Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Doğal sınır, devletler veya onların alt birimleri arasındaki sınır olup, nehirler veya dağ sırası gibi doğal oluşumlardan kaynaklanır. "Doğal sınırlar doktrini", 18. yüzyılda Batı kültüründe, Jean-Jacques Rousseau'nun "doğal" fikirlerine ve ortaya çıkan milliyetçilik kavramlarına dayanarak gelişmiştir. Çin’de ise benzer bir kavram, doğal kontrol bölgelerinden yola çıkarak daha erken bir dönemde ortaya çıkmıştır.
Doğal sınırlar, tarihsel olarak stratejik açıdan kullanışlı olmuştur çünkü kolaylıkla savunulabilirlerdir. Modern savaşta bile, askeri teknoloji ve mühendislik bu sınırların stratejik değerini bir miktar azaltsa da, doğal sınırlar hâlâ önemini korumaktadır.
Doğal sınırlara ulaşana kadar genişlemek ve bu sınırları ele geçirdikten sonra korumak, birçok devletin temel politik hedeflerinden biri olmuştur. Örneğin, Roma Cumhuriyeti ve daha sonra Roma İmparatorluğu, önce Alpler’e, ardından Ren nehrine, Tuna nehrine ve Sahra çölüne kadar sürekli genişlemiştir. Orta Çağ’dan 19. yüzyıla kadar ise Fransa, sınırlarını Alpler, Pirene Dağları ve Ren Nehri’ne doğru genişletmeyi hedeflemiştir.
Doğal sınırlar, yer değiştirdiğinde bölgesel anlaşmazlıklara yol açabilir. Bunun bir örneği, Amerika Birleşik Devletleri ile Meksika arasındaki sınırı kısmen belirleyen Rio Grande nehridir; bu nehrin hareketi, birden fazla çatışmaya neden olmuştur.
Doğal sınırlar, siyasi sınırları çizen coğrafi özellikler olan manzara sınırlarıyla karıştırılmamalıdır. Manzara sınırları da ormanlar, su kütleleri ve dağlar gibi şekiller alsa da, doğal değil insan yapımıdır. Genellikle antlaşma ile belirlenmiş siyasi sınırları işaretlemek için oluşturulan manzara sınırları, sınır bölgesinin doğal coğrafyasını değiştirerek doğaya aykırı bir durum yaratır. Örneğin, Çin’in Song Hanedanı, göçebe Hıtay halkını durdurmak için kuzey sınırında geniş bir savunma ormanı inşa etmiştir.
Eleştiriler
1916 yılında yazdığı kitabı The New Europe: Essays in Reconstructionın Dördüncü Bölümünde, İngiliz tarihçi Arnold J. Toynbee, doğal sınırlar kavramını eleştirmiştir. Toynbee, özellikle bu kavramın, ülkelerin doğal sınırlarına ulaşmak için ek savaşlar başlatmasını meşrulaştırdığını belirtmiştir. Ayrıca Toynbee, bir ülkenin bir doğal sınır setine ulaştıktan sonra başka bir ileri doğal sınır setini hedefleyebileceğini vurgulamıştır; örneğin, Alman İmparatorluğu 1871’de batı doğal sınırını Vosges Dağları olarak belirlemiş, ancak Birinci Dünya Savaşı sırasında bazı Almanlar, Calais ve Manş Denizi’ne kadar uzanan daha batıdaki doğal sınırları savunmaya başlamışlardır—bu, Almanya’nın savaş sırasında ele geçirdiği Belçika ve Fransız topraklarını kalıcı olarak elinde tutmasını uygun bir şekilde haklı çıkarıyordu. Doğal sınırlar fikrine alternatif olarak Toynbee, birbirine bağlı ekonomilere sahip ülkeler arasında serbest ticaret, ortaklık ve işbirliğini büyük ölçüde kolaylaştırmayı önermiş, böylece ülkelerin—doğal sınırlarına veya başka bir şekilde—daha fazla genişleme ihtiyacının azalacağını savunmuştur. Bunun yanı sıra Toynbee, ulusal sınırların daha çok Kendi kaderini tayin hakkı ilkesine dayanması gerektiğini—yani, belirli bir bölge veya toprak halkının hangi ülkede yaşamak istediğine göre şekillenmesi gerektiğini—öne sürmüştür.
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ Dikshit, Ramesh Dutta (1999). Political Geography: the Spatiality of Politics. 3rd. New Delhi: McGraw-Hill. s. 70. ISBN .
- ^ See (1971). The Pivot of the Four Quarters: a preliminary enquiry into the origins and character of the ancient Chinese city. Chicago: Aldine Publishing. ss. 170-173. ISBN .
- ^ Carlton, J. H. Hayes (1916). A Political and Social History of Modern Europe, volume 1. New York: Macmillan. s. 119. OCLC 2435786.
- ^ Chen, Yuan Julian (July 2018). "Frontier, Fortification, and Forestation: Defensive Woodland on the Song–Liao Border in the Long Eleventh Century". Journal of Chinese History (İngilizce). 2 (2). ss. 313-334. doi:10.1017/jch.2018.7. ISSN 2059-1632. Geçersiz
|doi-access=free() - ^ a b c d e The New Europe: Some Essays in Reconstruction. 1916.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Dogal sinir devletler veya onlarin alt birimleri arasindaki sinir olup nehirler veya dag sirasi gibi dogal olusumlardan kaynaklanir Dogal sinirlar doktrini 18 yuzyilda Bati kulturunde Jean Jacques Rousseau nun dogal fikirlerine ve ortaya cikan milliyetcilik kavramlarina dayanarak gelismistir Cin de ise benzer bir kavram dogal kontrol bolgelerinden yola cikarak daha erken bir donemde ortaya cikmistir Oder Nehri Polonya ve Almanya arasindaki dogal bir sinirDogu Avrupa dogal sinirlariLitvanya Rutenya ve Samogitya Buyuk Dukaligi 1386 1434 Dogal sinirlar tarihsel olarak stratejik acidan kullanisli olmustur cunku kolaylikla savunulabilirlerdir Modern savasta bile askeri teknoloji ve muhendislik bu sinirlarin stratejik degerini bir miktar azaltsa da dogal sinirlar hala onemini korumaktadir Dogal sinirlara ulasana kadar genislemek ve bu sinirlari ele gecirdikten sonra korumak bircok devletin temel politik hedeflerinden biri olmustur Ornegin Roma Cumhuriyeti ve daha sonra Roma Imparatorlugu once Alpler e ardindan Ren nehrine Tuna nehrine ve Sahra colune kadar surekli genislemistir Orta Cag dan 19 yuzyila kadar ise Fransa sinirlarini Alpler Pirene Daglari ve Ren Nehri ne dogru genisletmeyi hedeflemistir Dogal sinirlar yer degistirdiginde bolgesel anlasmazliklara yol acabilir Bunun bir ornegi Amerika Birlesik Devletleri ile Meksika arasindaki siniri kismen belirleyen Rio Grande nehridir bu nehrin hareketi birden fazla catismaya neden olmustur Dogal sinirlar siyasi sinirlari cizen cografi ozellikler olan manzara sinirlariyla karistirilmamalidir Manzara sinirlari da ormanlar su kutleleri ve daglar gibi sekiller alsa da dogal degil insan yapimidir Genellikle antlasma ile belirlenmis siyasi sinirlari isaretlemek icin olusturulan manzara sinirlari sinir bolgesinin dogal cografyasini degistirerek dogaya aykiri bir durum yaratir Ornegin Cin in Song Hanedani gocebe Hitay halkini durdurmak icin kuzey sinirinda genis bir savunma ormani insa etmistir Elestiriler1916 yilinda yazdigi kitabi The New Europe Essays in Reconstructionin Dorduncu Bolumunde Ingiliz tarihci Arnold J Toynbee dogal sinirlar kavramini elestirmistir Toynbee ozellikle bu kavramin ulkelerin dogal sinirlarina ulasmak icin ek savaslar baslatmasini mesrulastirdigini belirtmistir Ayrica Toynbee bir ulkenin bir dogal sinir setine ulastiktan sonra baska bir ileri dogal sinir setini hedefleyebilecegini vurgulamistir ornegin Alman Imparatorlugu 1871 de bati dogal sinirini Vosges Daglari olarak belirlemis ancak Birinci Dunya Savasi sirasinda bazi Almanlar Calais ve Mans Denizi ne kadar uzanan daha batidaki dogal sinirlari savunmaya baslamislardir bu Almanya nin savas sirasinda ele gecirdigi Belcika ve Fransiz topraklarini kalici olarak elinde tutmasini uygun bir sekilde hakli cikariyordu Dogal sinirlar fikrine alternatif olarak Toynbee birbirine bagli ekonomilere sahip ulkeler arasinda serbest ticaret ortaklik ve isbirligini buyuk olcude kolaylastirmayi onermis boylece ulkelerin dogal sinirlarina veya baska bir sekilde daha fazla genisleme ihtiyacinin azalacagini savunmustur Bunun yani sira Toynbee ulusal sinirlarin daha cok Kendi kaderini tayin hakki ilkesine dayanmasi gerektigini yani belirli bir bolge veya toprak halkinin hangi ulkede yasamak istedigine gore sekillenmesi gerektigini one surmustur Ayrica bakinizFransa nin dogal sinirlariKaynakca Dikshit Ramesh Dutta 1999 Political Geography the Spatiality of Politics 3rd New Delhi McGraw Hill s 70 ISBN 978 0 07 463578 0 See 1971 The Pivot of the Four Quarters a preliminary enquiry into the origins and character of the ancient Chinese city Chicago Aldine Publishing ss 170 173 ISBN 978 0 85224 174 5 Carlton J H Hayes 1916 A Political and Social History of Modern Europe volume 1 New York Macmillan s 119 OCLC 2435786 Chen Yuan Julian July 2018 Frontier Fortification and Forestation Defensive Woodland on the Song Liao Border in the Long Eleventh Century Journal of Chinese History Ingilizce 2 2 ss 313 334 doi 10 1017 jch 2018 7 ISSN 2059 1632 Gecersiz doi access free yardim a b c d e The New Europe Some Essays in Reconstruction 1916