Alacahöyük, Çorum'un Alaca ilçesinin 15 km kuzeybatısındaki Alacahüyük köyündeki bir höyüktür. Bu höyükte dört ayrı kültür evresinden kalma 15 yerleşim ya da yapı katı saptanmıştır.
Eski Hitit dönemine ait Alacahöyük'teki sfenksli kapı | |
Konum | Alacahüyük, Alaca, Çorum, Türkiye |
---|---|
Koordinatlar | 40°14′04″K 34°41′44″D / 40.23444°K 34.69556°D |
Tür | Höyük |
Yerleşim
Yapılan arkeolojik kazı ve araştırmalar neticesinde, Alaca Höyük sakinleri yangından sonra yerleşmeyi terk etmemiş olduğu çıkan arkeolojik verilerden değerlendirilmektedir. Ölülerini aynı mezarlıkta D, H, B ve R mezarlarına, hoker durumda gömüldüğü tespit edilmiştir. Yerleşimin mezar biçimleri en eski tarihli ile en yeni tarihli arasında değişiklik bulunmamaktadır. Yangın öncesine ve sonrasına ait mezar buluntuları da farklı bir kültür süreci yansıtmamaktadır. Bu bilgilere göre yangının, ne kadar şiddetli ve kapsamlı olursa olsun, Eski Tunç Çağı’nı sonlandırmış olamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Diğer bir anlatımla, Eski Tunç Çağı, 5. kat yangınından sonra da bir süre devam etmiş ve Geçiş Dönemi’nin ardından Koloni Çağı’na kesintisiz geçilmiştir. Bu süreçte ortaya çıkan değişiklikler akademisyen arkeolog Tahsin Özgüç’ün belirttiği gibi, güneyden gelen kültürel etkilerin ortaya çıkardığı yerel bir gelişim olarak değerlendirilmelidir.
Tarihçe
Eski Tunç ve Hitit döneminde çok önemli kült ve sanat merkezi olan Alacahöyük' te 4 uygarlık çağı açığa çıkarılmıştır. Alacahöyük arkeolojik araştırmalarda İlk bulgular M.Ö 3500'lü yıllara götürse de bazı bulgular, tarihi 1500 yıl daha geri götürerek M.Ö. 5000'li yıllara kadar dayandığını gösteriyor. Orta Anadolu’da M.Ö yaklaşık 1750 yıllarına kadar süren Hatti Dönemi, Hititlerin Anadolu’ya gelip bir krallık kurmalarıyla son bulmuştur .Ancak, Hatti kültürünün izleri Hitit Uygarlığı içinde de devam etmiştir. Hitit İmparatorluk Çağında Alaca Höyük, mabet-sarayı, temiz ve atık su kanalları, biri kabartmalı olmak üzere anıtsal iki kapısı ve girişinde bulunan şehir suru ile önemli bir kült merkezi olduğu gözükmektedir.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTg0THpneEwwRnNZV05oYUNWRE15VkNObmtsUXpNbFFrTnJYMU53YUdsdWVIUnZjbDh3TlM1cWNHY3ZNalV3Y0hndFFXeGhZMkZvSlVNekpVSTJlU1ZETXlWQ1EydGZVM0JvYVc1NGRHOXlYekExTG1wd1p3PT0uanBn.jpg)
Arkeolojik kazılar
İlk keşif
Alacahöyük ilk olarak 1835 yılında W.G.Hemilton tarafından keşfedildi. 1907 de Th Makridi İstanbul müzeleri adına ilk çalışmalarını başlatmıştır.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlpTDJJekwwMXZlV1Z1WDA5eWFXVnVkRjlCYldGeWJtRmZNUzV3Ym1jdk16VXdjSGd0VFc5NVpXNWZUM0pwWlc1MFgwRnRZWEp1WVY4eExuQnVadz09LnBuZw==.png)
Alacahöyük'ün esas adı İmat Höyük'tür. Çevreye en yakın bilinen yerleşim birimi Alaca ilçesi olduğu için Alaca adıyla anılır. Atatürk buraya kendi cebinden verdiği 500 Lirayla ilk kazıları başlatmış ve girişiminin sonucu dünyada yankı bulmuştur. Alacahöyük’teki ilk kazılar, Osmanlı arkeolog Theodor Makridi tarafından 1907'de yapıldı. Buradaki kazılar 1935'ten sonra Dr. Hamit Zübeyir Koşay ve Remzi Oğuz Arık'ın başkanlığında yürütüldü. Bu kazılarda Bakır Taş Çağı'ndan Osmanlı dönemine kadar gelen uzanan dönemlere ait buluntular ele geçti. Alaca Höyük’te 1935 yılı kazılarına Sfenksli Kapı’nın kuzeyinde başlanılan kazılarda, 6-8 metre derinlikte, yazımızın konusunu oluşturan mezarlardan B, R, T işaretli olanları bulunmuş, 10.20 m. derinlikte Geç Kalkolitik Çağ kadar inilmiştir. 1936 yılı kazılarında A,A’,C mezarları günışığına kavuşturulmuş, 13.81 metre derinlikte anatoprağa ulaşılmıştır. 1937-1939 yılları arasında da H, D, E, F, K, L ve S mezarları bulunmuştur. Bugüne kadar mezarların stratigrafisi konusunda çeşitli araştırmalar yapılmış değişik sonuçlara ulaşılmıştır.
Tabakalanma
Remzi Oğuz Arık, Hamit Zübeyir Koşay ve M.Akok başkanlığında uzun yıllar süren kazı sonucunda höyükde 4 ana yerleşme evresinde toplanan veriler netlik kazanmış, Kalkolitik Çağ'dan Demir Çağı'na kadar süren; yaklaşık 15 yapı evresi ortaya çıkarılmıştır. Yapılan arkeolojik incelemeler 3. evre'deki buluntular İlk Tunç Çağı'nı işaret etmektedir. Yerleşme içinde Höyüğün en ünlü tabakası olağanüstü gömüt armağanlarına sahip kral mezarlarının olduğu 3. tabaka sayılmakla beraber tabakaya ait 4 yapı evreside bulunmuştur. Alacahöyük raporlarında bu tabaka çok kez Bakır Çağı olarak tanımlanmaktadır.
İlk Evre
İlk Evre verilerin M.Ö. 5000-M.Ö 3500'li yıllara kadar olabileceğini gösterirken,Alacahöyük’ün birinci kültür evresi olarak adlandırılan üst katlarında, Friglerden başlayarak Roma, Bizans, Anadolu çanak çömlek, özellikle içi boyalı toprak kaplar ve ayaklı meyvelikler göstermektedir. Bu katlarda ortaya çıkarılan silah ve kullanım eşyalarının çoğu taştandır.
İkinci Evre
İkinci Evre verileri M.Ö 2500 - M.Ö 2100 kral ve prens mezarlarına rastlanmıştır. Mezarlarda göze çarpan bulgular; gümüşten yapılan ölü armağanları, altın ve gümüşten yapılan değerli eşyalar. Özellikle mezarın çevresinde bulunan yabani hayvanların kafatasları ve boynuzları görülüyor. Erkeklerde daha çok takı bulunurken kadın mezarlarında o döneme ait silahlara rastlanmıştır.
Üçüncü Evre
Üçüncü Evre: M.Ö 2000 – M.Ö 1200 Bu dönemde Alacahöyük toprakları Hititlere aitti. Hititlere ait çok önemli arkeolojik eserler bulunmuştur. Kenti çevreleyen surlar Hititlerden kalmış olduğunu belgesel yönetmeni Tekin Gün araştırma yazısında geçmektedir. Ayrıca Sfenksli kapı Hititler döneminde inşa edilmiştir. O döneme ait en özgün ve naif sanat eserlerinden birisi de bu sfenksli kapılardır. Sfenkslerin çevreyi kötülüklerden koruduğuna inanılıyordu. Taşlar üzerinde çok ilginç motifler yer alır. Bazı motiflerde müzisyenlerin olduğu görülmüştür. Bu motifler o dönemlerle ilgili bizlere önemli tarihsel geliştirmeler katmaktadır.Ayrıca bu döneme ait çivi yazılı tabletler bulunmaktadır.
Dördüncü Evre
M.Ö 650 Bu evrede Hellenistik, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı yaşamıştır. Çok önemli bulgulara rastlanamamıştır. Bu kültürel evrede bu kentin önemi artık kalmamıştır. O döneme ait kalıntılar Ankara müzesinde sergilenmektedir.Çanak-çömlek ve para gibi eşyalar bulunur.
Alacahöyük’te ele geçen buluntular, Ankara'daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi ile 1941'de ziyarete açılan Alacahöyük Müzesi'nde sergilenmektedir. Alacahöyük ve Boğazköy'ü kapsayan alan 1988'de Boğazköy-Alacahöyük Millî Parkı adıyla millî park ilan edilmiştir.
Buluntular
Mimari
Alacahöyük yerleşmesinin Kalkolitik Çağ'a tarihlenen yapı katlarına; diğer tabakalara göre ancak çok az alanda inilebilmiştir. Bu açıdan bu çağa ait yerleşim planının çizilmesi olanaksızdır. Ancak bazı yapıların ortaya çıkışından en azından bu çağın yapım teknolojisini anlayabilmekteyiz. Koşay bu yapıların planlarını; M. Akok imzalı çizimler ile yayınlamasına karşın bilgi vermemektedir. Akok'un planları ve üç boyutlu çizimlerinden taş temel veya subasmanın üzerine, analı kuzulu yerleştirilen ince kerpiç tuğlalarından örülme sıvalı duvarların var olduğu yorumlanabilir. Dam örgüsü konusunda bir bilgi verilmemesine rağmen bunların günümüz Anadolu kerpiç mimarisindeki gibi düz damlı olduğu sanılmaktadır. Dama konan ince toprak örtünün (?) altında hatıl ve kamışların varlığı da günümüz mimarisine uymaktadır. Yapıların tabanları kil sıvalıdır. Planlarda birbirine yapışık dörtgen odalar ile karşılaşılmakta; evlerin içinde ocak yerleri bulunmaktadır. Alaca'nın 1963-67 yılları çalışmalarına ait raporda çamur sıvalı kamış duvarların varlığı bildirilmektedir. Daha sonraki yayınlarda ise bu konuya değinilmemiştir. Gerçekten bunların dal-örgü kulubelere mi ait olup olmadığı bilinmemektedir. 2012 yılı çalışmalarında, H4 19 açmasında yanmış kerpiç yığınlarının altında yer alan 53 cm'lik dolgu toprağının altında ikinci bir yangın tabakası açığa çıkarılmıştır. Bu yangın tabakasında yoğun bir şekilde Son Kalkolitik döneme ait çanak çömlek parçaları bulunmuştur. Ancak bu çanak çömlek parçaları henüz herhangi bir mimari tabakayla ilişkilendirilememiştir.
Çanak Çömlek
Kalkolitik Çağ yapı katlarında; birbirine yakın mal gruplarından çanak çömlek parçaları ele geçmiştir. Yapı katlarına göre bir ayrımın olmadığı ya da yayınlarda bu şekilde bir analizin yapılmadığı belirlenmektedir. Hamuru iri kum katkılı, boya astarlı, açkılı siyah mal ile orta kaba hamurlu; içi dışı kahverengi mal; dışı grimsi siyah içi siyah mal; ince hamurlu dışı siyah açkılı içi sarımtrak esmer maldan parçalar bulunduğu bildirilmektedir. Dışı gri içi siyah açkılı malın Kalkolitik Çağ'ın en altyapı katlarında ele geçtiği söylenmektedir. Biçimlerde çok çeşitlilik yoktur. Düz dipli, ağzı yayvan silindir biçimli kaseler, yüksek ayaklı meyvalıklar, çömlekler, tek ve çift kulplu testicik gibi İç Anadolu Bölgesi'nin kendine özgü özelliklerini de veren biçimler görülmektedir. İçi kırmızı alacalı; dışı siyah içi ve dışı açkılı; üzerinde kırmızı bant olan tek tük parçalar da ele geçmiştir. Alaca'nın bu yapı katlarında ele geçen çömlek parçalarının kulpları dikkat çekicidir. Bazı kulplar şematik hayvan biçiminde yapılmıştır. Kabarcık düğme kulp, çengel kulp gibi çeşitleri görülmektedir. Bazı mal gruplarında çizi, oyuk ve kabartma tekniği ile yapılmış bezeme bulunmaktadır. Şevronlar, birbirine parelel çizgiler, dalgalı hatlar, sokma nokta bezemeler en çok görülen bezeme türüdür.
Kil
Ağırlık askısı, halka, çıngırak, ağırşak ve çok az sayıda figürin bulunmuştur.
Yontma Taş
Çakmaktaşının obsidiyene nazaran daha fazla kullanılmış olduğu bir endüstri ile karşılaşılmıştır. Dilgi endüstrisi hakimdir. Yarı şeffaf obsidiyenin hammadde olarak kullanılmış olduğu örnekler vardır. Üçgen biçimli çakmaktaşı ok uçları topluluğun yaşam tarzı konusunda fikir vermektedir.
Sürtme Taş
Alacahöyük Kalkolitik Çağ toplulukları günlük işlerinde yassı baltanın yanı sıra sap delikli taş baltalar da kullanmışlardır. Ezgi taşları, öğütme taşları diğer kaba alet grubunu oluşturmaktadır.
Kemik ve Boynuz
Yapılan açma ve kazı çalışmalarında çok sayıda bızın yanı sıra kemik çekiçler, saplar, boynuz oraklar bulunmuştur. İTÇ'nda da kullanılan kemik çekiçlerin işlevleri bilinmemektedir.
İnsan Kalıntıları
Alacahöyük Kalkolitik Çağ tabakasının ölü gömme gelenekleri de ancak çizimlerle gösterilmiştir. Bu çizimlerden ölülerin hocker biçiminde yanlarına mezar hediyesi konularak gömüldükleri anlaşılmaktadır. Mezarlarda, kapların yanı sıra bulunan bakırdan bilezikler bu çağdaki takılara örnektir. Mezar tipi olarak taş sanduka mezarların yanı sıra toprak mezarlar da vardır. Tekil gömütlerin yanında ikililer de ortaya çıkarılmıştır.
Tarihî barajlar
Çorum ilinin 45 kilometre güneyindeki Alaca höyük antik kentinde Tanrıça Hepat'a ithaf edilen baraj, MÖ 1240'lara tarihlendiriliyor. Tarım arazilerini sulamak ve içme suyu sağlamak amacıyla kullanılan eser, yaklaşık 150 metre uzunluğunda bir bente sahiptir.Gölpınar Hitit barajı'nın, III. Hattuşili veya IV. Tuthaliya tarafından yaptırıldığı tahmin edilmekte olup, IV. Tuthaliya'nın Anadolu'da yaşanan büyük kuraklığın ardından birçok baraj yaptırdığı biliniyor. Derinliği farklı noktalarda beş metreye kadar ulaşan baraj, aynı döneme tarihlenen diğer örneklerinden farklı olarak yeraltı suyuyla besleniyor ve su kaynağı kendi havzasının içinde bulunuyor. Barajın açığa çıkarılan kısmında iki kanal, bir havuz ve üç heykel kaidesi bulunmuştur. Yaklaşık üçte ikisi dolan barajda bugün 2 milyon 500 bin metreküp su tutulmuş durumdadır.
Galeri
- Alacahöyük'teki mezarlardan birçok güneş diski çıkarılmıştır. Bu disk, erken dönem 'ndan.
- Alacahöyük Müzesi. Eski Tunç Çağı (MÖ 3000-2000) eşyaları.
- Alacahöyük arkeolojik kazı sitesi.
- Alacahöyük'te bulunan kadın figürü şeklinde modellenmiş çanak.
- Kazılarda bulunan Tunç Çağına ait bronz kama.
- Güneş kursu, MÖ 2400-2200, Erken Tunç Çağı, Çorum / Alacahöyük (Eskişehir Arkeoloji Müzesi)
Kaynakça
- ^ a b c BALTACIOĞLU, Hatçe (2017). Alaca Höyük Erken Tunç Çağı Yönetici Mezarları ve Hitit Kültür Katı İle İlişkisi. Ege Üniversitesi Rektörlüğü Basımevi Müdürlüğü. ss. 11,21. ISBN . 18 Eylül 2021 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 18 Eylül 2021.
- ^ a b c d e "Türk Tarih Kurumu tarafından yapılan Alaca Höyük hafriyatı". 18 Eylül 2021 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 18 Eylül 2021.
- ^ a b Alaca Höyük Tarihi (PDF). Çorum İl Kültür Turizm Müdürlüğü. ss. 1,2. 18 Eylül 2021 tarihinde kaynağından (PDF). Erişim tarihi: 18 Eylül 2021.
- ^ . Bir Belgeselcinin Gözünden Türkiye’deki Antik Kentler(1). Sivil gündem- Kültür. 18 Eylül 2021. 16 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ a b c AKOK, Mahmut (1977). Turkısh Review Of Archaeology (PDF). Kültür Bakanlığı Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü. ss. 5,6,7. ISBN . 18 Eylül 2021 tarihinde kaynağından (PDF). Erişim tarihi: 18 Eylül 2021.
- ^ "Alacahöyük". TAY Projesi. Türkiye Arkeolojik Yerleşmeleri - 28 Ağustos 2021. 28 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 28 Ağustos 2021.
- ^ . Araştırma yazı:Tekin Gün. Mootol-Kültür Sanat,19 Nisan 2013. 8 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ a b c d . 16 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ a b c d e f g h i "Türkiye Arkeolojik Yerleşmeleri - TAY Projesi". 18 Eylül 2021 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 18 Eylül 2021.
Konuyla ilgili yayınlar
- Leonard Woolley: The Art of The Middle East, including Persia, Mesopotamia and Palestine 15 Eylül 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde ., Crown, New York, 1961 (İngilizce)
Chisholm, Hugh, (Ed.) (1911). "Euyuk". Encyclopædia Britannica. 9 (11. bas.). Cambridge University Press. ss. 958–959.
- Alacahöyük Makale: mootol.com/Yazi2370/alacahoyuk 8 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
Dış bağlantılar
Wikimedia Commons'ta Alacahöyük ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |
- Photo gallery of Sphinx Gate and other Hittite structures at Alaca Höyük 5 Mart 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- Alacahöyük resimleri 20 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- 2011 yılı Alacahöyük kazı raporu[]
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Alacahoyuk Corum un Alaca ilcesinin 15 km kuzeybatisindaki Alacahuyuk koyundeki bir hoyuktur Bu hoyukte dort ayri kultur evresinden kalma 15 yerlesim ya da yapi kati saptanmistir AlacahoyukEski Hitit donemine ait Alacahoyuk teki sfenksli kapiKonumAlacahuyuk Alaca Corum TurkiyeKoordinatlar40 14 04 K 34 41 44 D 40 23444 K 34 69556 D 40 23444 34 69556TurHoyukYerlesimYapilan arkeolojik kazi ve arastirmalar neticesinde Alaca Hoyuk sakinleri yangindan sonra yerlesmeyi terk etmemis oldugu cikan arkeolojik verilerden degerlendirilmektedir Olulerini ayni mezarlikta D H B ve R mezarlarina hoker durumda gomuldugu tespit edilmistir Yerlesimin mezar bicimleri en eski tarihli ile en yeni tarihli arasinda degisiklik bulunmamaktadir Yangin oncesine ve sonrasina ait mezar buluntulari da farkli bir kultur sureci yansitmamaktadir Bu bilgilere gore yanginin ne kadar siddetli ve kapsamli olursa olsun Eski Tunc Cagi ni sonlandirmis olamayacagi sonucuna ulasilmistir Diger bir anlatimla Eski Tunc Cagi 5 kat yanginindan sonra da bir sure devam etmis ve Gecis Donemi nin ardindan Koloni Cagi na kesintisiz gecilmistir Bu surecte ortaya cikan degisiklikler akademisyen arkeolog Tahsin Ozguc un belirttigi gibi guneyden gelen kulturel etkilerin ortaya cikardigi yerel bir gelisim olarak degerlendirilmelidir TarihceEski Tunc ve Hitit doneminde cok onemli kult ve sanat merkezi olan Alacahoyuk te 4 uygarlik cagi aciga cikarilmistir Alacahoyuk arkeolojik arastirmalarda Ilk bulgular M O 3500 lu yillara goturse de bazi bulgular tarihi 1500 yil daha geri goturerek M O 5000 li yillara kadar dayandigini gosteriyor Orta Anadolu da M O yaklasik 1750 yillarina kadar suren Hatti Donemi Hititlerin Anadolu ya gelip bir krallik kurmalariyla son bulmustur Ancak Hatti kulturunun izleri Hitit Uygarligi icinde de devam etmistir Hitit Imparatorluk Caginda Alaca Hoyuk mabet sarayi temiz ve atik su kanallari biri kabartmali olmak uzere anitsal iki kapisi ve girisinde bulunan sehir suru ile onemli bir kult merkezi oldugu gozukmektedir Alacahoyuk te Hitit donemine ait sfenksli kapi girisi Arkeolojik kazilarIlk kesif Alacahoyuk ilk olarak 1835 yilinda W G Hemilton tarafindan kesfedildi 1907 de Th Makridi Istanbul muzeleri adina ilk calismalarini baslatmistir MO 14 yuzyilin ilk yarisinda Alacahoyuk un Orta Dogu daki siyasi konumunu gosteren ve Amarna mektuplarini esas alarak hazirlanmis olan harita Alacahoyuk un esas adi Imat Hoyuk tur Cevreye en yakin bilinen yerlesim birimi Alaca ilcesi oldugu icin Alaca adiyla anilir Ataturk buraya kendi cebinden verdigi 500 Lirayla ilk kazilari baslatmis ve girisiminin sonucu dunyada yanki bulmustur Alacahoyuk teki ilk kazilar Osmanli arkeolog Theodor Makridi tarafindan 1907 de yapildi Buradaki kazilar 1935 ten sonra Dr Hamit Zubeyir Kosay ve Remzi Oguz Arik in baskanliginda yurutuldu Bu kazilarda Bakir Tas Cagi ndan Osmanli donemine kadar gelen uzanan donemlere ait buluntular ele gecti Alaca Hoyuk te 1935 yili kazilarina Sfenksli Kapi nin kuzeyinde baslanilan kazilarda 6 8 metre derinlikte yazimizin konusunu olusturan mezarlardan B R T isaretli olanlari bulunmus 10 20 m derinlikte Gec Kalkolitik Cag kadar inilmistir 1936 yili kazilarinda A A C mezarlari gunisigina kavusturulmus 13 81 metre derinlikte anatopraga ulasilmistir 1937 1939 yillari arasinda da H D E F K L ve S mezarlari bulunmustur Bugune kadar mezarlarin stratigrafisi konusunda cesitli arastirmalar yapilmis degisik sonuclara ulasilmistir TabakalanmaRemzi Oguz Arik Hamit Zubeyir Kosay ve M Akok baskanliginda uzun yillar suren kazi sonucunda hoyukde 4 ana yerlesme evresinde toplanan veriler netlik kazanmis Kalkolitik Cag dan Demir Cagi na kadar suren yaklasik 15 yapi evresi ortaya cikarilmistir Yapilan arkeolojik incelemeler 3 evre deki buluntular Ilk Tunc Cagi ni isaret etmektedir Yerlesme icinde Hoyugun en unlu tabakasi olaganustu gomut armaganlarina sahip kral mezarlarinin oldugu 3 tabaka sayilmakla beraber tabakaya ait 4 yapi evreside bulunmustur Alacahoyuk raporlarinda bu tabaka cok kez Bakir Cagi olarak tanimlanmaktadir Ilk Evre Ilk Evre verilerin M O 5000 M O 3500 li yillara kadar olabilecegini gosterirken Alacahoyuk un birinci kultur evresi olarak adlandirilan ust katlarinda Friglerden baslayarak Roma Bizans Anadolu canak comlek ozellikle ici boyali toprak kaplar ve ayakli meyvelikler gostermektedir Bu katlarda ortaya cikarilan silah ve kullanim esyalarinin cogu tastandir Ikinci Evre Ikinci Evre verileri M O 2500 M O 2100 kral ve prens mezarlarina rastlanmistir Mezarlarda goze carpan bulgular gumusten yapilan olu armaganlari altin ve gumusten yapilan degerli esyalar Ozellikle mezarin cevresinde bulunan yabani hayvanlarin kafataslari ve boynuzlari goruluyor Erkeklerde daha cok taki bulunurken kadin mezarlarinda o doneme ait silahlara rastlanmistir Ucuncu Evre Ucuncu Evre M O 2000 M O 1200 Bu donemde Alacahoyuk topraklari Hititlere aitti Hititlere ait cok onemli arkeolojik eserler bulunmustur Kenti cevreleyen surlar Hititlerden kalmis oldugunu belgesel yonetmeni Tekin Gun arastirma yazisinda gecmektedir Ayrica Sfenksli kapi Hititler doneminde insa edilmistir O doneme ait en ozgun ve naif sanat eserlerinden birisi de bu sfenksli kapilardir Sfenkslerin cevreyi kotuluklerden koruduguna inaniliyordu Taslar uzerinde cok ilginc motifler yer alir Bazi motiflerde muzisyenlerin oldugu gorulmustur Bu motifler o donemlerle ilgili bizlere onemli tarihsel gelistirmeler katmaktadir Ayrica bu doneme ait civi yazili tabletler bulunmaktadir Dorduncu Evre M O 650 Bu evrede Hellenistik Roma Bizans Selcuklu ve Osmanli yasamistir Cok onemli bulgulara rastlanamamistir Bu kulturel evrede bu kentin onemi artik kalmamistir O doneme ait kalintilar Ankara muzesinde sergilenmektedir Canak comlek ve para gibi esyalar bulunur Alacahoyuk te ele gecen buluntular Ankara daki Anadolu Medeniyetleri Muzesi ile 1941 de ziyarete acilan Alacahoyuk Muzesi nde sergilenmektedir Alacahoyuk ve Bogazkoy u kapsayan alan 1988 de Bogazkoy Alacahoyuk Milli Parki adiyla milli park ilan edilmistir BuluntularMimari Alacahoyuk yerlesmesinin Kalkolitik Cag a tarihlenen yapi katlarina diger tabakalara gore ancak cok az alanda inilebilmistir Bu acidan bu caga ait yerlesim planinin cizilmesi olanaksizdir Ancak bazi yapilarin ortaya cikisindan en azindan bu cagin yapim teknolojisini anlayabilmekteyiz Kosay bu yapilarin planlarini M Akok imzali cizimler ile yayinlamasina karsin bilgi vermemektedir Akok un planlari ve uc boyutlu cizimlerinden tas temel veya subasmanin uzerine anali kuzulu yerlestirilen ince kerpic tuglalarindan orulme sivali duvarlarin var oldugu yorumlanabilir Dam orgusu konusunda bir bilgi verilmemesine ragmen bunlarin gunumuz Anadolu kerpic mimarisindeki gibi duz damli oldugu sanilmaktadir Dama konan ince toprak ortunun altinda hatil ve kamislarin varligi da gunumuz mimarisine uymaktadir Yapilarin tabanlari kil sivalidir Planlarda birbirine yapisik dortgen odalar ile karsilasilmakta evlerin icinde ocak yerleri bulunmaktadir Alaca nin 1963 67 yillari calismalarina ait raporda camur sivali kamis duvarlarin varligi bildirilmektedir Daha sonraki yayinlarda ise bu konuya deginilmemistir Gercekten bunlarin dal orgu kulubelere mi ait olup olmadigi bilinmemektedir 2012 yili calismalarinda H4 19 acmasinda yanmis kerpic yiginlarinin altinda yer alan 53 cm lik dolgu topraginin altinda ikinci bir yangin tabakasi aciga cikarilmistir Bu yangin tabakasinda yogun bir sekilde Son Kalkolitik doneme ait canak comlek parcalari bulunmustur Ancak bu canak comlek parcalari henuz herhangi bir mimari tabakayla iliskilendirilememistir Canak Comlek Kalkolitik Cag yapi katlarinda birbirine yakin mal gruplarindan canak comlek parcalari ele gecmistir Yapi katlarina gore bir ayrimin olmadigi ya da yayinlarda bu sekilde bir analizin yapilmadigi belirlenmektedir Hamuru iri kum katkili boya astarli ackili siyah mal ile orta kaba hamurlu ici disi kahverengi mal disi grimsi siyah ici siyah mal ince hamurlu disi siyah ackili ici sarimtrak esmer maldan parcalar bulundugu bildirilmektedir Disi gri ici siyah ackili malin Kalkolitik Cag in en altyapi katlarinda ele gectigi soylenmektedir Bicimlerde cok cesitlilik yoktur Duz dipli agzi yayvan silindir bicimli kaseler yuksek ayakli meyvaliklar comlekler tek ve cift kulplu testicik gibi Ic Anadolu Bolgesi nin kendine ozgu ozelliklerini de veren bicimler gorulmektedir Ici kirmizi alacali disi siyah ici ve disi ackili uzerinde kirmizi bant olan tek tuk parcalar da ele gecmistir Alaca nin bu yapi katlarinda ele gecen comlek parcalarinin kulplari dikkat cekicidir Bazi kulplar sematik hayvan biciminde yapilmistir Kabarcik dugme kulp cengel kulp gibi cesitleri gorulmektedir Bazi mal gruplarinda cizi oyuk ve kabartma teknigi ile yapilmis bezeme bulunmaktadir Sevronlar birbirine parelel cizgiler dalgali hatlar sokma nokta bezemeler en cok gorulen bezeme turudur Kil Agirlik askisi halka cingirak agirsak ve cok az sayida figurin bulunmustur Yontma Tas Cakmaktasinin obsidiyene nazaran daha fazla kullanilmis oldugu bir endustri ile karsilasilmistir Dilgi endustrisi hakimdir Yari seffaf obsidiyenin hammadde olarak kullanilmis oldugu ornekler vardir Ucgen bicimli cakmaktasi ok uclari toplulugun yasam tarzi konusunda fikir vermektedir Surtme Tas Alacahoyuk Kalkolitik Cag topluluklari gunluk islerinde yassi baltanin yani sira sap delikli tas baltalar da kullanmislardir Ezgi taslari ogutme taslari diger kaba alet grubunu olusturmaktadir Kemik ve Boynuz Yapilan acma ve kazi calismalarinda cok sayida bizin yani sira kemik cekicler saplar boynuz oraklar bulunmustur ITC nda da kullanilan kemik cekiclerin islevleri bilinmemektedir Insan Kalintilari Alacahoyuk Kalkolitik Cag tabakasinin olu gomme gelenekleri de ancak cizimlerle gosterilmistir Bu cizimlerden olulerin hocker biciminde yanlarina mezar hediyesi konularak gomuldukleri anlasilmaktadir Mezarlarda kaplarin yani sira bulunan bakirdan bilezikler bu cagdaki takilara ornektir Mezar tipi olarak tas sanduka mezarlarin yani sira toprak mezarlar da vardir Tekil gomutlerin yaninda ikililer de ortaya cikarilmistir Tarihi barajlarCorum ilinin 45 kilometre guneyindeki Alaca hoyuk antik kentinde Tanrica Hepat a ithaf edilen baraj MO 1240 lara tarihlendiriliyor Tarim arazilerini sulamak ve icme suyu saglamak amaciyla kullanilan eser yaklasik 150 metre uzunlugunda bir bente sahiptir Golpinar Hitit baraji nin III Hattusili veya IV Tuthaliya tarafindan yaptirildigi tahmin edilmekte olup IV Tuthaliya nin Anadolu da yasanan buyuk kurakligin ardindan bircok baraj yaptirdigi biliniyor Derinligi farkli noktalarda bes metreye kadar ulasan baraj ayni doneme tarihlenen diger orneklerinden farkli olarak yeralti suyuyla besleniyor ve su kaynagi kendi havzasinin icinde bulunuyor Barajin aciga cikarilan kisminda iki kanal bir havuz ve uc heykel kaidesi bulunmustur Yaklasik ucte ikisi dolan barajda bugun 2 milyon 500 bin metrekup su tutulmus durumdadir GaleriAlacahoyuk teki mezarlardan bircok gunes diski cikarilmistir Bu disk erken donem ndan Alacahoyuk Muzesi Eski Tunc Cagi MO 3000 2000 esyalari Alacahoyuk arkeolojik kazi sitesi Alacahoyuk te bulunan kadin figuru seklinde modellenmis canak Kazilarda bulunan Tunc Cagina ait bronz kama Gunes kursu MO 2400 2200 Erken Tunc Cagi Corum Alacahoyuk Eskisehir Arkeoloji Muzesi Kaynakca a b c BALTACIOGLU Hatce 2017 Alaca Hoyuk Erken Tunc Cagi Yonetici Mezarlari ve Hitit Kultur Kati Ile Iliskisi Ege Universitesi Rektorlugu Basimevi Mudurlugu ss 11 21 ISBN 9786056071713 18 Eylul 2021 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 18 Eylul 2021 a b c d e Turk Tarih Kurumu tarafindan yapilan Alaca Hoyuk hafriyati 18 Eylul 2021 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 18 Eylul 2021 a b Alaca Hoyuk Tarihi PDF Corum Il Kultur Turizm Mudurlugu ss 1 2 18 Eylul 2021 tarihinde kaynagindan PDF Erisim tarihi 18 Eylul 2021 Bir Belgeselcinin Gozunden Turkiye deki Antik Kentler 1 Sivil gundem Kultur 18 Eylul 2021 16 Eylul 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi a b c AKOK Mahmut 1977 Turkish Review Of Archaeology PDF Kultur Bakanligi Eski Eserler ve Muzeler Genel Mudurlugu ss 5 6 7 ISBN 9786056071713 18 Eylul 2021 tarihinde kaynagindan PDF Erisim tarihi 18 Eylul 2021 Alacahoyuk TAY Projesi Turkiye Arkeolojik Yerlesmeleri 28 Agustos 2021 28 Agustos 2021 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 28 Agustos 2021 Arastirma yazi Tekin Gun Mootol Kultur Sanat 19 Nisan 2013 8 Agustos 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi a b c d 16 Eylul 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi a b c d e f g h i Turkiye Arkeolojik Yerlesmeleri TAY Projesi 18 Eylul 2021 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 18 Eylul 2021 Konuyla ilgili yayinlarLeonard Woolley The Art of The Middle East including Persia Mesopotamia and Palestine 15 Eylul 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde Crown New York 1961 Ingilizce Chisholm Hugh Ed 1911 Euyuk Encyclopaedia Britannica 9 11 bas Cambridge University Press ss 958 959 Alacahoyuk Makale mootol com Yazi2370 alacahoyuk 8 Agustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde Dis baglantilarWikimedia Commons ta Alacahoyuk ile ilgili ortam dosyalari bulunmaktadir Photo gallery of Sphinx Gate and other Hittite structures at Alaca Hoyuk 5 Mart 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde Alacahoyuk resimleri 20 Subat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde 2011 yili Alacahoyuk kazi raporu olu kirik baglanti