Pygmalion, Yunan mitolojisinde Kıbrıs’ta geçen bir söylencenin kahramanı olan yontu sanatçısı.
Mitoloji sözlüklerinde "Pygmalion" adında bir Fenike kralı da bulunduğundan bazı kaynaklarda mitoloji kahramanı Pygmalion, "yontucu-kral" olarak da anılır. Söylence, Romalı ozan Ovidius'un Metamorphoses (Dönüşümler) adlı yapıtının 10. kitabında anlatılmaktadır (243-298 dizeler). Eserde Pygmalion, yaptığı kadın heykeline âşık olan kendi halinde bir sanatçıdır. Kıbrıs’a yakın sularda doğan ve her zaman âşıkların yanında olan güzellik ve aşk tanrıçası Aphrodite de bu aşk öyküsünde Antik Roma'da tanındığı ismiyle (Venüs) yer almaktadır. Öykü, klasik dönemde birçok edebiyat yapıtına, tablo ve heykele konu olmuştur.
Ovidius'da Pygmalion'un öyküsü
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlsTDJVMUwxQjVaMjFoYkdsdmJsOGxNalpmUjJGc1lYUmxZVjhsTWpoTWIzVnBjMTlIWVhWbVptbGxjaVV5T1M1cWNHY3ZNakl3Y0hndFVIbG5iV0ZzYVc5dVh5VXlObDlIWVd4aGRHVmhYeVV5T0V4dmRXbHpYMGRoZFdabWFXVnlKVEk1TG1wd1p3PT0uanBn.jpg)
Pygmalion Kıbrıs adasında yaşayan alçakgönüllü, bekâr bir yontu sanatçısıydı. Yaşadığı yerdeki kadınlar Venüs’e gereken saygıyı göstermediklerinden veya onun tanrıçalığını yadsıdıklarından Venüs onları cezalandırmış, ahlak yoksunu kadınlar haline getirilmişti. Kendisine bir eş arayan Pygmalion, karşısına çıkan bu kadınlar nedeniyle evlilik düşüncesinden uzaklaşıp sanatı ile uğraştı. Aradığı kusursuz güzellikte bir genç kadın heykeli yapmak üzere günlerce çalıştı. Nihayet heykel tamamlandığında onu güzel giysiler ve mücevherlerle süsledi, canlı bir kadınmış gibi davranmaya başladı. Pygmalion, yapıtına âşık olmuştu.
Pygmalion, Venüs onuruna düzenlenen festival günlerinde evden gönülsüzce ayrıldı. Evdeki cansız sevgilisini düşünerek şöyle dua etti: "Siz tanrılar mademki her şeyi yapacak güçtesiniz, bana da bir eş verin, fakat ne olur heykelime benzesin."” Bu dua Venüs’ün dikkatini çekti ve duayı kabul etti. Pygmalion eve dönüp heykeli öptüğünde, yapıtının canlandığını fark etti. Venüs, kendisine teşekkürlerini sunan Pygmalion'u sevgilisi ile evlendirdi. Paphos adını verdikleri bir oğulları oldu. Çocuk büyüyünce Kıbrıs'ta sonraları Aphrodite kültünün egemen olduğu Pafos (Baf) kentinin, kurucusu oldu. Bazı versiyonlarda Paphos kızdır; ve çiftin bir de Metharme adında kızları olmuştur.
Pygmalion'un yarattığı, Venüs'ün can verdiği kadının ismi Ovidius'un eserinde anılmaz; ancak klasik dönem sanat ve yazınında ona deniz nympha’ları Nereid'lerden biri olan Galatea’nın ismi verilmiştir. Goethe ise, ona mitolojik Kartaca şehrini kuran kraliçesi Dido’nun diğer ismi olan Elise ismini vermiştir.
Yunan mitolojisindeki benzerleri
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTg0THpnMEwwTm9KVU16SlVFeWRHVmhkVjlrWlY5V1pYSnpZV2xzYkdWekpUSkRYM05oYkc5dVgyUmxjMTl1YjJKc1pYTWxNa05mVUhsbmJXRnNhVzl1WDNCeWFXRnVkRjlXSlVNekpVRTViblZ6WDJRbE1qZGhibWx0WlhKZmMyRmZjM1JoZEhWbEpUSkRYMHBsWVc0dFFtRndkR2x6ZEdWZlVtVm5ibUYxYkhRdWFuQm5Mekl5TUhCNExVTm9KVU16SlVFeWRHVmhkVjlrWlY5V1pYSnpZV2xzYkdWekpUSkRYM05oYkc5dVgyUmxjMTl1YjJKc1pYTWxNa05mVUhsbmJXRnNhVzl1WDNCeWFXRnVkRjlXSlVNekpVRTViblZ6WDJRbE1qZGhibWx0WlhKZmMyRmZjM1JoZEhWbEpUSkRYMHBsWVc0dFFtRndkR2x6ZEdWZlVtVm5ibUYxYkhRdWFuQm4uanBn.jpg)
Bir heykelin hayata gelme hikayesinin birçok benzeri vardır; Daedalus’un civa kullanarak heykellerine ses vermesi, Hephaestus’un atölyesine robot yaratması, tunçtan yapay adam Talos ve Zeus’un emri üzerine kilden yapılan Pandora bunlardan birkaçıdır. Tarihçi Polybius tarafından anlatılan “Apega of Nabis” hikâyesi, despot hükümdarın karısının kurbanlarını sarılarak ezen sözde mekanik bir imgesinden bahseder. Hareket edecekmiş kadar gerçekçi heykellerin mecazı eski çağlarda yazarlar arasında yaygındı. Bu mecaz rönesans sonrası yazarlarına da miras kalmıştır.
Uyarlamalar
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh5THpKa0wwVjBhV1Z1Ym1VdFRXRjFjbWxqWlY5R1lXeGpiMjVsZEY4dFgxQjVaMjFoYkdsdmJsOWhibVJmUjJGc1lYUmxZVjh0WDFkaGJIUmxjbk5mTWpjek9EZGZMVjlXYVdWM1gwRXVhbkJuTHpJeU1IQjRMVVYwYVdWdWJtVXRUV0YxY21salpWOUdZV3hqYjI1bGRGOHRYMUI1WjIxaGJHbHZibDloYm1SZlIyRnNZWFJsWVY4dFgxZGhiSFJsY25OZk1qY3pPRGRmTFY5V2FXVjNYMEV1YW5Cbi5qcGc=.jpg)
Pygmalion hikâyesi edebiyatta yüz yıllardır geniş ölçüde yayılmış ve yeniden sunulmuştur. Bazı örnekleri şunlardır:
Pinocchio hikâyesinde tahta bir kukla gerçek bir çocuğa dönüşür, ama bu sefer kukla dönüşmeden önce bilinçlidir; bu mucizenin gerçekleşmesi için dilek tutan kuklanın yaratıcısı değil kuklanın kendisidir.
William Shakespeare’in The Winter’s Tale adlı oyununun son sahnesinde hayata gelen Kraliçe Hermione heykelinin aslında kraliçenin kendisi olduğu açığa çıkar ve oyun bu şekilde biter.
George Bernard Shaw’ın Pygmalion oyunu, satır arasında feminist dokundurmaları olan asıl hikayenin modern bir uyarlaması gibidir. Yoksul çiçekçi bir kız olan Eliza Doolittle mecazı bir anlamda bir dilbilim profesörü tarafından hayata döndürülüyor. Profesör Henry Higgins ona üst sınıftan gibi konuşmayı ve davranmayı öğretiyor. Bu oyun Pygmalion filmi için ilham kaynağı olduğu gibi My Fair Lady oyunu ve filmi için de ilham kaynağı olur.
Lars and the Real Girl filmi bir oyuncak bebek alıp ona gerçek insanmış gibi davranarak dünyaya yeniden bağlanmaya çalışan bir adamın hikayesini anlatıyor. Oyuncak bebek hiç hayata gelmemesine rağmen, adam geldiğine inanır ve bu şekilde de kendi toplumuna bağlanır. Artık ona ihtiyacı kalmadığında adam oyuncak bebeği bırakır. Bu aslında Pygmalion hikayesinin tersidir.
Tablolar
Pygmalion ve Galatea’nin öyküsünü eserlerine konu alan birçok ressam vardır; Angolo Bronzino, Jean-Léon Gérome, Honoré Daumier, Edward Burne-Jones (1868-1870 yılları arasında 4 büyük eser, sonra tekrar Pygmalion and the Image başlığıyla 1875-1879 arası daha büyük eserler), Auguste Rodin, Ernest Normand, Paul Delvaux, Francisco Goya, Franz von Stuck, François Boucher, Thomas Rowlandson ve nice diğerleri. Sanatçılar tablolarında Pgmaliaon'un eseri yapışını, Galatea'nın canlanmaya başladığı anı resmettiler.
Ressam Jean Baptiste Regnault ile yontucu , bu öyküyü işleyen eserlerinde yapıtlarını ‘Pygmalion heykeline can vermesi için Venüs’e yalvarıyor’ ve ‘Pygmalion canlanan heykelinin ayakları dibinde’ olarak isimlendirmişlerdir.
Edebiyat
Pygmalion mitinin popülerliği 19. yüzyılda zirveye çıkmışt ve Ovidius’un Pygmalion’u birçok eserin ilham kaynağı olmuştur, bunlardan bazıları aşağıda listelenmiştir:
Şiirler
- İngiltere
- John Marston’ın “The Argument of the Poem” ve “The Authour in prayse of his precedent Poem” ‘daki “Pigmalion” şiiri
- John Dryden’ın “Pygmalion and the Statue” şiiri (1697-1700)
- Thomas Lovell Beddoes’in “Pygmalion or the Cyprian Statuary” eseri
- William Cox Bennett’in Queen Eleanor’s Vengeance and Other Poems eserindeki “Pygmalion” şiiri (1856)
- Arthur Henry Hallam’ın Remains in verse and prose of Arthur Henry Hallam: With a preface and memoir eserindeki “Lines Spoken in the Character of Pygmalion” şiiri (1863)
- Robert Buchanan’ın Undertones eserindeki “Pygmalion the Sculptor” şiiri (1864)
- William Morris’in “Pygmalion and the Image” kesitini kapsayan “Earthly Paradise” şiiri (1868)
- William Bell Scott’ın “Pygmalion” şiiri
- Thomas Woolner’ın “Pygmalion” uzun şiiri (1881)
- Frederick Tennyson’ın “Pygmalion” şiiri, Daphne and Other Poems eserinden (1891)
- Robert Graves’in “Pygmalion and Galatea” ve “Galatea and Pygmalion” şiiri (1926)
- İskoçya
- Andrew Lang’in “The New Pygmalion or the Statue’s Choice” şiiri (1911)
- Caron Ann Duffy’nin “Pygmalion’s Bride” şiiri (1999)
- İrlanda
- Emily Henrietta Hickey’nin A Sculptor and Other Poems eseri (1881)
- Patrick Kavanagh’ın “Pygmalion” şiiri (1938)
- Eiléan Ni Chuilleanain’in “Pygmalion’s Image” şiiri (1991)
- Almanya
- Friedrich Schiller’in “The Ideals” (Die Ideale) şiiri (1795-6)
- Romanya
- Nichita Stănescu’nun "Către Galateea" (Dreptul la timp) şiiri (1965)
Amerika Birleşik Devletleri
- Sara Jane Lippincott (Grace Greenwood)’ın “Pygmalion” şiiri (1851)
- Elizabeth Stuart Phelps’in “Galatea” şiiri, Harper’s Weekly eserinden (1884)
- Edward Rowland Sill’in “The Lost Magic” şiiri (1900)
- Hilda Doolittle’ın “Pygmalion” şiiri (1913-17)
- Genevieve Taggard’ın “Galatea Again” şiiri (1929)
- Katha Pollitt’in “Pygmalion” şiiri (1979)
- Joseph Brodsky’nin “Encore” şiiri (1983)
- Katherine Solomon’ın “Galatea” şiiri (1999)
- Nikaragua
- Claribel Alegria’nın “Galatea Before the Mirror” şiiri (1993)
Kısa hikâyeler
- Nathaniel Hawthorne’un “The Birth Mark” kısa hikâyesi ve benzer novellası Rappaccini’s Daughter
- H.P. Lovecraft’ın “Herbert West-Reanimator” kısa hikâyesi
- Tommaso Landolfi’nin “La moglie di Gogol” (The Wife of Gogol) kısa hikâyesi
- John Updike’ın “Pygmalion” kısa hikâyesi
- E. T. A. Hoffmann’ın “The Sandman” kısa hikâyesi
- Jorge Luis Borges’in “Las Ruinas Circulares” kısa hikâyesi (Arjantin)
- Isaac Asimov’un Galatea kısa hikayesi (kısa hikaye serisi Azazel bir kadın heykeltıraşın kendi ideal erkeğinin heykelini yaptığı bir parodisidir)
- Madeline Miller’ın “Galatea” kısa hikâyesi
Romanlar ve tiyatro oyunları
- Lloyd C. Douglas’ın “Invitation To Live” romanı (1940)
- William Hazlitt’in Liber Amoris: or, the New Pygmalion romanı (1894)
- Richard Powers’ın Galatea 2.2 romanı
- Amanda Filipacchi’nin Vapor romanı
- Edith Wharton’ın The House of Mirth romanı
- Henry James’in The Portrait of a Lady romanı (1880-1)
- George MacDonald’ın Phantastes romanı
- George Bernard Shaw’ın Pygmalion oyunu
- Tawfiq el-Hakim’in Pygmalion oyunu
- William Schwenck Gilbert’ın Pygmalion and Galatea oyunu
- Willy Russell’ın Educating Rita oyunu
- Rousseau’nun Pygmalion, scène lyrique oyunu, ilk tam melodram
- Villiers de I’Isle-Adam’ın Tomorrow’s Eve romanı
- Jacinto Grau’nun “El Señor de Pigmalión” oyunu (1921)
- William Shakespeare’in The Winter’s Tale oyunu (1611)
Diğer
- Pete Wentz’in Fall Out Toy Works çizgi roman serisi
- Grant Morrison’ın Professor Pyg karakteri, Batman and Robin çizgi romanından
- William Moulton Marston’ın Wonder Woman karakterinin doğuşu Pygmalion ve Galatea mitinden esinlenilmiştir.
Opera, bale ve müzik
- Pygmalion’un hikayesi Jean-Philippe Rameau’nun 1748 operası Pigmalion’un konusuydu.
- Hikaye Georg Benda’nın 1779 monodramı Pygmalion’un da konusuydu.
- Ramler’ın şiiri Pygmalion 1772’de J.C.F.Bach tarafından bir arya olarak uyarlandı ve 1784’te Friedrich Benda tarafından bir kantat olarak uyarlandı.
- Pygmalion Gaetano Donizetti’nin ilk operası II Pigmalione’un konusuydu.
- Fromental Halévy 1820'lerde bir opera Pygmalion yazdı, ama oynanmadı.
- Franz von Suppe Pygmalion ve Galatea karakterlerine dayalı Die schöne Galathée isimli bir operet besteledi.
- Gerçek insan boyutunda dans eden bebekler yapan mucit hakkında olan balet Coppélia, güçlü Pygmalion yankıları içermektedir.
- Koreograf Marius Petipa ve bestesi Prince Nikita Trubetskoi hikayeyle ilgili Pygmalion, ou La Statue de Chypre isimli 4 perdelik bir balet yaptı. Balet 1895’te ünlü balerin Pierina Legnani ile birlikte tekrar canlandırıldı.
- İngiliz progresif rock grubu Yes “Turn of the Century” (1977) adlı bir şarkı besteledi; bu şarkı karısının ölümünün üzüntüsüyle “tutkusunu kile işleyen” Roan adında bir heykeltıraşın hikâyesini anlatır. Karısının heykeli canlanır ve birbirlerine aşık olurlar.
- Lunatic Soul’un 2014 albümü Walking on a Flashlight Beam “Pygmalion’s Ladder” adında bir şarkı içerir.
- My Fair Lady sahne müzikali
Sahne oyunları
Pygmalion hikâyesine dayalı olmasa da, Shakespeare’ın oyunu Measure for Measure’da Lucio tarafından Perde 3, Sahne 2’de söylenen bir cümlede Pygmalion’a gönderme yapılmıştır: "What, is there none of Pygmalion's images, newly made woman, to be had now, for putting the hand in the pocket and extracting it clutch'd?”
Başarılı sahne oyunları da olmuştur, örneğin W. S. Gilbert’ın Pygmalion and Galatea (1871). İki kere tekrar canlandırıldı, 1884’de ve 1888’de.
Ocak 1872’de Ganymede and Galatea Gaiety Theatre’da açılış yaptı. Bu Franz Von Suppé’nin Die schöne Galathee eserinin komedi versiyonuydu, tesadüfen Arthur Sullivan’ın kardeşi, Fred Sullivan’da kadrodaydı.
Mart 1872’de William Brough’un 1867 oyunu Pygmalion; or, The Statue Fair tekrar canlandırıldı, aynı yılın Mayıs ayında konuk olan Fransız bir şirket Victor Massé’in Galathée oyununu sundu. 1883’de müzikal burlesk Galatea, or Pygmalion Reversed Gaiety Theatre’da Henry Pottinger Stephens ve W. Webster tarafından hazırlanmış bir libretto ile oynandı.
George Bernard Shaw’ın Pygmalion (1912, sahnelenme 1913) oyunu hem Yunan Pygmalion’dan hem de “King Cophetua and the beggar maid” efsanesinden esinlenilmiştir. Shaw’ın töre komedyası (comedy of manners) Broadway muzikali My Fair Lady ve birçok başka adaptasyon için temel taşıdır.
P. L. Deshpande’nin oyunu Ti Fulnari (“Queen of Flowers”) da Shaw’ın oyunu Pygmalion’a dayanmaktadır. Oyun Marathi tiyatrosunda büyük bir başarı olmuştur ve çokça övgü almıştır.
Televizyon
- The Man from U.N.C.L.E. dizisinin 3. sezonundan bir bölüm olan “The Galatea Affair” My Fair Lady oyununun bir parodisidir.
- Japon anime serisi Bubblegum Crisis: Tokyo 2040 Galatea adında bir karaktere sahiptir, insan ırkının bir sonraki evrimi olarak tasarlanmış yapay bir yaşam formu.
- Disney’in Hercules: The Animated Series çizgi filminde, Pygmalion Hercules’in sanat öğretmeniydi. Onun kendisine mükemmel bir eş yaratması Hercules’inde aynısını yapıp kendine okul dansı için bir sevgili yaratmaya teşvik etti, adını Galatea koydu.
- Gotik TV dizisi Dark Shadows’da yapılan 1897’ye dönüş bölümünde portreleri hayata gelen Charles Delaware Tate (Roger Davis tarafından oynanan) adında bir ressam vardır.
Filmler
- Pygmalion (1935 filmi), George Bernard Shaw’ın oyununa dayalı bir Alman filmi
- Pygmalion (1937 filmi), George Bernard Shaw’ın oyununa dayalı bir Hollanda filmi
- Pygmalion (1938 filmi), Leslie Howard ve Wendy Hiller’ın oynadığı bir İngiliz filmi
- Pygmalion (1948 filmi), Margaret Lockwood’un oynadığı bir İngiliz televizyon filmi
- Pygmalion (1983 filmi), Peter O’Toole ve Margot Kidder’ın oynadığı bir televizyon filmi
- Alfred Hitchcock’ın Vertigo (1958) filmi Pygmalion temasının bir uyarlamasıdır.
- Komedi filmi Mannequin (1987) Pygmalion’a dayalıdır.
- My Fair Lady (film) Rex Harrison ve Audrey Hepburn’ün oynadığı bir 1964 Amerikan müzikal filmidir.
Etkileşimli kurgu
Emily Short’un yazdığı macera metni Galatea, Galatea mitine dayalıdır.
Pygmalion etkisi
Bu mitolojik öykü, beklentilerin davranışı şekillendirmesindeki etkisini ifade etmek üzere kullanılmaktadır. Bu olgu Pygmalion etkisi Galatea etkisi, kendini doğrulayan kehanet, Rosenthal etkisi, pozitif öz beklenti, özgüven, iyimserlik ya da sadece inanç olarak da adlandırılır.
Kaynakça
- ^ a b c Erdemol, Haluk. "Pygmalion ile Galatea". Bütün Dünya dergisi, 1 Haziran 2018. 25 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2021.
- ^ Güler, İrem. "Pygmalion: Bir Kadın Yaratmak ve Onunla Aşka Düşmek". artfulliving.com.tr, 27 Nisan 2016. 1 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2021.
- ^ "Pygmalion ve Galatea'nın Hikayesi". Sanatadair.net, 9 Ağustos 2020. 1 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2021.
- ^ Boydak Özan, Mukadder; Gündüzalp, Seda. "Pygmalion Etkisi ve Liderlik". Munzur Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Cilt 5, Sayı 9. 12 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2021.
- ^ Yalçın, Fuat. "Pygmalion ve Galatea". Offcourse.com.tr. 7 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2021.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Pygmalion Yunan mitolojisinde Kibris ta gecen bir soylencenin kahramani olan yontu sanatcisi Pygmalion ve Galatea Anne Louis Girodet 1819 Mitoloji sozluklerinde Pygmalion adinda bir Fenike krali da bulundugundan bazi kaynaklarda mitoloji kahramani Pygmalion yontucu kral olarak da anilir Soylence Romali ozan Ovidius un Metamorphoses Donusumler adli yapitinin 10 kitabinda anlatilmaktadir 243 298 dizeler Eserde Pygmalion yaptigi kadin heykeline asik olan kendi halinde bir sanatcidir Kibris a yakin sularda dogan ve her zaman asiklarin yaninda olan guzellik ve ask tanricasi Aphrodite de bu ask oykusunde Antik Roma da tanindigi ismiyle Venus yer almaktadir Oyku klasik donemde bircok edebiyat yapitina tablo ve heykele konu olmustur Ovidius da Pygmalion un oykusuPygmalion ve Galatea 1797 Pygmalion Kibris adasinda yasayan alcakgonullu bekar bir yontu sanatcisiydi Yasadigi yerdeki kadinlar Venus e gereken saygiyi gostermediklerinden veya onun tanricaligini yadsidiklarindan Venus onlari cezalandirmis ahlak yoksunu kadinlar haline getirilmisti Kendisine bir es arayan Pygmalion karsisina cikan bu kadinlar nedeniyle evlilik dusuncesinden uzaklasip sanati ile ugrasti Aradigi kusursuz guzellikte bir genc kadin heykeli yapmak uzere gunlerce calisti Nihayet heykel tamamlandiginda onu guzel giysiler ve mucevherlerle susledi canli bir kadinmis gibi davranmaya basladi Pygmalion yapitina asik olmustu Pygmalion Venus onuruna duzenlenen festival gunlerinde evden gonulsuzce ayrildi Evdeki cansiz sevgilisini dusunerek soyle dua etti Siz tanrilar mademki her seyi yapacak guctesiniz bana da bir es verin fakat ne olur heykelime benzesin Bu dua Venus un dikkatini cekti ve duayi kabul etti Pygmalion eve donup heykeli optugunde yapitinin canlandigini fark etti Venus kendisine tesekkurlerini sunan Pygmalion u sevgilisi ile evlendirdi Paphos adini verdikleri bir ogullari oldu Cocuk buyuyunce Kibris ta sonralari Aphrodite kultunun egemen oldugu Pafos Baf kentinin kurucusu oldu Bazi versiyonlarda Paphos kizdir ve ciftin bir de Metharme adinda kizlari olmustur Pygmalion un yarattigi Venus un can verdigi kadinin ismi Ovidius un eserinde anilmaz ancak klasik donem sanat ve yazininda ona deniz nympha lari Nereid lerden biri olan Galatea nin ismi verilmistir Goethe ise ona mitolojik Kartaca sehrini kuran kralicesi Dido nun diger ismi olan Elise ismini vermistir Yunan mitolojisindeki benzerleriPygmalion Heykelini Canlandirmak icin Venus e Dua Ediyor 1786 Versay Muzesi Bir heykelin hayata gelme hikayesinin bircok benzeri vardir Daedalus un civa kullanarak heykellerine ses vermesi Hephaestus un atolyesine robot yaratmasi tunctan yapay adam Talos ve Zeus un emri uzerine kilden yapilan Pandora bunlardan birkacidir Tarihci Polybius tarafindan anlatilan Apega of Nabis hikayesi despot hukumdarin karisinin kurbanlarini sarilarak ezen sozde mekanik bir imgesinden bahseder Hareket edecekmis kadar gercekci heykellerin mecazi eski caglarda yazarlar arasinda yaygindi Bu mecaz ronesans sonrasi yazarlarina da miras kalmistir UyarlamalarPygmalion canlanan heykelinin ayaklari dibinde Etienne Maurice Falconet Pygmalion hikayesi edebiyatta yuz yillardir genis olcude yayilmis ve yeniden sunulmustur Bazi ornekleri sunlardir Pinocchio hikayesinde tahta bir kukla gercek bir cocuga donusur ama bu sefer kukla donusmeden once bilinclidir bu mucizenin gerceklesmesi icin dilek tutan kuklanin yaraticisi degil kuklanin kendisidir William Shakespeare in The Winter s Tale adli oyununun son sahnesinde hayata gelen Kralice Hermione heykelinin aslinda kralicenin kendisi oldugu aciga cikar ve oyun bu sekilde biter George Bernard Shaw in Pygmalion oyunu satir arasinda feminist dokundurmalari olan asil hikayenin modern bir uyarlamasi gibidir Yoksul cicekci bir kiz olan Eliza Doolittle mecazi bir anlamda bir dilbilim profesoru tarafindan hayata donduruluyor Profesor Henry Higgins ona ust siniftan gibi konusmayi ve davranmayi ogretiyor Bu oyun Pygmalion filmi icin ilham kaynagi oldugu gibi My Fair Lady oyunu ve filmi icin de ilham kaynagi olur Lars and the Real Girl filmi bir oyuncak bebek alip ona gercek insanmis gibi davranarak dunyaya yeniden baglanmaya calisan bir adamin hikayesini anlatiyor Oyuncak bebek hic hayata gelmemesine ragmen adam geldigine inanir ve bu sekilde de kendi toplumuna baglanir Artik ona ihtiyaci kalmadiginda adam oyuncak bebegi birakir Bu aslinda Pygmalion hikayesinin tersidir Tablolar Pygmalion ve Galatea nin oykusunu eserlerine konu alan bircok ressam vardir Angolo Bronzino Jean Leon Gerome Honore Daumier Edward Burne Jones 1868 1870 yillari arasinda 4 buyuk eser sonra tekrar Pygmalion and the Image basligiyla 1875 1879 arasi daha buyuk eserler Auguste Rodin Ernest Normand Paul Delvaux Francisco Goya Franz von Stuck Francois Boucher Thomas Rowlandson ve nice digerleri Sanatcilar tablolarinda Pgmaliaon un eseri yapisini Galatea nin canlanmaya basladigi ani resmettiler Ressam Jean Baptiste Regnault ile yontucu bu oykuyu isleyen eserlerinde yapitlarini Pygmalion heykeline can vermesi icin Venus e yalvariyor ve Pygmalion canlanan heykelinin ayaklari dibinde olarak isimlendirmislerdir Edebiyat Pygmalion mitinin populerligi 19 yuzyilda zirveye cikmist ve Ovidius un Pygmalion u bircok eserin ilham kaynagi olmustur bunlardan bazilari asagida listelenmistir Siirler IngiltereJohn Marston in The Argument of the Poem ve The Authour in prayse of his precedent Poem daki Pigmalion siiri John Dryden in Pygmalion and the Statue siiri 1697 1700 Thomas Lovell Beddoes in Pygmalion or the Cyprian Statuary eseri William Cox Bennett in Queen Eleanor s Vengeance and Other Poems eserindeki Pygmalion siiri 1856 Arthur Henry Hallam in Remains in verse and prose of Arthur Henry Hallam With a preface and memoir eserindeki Lines Spoken in the Character of Pygmalion siiri 1863 Robert Buchanan in Undertones eserindeki Pygmalion the Sculptor siiri 1864 William Morris in Pygmalion and the Image kesitini kapsayan Earthly Paradise siiri 1868 William Bell Scott in Pygmalion siiri Thomas Woolner in Pygmalion uzun siiri 1881 Frederick Tennyson in Pygmalion siiri Daphne and Other Poems eserinden 1891 Robert Graves in Pygmalion and Galatea ve Galatea and Pygmalion siiri 1926 IskocyaAndrew Lang in The New Pygmalion or the Statue s Choice siiri 1911 Caron Ann Duffy nin Pygmalion s Bride siiri 1999 IrlandaEmily Henrietta Hickey nin A Sculptor and Other Poems eseri 1881 Patrick Kavanagh in Pygmalion siiri 1938 Eilean Ni Chuilleanain in Pygmalion s Image siiri 1991 AlmanyaFriedrich Schiller in The Ideals Die Ideale siiri 1795 6 RomanyaNichita Stănescu nun Către Galateea Dreptul la timp siiri 1965 Amerika Birlesik Devletleri Sara Jane Lippincott Grace Greenwood in Pygmalion siiri 1851 Elizabeth Stuart Phelps in Galatea siiri Harper s Weekly eserinden 1884 Edward Rowland Sill in The Lost Magic siiri 1900 Hilda Doolittle in Pygmalion siiri 1913 17 Genevieve Taggard in Galatea Again siiri 1929 Katha Pollitt in Pygmalion siiri 1979 Joseph Brodsky nin Encore siiri 1983 Katherine Solomon in Galatea siiri 1999 NikaraguaClaribel Alegria nin Galatea Before the Mirror siiri 1993 Kisa hikayeler Nathaniel Hawthorne un The Birth Mark kisa hikayesi ve benzer novellasi Rappaccini s Daughter H P Lovecraft in Herbert West Reanimator kisa hikayesi Tommaso Landolfi nin La moglie di Gogol The Wife of Gogol kisa hikayesi John Updike in Pygmalion kisa hikayesi E T A Hoffmann in The Sandman kisa hikayesi Jorge Luis Borges in Las Ruinas Circulares kisa hikayesi Arjantin Isaac Asimov un Galatea kisa hikayesi kisa hikaye serisi Azazel bir kadin heykeltirasin kendi ideal erkeginin heykelini yaptigi bir parodisidir Madeline Miller in Galatea kisa hikayesiRomanlar ve tiyatro oyunlari Lloyd C Douglas in Invitation To Live romani 1940 William Hazlitt in Liber Amoris or the New Pygmalion romani 1894 Richard Powers in Galatea 2 2 romani Amanda Filipacchi nin Vapor romani Edith Wharton in The House of Mirth romani Henry James in The Portrait of a Lady romani 1880 1 George MacDonald in Phantastes romani George Bernard Shaw in Pygmalion oyunu Tawfiq el Hakim in Pygmalion oyunu William Schwenck Gilbert in Pygmalion and Galatea oyunu Willy Russell in Educating Rita oyunu Rousseau nun Pygmalion scene lyrique oyunu ilk tam melodram Villiers de I Isle Adam in Tomorrow s Eve romani Jacinto Grau nun El Senor de Pigmalion oyunu 1921 William Shakespeare in The Winter s Tale oyunu 1611 Diger Pete Wentz in Fall Out Toy Works cizgi roman serisi Grant Morrison in Professor Pyg karakteri Batman and Robin cizgi romanindan William Moulton Marston in Wonder Woman karakterinin dogusu Pygmalion ve Galatea mitinden esinlenilmistir Opera bale ve muzik Pygmalion un hikayesi Jean Philippe Rameau nun 1748 operasi Pigmalion un konusuydu Hikaye Georg Benda nin 1779 monodrami Pygmalion un da konusuydu Ramler in siiri Pygmalion 1772 de J C F Bach tarafindan bir arya olarak uyarlandi ve 1784 te Friedrich Benda tarafindan bir kantat olarak uyarlandi Pygmalion Gaetano Donizetti nin ilk operasi II Pigmalione un konusuydu Fromental Halevy 1820 lerde bir opera Pygmalion yazdi ama oynanmadi Franz von Suppe Pygmalion ve Galatea karakterlerine dayali Die schone Galathee isimli bir operet besteledi Gercek insan boyutunda dans eden bebekler yapan mucit hakkinda olan balet Coppelia guclu Pygmalion yankilari icermektedir Koreograf Marius Petipa ve bestesi Prince Nikita Trubetskoi hikayeyle ilgili Pygmalion ou La Statue de Chypre isimli 4 perdelik bir balet yapti Balet 1895 te unlu balerin Pierina Legnani ile birlikte tekrar canlandirildi Ingiliz progresif rock grubu Yes Turn of the Century 1977 adli bir sarki besteledi bu sarki karisinin olumunun uzuntusuyle tutkusunu kile isleyen Roan adinda bir heykeltirasin hikayesini anlatir Karisinin heykeli canlanir ve birbirlerine asik olurlar Lunatic Soul un 2014 albumu Walking on a Flashlight Beam Pygmalion s Ladder adinda bir sarki icerir My Fair Lady sahne muzikaliSahne oyunlari Pygmalion hikayesine dayali olmasa da Shakespeare in oyunu Measure for Measure da Lucio tarafindan Perde 3 Sahne 2 de soylenen bir cumlede Pygmalion a gonderme yapilmistir What is there none of Pygmalion s images newly made woman to be had now for putting the hand in the pocket and extracting it clutch d Basarili sahne oyunlari da olmustur ornegin W S Gilbert in Pygmalion and Galatea 1871 Iki kere tekrar canlandirildi 1884 de ve 1888 de Ocak 1872 de Ganymede and Galatea Gaiety Theatre da acilis yapti Bu Franz Von Suppe nin Die schone Galathee eserinin komedi versiyonuydu tesadufen Arthur Sullivan in kardesi Fred Sullivan da kadrodaydi Mart 1872 de William Brough un 1867 oyunu Pygmalion or The Statue Fair tekrar canlandirildi ayni yilin Mayis ayinda konuk olan Fransiz bir sirket Victor Masse in Galathee oyununu sundu 1883 de muzikal burlesk Galatea or Pygmalion Reversed Gaiety Theatre da Henry Pottinger Stephens ve W Webster tarafindan hazirlanmis bir libretto ile oynandi George Bernard Shaw in Pygmalion 1912 sahnelenme 1913 oyunu hem Yunan Pygmalion dan hem de King Cophetua and the beggar maid efsanesinden esinlenilmistir Shaw in tore komedyasi comedy of manners Broadway muzikali My Fair Lady ve bircok baska adaptasyon icin temel tasidir P L Deshpande nin oyunu Ti Fulnari Queen of Flowers da Shaw in oyunu Pygmalion a dayanmaktadir Oyun Marathi tiyatrosunda buyuk bir basari olmustur ve cokca ovgu almistir Televizyon The Man from U N C L E dizisinin 3 sezonundan bir bolum olan The Galatea Affair My Fair Lady oyununun bir parodisidir Japon anime serisi Bubblegum Crisis Tokyo 2040 Galatea adinda bir karaktere sahiptir insan irkinin bir sonraki evrimi olarak tasarlanmis yapay bir yasam formu Disney in Hercules The Animated Series cizgi filminde Pygmalion Hercules in sanat ogretmeniydi Onun kendisine mukemmel bir es yaratmasi Hercules inde aynisini yapip kendine okul dansi icin bir sevgili yaratmaya tesvik etti adini Galatea koydu Gotik TV dizisi Dark Shadows da yapilan 1897 ye donus bolumunde portreleri hayata gelen Charles Delaware Tate Roger Davis tarafindan oynanan adinda bir ressam vardir Filmler Pygmalion 1935 filmi George Bernard Shaw in oyununa dayali bir Alman filmi Pygmalion 1937 filmi George Bernard Shaw in oyununa dayali bir Hollanda filmi Pygmalion 1938 filmi Leslie Howard ve Wendy Hiller in oynadigi bir Ingiliz filmi Pygmalion 1948 filmi Margaret Lockwood un oynadigi bir Ingiliz televizyon filmi Pygmalion 1983 filmi Peter O Toole ve Margot Kidder in oynadigi bir televizyon filmi Alfred Hitchcock in Vertigo 1958 filmi Pygmalion temasinin bir uyarlamasidir Komedi filmi Mannequin 1987 Pygmalion a dayalidir My Fair Lady film Rex Harrison ve Audrey Hepburn un oynadigi bir 1964 Amerikan muzikal filmidir Etkilesimli kurgu Emily Short un yazdigi macera metni Galatea Galatea mitine dayalidir Pygmalion etkisiBu mitolojik oyku beklentilerin davranisi sekillendirmesindeki etkisini ifade etmek uzere kullanilmaktadir Bu olgu Pygmalion etkisi Galatea etkisi kendini dogrulayan kehanet Rosenthal etkisi pozitif oz beklenti ozguven iyimserlik ya da sadece inanc olarak da adlandirilir Kaynakca a b c Erdemol Haluk Pygmalion ile Galatea Butun Dunya dergisi 1 Haziran 2018 25 Haziran 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 25 Haziran 2021 Guler Irem Pygmalion Bir Kadin Yaratmak ve Onunla Aska Dusmek artfulliving com tr 27 Nisan 2016 1 Mayis 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 25 Haziran 2021 Pygmalion ve Galatea nin Hikayesi Sanatadair net 9 Agustos 2020 1 Mart 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 25 Haziran 2021 Boydak Ozan Mukadder Gunduzalp Seda Pygmalion Etkisi ve Liderlik Munzur Universitesi Sosyal Bilimler Dergisi Cilt 5 Sayi 9 12 Subat 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 25 Haziran 2021 Yalcin Fuat Pygmalion ve Galatea Offcourse com tr 7 Temmuz 2017 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 25 Haziran 2021