Bu maddenin konusunda kuşkular bulunmaktadır.Mayıs 2011) () ( |
Bu madde, uygun değildir.Mayıs 2011) ( |
Aybastı, Ordu'nun denizden uzak iç kısmındaki (güneyindeki) bir ilçesidir. Halkın önemli bir bölümünü Türkmen olan Çepniler oluşturur. İsminin nereden geldiği kesin olarak bilinmemekle birlikte Göktürkler ve Oğuzlar için kutsal olan Ay, Güneş, duman gibi kavramlardan veya Ay tutulmasından geldiği sanılmaktadır. Eski dönemde adı ibasti/ebasya olarak bilinmektedir.
Aybastı | |
---|---|
![]() Türkiye'de bulunduğu yer | |
![]() İlçe sınırları haritası | |
Ülke | Türkiye |
İl | Ordu |
Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
İdare | |
• Kaymakam | Murat Karnap |
• Belediye başkanı | İzzet Gündoğar (AK Parti) |
Yüzölçümü | |
• Toplam | 359 km² |
Rakım | 1430 m |
Nüfus (2018) | |
• Toplam | 22,783 |
• Kır | - |
• Şehir | 22.326 |
Zaman dilimi | (TSİ) |
Posta kodu | 52500 |
İl alan kodu | 0452 |
İl plaka kodu | 52 |
Tarih
Tarih öncesi devirlere ait mağara yapıtlarının mevcut olması dolayısıyla bazı kaynaklara göre ilçenin tarihi milattan önceki yıllara dayandırılmaktadır. İkinci milenyumun başında Türklerin akınlarıyla Türkleşmiş ve bugün de Türkiye sınırları dahilindedir.
Türklerden Önce Aybastı
İlçenin adının Phacisane (Fatsa), Hapsamina (Hapsamana- Gölköy), Oinoie (Ünye) gibi aynı tür isimlere benzer şekilde ve bu isimlerle aynı devirlerde (Pontus Krallığı dönemi) verildiği muhtemeldir. Çünkü ilçe topraklarında bu devirlere ait yaşam izleri mevcuttur. Aybastı’nın verimli ve sağlıklı yaşama elverişli toprakları her devirde insan topluluklarının ilgisini çekmiştir. Yunan kaynaklarına göre Aybastı’yı da içine alan bölgede egemenlik sürmüş ilk halklar , Kolk, ve . Bu kavimler uzun bir süre Hitit, Pers, Med ve Pontus devletlerine bağlı olarak yörede egemen oldular ve demircilikle uğraştılar. MS 70'li yıllarda bölge Peçenek ve ’nin akınarıyla işgal edildi. Dillerini ve geleneklerini unutmayan bu Türk boyları daha sonra gelen Türk Boyları ile bütünleşmişlerdir.[]Roma İmparatorluğu’na bağlı unsurların Anadolu’yu ele geçirmeleri sonucu Aybastı çevresindeki yerleşim yerleriyle beraber önce ’na daha sonra da Trabzon Eyaleti’ne bağlandı. Roma İmparatorluğu’nun ikiye bölünmesi sonucu MS 395 Aybastı Doğu Roma İmparatorluğu’nun topraklarında kaldı.
Türkler Aybastı'da
Orta Asya'dan kopup gelen Türk Boyları İran toprakları üzerinde kurdukları Büyük Selçuklu Devleti'yle Bizans İmparatorluğu'na komşu büyük bir imparatorluk kurarak Anadolu'ya akınlar düzenlediler. 1054'te Van Gölü civarına gelen ordularını üç bölüme ayırarak bir kolunu Kafkas Dağları, ve yöneltti. Bu akınlara, 1071'de Malazgirt Meydan Muharebesi'nin kazanılmasıyla geriden gelen Türk kuvvetleri destek verdiler. Selçuklu sultanı Alpaslan'ın komutanlarından Artuk Bey, Afşin, Kutalmış Oğlu Süleyman Şah gibi komutanlar yöreyi de içine geniş bir alanda fetih hareketlerine başladılar. Kutalmış oğlu Süleyman fethettiği toprakları kendine bağlayarak Anadolu Selçuklu Devleti'ni kurdu. Bu sırada Süleyman Şah'ın dayısı Danışmend Taylı Beyin oğlu Gümüştekin Ahmet Gazi Orta Anadolu’da Sivas, Amasya, Tokat ve Niksar yörelerini fethederek Anadolu Selçuklu Devleti’ne bağlı ’ni kurdu. Selçukluların taht mücadelelerinden yararlanarak bağımsızlığını ilan etti. Selçuklular ile birlikte Haçlılar’a ve Anadolu Selçuklu Devleti’ne karşı çetin mücadeleler verdiler. Daha önce Sivas olan başkentlerini güvenlik nedeniyle Niksar’a taşıdılar. Ahmet Gazi’nin yerine geçen oğlu Melik Emir Gazi Beyliği’nin sınırlarını bilhassa sahile doğru genişletmek amacıyla Canik denilen bölgeye seferler düzenledi. İlk etapta doğuda Mesudiye, ve Aybastı; Batı'da ise Ünye, Fatsa bölgeleri Danişmentlilerin eline geçti. Aybastı, Canik diye bilinen yörenin Niksar’a göre ilk bölümlerinden olması nedeniyle Türklerin eline geçen ilk yerlerdendir. Daha sonraki yıllarda bazı yerlerin Bizans’a geçmesi üzerine Danışmentli Melik Muhammed yöreye bir sefer daha düzenleyerek daha etkin hakimiyet sağladı. Danişmentli Hükümdarı Emir Nizamettin Yagıbasan 1157'de Ünye üzerine bir sefer düzenleyerek Ünye’den itibaren Bafra’ya kadar tüm sahili ele geçirdi, bir yıl sonra bu yerler antlaşma ile vergi karşılığı Bizans‘a terk edildi. 1175'te Emir Muhammed’in ölümü üzerine başlayan taht kavgalarına Sultanı Kılıçaslan Danişmentli Beyliği’ne son vererek bölgeyi topraklarına kattı. İlçenin toprakları üzerinde, Kutlu Doğmuş Evliyası, Kümbet Evliyası etraflarında Danişmentliler devrinde yapılan savaşlarda şehit düşmüş asker ve komutanların mezarlarına rastlanmaktadır.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTltTDJZeUwwRjVZbUZ6ZENWRE5DVkNNVjlOWVNWRE5DVTVSbUZ5WVM1cWNHY3ZNakF3Y0hndFFYbGlZWE4wSlVNMEpVSXhYMDFoSlVNMEpUbEdZWEpoTG1wd1p3PT0uanBn.jpg)
Moğolların Anadolu’yu işgali sonucu Anadolu Selçuklu Devleti yıkılınca ilçenin de içinde bulundğu topraklar İlhanlı Devleti, Eratna (İlhanlı) Beyliği, Kadı Burhanettin Beylikleri’nin topraklarında kaldı. Kadı Burhanettin ordusu ile İskefsür’e kadar gelmiştir. Aybastı ve yöresinin dağlık oluşu fetih sırasında Türkleri çok uğraştırmış, bu yüzden fetih uzun yıllar sürmüştür. Hatta Emir Melik Gazi’nin ilçemize düzenlediği bir sefer sırasında Kutlular’da Yaras mevkiinde yaralandığı, öteki komutanların askerlerine "Yarısını asın, yarısını kesin!" şeklinde emir verdiklerini, Emir'in acilen Niksar’a götürüldüğü sırada kanının damladığı yerlerin evliya olarak değerlendirildiği mahalle insanları tarafından anlatılmaktadır.
Osmanlı Dönemi
Osmanlı Devleti'nin egemenliğine girdiği dönemlerde, 1485 Yılı Tahrir Defterlerinde ilçenin adı Bölük-i Fidâverende'dir. Fidâverende’nin merkezi belli olmamakla birlikte olma ihtimali üzerinde durulmaktadır. İbassa ise Fidaverende’ye bağlı köyler envanterinde 1455’te 49 haneli bir köydür. Köy Yörgüç Paşa’nın Gulâmı (temsilcisi) Togan’ın tımarıdır. Köyde cami vardır. Seydi Ali Fakih imamlık Dervişoğlu Akdoğan Zaviyedarlık yapar. Köyde dervişler yaşar. Kızılot Karyesi’nde (Köyünde) 3 adet Derbentçi vardır. İbastı bu tarihlerde İskefsur kazası Şebinkârahisar Sancağı, Erzincan Eyaleti’ne bağlı bir nahiyedir.
İlçemiz Tokat, İskefsur, Niksar yöresini sahile Fatsa Limanı’na bağlayan en kısa ve emniyetli yol üzerinde olması nedeniyle çok önemlidir. İlçemiz topraklarında çok eski tarihlerde kullanılan bir ipek yoluna ait kalıntılar mevcuttur. Prof. Bahaettin YEDİYILDIZ Hocamızın eserine göre Fidâverende’nin nüfusu hane olarak komşu nahiyelerden daha fazladır. (İbassa 626 hane, Hapsamana 346 hanedir. İlçemiz 1485’te 643, 1520’de 1006, 1547’de 1590, 1613’te ise 1745 hane nüfusa sahiptir. Buradan harekele ilçemizde aşırı bir nüfus artışı olduğu göze çarpar.) Aybastı Osmanlı Padişahları’nın Doğu’ya düzenledikleri seferlerin yakınından geçmesi nedeniyle doğrudan etkilenmiştir. (Yavuz Sultan Selim’in Selemen Yaylası’nda konakladığı bilinmektedir.) Yöremizin idari merkeze uzaklığı ve ormanlık oluşu her devirde kanun ve asker kaçaklarının barınağı haline gelmiş. Yerli beyler her zaman problem çıkarmışlar, bu yüzden Osmanlı Devleti yöremizde her zaman fazla askeri kuvvet bulundurmuştur. III. Mehmet Döneminde Sancak Beyliği elinden alındığı iddiasıyla isyan çıkarıp devleti hayli uğraştıran ünlü Celali, Karayazıcı devlet kuvvetlerinden kaçarak Canik Dağları’nda Perşembe Yaylası’na sığınmış ve burada ölmüştür. (1603) İlçemizle ilgili daha net bilgileri Kudret EMİROĞLU’nun yeni yazıya çevirdiği 1869-1870-1871-1872-1873 ve 1874 tarihli Trabzon Eyaleti Salnameleri’nde rastlamaktayız.
Sefalık’ta tarihî bir fırın Bu kayıtlara göre bu yıllarda Aybastı Ordu kazasına bağlı nahiye idi. Nahiyede 143 hane Rum 983 hane Türk nüfus yaşar. Nahiyede 13 cami, 10 hatip, 5 adet Kilise, 7 adet Rahip, 11 adet Müslüman mektebi, 2 Rum mektebi, 1 adet medrese, 1 adet de müderris bulunmaktadır. Ayrıca nahiyede belediye teşkilatının mevcut olduğu reisin İbrahim Ağa Azanın da Abdulkadir Ağa olduğu kayıtlarından anlaşılmaktadır. 1870 yılında nahiyedeki nüfus toplamı 1126 hane = 4307 kişidir. Nahiye müdürü Necip Ağa, Katibi Süleyman Efendi’dir. 1874 yılında ise Aybastı, Görele, Vakfıkebir ve Sürmene ile padişah iradesi ile kaza yapılmış olup, Kaymakamı Ali Ağa Katibi Ahmet Efendi’dir. 1872 yılı Salnamesinde o devirlerde kullanılan takvimde 31 Mayıs’ta Perşembe Panayırı kaydına rastlanmıştır. Aynı eserde “Aybastı Nahiyesinde tul ve arzları birer buçuk saat mesafeli beş altı adet orman olup bu ormanlarda yalnız gürgen ağaçları vardır. Hasıl olan kereste yalnız derun-i nahiye ebniyasına sarf olunarak yolları gayet sa’bel- mürur olduğundan ahir mahalle nakil edilememektedir.”ifadeleri yer almaktadır. Aybastı nahiyesinin kaza ve vilayete olan uzaklıkları yaya olarak belirlenmiştir. Buna göre Aybastı’nın Ordu Kazasına uzaklığı 18 saattir. Trabzon’a uzaklığı ise 63 saat olarak tespit edilmiştir. İlçede o yıllarla ilgili nahiyede tüfenk, tabanca, çakmak imal edilir. Nahiye dahilinde sarf edilir. Ayrıca Kuzköy’de Şeyh Halil, Şıhlı’da Şeyh Kutlu Doğmuş, Akfatma’da Şeyh Hasan adlı veliler metfundur. denilmektedir. 1874 yılında kaza yapıldığını gördüğümüz Aybastı’nın merkezinin belli bir yerde değil yöre ileri gelenlerinin merkezi idareye baskı ve etkileri sonucu Sefalık Köyü (Konak yanı) ile Esenli Köyü (Cami yanı) arasında yer değiştirdiği görülmüştür. Merkez bir ara 1854 yılında gelerek Sefalık’a yerleşen Hazinedar Oğulları’nın bulunduğu Sefalık’a geçmiş (burada halen mevcut olan tarihi hamamlar, fırınlar bu devirde yapılmıştır) Daha sonraki yıllarda (1900) ilçe ya da nahiye merkezi Esenli ağalarının etkinlikleri sonucu eski yerine geçmiş. İlçe merkezinin bugünkü yere kurulmasında Remzi Efendi ve Rüştü Efendi adlı kişiler önderlik etmişlerdir. Bugünkü Merkez Camii o yıllarda yapılmıştır.
Cumhuriyet dönemi
Aybastı, 1945 yılında ilçe olan Gölköy’e bağlı bir nahiye olarak bağlanmış, şehrin hızla gelişmesi sonucu 1957 yılında ilçe olma hazırlıkları başlatılmış, 1959'da da ilçe olmuştur. Bu yıllarda Belediye Teşkilatı geliştirilmiş sonra İbrahim Gökalioğlu ilk Belediye Başkanı seçilmiştir. Daha sonraki yıllarda kurulan Esenli Köyü Kalkınma Kooperatifi sayesinde ilçeden Almanya’ya çok sayıda işçi gönderilerek ilçenin yaşam düzeyi geliştirilmiştir.
Ulaşım
Aybastı'nın Ordu merkeze uzaklığı 105 km'dir. Sahil yolu Fatsa'ya uzaklığı 52 km'dir. Bu yol Otomobille 120 dakikada alınmaktadır. Virajları keskin ve çok fazla olduğundan araçlar az hızla bu yolu almaktadır. Güzergahta trafik akış şeridini, bazı yerler hariç tek saymada fayda vardır. Yolun asfalt kalitesi düşüktür. Yolun çoğu kısımlarına bir araç ancak sığmakta, bu da bu yoldaki seyrin çok dikkatli olmasını gerektirmektedir. İlçenin tüm köy ve mahallelerine ulaşım mümkündür. Aybastı - Gölköy arası 39 km olup asfalt yol vardır. Bu yol da 2009'da tamamlanmışır. Aybastı - Niksar arası 70 km'dir. Aybastı - Korgan arası ise 45 km'dir. Ayrıca Fatsa Aybastı yol yapım çalışmaları devam etmektedir,büyük oranda tamamlanmıştır.
Aybastı'nın Niksar, Reşadiye, Gölköy, Korgan ve Mesudiye ile bağlantıları vardır. Sözü edilen yerlerde asfalt mevcuttur. Aybastı - Reşadiye arası 57 km olup bu yol Aybastı- Fatsa arasına nispeten biraz daha az virajlıdır. Ne var ki kış aylarındaki hava muhalefeti ulaşımı kesmekte ya da zorlaştırmaktadır.
Sosyal yapı
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgzTHpjeEwwRjVZbUZ6ZENWRE5DVkNNV1JoWDBoaGVXRjBMbXB3Wnk4eE9EQndlQzFCZVdKaGMzUWxRelFsUWpGa1lWOUlZWGxoZEM1cWNHYz0uanBn.jpg)
Sahilden 52 km uzakta bulunan Aybastı, 21 mahalleden oluşur. Köylerde ilkbahar, yaz mevsimlerinde hareketlilik vardır. İlçe merkezinde her gün canlılık vardır. Cumartesi günleri pazar kurulur. Canlı bir pazara sahiptir. Evlenme yaşı 15 ila 22'dir. Evlilikler çoğu kez görücü usulü ile yapılır. Aybastı’da inançlara büyük önem verilir. Baba ailenin reisidir. Aile büyüklerine hürmet fazladır. Evde aile büyüklerinin sözü geçerlidir. Babadan ayrı bir evde yaşansa bile ona danışmadan herhangi bir iş yapılmaz. Nüfusun %99’u okur-yazardır. Genel olarak kadınlar ev hanımı vazifesini yaparlar. Resmi dairelerde çalışan kadın sayısı çok azdır. Yaz mevsiminde kadınlar tarla ve bahçelerde çalışır. Ev hanımları Halk Eğitimi Merkezinin açtığı kurslara giderler.
Aybastı'da nüfus hızlı bir artış göstermektedir. Merkezde buna paralel olarak hızlı bir kentleşme söz konusudur. Merkezde binalar genelde 4 ve daha çok katlı olarak inşa edilmiştir. Yurt dışında çalışan işçilerin arsalara gereğinden fazla para vermeleri nedeniyle arsa fiyatları çok yüksektir. Sağlık, eğitim, ulaşım konularında ciddi aksaklıklar meydana gelmektedir. Okullarda her yıl öğretmen değişikliği ya da öğretmen yetersizliği öğrenci başarısını düşürmektedir. Yine ulaşımın iyi olmaması sağlık yönünden ciddi sorunlar meydana getirmektedir.
Aybastı Belediyesince yapılan su arıtma tesisleri bitirilmiştir. Devlet Hastanesi hizmete girmiştir. Özellikle İstanbul, Ankara'ya sosyal ve ekonomik nedenlerle göçenlerin sayısı oldukça fazladır. İşsizlik nedeniyle yurt dışında çalışma imkânları doğunca 1960 yılından itibaren İlk önce Almanya’ya başlayan işçi akımı Fransa, Avusturya ile devam etmiştir. 1996 yılından itibaren de işçilerin Türkî Cumhuriyetlere ve İsrail’e gittikleri görülmüştür.
Nüfus
Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
---|---|---|---|
1960 | 25.892 | 2.129 | 23.763 |
1965 | 30.371 | 7.450 | 22.921 |
1970 | 35.703 | 10.823 | 24.880 |
1975 | 40.218 | 13.180 | 27.038 |
1980 | 44.999 | 13.517 | 31.482 |
1985 | 51.250 | 15.846 | 35.404 |
1990 | 32.452 | 17.143 | 15.309 |
2000 | 31.071 | 14.326 | 16.745 |
2007 | 26.598 | 14.767 | 11.831 |
2008 | 25.824 | 14.456 | 11.368 |
2009 | 25.346 | 14.175 | 11.171 |
2010 | 24.935 | 14.175 | 10.760 |
2011 | 24.253 | 13.984 | 10.269 |
2012 | 24.852 | 13.885 | 10.967 |
2013 | 24.247 | 24.247 | veri yok |
2014 | 23.049 | 23.049 | veri yok |
2015 | 25.900 | 25.900 | veri yok |
2016 | 30.325 | 30.325 | veri yok |
2017 | 22.868 | 22.868 | veri yok |
2018 | 22.783 | 22.783 | veri yok |
2019 | 22.027 | 22.027 | veri yok |
2020 | 22.326 | 22.326 | veri yok |
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
Coğrafya
Konumu
Orta Karadeniz Bölgesi’nde Canik Dağları’nın Kuzey yamacında kurulmuş olan ilçemiz, Fatsa’nın Güneyi’nde kıyıdan 52 km² içerdedir. Doğusu’nda Gölköy, Batısı’nda Korgan, Kuzeyi’nde Fatsa ve Güneyi’nde Reşadiye ilçeleri yer alır.
Yüzölçümü
Yüzölçümü 359 km²'dir. Rakım 730 metredir. Derinliği 27 km, genişliği 14 km'dir. Bu saha içerisindeki belediye alanlarımız ise 78 km² kadardır. Bu alan içerisinde 9 mahalle ve yayları bulunmaktadır. Km²'ye düşen kişi sayısı 90'dır. Engebeli bir arazi yapısına sahip olmasına rağmen ilçemiz belediyesi dahilinde sarp yamaçlara ve kayalıklara rastlanmaz.
Bitki örtüsü
İklim ve bitki örtüsü Orta Karadeniz iklimine benzer. yüksek kısımları ise kısmen İç Anadolu Bölgesi’nin iklimi hüküm sürer. Bitki örtüsü olarak Karadeniz bitki örtüsüne sahiptir. Tarıma elverişli alan 192 Km², Çayır, mera 116 Km² Bağ, bahçe 30 km²'dir.
Sıcaklık bakımından aylık ortalamalar incelendiği zaman en soğuk ay ortalama sıcaklığının 6 ile 7 derece arasında değiştiği görülür. En sıcak ay ortalaması ise 23 derecedir. Karadeniz Kıyılarındaki nem oranı fazla hissedilmez. Hava rüzgarlı olduğu zamanlarda soğuk daha fazla hissedilmektedir. Sıcaklık yazları 35 dereceye kadar yükselmektedir. Kışlar soğuk olur. Perşembe Yaylasında kar kalınlığı 1,5 metreye kadar çıkmaktadır. En yağışlı mevsim ilkbahardır.
Akarsuları
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlrTDJRMkwwRjVZbUZ6ZENWRE5DVkNNVjhsUXpNbE9EZGhlU1V5TnlWRE5DVkNNUzVxY0djdk1UZ3djSGd0UVhsaVlYTjBKVU0wSlVJeFh5VkRNeVU0TjJGNUpUSTNKVU0wSlVJeExtcHdadz09LmpwZw==.jpg)
Büyük ırmakları yoktur. Armutlu ve Aybastı çayları mevcuttur Yine eski adı “Ağuderya” yeni adı Bolaman olan bir çayı vardır. Her iki çay da Fatsa’dan Karadeniz’e dökülmektedir...
Ekonomi
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh6THpObUwwaGhlbVZzYm5WMGN5NXFjR2N2TVRnd2NIZ3RTR0Y2Wld4dWRYUnpMbXB3Wnc9PS5qcGc=.jpg)
Halk geçimini en çok tarım ve hayvancılıkla sağlamaktadır.İlçede fındık, patates ve mısır yetiştirilmektedir.Fındık ürünü Aybastı ekonomisinin can damarını oluşturmaktadır.İlçede alabalık tesisleri vardık.Aybastı ilçesi hayvancılığın yoğun olarak yapıldığı ilçelerdendir. Yörede üretilen sütün değerlendirilmesine yönelik süt işletme tesisi bulunmaktadır. Aybastı patatesi çok rağbet gören ürünlerindendir.
Avcılık
Aybastı ilçesi ve köylerinde kara ve su avcılığı yapılmaktadır. Yörede avcılığa karşı yoğun olmasa da belli bir çevrenin ilgisi vardır. Irmaklarda alabalık sazan ve ırmağa özgü balıklar bulunmaktadır. Perşembe yaylasında bulunan gölete balık tutmak için çevre il ve ilçelerden insanlar gelmektedir. Gölette sazan, alabalık ve çeşitli balık türleri bulunmaktadır. Kara avcılığı olarak ise keklik ve karatavuk avcılığı yapılmaktadır. Ayrıca devlet izniyle yaban domuzu avcılığı da yapılmaktadır.
Perşembe Yaylası
Bölgenin en önemli turistik yerlerinden bir tanesi olup ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır. İlkbaharda karların erimeye başlamasıyla hayatın ve canlılığın başladığı Perşembe Yaylası'nda mevsimin ilk karının yağmasına kadar hayat devam eder. Yeşille kaplı olan yaylanın merkezinde şehir türü bir yapılanma vardır. Perşembe Yaylası'nda yerleşim ve yaşamanın, Türklerin Anadolu'ya ayak basmalarından bu yana devam ettiğini kabul edebiliriz. Çünkü, ünlü seyyah Evliya Çelebi, seyahatnamesinde, Perşembe Yaylası'ndan ve Perşembe Panayırı'ndan bahsetmektedir. Yine, 1876 Trabzon Salnamesi'nde Perşembe Yaylası ve panayırından söz edilmektedir.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTloTDJGaEwxQmxjbk5sYldKbGVXRjViR0Z6YVM1cWNHY3ZNVGd3Y0hndFVHVnljMlZ0WW1WNVlYbHNZWE5wTG1wd1p3PT0uanBn.jpg)
Bu yazılı kaynaklara dayanarak, Perşembe Yaylası'nın çok eski bir yerleşim yeri olduğunu anlıyoruz. Yayla şenlikleri de insanların bu yaylaya yerleşmeleriyle birlikte Perşembe Panayırı olarak başlamıştır. O dönemlerde yurdun çeşitli yerlerinden gelen satıcıların eğlence araçlarının, çadır tiyatrolarının buluşup birleştiği muhteşem bir görünüm içerisinde başlayan ve bir hafta devam eden eğlence, alışveriş ağırlıklı bir şenlikmiş. Bu şenliklerin en büyük ağırlığını, yağlı pehlivan güreşleri oluşturmaktadır. Geçmiş dönemlerde yaşayanların Perşembe Yaylası Panayırı hakkında anlattıkları bilgilere göre o dönemlerde panayıra yurdun çeşitli yörelerinden satıcılar, ip cambazları, sihirbazlar, sirk türü çadırlar, falcılar gelirler ve bir ay boyunca yaylada kalırlarmış. Başladığı günden bu yana Temmuz ayının son haftasında yapılma özelliğini yitirmeyen panayır, son haftada yağlı pehlivan güreşleri, at yarışları, insan yarışları gibi çeşitli sportif faaliyetlere devam edermiş. Yazılı kaynaklardan edinilen bilgiye göre; Perşembe Panayırı, Kırkpınar Şenliklerinden daha eski bir tarihe sahiptir. Ancak, bu zamana kadar tanıtımı yapılamadığı için gerekli yeri alamamış, Kıkpınar güreşlerinin rövanşının yapıldığı bir panayır olarak kalmıştır. Başladığı günden bu yana hiçbir kesintiye uğramadan devam eden Perşembe Panayırı'na Kırkpınar'da kispet giyen pehlivanların % 80'i (o yılın Kırkpınar başpehlivanı dahil) mücadele etmektedir.
Perşembe Yaylasında her yıl Haziran ayında Fatsa, Giresun, Amasya, Tokat, Sinop, Ordu, Gölköy, Kumru, Korgan, Ünye gibi il ve ilçelerden yaklaşık 20 Off-Road kulübünün katılımıyla cip şenlikleri düzenlenmektedir.
Notlar
Kaynakça
- ^ Prof. Yediyıldız, Bahaeddin, Ordu Kazası Sosyal Tarihi
- ^ . 27 Mayıs 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2010.
- ^ . (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021.
- ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
- ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
- ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015.
- ^ a b c d e f
- "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
- "Aybastı Nüfusu - Ordu". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021.
- "Ordu Aybastı Nüfusu". nufusune.com.
- ^ http://www.kultur.gov.tr/TR/Genel/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFF2783CE77900364F1DF36587C4B003136
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 22 Şubat 2014 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 12 Şubat 2014.
Dış bağlantılar
- Aybastı Kaymakamlığı 9 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- Aybastı Belediyesi22 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Bu maddenin tarafsizligi konusunda kuskular bulunmaktadir Konuya dair fikir alisverisi tartisma sayfasinda bulunabilir Sablonu kaldirmadan once lutfen gerekli sartlarin olustugundan emin olun Mayis 2011 Bu sablonun nasil ve ne zaman kaldirilmasi gerektigini ogrenin Bu madde Vikipedi bicem el kitabina uygun degildir Maddeyi Vikipedi standartlarina uygun bicimde duzenleyerek Vikipedi ye katkida bulunabilirsiniz Gerekli duzenleme yapilmadan bu sablon kaldirilmamalidir Mayis 2011 Aybasti Ordu nun denizden uzak ic kismindaki guneyindeki bir ilcesidir Halkin onemli bir bolumunu Turkmen olan Cepniler olusturur Isminin nereden geldigi kesin olarak bilinmemekle birlikte Gokturkler ve Oguzlar icin kutsal olan Ay Gunes duman gibi kavramlardan veya Ay tutulmasindan geldigi sanilmaktadir Eski donemde adi ibasti ebasya olarak bilinmektedir AybastiIlceTurkiye de bulundugu yerIlce sinirlari haritasiUlkeTurkiyeIlOrduCografi bolgeKaradeniz BolgesiIdare KaymakamMurat Karnap Belediye baskaniIzzet Gundogar AK Parti Yuzolcumu Toplam359 km Rakim1430 mNufus 2018 Toplam22 783 Kir Sehir22 326Zaman dilimiUTC 03 00 TSI Posta kodu52500Il alan kodu0452Il plaka kodu52Resmi site http www aybasti bel tr http www aybasti gov trTarihTarih oncesi devirlere ait magara yapitlarinin mevcut olmasi dolayisiyla bazi kaynaklara gore ilcenin tarihi milattan onceki yillara dayandirilmaktadir Ikinci milenyumun basinda Turklerin akinlariyla Turklesmis ve bugun de Turkiye sinirlari dahilindedir Turklerden Once Aybasti Ilcenin adinin Phacisane Fatsa Hapsamina Hapsamana Golkoy Oinoie Unye gibi ayni tur isimlere benzer sekilde ve bu isimlerle ayni devirlerde Pontus Kralligi donemi verildigi muhtemeldir Cunku ilce topraklarinda bu devirlere ait yasam izleri mevcuttur Aybasti nin verimli ve saglikli yasama elverisli topraklari her devirde insan topluluklarinin ilgisini cekmistir Yunan kaynaklarina gore Aybasti yi da icine alan bolgede egemenlik surmus ilk halklar Kolk ve Bu kavimler uzun bir sure Hitit Pers Med ve Pontus devletlerine bagli olarak yorede egemen oldular ve demircilikle ugrastilar MS 70 li yillarda bolge Pecenek ve nin akinariyla isgal edildi Dillerini ve geleneklerini unutmayan bu Turk boylari daha sonra gelen Turk Boylari ile butunlesmislerdir kaynak belirtilmeli Roma Imparatorlugu na bagli unsurlarin Anadolu yu ele gecirmeleri sonucu Aybasti cevresindeki yerlesim yerleriyle beraber once na daha sonra da Trabzon Eyaleti ne baglandi Roma Imparatorlugu nun ikiye bolunmesi sonucu MS 395 Aybasti Dogu Roma Imparatorlugu nun topraklarinda kaldi Turkler Aybasti da Orta Asya dan kopup gelen Turk Boylari Iran topraklari uzerinde kurduklari Buyuk Selcuklu Devleti yle Bizans Imparatorlugu na komsu buyuk bir imparatorluk kurarak Anadolu ya akinlar duzenlediler 1054 te Van Golu civarina gelen ordularini uc bolume ayirarak bir kolunu Kafkas Daglari ve yoneltti Bu akinlara 1071 de Malazgirt Meydan Muharebesi nin kazanilmasiyla geriden gelen Turk kuvvetleri destek verdiler Selcuklu sultani Alpaslan in komutanlarindan Artuk Bey Afsin Kutalmis Oglu Suleyman Sah gibi komutanlar yoreyi de icine genis bir alanda fetih hareketlerine basladilar Kutalmis oglu Suleyman fethettigi topraklari kendine baglayarak Anadolu Selcuklu Devleti ni kurdu Bu sirada Suleyman Sah in dayisi Danismend Tayli Beyin oglu Gumustekin Ahmet Gazi Orta Anadolu da Sivas Amasya Tokat ve Niksar yorelerini fethederek Anadolu Selcuklu Devleti ne bagli ni kurdu Selcuklularin taht mucadelelerinden yararlanarak bagimsizligini ilan etti Selcuklular ile birlikte Haclilar a ve Anadolu Selcuklu Devleti ne karsi cetin mucadeleler verdiler Daha once Sivas olan baskentlerini guvenlik nedeniyle Niksar a tasidilar Ahmet Gazi nin yerine gecen oglu Melik Emir Gazi Beyligi nin sinirlarini bilhassa sahile dogru genisletmek amaciyla Canik denilen bolgeye seferler duzenledi Ilk etapta doguda Mesudiye ve Aybasti Bati da ise Unye Fatsa bolgeleri Danismentlilerin eline gecti Aybasti Canik diye bilinen yorenin Niksar a gore ilk bolumlerinden olmasi nedeniyle Turklerin eline gecen ilk yerlerdendir Daha sonraki yillarda bazi yerlerin Bizans a gecmesi uzerine Danismentli Melik Muhammed yoreye bir sefer daha duzenleyerek daha etkin hakimiyet sagladi Danismentli Hukumdari Emir Nizamettin Yagibasan 1157 de Unye uzerine bir sefer duzenleyerek Unye den itibaren Bafra ya kadar tum sahili ele gecirdi bir yil sonra bu yerler antlasma ile vergi karsiligi Bizans a terk edildi 1175 te Emir Muhammed in olumu uzerine baslayan taht kavgalarina Sultani Kilicaslan Danismentli Beyligi ne son vererek bolgeyi topraklarina katti Ilcenin topraklari uzerinde Kutlu Dogmus Evliyasi Kumbet Evliyasi etraflarinda Danismentliler devrinde yapilan savaslarda sehit dusmus asker ve komutanlarin mezarlarina rastlanmaktadir Karamanli Mahallesinde bulunan tarihi bir magara Mogollarin Anadolu yu isgali sonucu Anadolu Selcuklu Devleti yikilinca ilcenin de icinde bulundgu topraklar Ilhanli Devleti Eratna Ilhanli Beyligi Kadi Burhanettin Beylikleri nin topraklarinda kaldi Kadi Burhanettin ordusu ile Iskefsur e kadar gelmistir Aybasti ve yoresinin daglik olusu fetih sirasinda Turkleri cok ugrastirmis bu yuzden fetih uzun yillar surmustur Hatta Emir Melik Gazi nin ilcemize duzenledigi bir sefer sirasinda Kutlular da Yaras mevkiinde yaralandigi oteki komutanlarin askerlerine Yarisini asin yarisini kesin seklinde emir verdiklerini Emir in acilen Niksar a goturuldugu sirada kaninin damladigi yerlerin evliya olarak degerlendirildigi mahalle insanlari tarafindan anlatilmaktadir Osmanli Donemi Osmanli Devleti nin egemenligine girdigi donemlerde 1485 Yili Tahrir Defterlerinde ilcenin adi Boluk i Fidaverende dir Fidaverende nin merkezi belli olmamakla birlikte olma ihtimali uzerinde durulmaktadir Ibassa ise Fidaverende ye bagli koyler envanterinde 1455 te 49 haneli bir koydur Koy Yorguc Pasa nin Gulami temsilcisi Togan in timaridir Koyde cami vardir Seydi Ali Fakih imamlik Dervisoglu Akdogan Zaviyedarlik yapar Koyde dervisler yasar Kizilot Karyesi nde Koyunde 3 adet Derbentci vardir Ibasti bu tarihlerde Iskefsur kazasi Sebinkarahisar Sancagi Erzincan Eyaleti ne bagli bir nahiyedir Ilcemiz Tokat Iskefsur Niksar yoresini sahile Fatsa Limani na baglayan en kisa ve emniyetli yol uzerinde olmasi nedeniyle cok onemlidir Ilcemiz topraklarinda cok eski tarihlerde kullanilan bir ipek yoluna ait kalintilar mevcuttur Prof Bahaettin YEDIYILDIZ Hocamizin eserine gore Fidaverende nin nufusu hane olarak komsu nahiyelerden daha fazladir Ibassa 626 hane Hapsamana 346 hanedir Ilcemiz 1485 te 643 1520 de 1006 1547 de 1590 1613 te ise 1745 hane nufusa sahiptir Buradan harekele ilcemizde asiri bir nufus artisi oldugu goze carpar Aybasti Osmanli Padisahlari nin Dogu ya duzenledikleri seferlerin yakinindan gecmesi nedeniyle dogrudan etkilenmistir Yavuz Sultan Selim in Selemen Yaylasi nda konakladigi bilinmektedir Yoremizin idari merkeze uzakligi ve ormanlik olusu her devirde kanun ve asker kacaklarinin barinagi haline gelmis Yerli beyler her zaman problem cikarmislar bu yuzden Osmanli Devleti yoremizde her zaman fazla askeri kuvvet bulundurmustur III Mehmet Doneminde Sancak Beyligi elinden alindigi iddiasiyla isyan cikarip devleti hayli ugrastiran unlu Celali Karayazici devlet kuvvetlerinden kacarak Canik Daglari nda Persembe Yaylasi na siginmis ve burada olmustur 1603 Ilcemizle ilgili daha net bilgileri Kudret EMIROGLU nun yeni yaziya cevirdigi 1869 1870 1871 1872 1873 ve 1874 tarihli Trabzon Eyaleti Salnameleri nde rastlamaktayiz Sefalik ta tarihi bir firin Bu kayitlara gore bu yillarda Aybasti Ordu kazasina bagli nahiye idi Nahiyede 143 hane Rum 983 hane Turk nufus yasar Nahiyede 13 cami 10 hatip 5 adet Kilise 7 adet Rahip 11 adet Musluman mektebi 2 Rum mektebi 1 adet medrese 1 adet de muderris bulunmaktadir Ayrica nahiyede belediye teskilatinin mevcut oldugu reisin Ibrahim Aga Azanin da Abdulkadir Aga oldugu kayitlarindan anlasilmaktadir 1870 yilinda nahiyedeki nufus toplami 1126 hane 4307 kisidir Nahiye muduru Necip Aga Katibi Suleyman Efendi dir 1874 yilinda ise Aybasti Gorele Vakfikebir ve Surmene ile padisah iradesi ile kaza yapilmis olup Kaymakami Ali Aga Katibi Ahmet Efendi dir 1872 yili Salnamesinde o devirlerde kullanilan takvimde 31 Mayis ta Persembe Panayiri kaydina rastlanmistir Ayni eserde Aybasti Nahiyesinde tul ve arzlari birer bucuk saat mesafeli bes alti adet orman olup bu ormanlarda yalniz gurgen agaclari vardir Hasil olan kereste yalniz derun i nahiye ebniyasina sarf olunarak yollari gayet sa bel murur oldugundan ahir mahalle nakil edilememektedir ifadeleri yer almaktadir Aybasti nahiyesinin kaza ve vilayete olan uzakliklari yaya olarak belirlenmistir Buna gore Aybasti nin Ordu Kazasina uzakligi 18 saattir Trabzon a uzakligi ise 63 saat olarak tespit edilmistir Ilcede o yillarla ilgili nahiyede tufenk tabanca cakmak imal edilir Nahiye dahilinde sarf edilir Ayrica Kuzkoy de Seyh Halil Sihli da Seyh Kutlu Dogmus Akfatma da Seyh Hasan adli veliler metfundur denilmektedir 1874 yilinda kaza yapildigini gordugumuz Aybasti nin merkezinin belli bir yerde degil yore ileri gelenlerinin merkezi idareye baski ve etkileri sonucu Sefalik Koyu Konak yani ile Esenli Koyu Cami yani arasinda yer degistirdigi gorulmustur Merkez bir ara 1854 yilinda gelerek Sefalik a yerlesen Hazinedar Ogullari nin bulundugu Sefalik a gecmis burada halen mevcut olan tarihi hamamlar firinlar bu devirde yapilmistir Daha sonraki yillarda 1900 ilce ya da nahiye merkezi Esenli agalarinin etkinlikleri sonucu eski yerine gecmis Ilce merkezinin bugunku yere kurulmasinda Remzi Efendi ve Rustu Efendi adli kisiler onderlik etmislerdir Bugunku Merkez Camii o yillarda yapilmistir Cumhuriyet donemi Aybasti 1945 yilinda ilce olan Golkoy e bagli bir nahiye olarak baglanmis sehrin hizla gelismesi sonucu 1957 yilinda ilce olma hazirliklari baslatilmis 1959 da da ilce olmustur Bu yillarda Belediye Teskilati gelistirilmis sonra Ibrahim Gokalioglu ilk Belediye Baskani secilmistir Daha sonraki yillarda kurulan Esenli Koyu Kalkinma Kooperatifi sayesinde ilceden Almanya ya cok sayida isci gonderilerek ilcenin yasam duzeyi gelistirilmistir UlasimAybasti nin Ordu merkeze uzakligi 105 km dir Sahil yolu Fatsa ya uzakligi 52 km dir Bu yol Otomobille 120 dakikada alinmaktadir Virajlari keskin ve cok fazla oldugundan araclar az hizla bu yolu almaktadir Guzergahta trafik akis seridini bazi yerler haric tek saymada fayda vardir Yolun asfalt kalitesi dusuktur Yolun cogu kisimlarina bir arac ancak sigmakta bu da bu yoldaki seyrin cok dikkatli olmasini gerektirmektedir Ilcenin tum koy ve mahallelerine ulasim mumkundur Aybasti Golkoy arasi 39 km olup asfalt yol vardir Bu yol da 2009 da tamamlanmisir Aybasti Niksar arasi 70 km dir Aybasti Korgan arasi ise 45 km dir Ayrica Fatsa Aybasti yol yapim calismalari devam etmektedir buyuk oranda tamamlanmistir Aybasti nin Niksar Resadiye Golkoy Korgan ve Mesudiye ile baglantilari vardir Sozu edilen yerlerde asfalt mevcuttur Aybasti Resadiye arasi 57 km olup bu yol Aybasti Fatsa arasina nispeten biraz daha az virajlidir Ne var ki kis aylarindaki hava muhalefeti ulasimi kesmekte ya da zorlastirmaktadir Sosyal yapiAybasti merkezde sosyal yasamdan bir goruntu Sahilden 52 km uzakta bulunan Aybasti 21 mahalleden olusur Koylerde ilkbahar yaz mevsimlerinde hareketlilik vardir Ilce merkezinde her gun canlilik vardir Cumartesi gunleri pazar kurulur Canli bir pazara sahiptir Evlenme yasi 15 ila 22 dir Evlilikler cogu kez gorucu usulu ile yapilir Aybasti da inanclara buyuk onem verilir Baba ailenin reisidir Aile buyuklerine hurmet fazladir Evde aile buyuklerinin sozu gecerlidir Babadan ayri bir evde yasansa bile ona danismadan herhangi bir is yapilmaz Nufusun 99 u okur yazardir Genel olarak kadinlar ev hanimi vazifesini yaparlar Resmi dairelerde calisan kadin sayisi cok azdir Yaz mevsiminde kadinlar tarla ve bahcelerde calisir Ev hanimlari Halk Egitimi Merkezinin actigi kurslara giderler Aybasti da nufus hizli bir artis gostermektedir Merkezde buna paralel olarak hizli bir kentlesme soz konusudur Merkezde binalar genelde 4 ve daha cok katli olarak insa edilmistir Yurt disinda calisan iscilerin arsalara gereginden fazla para vermeleri nedeniyle arsa fiyatlari cok yuksektir Saglik egitim ulasim konularinda ciddi aksakliklar meydana gelmektedir Okullarda her yil ogretmen degisikligi ya da ogretmen yetersizligi ogrenci basarisini dusurmektedir Yine ulasimin iyi olmamasi saglik yonunden ciddi sorunlar meydana getirmektedir Aybasti Belediyesince yapilan su aritma tesisleri bitirilmistir Devlet Hastanesi hizmete girmistir Ozellikle Istanbul Ankara ya sosyal ve ekonomik nedenlerle gocenlerin sayisi oldukca fazladir Issizlik nedeniyle yurt disinda calisma imkanlari dogunca 1960 yilindan itibaren Ilk once Almanya ya baslayan isci akimi Fransa Avusturya ile devam etmistir 1996 yilindan itibaren de iscilerin Turki Cumhuriyetlere ve Israil e gittikleri gorulmustur NufusYil Toplam Sehir Kir1960 25 892 2 129 23 7631965 30 371 7 450 22 9211970 35 703 10 823 24 8801975 40 218 13 180 27 0381980 44 999 13 517 31 4821985 51 250 15 846 35 4041990 32 452 17 143 15 3092000 31 071 14 326 16 7452007 26 598 14 767 11 8312008 25 824 14 456 11 3682009 25 346 14 175 11 1712010 24 935 14 175 10 7602011 24 253 13 984 10 2692012 24 852 13 885 10 9672013 24 247 24 247 veri yok2014 23 049 23 049 veri yok2015 25 900 25 900 veri yok2016 30 325 30 325 veri yok2017 22 868 22 868 veri yok2018 22 783 22 783 veri yok2019 22 027 22 027 veri yok2020 22 326 22 326 veri yok Not Buyuksehir yasasi nedeniyle koyler mahalle statusune gectiginden 2013 ten itibaren kir nufusu tabloda yer almamistir CografyaKonumu Orta Karadeniz Bolgesi nde Canik Daglari nin Kuzey yamacinda kurulmus olan ilcemiz Fatsa nin Guneyi nde kiyidan 52 km icerdedir Dogusu nda Golkoy Batisi nda Korgan Kuzeyi nde Fatsa ve Guneyi nde Resadiye ilceleri yer alir Yuzolcumu Yuzolcumu 359 km dir Rakim 730 metredir Derinligi 27 km genisligi 14 km dir Bu saha icerisindeki belediye alanlarimiz ise 78 km kadardir Bu alan icerisinde 9 mahalle ve yaylari bulunmaktadir Km ye dusen kisi sayisi 90 dir Engebeli bir arazi yapisina sahip olmasina ragmen ilcemiz belediyesi dahilinde sarp yamaclara ve kayaliklara rastlanmaz Bitki ortusu Aybasti bitki ortusunu yansitan bir fotograf Iklim ve bitki ortusu Orta Karadeniz iklimine benzer yuksek kisimlari ise kismen Ic Anadolu Bolgesi nin iklimi hukum surer Bitki ortusu olarak Karadeniz bitki ortusune sahiptir Tarima elverisli alan 192 Km Cayir mera 116 Km Bag bahce 30 km dir Sicaklik bakimindan aylik ortalamalar incelendigi zaman en soguk ay ortalama sicakliginin 6 ile 7 derece arasinda degistigi gorulur En sicak ay ortalamasi ise 23 derecedir Karadeniz Kiyilarindaki nem orani fazla hissedilmez Hava ruzgarli oldugu zamanlarda soguk daha fazla hissedilmektedir Sicaklik yazlari 35 dereceye kadar yukselmektedir Kislar soguk olur Persembe Yaylasinda kar kalinligi 1 5 metreye kadar cikmaktadir En yagisli mevsim ilkbahardir Akarsulari Aybasti cayindan bir goruntu Buyuk irmaklari yoktur Armutlu ve Aybasti caylari mevcuttur Yine eski adi Aguderya yeni adi Bolaman olan bir cayi vardir Her iki cay da Fatsa dan Karadeniz e dokulmektedir EkonomiBolgenin gecimini saglayan en onemli tarim urunu findiktir Halk gecimini en cok tarim ve hayvancilikla saglamaktadir Ilcede findik patates ve misir yetistirilmektedir Findik urunu Aybasti ekonomisinin can damarini olusturmaktadir Ilcede alabalik tesisleri vardik Aybasti ilcesi hayvanciligin yogun olarak yapildigi ilcelerdendir Yorede uretilen sutun degerlendirilmesine yonelik sut isletme tesisi bulunmaktadir Aybasti patatesi cok ragbet goren urunlerindendir AvcilikAybasti ilcesi ve koylerinde kara ve su avciligi yapilmaktadir Yorede avciliga karsi yogun olmasa da belli bir cevrenin ilgisi vardir Irmaklarda alabalik sazan ve irmaga ozgu baliklar bulunmaktadir Persembe yaylasinda bulunan golete balik tutmak icin cevre il ve ilcelerden insanlar gelmektedir Golette sazan alabalik ve cesitli balik turleri bulunmaktadir Kara avciligi olarak ise keklik ve karatavuk avciligi yapilmaktadir Ayrica devlet izniyle yaban domuzu avciligi da yapilmaktadir Persembe YaylasiBolgenin en onemli turistik yerlerinden bir tanesi olup ilce merkezine 17 km uzakliktadir Ilkbaharda karlarin erimeye baslamasiyla hayatin ve canliligin basladigi Persembe Yaylasi nda mevsimin ilk karinin yagmasina kadar hayat devam eder Yesille kapli olan yaylanin merkezinde sehir turu bir yapilanma vardir Persembe Yaylasi nda yerlesim ve yasamanin Turklerin Anadolu ya ayak basmalarindan bu yana devam ettigini kabul edebiliriz Cunku unlu seyyah Evliya Celebi seyahatnamesinde Persembe Yaylasi ndan ve Persembe Panayiri ndan bahsetmektedir Yine 1876 Trabzon Salnamesi nde Persembe Yaylasi ve panayirindan soz edilmektedir Persembe Yaylasi Bu yazili kaynaklara dayanarak Persembe Yaylasi nin cok eski bir yerlesim yeri oldugunu anliyoruz Yayla senlikleri de insanlarin bu yaylaya yerlesmeleriyle birlikte Persembe Panayiri olarak baslamistir O donemlerde yurdun cesitli yerlerinden gelen saticilarin eglence araclarinin cadir tiyatrolarinin bulusup birlestigi muhtesem bir gorunum icerisinde baslayan ve bir hafta devam eden eglence alisveris agirlikli bir senlikmis Bu senliklerin en buyuk agirligini yagli pehlivan guresleri olusturmaktadir Gecmis donemlerde yasayanlarin Persembe Yaylasi Panayiri hakkinda anlattiklari bilgilere gore o donemlerde panayira yurdun cesitli yorelerinden saticilar ip cambazlari sihirbazlar sirk turu cadirlar falcilar gelirler ve bir ay boyunca yaylada kalirlarmis Basladigi gunden bu yana Temmuz ayinin son haftasinda yapilma ozelligini yitirmeyen panayir son haftada yagli pehlivan guresleri at yarislari insan yarislari gibi cesitli sportif faaliyetlere devam edermis Yazili kaynaklardan edinilen bilgiye gore Persembe Panayiri Kirkpinar Senliklerinden daha eski bir tarihe sahiptir Ancak bu zamana kadar tanitimi yapilamadigi icin gerekli yeri alamamis Kikpinar gureslerinin rovansinin yapildigi bir panayir olarak kalmistir Basladigi gunden bu yana hicbir kesintiye ugramadan devam eden Persembe Panayiri na Kirkpinar da kispet giyen pehlivanlarin 80 i o yilin Kirkpinar baspehlivani dahil mucadele etmektedir Persembe Yaylasinda her yil Haziran ayinda Fatsa Giresun Amasya Tokat Sinop Ordu Golkoy Kumru Korgan Unye gibi il ve ilcelerden yaklasik 20 Off Road kulubunun katilimiyla cip senlikleri duzenlenmektedir Notlar Kabatas ilcesinin kurulmasi ile nufus azalmistir Kaynakca Prof Yediyildiz Bahaeddin Ordu Kazasi Sosyal Tarihi 27 Mayis 2010 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 3 Mayis 2010 PDF 23 Ekim 1960 Genel Nufus Sayimi DIE 15 Agustos 2019 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 19 Subat 2021 1965 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 1970 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 1975 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 1980 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 1985 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 1990 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 2000 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 2007 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 2008 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 2009 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 2010 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 2011 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 2012 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 20 Subat 2013 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 8 Mart 2013 2013 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 15 Subat 2014 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 15 Subat 2014 2014 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 10 Subat 2015 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 10 Subat 2015 a b c d e f Merkezi Dagitim Sistemi html Dogrudan bir kaynak olmayip ilgili veriye ulasmak icin sorgulama yapilmalidir Turkiye Istatistik Kurumu Erisim tarihi 13 Nisan 2016 Aybasti Nufusu Ordu nufusu com Erisim tarihi 5 Subat 2021 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Ordu Aybasti Nufusu nufusune com Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link http www kultur gov tr TR Genel BelgeGoster aspx F6E10F8892433CFF2783CE77900364F1DF36587C4B003136 Arsivlenmis kopya 22 Subat 2014 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 12 Subat 2014 Dis baglantilarAybasti Kaymakamligi 9 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde Aybasti Belediyesi22 Subat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde