Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Mirtüle Emirliği (Arapça: طائفة مارتلة) (İspanyolca: Taifa de Mértola), İber Yarımadası'nın güneydoğusunda yer alan Arap kökenli bir taifa devletiydi. Günümüzde Portekiz sınırları içinde yer almaktadır. Emirlik üç farklı dönemde kuruldu ve hepsi kısa ömürlü oldu: 1033-1044, 1144-1145 ve 1146-1151. Emirlik, varlığını Muvahhidler tarafından fethedilene kadar sürdürdü (1151).
Mirtüle Emirliği طائفة مارتلة | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1033-1151 | |||||||||||
 Mirtüle Emirliği, y. 1037. | |||||||||||
| Başkent | Mirtüle (Mértola) | ||||||||||
| Yaygın dil(ler) | Arapça, Berberi dilleri, Mozarapça, İbranice | ||||||||||
| Resmî din | İslam, Hristiyanlık, Yahudilik | ||||||||||
| Hükûmet | Monarşi | ||||||||||
| Emir | |||||||||||
| |||||||||||
| Tarihî dönem | Orta Çağ | ||||||||||
| |||||||||||
| Para birimi | Dirhem, Dinar | ||||||||||
| |||||||||||
| Günümüzdeki durumu | Portekiz | ||||||||||
Tarihçe
Birinci Taifa Dönemi
Birinci taifa dönemi, (1009-1031) ile Murâbıtlar'ın Endülüsü fethetmesine kadar olan dönemi (1009-1091) kapsamaktadır.
Emirlik İbn Tayfûr (h. 1033-1044) tarafından kuruldu ve 11 yıl sonra 1044 yılında emiri tarafından fethedildi. 1044-1091 yılları arasında İşbiliye'nin yönetimi altında kaldı.
İkinci Taifa Dönemi
İkinci taifa dönemi, Endülüs'te Murâbıtlar ile Muvahhidler arasındaki dönemi (1091-1147) kapsamaktadır.
İbn Kasî ve Sevretü’l-Mürîdîn hareketi
Mirtüle doğumlu ve mûvelled kökenli , mutasavvıf ve onun öğrencisi 'dan ders aldı. Sonrasında Şilb’in (Silves) Cille köyünde, Reyhâne Ribâtı’nı inşa etti ve tasavvuf alanında öğrenci yetiştirmeye başladı. Zamanla mürid sayısın artması ile mehdilik iddiasında bulundu. Şilb’in ileri gelen aileleri, komutanları ve mûvelled asıllı kişiler de ona katılmaya başladı. Endülüs tarihinde Mürîdûn olarak adlandırılan bu tasavvufi topluluk, adıyla bilinen Murâbıtlar karşıtı ayaklanmanın çekirdeğini oluşturdu.
Murâbıtlar'ın zayıflamasıyla İbn Kasî, Sevretü’l-Mürîdîn ayaklanmasını başlattı ve 1144 yılında Mirtüle'de bağımsızlığını ilan etti ancak 1 yıl sonra Batalyevs tarafından fethedildi. 1146 yılında İbn Kasî, Mirtüle'yi geri almayı başardı ve ikinci kez tahta oturdu. Kısa zamanda Tureyf, Cezîretülhadrâ (Algeciras) ve Şilb’i ele geçirdi.
Muvahhidler İşbîliye’yi fethedince İbn Kasî onları tebrik etmek için Mirtüle'den ayrılınca Şilb halkı ona karşı ayaklandı. Dönüşte bu ayaklanmayı bastırmak için Portekiz Kralı I. Afonso’dan yardım istedi. Bu haberin duyulması ile İbn Kasî öldürüldü (1151). İbn Kasî'nin ölümü ile Mirtüle Muvahhidler tarafından fethedildi.
Mimari
Günümüze çok az eser ulaşabildi. ve şehir surları neredeyse tamamen ayaktadır.
Mirtüle Ulu Camii, mimari yapı yıkılmadan kiliseye () dönüştürüldü. Portekizde ayakta kalan tek camii özelliğini taşımaktadır. İç mekan büyük bir değişime uğradı ancak minarenin alt kısmı, mihrap ve at nalı kemer'li kapısı orjinal halini korumaya başardı. Minarenin üst kısmı ise çan kulesine çevrildi.
İbn Kasî'ye bağlı Mürîdûn'lerin yetiştirildiği yerlerden biri olan , 1130'lu yıllarda deniz kıyısında inşa edilmişti. Portekiz'de tespit edilen tek Ribât olup, 2001'den beri arkeologlar tarafından kazılmaktadır.
İslam Festivali
- : Bu festival her iki yılda bir mayıs ayında yapılmaktadır.
Taifa Emirleri
İbn Tayfûr
- İbn Tayfûr: 1033-1044
- 'ye dahil oldu 1044–1091
Murâbıtlar
- Murâbıtlar tarafından fethedildi: 1091–1144
Benî Kasî
- : 1144–1145, ö. 1151
- Batalyevs'e dahil oldu: 1145–1146
- İbn Kasî (yeniden): 1146–1151
- Muvahhidler tarafından fethedildi: 1151–1250
Galeri
-
Mirtüle kalesi ve şehir surları -
Mirtüle Ulu Camii, 'ne dönüştürüldü. -
Mihrap (sağda), Nossa Senhora da Anunciação Kilisesi -
At nalı kemerli kapı, Nossa Senhora da Anunciação Kilisesi -
Arrifana Ribâtı arkeolojik alanı, -
İbn Kasî'ye ait heykel,
Kaynakça
- ^ Zwartjes, Otto (2006). "Andalus". Versteegh, Kees (Ed.). Encyclopedia of Arabic Language and Linguistics. Brill Academic Publisher. s. 58.
- ^ "Abbadid". Encyclopædia Britannica. 15th. I: A-Ak - Bayes. Chicago, IL: Encyclopædia Britannica, Inc. 2010. ss. 8. ISBN .
- ^ "Nihat Azamat, İBNÜ'l-ARÎF, İslam Ansiklopedisi". 18 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2025.
- ^ "Osman Karadeniz, İBN BERRECÂN, İslam Ansiklopedisi". 2 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2025.
- ^ a b "İlyas Çelebi, İBN KASÎ, Ebü'l-Kāsım, İslam Ansiklopedisi". 24 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2025.
- ^ http://es.lifecooler.com/lifecooleres/festival-islamico-de-mertola-fiestas-populares-415258-1.html Archived Ocak 8, 2019 at the Wayback Machine Festival Islámico de Mértola
- ^ https://www.juntadeandalucia.es/medioambiente/web/Bloques_Tematicos/Publicaciones_Divulgacion_Y_Noticias/Documentos_Tecnicos/guia_faja_piritica_iberica/municipios/17mertola.pdf www.juntadeandalucia.es
- ^ Concise History of Islam. Muzaffar Husain Syed, Syed Saud Akhtar, B D Usmani. 29-07-2016.
- ^ "Casim Avcı, KASÎ (Benî Kasî), İslam Ansiklopedisi". 13 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2025.
Referans
- Özdemir, Mehmet, (Ed.) (2018). İslam Tarihi ve Medeniyeti Cilt 4, Endülüs. Siyer Yayınları. ISBN .
- Kremp, Martin (1996). Die Kleinkönige des islamischen Spanien. Texte zur Geschichte der Taifas des Andalus im 11. Jahrhundert. Mediterranea, Frankfurt/Main. ISBN . (Almanca)
- Bosworth, C. E. (1996). The New Islamic Dynasties: A Chronological and Genealogical Manual. Edinburgh University Press. s. 20. (İngilizce)
Dış bağlantılar
- : İbn Tayfûr, İbn Kasî, İbnü’l-Arîf, İbn Berrecân (İspanyolca)
- Taifa emirlerinin listesi
Ayrıca bakınız
37°38′25″K 7°39′40″B / 37.64028°K 7.66111°B
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Mirtule Emirligi Arapca طائفة مارتلة Ispanyolca Taifa de Mertola Iber Yarimadasi nin guneydogusunda yer alan Arap kokenli bir taifa devletiydi Gunumuzde Portekiz sinirlari icinde yer almaktadir Emirlik uc farkli donemde kuruldu ve hepsi kisa omurlu oldu 1033 1044 1144 1145 ve 1146 1151 Emirlik varligini Muvahhidler tarafindan fethedilene kadar surdurdu 1151 Mirtule Emirligiطائفة مارتلة1033 1151Mirtule Emirligi y 1037 BaskentMirtule Mertola Yaygin dil ler Arapca Berberi dilleri Mozarapca IbraniceResmi dinIslam Hristiyanlik YahudilikHukumetMonarsiEmir 1033 1044 1144 1145 1146 1151Tarihi donemOrta Cag Kurulus1033 Murabitlar1044 1091 1091 1144 Batalyevs1145 1146 Muvahhidler tarafindan fethedilmesi1151Para birimiDirhem DinarOnculler ArdillarEndulus Emevi Devleti MuvahhidlerGunumuzdeki durumuPortekizTarihceTavaif i Muluk y 1037Ilk kurulan emirlik Isbiliye li Abbadiler tarafindan fethedildi 1044 Birinci Taifa DonemiBirinci taifa donemi en 1009 1031 ile Murabitlar in Endulusu fethetmesine kadar olan donemi 1009 1091 kapsamaktadir Emirlik Ibn Tayfur h 1033 1044 tarafindan kuruldu ve 11 yil sonra 1044 yilinda emiri en tarafindan fethedildi 1044 1091 yillari arasinda Isbiliye nin yonetimi altinda kaldi Ikinci Taifa DonemiIkinci taifa donemi Endulus te Murabitlar ile Muvahhidler arasindaki donemi 1091 1147 kapsamaktadir Ibn Kasi ve Sevretu l Muridin hareketi Mirtule dogumlu ve muvelled kokenli en mutasavvif ve onun ogrencisi dan ders aldi Sonrasinda Silb in Silves Cille koyunde Reyhane Ribati ni insa etti ve tasavvuf alaninda ogrenci yetistirmeye basladi Zamanla murid sayisin artmasi ile mehdilik iddiasinda bulundu Silb in ileri gelen aileleri komutanlari ve muvelled asilli kisiler de ona katilmaya basladi Endulus tarihinde Muridun olarak adlandirilan bu tasavvufi topluluk adiyla bilinen Murabitlar karsiti ayaklanmanin cekirdegini olusturdu Murabitlar in zayiflamasiyla Ibn Kasi Sevretu l Muridin ayaklanmasini baslatti ve 1144 yilinda Mirtule de bagimsizligini ilan etti ancak 1 yil sonra Batalyevs tarafindan fethedildi 1146 yilinda Ibn Kasi Mirtule yi geri almayi basardi ve ikinci kez tahta oturdu Kisa zamanda Tureyf Ceziretulhadra Algeciras ve Silb i ele gecirdi Muvahhidler Isbiliye yi fethedince Ibn Kasi onlari tebrik etmek icin Mirtule den ayrilinca Silb halki ona karsi ayaklandi Donuste bu ayaklanmayi bastirmak icin Portekiz Krali I Afonso dan yardim istedi Bu haberin duyulmasi ile Ibn Kasi olduruldu 1151 Ibn Kasi nin olumu ile Mirtule Muvahhidler tarafindan fethedildi MimariGunumuze cok az eser ulasabildi en ve sehir surlari neredeyse tamamen ayaktadir Mirtule Ulu Camii mimari yapi yikilmadan kiliseye en donusturuldu Portekizde ayakta kalan tek camii ozelligini tasimaktadir Ic mekan buyuk bir degisime ugradi ancak minarenin alt kismi mihrap ve at nali kemer li kapisi orjinal halini korumaya basardi Minarenin ust kismi ise can kulesine cevrildi Ibn Kasi ye bagli Muridun lerin yetistirildigi yerlerden biri olan en 1130 lu yillarda deniz kiyisinda insa edilmisti Portekiz de tespit edilen tek Ribat olup 2001 den beri arkeologlar tarafindan kazilmaktadir Islam Festivali Bu festival her iki yilda bir mayis ayinda yapilmaktadir Taifa EmirleriIbn Tayfur Ibn Tayfur 1033 1044 ye dahil oldu 1044 1091Murabitlar Murabitlar tarafindan fethedildi 1091 1144Beni Kasi en 1144 1145 o 1151 Batalyevs e dahil oldu 1145 1146 Ibn Kasi yeniden 1146 1151 Muvahhidler tarafindan fethedildi 1151 1250GaleriMirtule kalesi ve sehir surlari Mirtule Ulu Camii ne donusturuldu Mihrap sagda Nossa Senhora da Anunciacao Kilisesi At nali kemerli kapi Nossa Senhora da Anunciacao Kilisesi Arrifana Ribati arkeolojik alani en Ibn Kasi ye ait heykel en Kaynakca Zwartjes Otto 2006 Andalus Versteegh Kees Ed Encyclopedia of Arabic Language and Linguistics Brill Academic Publisher s 58 Abbadid Encyclopaedia Britannica 15th I A Ak Bayes Chicago IL Encyclopaedia Britannica Inc 2010 ss 8 ISBN 978 1 59339 837 8 Nihat Azamat IBNU l ARIF Islam Ansiklopedisi 18 Temmuz 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 26 Mart 2025 Osman Karadeniz IBN BERRECAN Islam Ansiklopedisi 2 Aralik 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 26 Mart 2025 a b Ilyas Celebi IBN KASI Ebu l Kasim Islam Ansiklopedisi 24 Mart 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 14 Mart 2025 http es lifecooler com lifecooleres festival islamico de mertola fiestas populares 415258 1 html Archived Ocak 8 2019 at the Wayback Machine Festival Islamico de Mertola https www juntadeandalucia es medioambiente web Bloques Tematicos Publicaciones Divulgacion Y Noticias Documentos Tecnicos guia faja piritica iberica municipios 17mertola pdf www juntadeandalucia es Concise History of Islam Muzaffar Husain Syed Syed Saud Akhtar B D Usmani 29 07 2016 Casim Avci KASI Beni Kasi Islam Ansiklopedisi 13 Temmuz 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 14 Mart 2025 ReferansOzdemir Mehmet Ed 2018 Islam Tarihi ve Medeniyeti Cilt 4 Endulus Siyer Yayinlari ISBN 9786057558343 Kremp Martin 1996 Die Kleinkonige des islamischen Spanien Texte zur Geschichte der Taifas des Andalus im 11 Jahrhundert Mediterranea Frankfurt Main ISBN 3 00 000464 5 Almanca Bosworth C E 1996 The New Islamic Dynasties A Chronological and Genealogical Manual Edinburgh University Press s 20 Ingilizce Dis baglantilar en Ibn Tayfur Ibn Kasi Ibnu l Arif Ibn Berrecan Ispanyolca Taifa emirlerinin listesiAyrica bakinizSunni hanedanlar listesi 37 38 25 K 7 39 40 B 37 64028 K 7 66111 B 37 64028 7 66111