yeni Romalı kolonisine kendi adına atıfla Caesaraugusta adi verilmiştir. Bu koloninin tam ne tarihte kurulduğu belirli değilse de bu tarihin MÖ. 25 ile M.12 arasında bir yılda olduğu kabl edilmektedir. Roma İmparatorluğu'nun devam ettiği yüzyıllarda bu Roma şehri olağanüstü olaylarla karşılaşmadığı için belgelerde görülmemektedir. 5. yy. da batı Roma barbar kavimler göçleriyle karşılaştığı zaman Caesaraugusta İspanya'ya göç eden "Visigotlar"'ın eline geçti.
Arap Sarakusta
Emeviler devrinde, "Caesaraugusta" olarak biline şehre Arapça telaffuz ile "Sarakusta" dediler. Sarakusta, Araplar'ın Pireneler'i doğudan geçmeleri için bir üs oldu. Kurtuba Emirliği hakimiyetindeki Srakusta, Kuzey İspanya'da Müslüman hakimiyetindeki en büyük şehir hüviyetini aldı.
777'de Frankların Kralı Şarlman Pireneler'in kuzeyinde de bulunan ve daima isyan eden Baskları tamamen bastırmak için İspanya'ya girerek Sarakusta şehrini eline geçirmek için şehri kuşattı. Fakat sert savunma ve Basklar'ın Franklar'ın gerisinde devamlı baskınları dolayısıyla bundan vazgeçerek Pireneler'in kuzeyine geri çekilmek zorunda kaldı. Avrupa edebiyatının ilk edebi eserlerinden biri olan "La Chanson de Roland" bu geri çekilmedeki zorlukları konu alır.
Zaragoza Taifa Emirliği
Sarakusta, 1018-1116 yılları arasında Sarakusta Taifa Emirliği'nin başkenti oldu.
Endülüs kaynaklarında Sarakusta'dan, Romalılar’dan kalma surları ile evlerin o yörede bol bulunan kireç taşından yapılması ve evlerin beyaz kireç boyası ile badana edilmesi nedeniyle "Medînet-ül beyzâ" (beyaz şehir) olarak bahsedilmektedir.
Son Sarakusta Emiri Abdülmelik İmâd el Devle, Sarakusta'dan çekildikten sonra askerleri ile Hristiyan Aragon Kralı I. Alfonso Savaşçı'nın emrine girdi.
Aragon va İspanya krallıklar dönemi
1118'de Aragon kralı I. Alfonso Savaşçı Zaragoza'yı Murabitler'den alıp eline geçirdi ve bu şehri Aragon Krallığı başkenti yaptı. Fakat I. Alfonso 1134'te çocuksuz ölünce krallık karıştı. Zaragoza "Leon ve Kastilya Kralı" VII. Alfonso tarafından zapt edildi. Bu kral Zaragoza'yı 1137'de terk etti; ama şehrin hakimiyeti Kastilya'ya bağlı olan Barselona Kontu olan IV. Ramon Berenguer eline geçti.
İspanya Engizisyonu döneminde Zaragoza iki çok gizemli ölüme sahne oldu. Bunlar Dominquite del Val adlı Bazilika korosunda şarkı söyleyen bir genç çocuk ve Pedro de Arbues adlı bir engizisyon sistemi görevlisi idi. Özellikle bu ismi taşıyan bir genç çocuğun nasıl ve kim tarafından öldürüldüğü ve hatta böyle bir kişinin yaşayıp yaşamadığı hala tartışılmaktadır. Fakat "kıskanç bir Yahudi" tarafından "katil" edildiği rivayetleri koyu Katolikler tarafından şehirde yüzyıllarda yaşamış olan Yahudilere hücum etmeye bir fırsat olarak kabul edildiği gerçektir. Bütün Yahudileri genç Hristiyan çocuk düşmanı olmakla itham ederek şehirdeki tüm Yahudilere (yüzyıllar sonra "pogrom" olarak adlandıracak) antisemitik hücumlar başladı. Pek çok Yahudi öldürüldü; çok sayıda Yahudi Zaragoza'dan kaçtı ve kalanlar da din değiştirip Katolik olmaya zorlanıp Zaragoza'da "Yahudi Sorunu" güya çözülmüş oldu.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlpTDJJeEwxTmhiblJoWDBWdVozSmhZMmxoWHkxZlRHVnFaWFZ1WlM1cWNHY3ZNVGN3Y0hndFUyRnVkR0ZmUlc1bmNtRmphV0ZmTFY5TVpXcGxkVzVsTG1wd1p3PT0uanBn.jpg)
Zaragoza Napolyon'un İspanya istilasına karşı yapılan Yarımada Savaşı (1807-1814) sırasında iki defa kuşatmaya uğradı. "Birinci Zaragoza Kuşatması" Haziran-Ağustos 1808'de oldu. "İkinci Zaragoza Kuşatması" ise Aralık 1808'den Şubat 1809'a kadar sürdü. Bu kuşatma Fransız ordularının ilerleyişini durdurmakla beraber, Şubat'ta şehir teslim olduğu zaman şehir savunucuları 60.000 kadar ölü zayiat vermişlerdi ve Zaragoza tamamıyla harabeye dönmüştü.
Modern çağlar
19. ve 20.yy başlarında ta "İspanya İç Savaşı" başlayana kadar İspanya'da kırsal köy ekonomisi büyük bir çekilme gösterdi. Buna karşılık sanayi geliştiren şehirler, özellikle Zaragoza şehri, hızla iktisadi gelişme gösterdi. İspanya Iç Savaşı;ndan sonra II. Dünya Savaşı'nda "tarafsız" İspanya ve harpten sonra General Franko'nun muhafazakâr tutumuna rağmen Zaragoza gittikçe hızlanarak büyümeye devam etti. Aragon bölgesi ve Zaragoza, hızla sanayileşen İspanyol ekonomik mucizesinin başını çeken bölge ve şehirlerden başta gelenlerden oldu.
20.yy üçüncü çeyreğinde Zaragoza bir seri felakete sahne oldu. 1979'de çıkan "Hotel Corona" yangınında en az 80 kişi öldü. Buna Bask ülkesinden gelen ayrımcı Bask milliyetçilerinin sebep olduğu iddia edilmekle beraber resmen bunun bir kaza olduğu kabul edilmiştir. Yine de bu yangını kimin ne için çıkardığı bilinmediği iddia edilmektedir. 1987'de Basklı ayrımcı milliyetçiler Zaragoza askeri kışlasında bomba patlatıp içlerinde çocuklar da bulunan 11 kişinin ölmesine neden oldular. Bu küstah hücumu protesto olarak 250.000'den daha fazla sayıda İspanyol şehirde yürüyüşler yaptılar.
Coğrafi konum
Zaragoza'in coğrafi koordinatları 42°51′K, 2°41′B olur. Şehrin önemli Aragon Bölgesi ve İspanya şehirlerinden uzaklıkları şunlardır:Alicante: 512 km; Barselona: 296 km; Bilbao: 303 km; A Coruña: 802 km; Madrid: 324 km; Pamplona: 179 km; Sevilla: 853 km; Valensiya: 325 km; Valladolid: 441 km; Huesca: 71 km; Teruel: 175 km
İklim
![]() ![]() | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Aylar | Oca | Şub | Mar | Nis | May | Haz | Tem | Ağu | Eyl | Eki | Kas | Ara | Yıl |
En yüksek sıcaklık (°C) | 20,6 | 25,5 | 28,3 | 32,4 | 36,5 | 41,0 | 44,5 | 42,8 | 39,2 | 32,0 | 28,4 | 22,0 | 44,5 |
Ortalama en yüksek sıcaklık (°C) | 10,5 | 13,1 | 17,3 | 19,6 | 24,1 | 29,3 | 32,4 | 31,7 | 27,1 | 21,4 | 14,8 | 10,8 | 21,0 |
Ortalama sıcaklık (°C) | 6,6 | 8,2 | 11,6 | 13,8 | 18,0 | 22,6 | 25,3 | 25,0 | 21,2 | 16,2 | 10,6 | 7,0 | 15,5 |
Ortalama en düşük sıcaklık (°C) | 2,7 | 3,3 | 5,8 | 7,9 | 11,8 | 15,8 | 18,3 | 18,3 | 15,2 | 11,0 | 6,3 | 3,2 | 10,0 |
En düşük sıcaklık (°C) | −10,4 | −11,4 | −6,3 | −2,4 | 0,5 | 1,6 | 8,0 | 8,4 | 4,8 | 0,6 | −5,6 | −9,5 | −11,4 |
Ortalama yağış (mm) | 21,0 | 21,5 | 19,1 | 39,3 | 43,7 | 26,4 | 17,3 | 16,6 | 29,5 | 36,4 | 29,8 | 21,4 | 322 |
Kaynak: İspanyol Devlet Meteoroloji Enstitüsü |
Demografi
Zaragoza belediye sınırları içinde nüfus (2010 tahmini) itibarıyla 701.090 kişi olup nüfus yoğunluğu 659,8 kişi/km² olur. Böylelikle Zaragoza, nüfus itibarıyla İspanya'da şehir sıralamasında 5. sırayı alır. Fakat şehrin etrafında belediye sınırları dışında şehir varoşları bulunur ve bunlarla bir büyük metropoliten Zaragoza oluşur. Metropoliten Zaragoza'nın nüfusu (2006 tahmini ile) 783.763 kişidir.
Zaragoza belediye sınırları içinde nüfusun gelişmesi şu gösterimde izlenebilir:
1.000 Kişi
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdmRISXZkR2x0Wld4cGJtVXZNRzVtTTNRMlkzVnljbWx4YldOek5uYzJhMnh6WjJVemFYRnZkM1ZrZUM1d2JtYz0ucG5n.png)
- Kaynak: INE - Instituto Nacional de Estadística, İspanya
Şehir idare bölgeleri ve semtleri
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh5THpJeEwwMWhjR0ZmUkdsemRISnBkRzl6WDJSbFgxcGhjbUZuYjNwaExuTjJaeTh4T0RCd2VDMU5ZWEJoWDBScGMzUnlhWFJ2YzE5a1pWOWFZWEpoWjI5NllTNXpkbWN1Y0c1bi5wbmc=.png)
Temmuz 2005'ten itibaren Zaragoza belediye idaresi yerel idareyi halka indirmek amacıyla şehir yerel idaresi için 15 bölge (distirito) kurmuştur. Bunlar ve bunların altında bulunan semt ve köyler şöyledir:
- Bölge 1: Centro
- Bölge 2: Casco Histórico: San Pablo, El Gancho, La Magdalena, San Miguel, Tenerías, San Agustín
- Bölge 3: Delicias: La Bombarda, La Bozada, Delicias, Monsalud, Parque Roma
- Bölge 4: Universidad: Romareda, Ciudad Jardín, Casablanca, Rosales del Canal, Montecanal, Valdespartera, Arcosur
- Bölge 5: San José
- Bölge 6: Las Fuentes
- Bölge 7: La Almozara
- Bölge 8: Oliver-Valdefierro: Valdefierro, Oliver
- Bölge 9: Torrero: Torrero, La Paz, Venecia, San Antonio
- Bölge 10: Actur-Rey Fernando
- Bölge 11: El Rabal: Arrabal, Cogullada, Jesús, La Jota, Picarral, Vadorrey, Zalfonada
- Bölge 12: Casablanca
- Bölge 13: Santa Isabel
- Bölge 14: Miralbueno
- Bölge 15: Kırsal: Alfocea, Casetas, Garrapinillos, Juslibol, La Cartuja Baja, Montañana, Monzalbarba, Movera, Peñaflor, San Gregorio, San Juan de Mozarrifar, Torrecilla de Valmadrid, Venta del Olivar, Villarrapa
Etkinlikler
Zaragoza etkinlikleri ile de çok popüler olmuştur. Her yıl 12 Ekim'de yapılan "Pilar'lı Bakire Meryem" adına yapılan "Fiesta el Pilar" şenliği İspanya'nın her tarafından katılıcı bulmaktadır. Bu festival ayın 12'inden önceki ilk hafta sonu başlayıp ertesi Pazar bittiği için tahminen 10 gün kadar sürmektedir. Bu festival etkinliklerinden biri olan "Çiçek Sunma" resmigeçidine 2009'da 400 kadar grup ve 450.00 kişi iştirak ettiği ve bu geçidin 8 saatten uzun sürdüğü bildirilmektedir. Bundan başka "Meyve Sunma" geçidi ve "Rosario de Krital" adlı camdan yapılma içi aydınlatılmış dini heykel taşıyan 30 kadar vasıtadan oluşan dinsel resmi geçitler vardır. Bunların yanında özel kıyafetler giyinmiş "devler" ve "cabezudos" adı verilen 9 karakter çocukları eğlendirir; daha yaşlılar için geçici lunaparklar kurulur; bira festivalleri yapılır. Şehirde bulunan iki tane birinci kategori boğa güreşi arenası da dolup taşar.
Kardeş şehirler
Zaragoza'nın şu kardeş şehirleri bulunmaktadır:
Pau, Fransa
Üsküp, Kuzey Makedonya
Biarritz, Fransa
Móstoles, İspanya
Beytüllahim, Filistin
León, Nikaragua, Nikaragua
La Plata, Arjantin
, Guatemala
Tijuana, Meksika
, Amerika Birleşik Devletleri
Coimbra, Portekiz
Zamboanga City, Filipinler
Kyoto, Japonya
Tiran, Arnavutluk, Arnavutluk
La Paz, Bolivya
Cúcuta, Colombia
Toulouse, Fransa
Barnaul, Rusya
, Çin
Yulin, Guangxi, Çin
, Malta
, Arjantin
Resimler
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlsTDJWaUwwNTFkbTlzWVY5aGNIQnpYMlJwWjJscllXMHVjRzVuTHpJd2NIZ3RUblYyYjJ4aFgyRndjSE5mWkdsbmFXdGhiUzV3Ym1jPS5wbmc=.png)
- Zaragoza - "Catedral del Salvador" yahut "La Seo Katedrali" geceleyin
- Zaragoza - "Basılıca del Pilar" ve Ebro Nehri
- Zaragoza - "Basilica del Pilar"
- Zaragoza - Aljaferia Sarayı geceleyin
- Zaragoza - Katedral Meydanı'nda Katedral ve Lonca binası
- Zaragoza - Cesaraugusta Roma şehri anfitiyatrosu
- Zaragoza - Roma surları kalıntıları
- Zaragoza - 2008 Expo Sergisinde "Torre del agua"
- Zaragoza - 2008 Expo'da Aragon Pavyonu
- Zaragoza - Magdalena Kulesi
- Zaragoza - Aljaferia Sarayı cephesi
- Zaragoza - Modern "Üçüncü Binyıl Köprüsü"
- Zaragoza - Ebro Nehri üzerinde yaya köprüsü
- Zargoza'lı heykelci Pablo Gargallo: El Profeta (1933)
- Zaragoza Tren Garı
Kaynakça
- ^ . Aragonguide.com. 7 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2011.
- ^ "Napoleon's Total War". Historynet.com. 6 Ekim 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2011.
- ^ . 2015-07-07 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2019.
- ^ . Heraldo.es. 1 Ocak 2006. 30 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2011.
- ^ Cf. Reglamento de órganos territoriales y de participación ciudadana de Zaragoza 1 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde ..
- ^ . © 2006-2009 City of Skopje. 30 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2009.
|yayımcı=
dış bağlantı () - ^ "Bethlehem Municipality::". www.bethlehem-city.org. 13 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 10 Ekim 2009.
- ^ . © 1998-2008 The Britain - Palestine Twinning Network. 28 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2008.
- ^ The City of Bethlehem has signed a twinning agreements with the following cities 28 Aralık 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde . Beytüllahim Belediyesi.
- ^ "Acordos de Geminação" (Portekizce). © 2009 Câmara Municipal de Coimbra - Praça 8 de Maio - 3000-300 Coimbra. 17 Nisan 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 25 Haziran 2009.
|yayımcı=
dış bağlantı () - ^ "Twinning Cities: International Relations" (PDF). Municipality of Tirana. www.tirana.gov.al. 24 Haziran 2008 tarihinde kaynağından (PDF). Erişim tarihi: 23 Haziran 2009.
- ^ Twinning Cities: International Relations. Municipality of Tirana. www.tirana.gov.al. Retrieved on 2008-01-25.
Ayrıca bakınız
Dış bağlantılar
- Zaragoza Belediyesi Resmi İnternet Sitesi11 Nisan 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Zaragoza eskiden Latince Caesaraugusta Ingilizce Saragossa Aragon Ozerk Bolgesi nin baskenti ve Zaragoza ili nin merkezidir ZaragozaBelediyeBayrakArmaZaragozaZaragoza nin Ispanya daki konumuUlkeIspanyaOzerk toplulukAragon Ozerk BolgesiIlZaragoza iliIlceZaragozaAlt idari birimlerListe Centro Casco HistoricoDeliciasSan Jose Las Fuentes La Almozara Oliver ValdefierroTorrero Actur Rey Fernando El Rabal Casablanca Santa Isabel Miralbueno Distrito Rural Idare Alcalde Jorge Azcon PP Yuzolcumu Toplam1062 64 km Rakim199 mNufus 2018 Toplam666 880 Yogunlukoto km Zaman dilimiUTC 01 00 OAS Yaz YSU UTC 02 00 OAYS Posta kodu50001 50018Alan kodu34 Ispanya 976Resmi site www zaragoza es Zaragoza Ebro Nehri ve onunla birlesen Huevra Cayi ve Gallego Cayi nun genis vadisinde ve bu vadi bolgesinin hemen hemen ortasinda kurulmustur Bu vadi arazisi Los Monegros adi verilen col tarzindan yesil meralar sik ormanlar ve yuksek tepeler ve daglar gibi cok degisik arazi tarzi gosterir Zaragoza nin en unlu binalari Arap yapisi olan Aljaferia Sarayi Catedral del Salvador yahut La Seo Katedrali ve Basilica de Nuestra Senora de El Pilar yahut Basilica del Pilar Bazilikasi ile sehirdeki bulunan birkac diger binalar Arap ve Hristiyan mimari stilleri karisimindan ortaya cikartilan Aragon tipi Mudejar Mimari Stili nin en guzel ornekleri oldugu kabul edilmektedir Bu binalar Ispanya icin UNESCO Dunya Mirasi listesi listesine konulmuslardir TarihceIlk donemler Antik Iberler in bir kabilesi olan Sedatani nin gunumuzdeki Zaragoza mevkiinde Salduie adli bir koyde olduklari bildirilir Antik Romali kaynaklari bu yerleskeyi Salduba olarak anmistirlar Augustus Kantabriya Savasi sonunda ordusunda bulunan askerlere bir mukafat olarak bu yerleskeyi koloni yapmalarini finanse etmis ve bu yeni Romali kolonisine kendi adina atifla Caesaraugusta adi verilmistir Bu koloninin tam ne tarihte kuruldugu belirli degilse de bu tarihin MO 25 ile M 12 arasinda bir yilda oldugu kabl edilmektedir Roma Imparatorlugu nun devam ettigi yuzyillarda bu Roma sehri olaganustu olaylarla karsilasmadigi icin belgelerde gorulmemektedir 5 yy da bati Roma barbar kavimler gocleriyle karsilastigi zaman Caesaraugusta Ispanya ya goc eden Visigotlar in eline gecti Arap Sarakusta Emeviler devrinde Caesaraugusta olarak biline sehre Arapca telaffuz ile Sarakusta dediler Sarakusta Araplar in Pireneler i dogudan gecmeleri icin bir us oldu Kurtuba Emirligi hakimiyetindeki Srakusta Kuzey Ispanya da Musluman hakimiyetindeki en buyuk sehir huviyetini aldi 777 de Franklarin Krali Sarlman Pireneler in kuzeyinde de bulunan ve daima isyan eden Basklari tamamen bastirmak icin Ispanya ya girerek Sarakusta sehrini eline gecirmek icin sehri kusatti Fakat sert savunma ve Basklar in Franklar in gerisinde devamli baskinlari dolayisiyla bundan vazgecerek Pireneler in kuzeyine geri cekilmek zorunda kaldi Avrupa edebiyatinin ilk edebi eserlerinden biri olan La Chanson de Roland bu geri cekilmedeki zorluklari konu alir Zaragoza Taifa Emirligi Sarakusta 1018 1116 yillari arasinda Sarakusta Taifa Emirligi nin baskenti oldu Endulus kaynaklarinda Sarakusta dan Romalilar dan kalma surlari ile evlerin o yorede bol bulunan kirec tasindan yapilmasi ve evlerin beyaz kirec boyasi ile badana edilmesi nedeniyle Medinet ul beyza beyaz sehir olarak bahsedilmektedir Son Sarakusta Emiri Abdulmelik Imad el Devle Sarakusta dan cekildikten sonra askerleri ile Hristiyan Aragon Krali I Alfonso Savasci nin emrine girdi Aragon va Ispanya kralliklar donemi 1118 de Aragon krali I Alfonso Savasci Zaragoza yi Murabitler den alip eline gecirdi ve bu sehri Aragon Kralligi baskenti yapti Fakat I Alfonso 1134 te cocuksuz olunce krallik karisti Zaragoza Leon ve Kastilya Krali VII Alfonso tarafindan zapt edildi Bu kral Zaragoza yi 1137 de terk etti ama sehrin hakimiyeti Kastilya ya bagli olan Barselona Kontu olan IV Ramon Berenguer eline gecti Ispanya Engizisyonu doneminde Zaragoza iki cok gizemli olume sahne oldu Bunlar Dominquite del Val adli Bazilika korosunda sarki soyleyen bir genc cocuk ve Pedro de Arbues adli bir engizisyon sistemi gorevlisi idi Ozellikle bu ismi tasiyan bir genc cocugun nasil ve kim tarafindan olduruldugu ve hatta boyle bir kisinin yasayip yasamadigi hala tartisilmaktadir Fakat kiskanc bir Yahudi tarafindan katil edildigi rivayetleri koyu Katolikler tarafindan sehirde yuzyillarda yasamis olan Yahudilere hucum etmeye bir firsat olarak kabul edildigi gercektir Butun Yahudileri genc Hristiyan cocuk dusmani olmakla itham ederek sehirdeki tum Yahudilere yuzyillar sonra pogrom olarak adlandiracak antisemitik hucumlar basladi Pek cok Yahudi olduruldu cok sayida Yahudi Zaragoza dan kacti ve kalanlar da din degistirip Katolik olmaya zorlanip Zaragoza da Yahudi Sorunu guya cozulmus oldu Yarimada Savasi sirasinda 8 Subat 1809 da Fransiz ordusunun Santa Engarcia Manastiri na hucumu Zaragoza Napolyon un Ispanya istilasina karsi yapilan Yarimada Savasi 1807 1814 sirasinda iki defa kusatmaya ugradi Birinci Zaragoza Kusatmasi Haziran Agustos 1808 de oldu Ikinci Zaragoza Kusatmasi ise Aralik 1808 den Subat 1809 a kadar surdu Bu kusatma Fransiz ordularinin ilerleyisini durdurmakla beraber Subat ta sehir teslim oldugu zaman sehir savunuculari 60 000 kadar olu zayiat vermislerdi ve Zaragoza tamamiyla harabeye donmustu Modern caglar 19 ve 20 yy baslarinda ta Ispanya Ic Savasi baslayana kadar Ispanya da kirsal koy ekonomisi buyuk bir cekilme gosterdi Buna karsilik sanayi gelistiren sehirler ozellikle Zaragoza sehri hizla iktisadi gelisme gosterdi Ispanya Ic Savasi ndan sonra II Dunya Savasi nda tarafsiz Ispanya ve harpten sonra General Franko nun muhafazakar tutumuna ragmen Zaragoza gittikce hizlanarak buyumeye devam etti Aragon bolgesi ve Zaragoza hizla sanayilesen Ispanyol ekonomik mucizesinin basini ceken bolge ve sehirlerden basta gelenlerden oldu 20 yy ucuncu ceyreginde Zaragoza bir seri felakete sahne oldu 1979 de cikan Hotel Corona yangininda en az 80 kisi oldu Buna Bask ulkesinden gelen ayrimci Bask milliyetcilerinin sebep oldugu iddia edilmekle beraber resmen bunun bir kaza oldugu kabul edilmistir Yine de bu yangini kimin ne icin cikardigi bilinmedigi iddia edilmektedir 1987 de Baskli ayrimci milliyetciler Zaragoza askeri kislasinda bomba patlatip iclerinde cocuklar da bulunan 11 kisinin olmesine neden oldular Bu kustah hucumu protesto olarak 250 000 den daha fazla sayida Ispanyol sehirde yuruyusler yaptilar Cografi konumZaragoza in cografi koordinatlari 42 51 K 2 41 B olur Sehrin onemli Aragon Bolgesi ve Ispanya sehirlerinden uzakliklari sunlardir Alicante 512 km Barselona 296 km Bilbao 303 km A Coruna 802 km Madrid 324 km Pamplona 179 km Sevilla 853 km Valensiya 325 km Valladolid 441 km Huesca 71 km Teruel 175 kmIklim Zaragoza iklimi Aylar Oca Sub Mar Nis May Haz Tem Agu Eyl Eki Kas Ara YilEn yuksek sicaklik C 20 6 25 5 28 3 32 4 36 5 41 0 44 5 42 8 39 2 32 0 28 4 22 0 44 5Ortalama en yuksek sicaklik C 10 5 13 1 17 3 19 6 24 1 29 3 32 4 31 7 27 1 21 4 14 8 10 8 21 0Ortalama sicaklik C 6 6 8 2 11 6 13 8 18 0 22 6 25 3 25 0 21 2 16 2 10 6 7 0 15 5Ortalama en dusuk sicaklik C 2 7 3 3 5 8 7 9 11 8 15 8 18 3 18 3 15 2 11 0 6 3 3 2 10 0En dusuk sicaklik C 10 4 11 4 6 3 2 4 0 5 1 6 8 0 8 4 4 8 0 6 5 6 9 5 11 4Ortalama yagis mm 21 0 21 5 19 1 39 3 43 7 26 4 17 3 16 6 29 5 36 4 29 8 21 4 322Kaynak Ispanyol Devlet Meteoroloji EnstitusuDemografiZaragoza belediye sinirlari icinde nufus 2010 tahmini itibariyla 701 090 kisi olup nufus yogunlugu 659 8 kisi km olur Boylelikle Zaragoza nufus itibariyla Ispanya da sehir siralamasinda 5 sirayi alir Fakat sehrin etrafinda belediye sinirlari disinda sehir varoslari bulunur ve bunlarla bir buyuk metropoliten Zaragoza olusur Metropoliten Zaragoza nin nufusu 2006 tahmini ile 783 763 kisidir Zaragoza belediye sinirlari icinde nufusun gelismesi su gosterimde izlenebilir 1 000 Kisi Kaynak INE Instituto Nacional de Estadistica IspanyaSehir idare bolgeleri ve semtleriZaragoza sehirinin idari bolgeleri Temmuz 2005 ten itibaren Zaragoza belediye idaresi yerel idareyi halka indirmek amaciyla sehir yerel idaresi icin 15 bolge distirito kurmustur Bunlar ve bunlarin altinda bulunan semt ve koyler soyledir Bolge 1 Centro Bolge 2 Casco Historico San Pablo El Gancho La Magdalena San Miguel Tenerias San Agustin Bolge 3 Delicias La Bombarda La Bozada Delicias Monsalud Parque Roma Bolge 4 Universidad Romareda Ciudad Jardin Casablanca Rosales del Canal Montecanal Valdespartera Arcosur Bolge 5 San Jose Bolge 6 Las Fuentes Bolge 7 La Almozara Bolge 8 Oliver Valdefierro Valdefierro Oliver Bolge 9 Torrero Torrero La Paz Venecia San Antonio Bolge 10 Actur Rey Fernando Bolge 11 El Rabal Arrabal Cogullada Jesus La Jota Picarral Vadorrey Zalfonada Bolge 12 Casablanca Bolge 13 Santa Isabel Bolge 14 Miralbueno Bolge 15 Kirsal Alfocea Casetas Garrapinillos Juslibol La Cartuja Baja Montanana Monzalbarba Movera Penaflor San Gregorio San Juan de Mozarrifar Torrecilla de Valmadrid Venta del Olivar VillarrapaEtkinliklerZaragoza etkinlikleri ile de cok populer olmustur Her yil 12 Ekim de yapilan Pilar li Bakire Meryem adina yapilan Fiesta el Pilar senligi Ispanya nin her tarafindan katilici bulmaktadir Bu festival ayin 12 inden onceki ilk hafta sonu baslayip ertesi Pazar bittigi icin tahminen 10 gun kadar surmektedir Bu festival etkinliklerinden biri olan Cicek Sunma resmigecidine 2009 da 400 kadar grup ve 450 00 kisi istirak ettigi ve bu gecidin 8 saatten uzun surdugu bildirilmektedir Bundan baska Meyve Sunma gecidi ve Rosario de Krital adli camdan yapilma ici aydinlatilmis dini heykel tasiyan 30 kadar vasitadan olusan dinsel resmi gecitler vardir Bunlarin yaninda ozel kiyafetler giyinmis devler ve cabezudos adi verilen 9 karakter cocuklari eglendirir daha yaslilar icin gecici lunaparklar kurulur bira festivalleri yapilir Sehirde bulunan iki tane birinci kategori boga guresi arenasi da dolup tasar Kardes sehirlerZaragoza nin su kardes sehirleri bulunmaktadir Pau Fransa Uskup Kuzey Makedonya Biarritz Fransa Mostoles Ispanya Beytullahim Filistin Leon Nikaragua Nikaragua La Plata Arjantin Guatemala Tijuana Meksika Amerika Birlesik Devletleri Coimbra Portekiz Zamboanga City Filipinler Kyoto Japonya Tiran Arnavutluk Arnavutluk La Paz Bolivya Cucuta Colombia Toulouse Fransa Barnaul Rusya Cin Yulin Guangxi Cin Malta ArjantinResimlerZaragoza Zaragoza Catedral del Salvador yahut La Seo Katedrali geceleyin Zaragoza Basilica del Pilar ve Ebro Nehri Zaragoza Basilica del Pilar Zaragoza Aljaferia Sarayi geceleyin Zaragoza Katedral Meydani nda Katedral ve Lonca binasi Zaragoza Cesaraugusta Roma sehri anfitiyatrosu Zaragoza Roma surlari kalintilari Zaragoza 2008 Expo Sergisinde Torre del agua Zaragoza 2008 Expo da Aragon Pavyonu Zaragoza Magdalena Kulesi Zaragoza Aljaferia Sarayi cephesi Zaragoza Modern Ucuncu Binyil Koprusu Zaragoza Ebro Nehri uzerinde yaya koprusu Zargoza li heykelci Pablo Gargallo El Profeta 1933 Zaragoza Tren GariKaynakca Aragonguide com 7 Temmuz 2011 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 10 Nisan 2011 Napoleon s Total War Historynet com 6 Ekim 2009 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 10 Nisan 2011 2015 07 07 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 1 Temmuz 2019 Heraldo es 1 Ocak 2006 30 Mart 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 10 Nisan 2011 Cf Reglamento de organos territoriales y de participacion ciudadana de Zaragoza 1 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde c 2006 2009 City of Skopje 30 Nisan 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 14 Temmuz 2009 yayimci dis baglanti yardim Bethlehem Municipality www bethlehem city org 13 Temmuz 2014 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 10 Ekim 2009 c 1998 2008 The Britain Palestine Twinning Network 28 Haziran 2012 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Kasim 2008 The City of Bethlehem has signed a twinning agreements with the following cities 28 Aralik 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde Beytullahim Belediyesi Acordos de Geminacao Portekizce c 2009 Camara Municipal de Coimbra Praca 8 de Maio 3000 300 Coimbra 17 Nisan 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 25 Haziran 2009 yayimci dis baglanti yardim Twinning Cities International Relations PDF Municipality of Tirana www tirana gov al 24 Haziran 2008 tarihinde kaynagindan PDF Erisim tarihi 23 Haziran 2009 Twinning Cities International Relations Municipality of Tirana www tirana gov al Retrieved on 2008 01 25 Ayrica bakinizAragona Zaragoza iliDis baglantilarZaragoza Belediyesi Resmi Internet Sitesi11 Nisan 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde