Kar leoparı (Panthera uncia, eskiden Uncia uncia), kar parsı olarak da bilinir, kedigiller (Felidae) familyasının Panthera cinsinin bir üyesi olan büyük kedi türü.
Kar parsı | ||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | ||||||||||||||||||||
Korunma durumu | ||||||||||||||||||||
Biyolojik sınıflandırma | ||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||
Panthera uncia , 1775 | ||||||||||||||||||||
![]() Dağılımı | ||||||||||||||||||||
Sinonimler | ||||||||||||||||||||
Uncia uncia |
Özellikleri
Ortalama bir kar parsı 27–54 kg. ağırlığında, 1,2-1,5 m. uzunluğunda olur. Kuyruğu ise 91 cm. uzunluğundadır. Postları kalın, açık gri renkte olup daha koyu renkte beneklerle kaplıdır. Bu postu ona kayalık dağlarda iyi bir kamuflaj sağlar. Kar parsının çok geniş olan patileri kara batmasını engeller. Ayrıca patileri kıllı olduğundan kara batmasını engeller.Kar leoparları, soğuğa dayanıklı tüyleri sayesinde en zorlu kış koşullarında bile hayatta kalabilen nadir hayvanlardandır.
Kar parsının iki alttürü vardır;
- P. u. uncia
- P. u. uncoides
Beslenme
Başlıca avları yayılım alanlarına göre değişir. Himalayalar'da genellikle (Pseudois nayaur) ile beslenirken, Karakurum, Tanrı ve Altay Dağları'nda genelde dağ keçisi (Capra siberica) ya da argali (Ovis ammon) ile beslenirler. Ancak marmot ve tavşan gibi küçük hayvanlarla ya da kar tavuğu gibi kuşlarla da beslendikleri görülmüştür.
Davranışları
Yavrusunu büyüten dişi kar parsları dışında bu hayvanlar genelde yalnız dolaşır. Çiftleşme kışın sonlarında 1 veya 5 (genelde 2-3) kere gerçekleşir ve yavrular 90-100 gün sonra doğar. Yavrular bağımsız bir birey olduklarında -normalde 18-22 ay sonra- annelerinden ayrılır.
Kar parsları genelde alaca karanlıkta hareketlidirler. Bir bölgede birkaç gün yaşayabilirler ve birdenbire kilometrelerce uzağa gidebilirler.
Dağılımı
Kar parsları Afganistan, Bhutan, Çin, Hindistan, Kazakistan, Kırgızistan, Moğolistan, Nepal, Pakistan, Rusya, Tacikistan ve Özbekistan boyunca Orta Asya'nın dağlık bölgelerinde yaşar.
Kar parsının yayılım alanı 2 milyon kilometre kare(Grönland ya da Meksika'nın yüzölçümü kadar) alan kaplar. Yayılım alanlarının %60'ı Çin'dedir. Yine de bu hayvanlar eskiden yaşadıkları alanın önemli bir kısmını, örneğin Moğolistan'daki kısımlarını yitirmiştir.
Popülasyon
'na göre doğada 3.500 ile 7.000 arasında kar parsı kalmıştır. Bu sayı IUCN'e göre 4,080-6,590,National Geographic'e göre yaklaşık 6.000'dir. Bu farklılığın nedeni bu hayvanların insanlar için ulaşılması zor olan dağlık alanlarda yaşaması ve nadir görülmesidir.
Hayvanat bahçelerinde bu hayvanlardan 600 kadar vardır.
Tehditler ve korunma durumu
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTltTDJZMUwxTnViM2RmYkdWdmNHRnlaRjl3YjNKMGNtRnBkQzB5TURFd0xUQTNMVEE1TG1wd1p5OHlOVEJ3ZUMxVGJtOTNYMnhsYjNCaGNtUmZjRzl5ZEhKaGFYUXRNakF4TUMwd055MHdPUzVxY0djPS5qcGc=.jpg)
Tehditler
Kar parsı için başlıca tehditler arasında av tabanlı tükenme, yasa dışı ticaret, yerel halkla anlaşmazlıklar ve koruma hacmi, politikası ve bilinçlenmenin azlığı sayılabilir. Kar Parsı Yaşatma Stratejisi'ne göre bölgeye bölgeye göre takip edilen ve belirlenen başlıca tehditler;
- Himalaya bölgesi (Tibet Platosu ve diğer güney Çin, Hindistan, Nepal ve Butan);
Çiftlik hayvanlarıyla rekabetten dolayı av hayvanlarının azalması, kar parslarının çiftlik hayvanlarını avlaması sebebiyle öldürülmesi, sınır ötesi iş birliğinin olmaması, askeri faaliyet ve insan nüfusunun artması veya fakirlik.
- Karakurum ve (Afganistan, Pakistan ve güneybatı Çin);
Habitat kaybı ve parçalanması, kaçakçılık sebebiyle doğal avların azalması, kar parslarının çiftlik hayvanlarını avlaması sebebiyle öldürülmesi, etkin yasal yaptırımların olmaması, yerel halk ve politikacılar arasında kurumsal kapasite ve bilincin olmaması ve insan nüfusunun artması veya fakirlik.
- Bağımsız Devletler Topluluğu ve batı Çin (Özbekistan, Tacikistan, Kırgızistan, Kazakistan, Çin'in Sincan bölgesi);
Kaçak avcılık sebebiyle doğal avların azalması, kar parslarının kürk veya kemik ticareti için yasa dışı avlanması, sınır ötesi iş birliğinin olmaması, askerî faaliyet ve insan nüfusunun artması veya fakirlik.
- Kuzey sıradağları (Rusya, Moğolistan ve Çin'in Altay ve Tanrı dağları);
Kar parslarının kürk veya kemik ticareti için yasa dışı avlanması, uygun politika ve etkin yaptırımların olmaması, yerel halk ve politikacılar arasında kurumsal kapasite ve bilincin olmaması ve insan nüfusunun artması veya fakirlik.
Kar parsı habitatı koruma alanlarının içinde ve dışında çiftlik alanı ve mera olarak kullanılıyor. Çiftlik hayvanlarını avlamaları yüzünden yerel halkın öfkesini üstlerine çekmeleri de bu hayvanların üzerindeki önemli tehditlerden biri.
Kar parsı yaşam alanındaki av hayvanlarının az bulunması habitat kalitesinin düşmesinden kaynaklanıyor, ki bu durum kar parslarını çiftlik hayvanlarını avlamaya itiyor. Bu durum da kar parslarını daha çok çiftçilerin hedefi haline getiriyor.
Kar parsı tam boya ulaşmış erkek yak dışındaki tüm evcil hayvanları öldürebilir. Ancak çobanlar yağma riskini azaltmaya çalışıyor. Çiftlik hayvanları yerel halkın en önemli geçim kaynaklarından biri ve bazı yerlerde kar parsının avlarının %58'ini oluşturuyor. Çiftlik hayvanları ve yabani hayvanlar arasındaki bu tercih oranı kar parsının avlanma oranını belirliyor.
Bir diğer tehdit ise ticari avcılık. Kar parsının avlanmalarının en büyük nedenlerinden biri kürkleridir. Ayrıca kar parslarının hayvanat bahçeleri ve sirkler için canlı yakalandıkları da bilinmektedir. Ayrıca kemikleri (Geleneksel Çin tıbbında kaplan kemiği ile aynı işe yarar), pençeleri, eti ve erkeklerinin üreme organları için de avlanırlar. Yasa dışı ticaret 1900'lerde ekonomisi kötü durumda, yeni bağımsız olmuş Orta Asya devletlerinin Sovyetler Birliği'nden ayrıldığı dönemlerde arttı. Yasa dışı ticaret komşu ülkelerde, örneğin Moğolistan'da Çin'in büyüyen ekonomik gücüyle çok artmış gibi görünüyor. Afganistan'da süren askeri olaylar sebebiyle denetimin zor olması yeni bir pazar oluşmasına zemin hazırladı.
Doğal yaşamın, özellikle yırtıcı hayvanların korunması konusundaki yerel ve ulusal düzeyde genel bilgisizlik koruma çabalarına engel olmaktadır. Kar parsının yaşam alanı hassas uluslararası sınırlar nedeniyle üçte bir oranında düşmüştür ve sınır boylarında koruma çabaları çok zorlaşmıştır. Askerî olaylar kar parsının yaşam alanının büyük kısmında mevcuttur, ki bu durum doğal yaşam alanına çok büyük zarar vermektedir. Bu sebeple doğal yaşam alanları tahrip edilmekte ve mayın tarlalarına dönüştürülmekte, yerinden edilen insanların yemek ve benzin taleplerini karşılamak için yasa dışı ticaretleri yapılmaktadır.
Korunma Durumu
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh4THpFNUwxTnViM2RmVEdWdmNHRnlaQzVxY0djdk1qVXdjSGd0VTI1dmQxOU1aVzl3WVhKa0xtcHdadz09LmpwZw==.jpg)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTltTDJaa0wwcGhjbVJwYmw5NmIyOXNiMmRwY1hWbFgyUjFYMUYxSlVNekpVRTVZbVZqWHkxZmNHRnVkR2dsUXpNbFFUaHlaVjlrWlhOZmJtVnBaMlZ6WHkxZk1qQXdOaTB3TWw5amNtOXdjR1ZrTG1wd1p5OHlOVEJ3ZUMxS1lYSmthVzVmZW05dmJHOW5hWEYxWlY5a2RWOVJkU1ZETXlWQk9XSmxZMTh0WDNCaGJuUm9KVU16SlVFNGNtVmZaR1Z6WDI1bGFXZGxjMTh0WHpJd01EWXRNREpmWTNKdmNIQmxaQzVxY0djPS5qcGc=.jpg)
IUCN Kırmızı Liste göre kar parsının soyu tehlikededir. Sayılarının son iki nesilde (16 yılda) en az %20 azaldığından şüphelenilmektedir.CITES listesinde kar parsı Appendix I olarak geçer. Kar parsı yaşadığı 12 ülkenin çoğunda kanunlarla koruma altındadır. Afganistan, kar parsını yasalarla korumaya 2009 yılında, ülkenin ilk tehlikedeki türler listesini oluşturmasından sonra başlamıştır. Bu yasa Afganistan'da kar parsının her türlü av ve ticaretini yasaklar. Kar Parsı Yaşatma Stratejisi şu koruma yöntemlerini önerir;
- Çiftlik hayvanlarının, özellikle büyükbaşların doğal hayata daha az zarar verecek, kar parslarına karşı daha güvenli ve üretim açısından daha verimli olacak şekilde otlatılmasına teşvik etmek.
- Kar parslarını koruyan kurumlara mali destek; doğal yaşam bazlı eko-turizm (kar parsı yürüyüşleri gibi), küçük ev sanayii (köy işi ürünler gibi) ve iyi yapılandırılmış av programlarının da içerir.
- Yerel halktan ulusal hükûmetlere kadar uluslararası bir hedef kitle için koruma konusunda eğitim ve bilinçlendirme.
, kaçak avcılık ve yasa dışı ticareti engellemek için şunları önerir;
- Ulusal yasaları ve koruma politikalarını kar parslarının avlanmasının, öldürülmesinin, sahip olunmasının ve tüm beden parçaları ve türevleri dahil satış ve ticaretinin yerel ve ulusal seviyelerde yasaklanmasını yasaklanmasını kapsayacak şekilde geliştirmek, hükûmetlere yasal destek önermek ve tavsiyede bulunmak, yasayı çiğneyenlere yettiği kadar caydırıcı para cezaları belirlemek ve muhbirlerin yasa dışı faaliyetleri rapor etmesini sağlamak.
- Yasa uygulama kapasitesini bilinen ticaret yolları, pazarlar ve sınır yolları üzerinde denetimi arttıracak şekilde güçlendirmek; kuruluşlar arası iş birliğini ve bilgi paylaşımını geliştirmek; yasa dışı öldürmeyi tespit etmek ve engellemek için kaçak avcılık timleri oluşturma, başlıca pazar ve ticaret merkezlerinde düzenli denetim uygulama ve eğitimde teknik kapasiteyi arttırma.
- CITES çözümlerine uyacak şekilde ticaret yasaklarını düzenlemek için uluslararası iş birliğini güçlendirme.
(Snow Leopard Network, SLN), bireyleri ve kuruluşları ( [International Snow Leopard Trust] ve [Snow Leopard Conservancy] dahil) eş-güdüm, iş birliği ve bilgi paylaşımı için birleştirir.Mart 2008'de Pekin'de yapılan Kar Parsının Geniş Çaplı Korunma Planı Üzerine Uluslararası Konferans, kar parsının korunması için önemli alanları (Kar Parsı Koruma Ünitesi) belirledi ve ulusal hareket planlarını geliştirmek için bir çerçeve sağladı. 4 ülkenin (Moğolistan, Rusya, Nepal ve Pakistan) zaten ulusal koruma planı vardı ve Hindistan Kar Parsı Projesi'ni, kar parsı koruması için bir hükûmet programı geliştirdi, ancak daha yeteri kadar desteklenmedi.
- Korunma tarihi
- 2008 – Tehlikede (Jackson, R., Mallon, D., McCarthy, T., Chundaway, R.A. & Habib, B., 2008)
- 2002 – Tehlikede
- 1996 – Tehlikede (Baillie ve Groombridge, 1996)
- 1994 – Tehlikede (Groombridge, 1994)
- 1990 – Tehlikede (IUCN, 1990)
- 1988 – Tehlikede (IUCN Koruma Takip Merkezi, 1988)
- 1986 – Tehlikede (IUCN Koruma Takip Merkezi, 1986)
Galeri
- Bir kar leoparı bir kemiği çiğnerken
- Üzerinde kar parsı resmi olan bir Sovyet pulu
- San Diego Hayvanat Bahçesi'ndekii bir kar parsı
Kaynakça
- ^ a b National Geographic 8 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.- Kar parsı hakkında bilgi (İngilizce)
- ^ defenders.org 10 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.(İngilizce)
- ^ Altunyay, Serpil (4 Ocak 2019). "Kar Leoparları Hakkında 50 Gerçek « Bilgiustam". Bilgiustam. 16 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2023.
- ^ "Snow Leopard". 15 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2011.
- ^ a b c Kar Parsı Vakfı 28 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., bilgi sayfası (PDF)(İngilizce)
- ^ a b c d e IUCN Kırmızı Liste - Kar Parsı 19 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.(İngilizce)
- ^ CITES 10 Haziran 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - Kar parsı (İngilizce)
Dış bağlantılar
- Kar parsı vakfı 4 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
- National Geographic 8 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - kar parsı hakkında resim ve bilgiler (İngilizce)
![]() |
![]() |
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Kar leopari Panthera uncia eskiden Uncia uncia kar parsi olarak da bilinir kedigiller Felidae familyasinin Panthera cinsinin bir uyesi olan buyuk kedi turu Kar parsiKorunma durumuTehlikede IUCN 2 3 Biyolojik siniflandirmaAlem AnimaliaSube ChordataAlt sube VertebrataInfa sube GnathostomataSinif MammaliaTakim Carnivora Etciller Alt takim Feliformia Kedimsiler Familya Felidae Kedigiller Cins Panthera Oken 1816Tur P unciaIkili adlandirmaPanthera uncia 1775DagilimiSinonimlerUncia unciaOzellikleriOrtalama bir kar parsi 27 54 kg agirliginda 1 2 1 5 m uzunlugunda olur Kuyrugu ise 91 cm uzunlugundadir Postlari kalin acik gri renkte olup daha koyu renkte beneklerle kaplidir Bu postu ona kayalik daglarda iyi bir kamuflaj saglar Kar parsinin cok genis olan patileri kara batmasini engeller Ayrica patileri killi oldugundan kara batmasini engeller Kar leoparlari soguga dayanikli tuyleri sayesinde en zorlu kis kosullarinda bile hayatta kalabilen nadir hayvanlardandir Kar parsinin iki altturu vardir P u uncia P u uncoidesBeslenme Baslica avlari yayilim alanlarina gore degisir Himalayalar da genellikle Pseudois nayaur ile beslenirken Karakurum Tanri ve Altay Daglari nda genelde dag kecisi Capra siberica ya da argali Ovis ammon ile beslenirler Ancak marmot ve tavsan gibi kucuk hayvanlarla ya da kar tavugu gibi kuslarla da beslendikleri gorulmustur Davranislari Yavrusunu buyuten disi kar parslari disinda bu hayvanlar genelde yalniz dolasir Ciftlesme kisin sonlarinda 1 veya 5 genelde 2 3 kere gerceklesir ve yavrular 90 100 gun sonra dogar Yavrular bagimsiz bir birey olduklarinda normalde 18 22 ay sonra annelerinden ayrilir Kar parslari genelde alaca karanlikta hareketlidirler Bir bolgede birkac gun yasayabilirler ve birdenbire kilometrelerce uzaga gidebilirler DagilimiKar parslari Afganistan Bhutan Cin Hindistan Kazakistan Kirgizistan Mogolistan Nepal Pakistan Rusya Tacikistan ve Ozbekistan boyunca Orta Asya nin daglik bolgelerinde yasar Kar parsinin yayilim alani 2 milyon kilometre kare Gronland ya da Meksika nin yuzolcumu kadar alan kaplar Yayilim alanlarinin 60 i Cin dedir Yine de bu hayvanlar eskiden yasadiklari alanin onemli bir kismini ornegin Mogolistan daki kisimlarini yitirmistir Populasyon na gore dogada 3 500 ile 7 000 arasinda kar parsi kalmistir Bu sayi IUCN e gore 4 080 6 590 National Geographic e gore yaklasik 6 000 dir Bu farkliligin nedeni bu hayvanlarin insanlar icin ulasilmasi zor olan daglik alanlarda yasamasi ve nadir gorulmesidir Hayvanat bahcelerinde bu hayvanlardan 600 kadar vardir Ulke PopulasyonAfganistan 100 200Butan 100 200Cin 2 000 2 500Hindistan 200 600Kazakistan 180 200Kirgizistan 150 500Mogolistan 500 1 000Nepal 300 500Pakistan 200 420Rusya 150 200Tacikistan 180 220Ozbekistan 20 50Tehditler ve korunma durumuErkek kar parsi Tehditler Kar parsi icin baslica tehditler arasinda av tabanli tukenme yasa disi ticaret yerel halkla anlasmazliklar ve koruma hacmi politikasi ve bilinclenmenin azligi sayilabilir Kar Parsi Yasatma Stratejisi ne gore bolgeye bolgeye gore takip edilen ve belirlenen baslica tehditler Himalaya bolgesi Tibet Platosu ve diger guney Cin Hindistan Nepal ve Butan Ciftlik hayvanlariyla rekabetten dolayi av hayvanlarinin azalmasi kar parslarinin ciftlik hayvanlarini avlamasi sebebiyle oldurulmesi sinir otesi is birliginin olmamasi askeri faaliyet ve insan nufusunun artmasi veya fakirlik Karakurum ve Afganistan Pakistan ve guneybati Cin Habitat kaybi ve parcalanmasi kacakcilik sebebiyle dogal avlarin azalmasi kar parslarinin ciftlik hayvanlarini avlamasi sebebiyle oldurulmesi etkin yasal yaptirimlarin olmamasi yerel halk ve politikacilar arasinda kurumsal kapasite ve bilincin olmamasi ve insan nufusunun artmasi veya fakirlik Bagimsiz Devletler Toplulugu ve bati Cin Ozbekistan Tacikistan Kirgizistan Kazakistan Cin in Sincan bolgesi Kacak avcilik sebebiyle dogal avlarin azalmasi kar parslarinin kurk veya kemik ticareti icin yasa disi avlanmasi sinir otesi is birliginin olmamasi askeri faaliyet ve insan nufusunun artmasi veya fakirlik Kuzey siradaglari Rusya Mogolistan ve Cin in Altay ve Tanri daglari Kar parslarinin kurk veya kemik ticareti icin yasa disi avlanmasi uygun politika ve etkin yaptirimlarin olmamasi yerel halk ve politikacilar arasinda kurumsal kapasite ve bilincin olmamasi ve insan nufusunun artmasi veya fakirlik Kar parsi habitati koruma alanlarinin icinde ve disinda ciftlik alani ve mera olarak kullaniliyor Ciftlik hayvanlarini avlamalari yuzunden yerel halkin ofkesini ustlerine cekmeleri de bu hayvanlarin uzerindeki onemli tehditlerden biri Kar parsi yasam alanindaki av hayvanlarinin az bulunmasi habitat kalitesinin dusmesinden kaynaklaniyor ki bu durum kar parslarini ciftlik hayvanlarini avlamaya itiyor Bu durum da kar parslarini daha cok ciftcilerin hedefi haline getiriyor Kar parsi tam boya ulasmis erkek yak disindaki tum evcil hayvanlari oldurebilir Ancak cobanlar yagma riskini azaltmaya calisiyor Ciftlik hayvanlari yerel halkin en onemli gecim kaynaklarindan biri ve bazi yerlerde kar parsinin avlarinin 58 ini olusturuyor Ciftlik hayvanlari ve yabani hayvanlar arasindaki bu tercih orani kar parsinin avlanma oranini belirliyor Bir diger tehdit ise ticari avcilik Kar parsinin avlanmalarinin en buyuk nedenlerinden biri kurkleridir Ayrica kar parslarinin hayvanat bahceleri ve sirkler icin canli yakalandiklari da bilinmektedir Ayrica kemikleri Geleneksel Cin tibbinda kaplan kemigi ile ayni ise yarar penceleri eti ve erkeklerinin ureme organlari icin de avlanirlar Yasa disi ticaret 1900 lerde ekonomisi kotu durumda yeni bagimsiz olmus Orta Asya devletlerinin Sovyetler Birligi nden ayrildigi donemlerde artti Yasa disi ticaret komsu ulkelerde ornegin Mogolistan da Cin in buyuyen ekonomik gucuyle cok artmis gibi gorunuyor Afganistan da suren askeri olaylar sebebiyle denetimin zor olmasi yeni bir pazar olusmasina zemin hazirladi Dogal yasamin ozellikle yirtici hayvanlarin korunmasi konusundaki yerel ve ulusal duzeyde genel bilgisizlik koruma cabalarina engel olmaktadir Kar parsinin yasam alani hassas uluslararasi sinirlar nedeniyle ucte bir oraninda dusmustur ve sinir boylarinda koruma cabalari cok zorlasmistir Askeri olaylar kar parsinin yasam alaninin buyuk kisminda mevcuttur ki bu durum dogal yasam alanina cok buyuk zarar vermektedir Bu sebeple dogal yasam alanlari tahrip edilmekte ve mayin tarlalarina donusturulmekte yerinden edilen insanlarin yemek ve benzin taleplerini karsilamak icin yasa disi ticaretleri yapilmaktadir Korunma Durumu Kar parsi ndeki kar parsi IUCN Kirmizi Liste gore kar parsinin soyu tehlikededir Sayilarinin son iki nesilde 16 yilda en az 20 azaldigindan suphelenilmektedir CITES listesinde kar parsi Appendix I olarak gecer Kar parsi yasadigi 12 ulkenin cogunda kanunlarla koruma altindadir Afganistan kar parsini yasalarla korumaya 2009 yilinda ulkenin ilk tehlikedeki turler listesini olusturmasindan sonra baslamistir Bu yasa Afganistan da kar parsinin her turlu av ve ticaretini yasaklar Kar Parsi Yasatma Stratejisi su koruma yontemlerini onerir Ciftlik hayvanlarinin ozellikle buyukbaslarin dogal hayata daha az zarar verecek kar parslarina karsi daha guvenli ve uretim acisindan daha verimli olacak sekilde otlatilmasina tesvik etmek Kar parslarini koruyan kurumlara mali destek dogal yasam bazli eko turizm kar parsi yuruyusleri gibi kucuk ev sanayii koy isi urunler gibi ve iyi yapilandirilmis av programlarinin da icerir Yerel halktan ulusal hukumetlere kadar uluslararasi bir hedef kitle icin koruma konusunda egitim ve bilinclendirme kacak avcilik ve yasa disi ticareti engellemek icin sunlari onerir Ulusal yasalari ve koruma politikalarini kar parslarinin avlanmasinin oldurulmesinin sahip olunmasinin ve tum beden parcalari ve turevleri dahil satis ve ticaretinin yerel ve ulusal seviyelerde yasaklanmasini yasaklanmasini kapsayacak sekilde gelistirmek hukumetlere yasal destek onermek ve tavsiyede bulunmak yasayi cigneyenlere yettigi kadar caydirici para cezalari belirlemek ve muhbirlerin yasa disi faaliyetleri rapor etmesini saglamak Yasa uygulama kapasitesini bilinen ticaret yollari pazarlar ve sinir yollari uzerinde denetimi arttiracak sekilde guclendirmek kuruluslar arasi is birligini ve bilgi paylasimini gelistirmek yasa disi oldurmeyi tespit etmek ve engellemek icin kacak avcilik timleri olusturma baslica pazar ve ticaret merkezlerinde duzenli denetim uygulama ve egitimde teknik kapasiteyi arttirma CITES cozumlerine uyacak sekilde ticaret yasaklarini duzenlemek icin uluslararasi is birligini guclendirme Snow Leopard Network SLN bireyleri ve kuruluslari International Snow Leopard Trust ve Snow Leopard Conservancy dahil es gudum is birligi ve bilgi paylasimi icin birlestirir Mart 2008 de Pekin de yapilan Kar Parsinin Genis Capli Korunma Plani Uzerine Uluslararasi Konferans kar parsinin korunmasi icin onemli alanlari Kar Parsi Koruma Unitesi belirledi ve ulusal hareket planlarini gelistirmek icin bir cerceve sagladi 4 ulkenin Mogolistan Rusya Nepal ve Pakistan zaten ulusal koruma plani vardi ve Hindistan Kar Parsi Projesi ni kar parsi korumasi icin bir hukumet programi gelistirdi ancak daha yeteri kadar desteklenmedi Korunma tarihi2008 Tehlikede Jackson R Mallon D McCarthy T Chundaway R A amp Habib B 2008 2002 Tehlikede 1996 Tehlikede Baillie ve Groombridge 1996 1994 Tehlikede Groombridge 1994 1990 Tehlikede IUCN 1990 1988 Tehlikede IUCN Koruma Takip Merkezi 1988 1986 Tehlikede IUCN Koruma Takip Merkezi 1986 Galeri source source source source source source source source Bir kar leopari bir kemigi cignerken Uzerinde kar parsi resmi olan bir Sovyet pulu San Diego Hayvanat Bahcesi ndekii bir kar parsiKaynakca a b National Geographic 8 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Kar parsi hakkinda bilgi Ingilizce defenders org 10 Agustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Ingilizce Altunyay Serpil 4 Ocak 2019 Kar Leoparlari Hakkinda 50 Gercek Bilgiustam Bilgiustam 16 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 11 Nisan 2023 Snow Leopard 15 Ekim 2011 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 12 Temmuz 2011 a b c Kar Parsi Vakfi 28 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi bilgi sayfasi PDF Ingilizce a b c d e IUCN Kirmizi Liste Kar Parsi 19 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Ingilizce CITES 10 Haziran 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Kar parsi Ingilizce Dis baglantilarKar parsi vakfi 4 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Ingilizce National Geographic 8 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi kar parsi hakkinda resim ve bilgiler Ingilizce Wikimedia Commons ta Kar leopari ile ilgili coklu ortam belgeleri bulunur Wikispecies te Kar leopari ile ilgili detayli taksonomi bilgileri bulunur