Avrupa Futbol Şampiyonası, 1960'tan beri UEFA tarafından 4 yılda bir düzenlenen futbol turnuvasıdır. Orijinal adı Avrupa Uluslar Kupası adıyla kurulmuş olup, 1968 yılında şu anki ismini almıştır. Turnuva ülkelerin üst düzey millî futbol takımları arasında düzenlenir.
Takım sayısı | 24 (finaller) 55 (elemelere girebilecek ülkeler) |
---|---|
Son şampiyon | |
En başarılı takım | (üçer kez) |
Turnuvaya katılım göstermek için ev sahibi ülke dışında kalan takımlar ön eleme oynamak mecburiyetindedir. Avrupa Futbol şampiyonasını kazanan takım ayrıca FIFA Konfederasyonlar Kupasına katılma hakkı elde eder ancak bu turnuvaya katılım göstermek zorunlu değildir.
Günümüze kadar oynanan 15 turnuvayı 10 farklı millî takım kazanmıştır: Almanya ve İspanya üçer kez, Fransa ve İtalya 2 kez, SSCB, Çekoslovakya, Hollanda, Danimarka, Yunanistan ve Portekiz birer kez turnuvayı birinci olarak tamamlayan ülkelerdir. 2008 ve 2012 yıllarında düzenlenen turnuvayı kazanma başarısı gösteren İspanya bu turnuvayı üst üste kazanabilen tek takım olma unvanını taşımaktadır.
2020 yılında COVID-19 pandemisi nedeniyle 2021 yılına ertelenen turnuvada final maçı İngiltere'nin başkenti Londra'da oynanmıştır. İngiltere'yi normal süresi ve uzatma dakikaları 1-1 biten mücadelenin sonunda, penaltı atışlarında 3-2 mağlup eden İtalya kupayı kazanmıştır.
Tarihçe
Arka plan ve ilk yılları
Avrupa'da bir futbol turnuvası düzenleme fikri ilk olarak 1927 yılında Fransa Futbol Federasyonu genel sekreteri Henri Delaunay tarafından ortaya atılmış ancak bu fikrin hayata geçirilmesi Henri Delaunay'ın ölümünden çok sonra 1958 yılında gerçekleşmiştir. 1960 Avrupa Uluslar Kupası, Avrupa kıtasında millî takımlar bazında düzenlenen ilk uluslararası şampiyonadır. Avrupa Futbol Şampiyonası'nın öncülü ve ilki olarak kabul edilen bu organizasyon dönem konjonktürü nedeniyle bazı ülkelerin turnuvaya katılmaması üzerine Avrupa Uluslar Kupası adıyla düzenlenmiştir. Turnuvaya toplam 17 ülke katılmış, yarı final ve final maçları Fransa'da oynanmıştır. Final maçında Yugoslavya'yı, uzatmalarda attığı golle deviren SSCB ilk Avrupa şampiyonu olmuştur. Turnuvanın en dikkat çeken olayı ise, çeyrek finalde Sovyetler Birliği ile eşleşen İspanya'nın siyasi nedenlerle turnuvadan çekilmesi ve SSCB'nin doğrudan yarı finale çıkmasıydı.
1964 Avrupa Uluslar Kupası İspanya'da 17-21 Haziran tarihlerinde yapılmıştır. Bu turnuvayı finalde SSCB'yi 2-1 yenen İspanya kazanmıştır.
1968 Avrupa Futbol Şampiyonası İtalya'da 5-10 Haziran tarihlerinde yapılmıştır. Bu şampiyona Avrupa Futbol Şampiyonası'sının 3.'dür. Bu yılda beraber biten maçların sonunda seri penaltı atışları uygulaması henüz başlamadığından, İtalya ve SSCB arasındaki 0-0 biten yarı final maçı ardından para atışı yapılmış ve İtalya finale çıkmıştır. Final maçında bu kez İtalya ile Yugoslavya 1-1 berabere kalmış, uzatmalar sonunda da sonuç değişmeyince iki gün sonra bir tekrar maçı oynanmıştır. İkinci kez oynanan final maçını 2-0 kazanan İtalya şampiyon olmuştur.
1972 Avrupa Futbol Şampiyonası, 14 Haziran 1972 ile 18 Haziran 1972 tarihleri arasında Belçika'da düzenlendi. Elemelerine toplam 32 takım katılmış, çeyrek finali geçen 4 takım final turnuvasına katılmaya hak kazanmıştır. Şampiyonluk, final maçında SSCB'yi 3-0'la geçen Batı Almanya'nın olmuş, bu aynı zamanda Almanya'nın ilk Avrupa şampiyonluğudur.
1976 Avrupa Futbol Şampiyonası, 16 Haziran 1976 ile 20 Haziran 1976 tarihleri arasında Yugoslavya'da düzenlenen futbol turnuvasıdır. Turnuvayı finalde penaltı vuruşları sonundaBatı Almanya'yı 5-3 mağlup eden Çekoslovakya kazanmıştır.
8 takımlı dönem
1980 yılından itibaren turnuvaya katılma hakkı 8 takıma çıkarılmış iki gruba bölünen takımlar arasındaki mücadele sonunda gruplarını lider tamamlayan takımlar final oynamaya hak kazanmışlardır. 1980 Avrupa Futbol Şampiyonası 11 Haziran 1980 ile 22 Haziran 1980 tarihleri arasında İtalya'da düzenlenmiştır. Final karşılaşmasında Belçika'yı 2-1 mağlup eden Batı Almanya kazanmıştır.
1984 Avrupa Futbol Şampiyonası 12 Haziran 1984 ile 27 Haziran 1984 tarihleri arasında Fransa'da düzenlenmiştir. Turnuvayı finalde İspanya'yı 2-0 mağlup eden Fransa kazanmıştır.
1988 Avrupa Futbol Şampiyonası, 10-25 Haziran 1988 tarihleri arasında Batı Almanya'da düzenlenmiş olan futbol turnuvasıdır. Son şampiyon Fransa elemeleri geçemezken, Belçika, 1986 FIFA Dünya Kupası'nın ardından Euro 1988 için de vize almayı başarmıştı. Finalde SSCB'yi 2-0 mağlıp eden Hollanda kazanmıştır.
1992 Avrupa Futbol Şampiyonası, 10-26 Haziran 1992 tarihleri arasında İsveç'te düzenlenmiştir. 4 farklı şehirde oynanan 15 maçta, maç başına ortalama 2,13 gol atılmıştı. Ev sahibi İsveç dışında 33 takım elemelerine katıldı ve finaller son kez 8 takımla oynandı. SSCB ülke dağılmadan kısa süre önce turnuvaya katılmaya hak kazanmıştı. Takım turnuvaya BDT adı altında turnuvaya katıldı. BDT, Rusya, Ukrayna, Belarus, Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan, Ermenistan, Moldova ve Tacikistan ülkelerini temsil ediyordu. Bağımsız Devletler Topluluğu'nun içinde yer almayan 5 cumhuriyet ise futbolcularını göndermedi. Bu ülkeler Azerbaycan, Estonya, Gürcistan, Litvanya ve Letonya'ydı.
Yugoslavya turnuvaya katılmaya hak kazandı ama Yugoslavya’nın Dağılması nedeniyle diskalifiye edildi. Onun yerine çağrılan grup ikincisi Danimarka sürpriz biçimde şampiyon olmuştur. Ya da diğer bir tabirle tatilden gelerek şampiyon olmuştur.
Turnuvanın resmi marşı Towe Jaarnek ve Peter Jöback tarafından yazılan "More Than a Game"'di. Turnuva, ülkenin bayrağı ile UEFA yazısının son kez logo olarak kullanıldığı ve kısaca "Euro" adı verilmeden, "Avrupa Futbol Şampiyonası" adıyla oynanan son turnuvadır. Ayrıca futbolcu isimlerinin formanın arkasına yazıldığı ilk büyük futbol yarışmasıdır.
16 takımlı dönem
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh6THpOaEwxTmpiM1JzWVc1a0xXaHZiR3hoYm1SZlpYVnliMTg1Tmk1cWNHY3ZNakV3Y0hndFUyTnZkR3hoYm1RdGFHOXNiR0Z1WkY5bGRYSnZYemsyTG1wd1p3PT0uanBn.jpg)
1996 Avrupa Futbol Şampiyonası, 8-30 Haziran 1996 tarihleri arasında İngiltere'de düzenlenmiştir. Turnuva toplam 8 şehirde oynanmış, oynanan 31 maçta toplam 64 gol atılmıştır. Turnuvanın final karşılaşmasında Çek Cumhuriyeti'ni 2-1 mağlup eden Almanya kazanmıştır.
2000 Avrupa Futbol Şampiyonası, 10 Haziran-2 Temmuz 2000 tarihlerinde Hollanda ve Belçika'nın ortaklığı ile düzenlenmiş olan futbol turnuvasıdır. Finalde Fransa ve İtalya karşılaşmış uzatma dakikalarında bulduğu golle karşılaşmayı 2-1 kazanan Fransa şampiyon olmuştur.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh4THpFMkwwVjFjbTh5TURBMFQzQmxibWx1WjBObGNtVnRiMjU1TG1wd1p5OHlNVEJ3ZUMxRmRYSnZNakF3TkU5d1pXNXBibWREWlhKbGJXOXVlUzVxY0djPS5qcGc=.jpg)
2004 Avrupa Futbol Şampiyonası, 12 Haziran ile 4 Temmuz 2004 tarihleri arasında Portekiz'de düzenlenen futbol turnuvasıdır. Organizasyon tarihinde ilk kez açılış ve final maçları aynı takımlar arasında oynandı. Turnuvanın hatırda kalan özelliği neredeyse hiç şans verilmeyen Yunanistan'ın favorilerin formsuzluğundan da yararlanarak oynadığı savunma futboluna rağmen şampiyon olmasıdır. Aynı savunma taktiğiyle oynayıp finalde ev sahibi Portekiz'i 1-0'la geçen Yunanistan ilk şampiyonluğunu yaşadı.
2008 Avrupa Futbol Şampiyonası, Avusturya ve İsviçre'nin ev sahipliğinde, 7-29 Haziran 2008 tarihleri arasında düzenlendi. Finalde Almanya'yı 1-0 yenen İspanya şampiyon olarak tamamladı. Şampiyona kapsamında oynadığı tüm maçlardan galip ayrılan İspanya, 1984'te Fransa, 1996'da ise Almanya'nın ardından tüm maçları kazanan üçüncü takım oldu. İspanya, bu başarısı ile ilk kez 1964'te kazanmış olduğu kupayı, 44 yıl aradan sonra tekrar elde etti.
Turnuvaya katılan 16 takım, dörder takımdan oluşan 4 grupta mücadele etti. Ev sahipleri Avusturya ve İsviçre turnuvaya eleme maçları oynamadan katıldı. Diğer 14 takım ise, 16 Ağustos 2006'da 21 Kasım 2007'ye kadar süren elemelerde yer aldı. Son turnuvanın şampiyonu Yunanistan ise oynadığı üç maçtan da mağlubiyetle ayrılarak takımlar arasındaki en kötü performansı sergiledi. Avusturya ve Polonya, tarihlerinde ilk kez bir Avrupa Futbol Şampiyonası'na katıldı. Şampiyonayı kazanan takım olan İspanya, 2009 yılında Güney Afrika Cumhuriyeti'nde düzenlenen FIFA Konfederasyonlar Kupası'nda Avrupa'yı temsil etti.
2012 Avrupa Futbol Şampiyonası, UEFA tarafından organize edilen ve millî futbol takımlarının katıldığı 14. Avrupa Futbol Şampiyonası. Ukrayna ve Polonya'nın ortak ev sahibi olduğu turnuva 8 Haziran ve 1 Temmuz 2012 tarihleri arasında düzenlenmiştir. Turnuvayı düzenleyecek ülkeler oylama sistemi ile 2007 yılında UEFA İcra Komitesi tarafından seçilmiştir. Bu şampiyona 1996'dan beri düzenlenen on altı takım formatlı şampiyonalar arasında maç başına (46.481) ve toplamda (1.440.896) en fazla biletli seyircinin izlediği şampiyona olmuştur.
Turnuvaya katılacak olan takımlar Ağustos 2010 ile Ekim 2011 arasında yapılan eleme maçları sonucunda belli olmuştur. Ayrıca bu turnuva on altı ülkenin katıldığı son Avrupa Futbol Şampiyonası'dır. Bir sonraki şampiyona olan 2016 Avrupa Futbol Şampiyonası'na yirmidört ülke katılım sağlayacaktır.
Şampiyona her iki ülkeden dörder tane olmak üzere sekiz stadyumda düzenlenmiş ve bu stadyumların beş tanesi bu turnuva için inşa edilmiştir. Ayrıca UEFA'nın talebi üzerine bu stadyumların etrafındaki otoyollar ve demiryollarında altyapı çalışmaları yapılmış, konaklayacak mekanlarda iyileştirmeler yapılmıştır.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTg0THpneEwwTnZkWEJsWDBobGJuSnBYMFJsYkdGMWJtRjVYekl3TVRjdWFuQm5MekV6TUhCNExVTnZkWEJsWDBobGJuSnBYMFJsYkdGMWJtRjVYekl3TVRjdWFuQm4uanBn.jpg)
Şampiyonanın ev sahipleri Ukrayna ve Polonya millî futbol takımları gruptan çıkamayarak 2008 Avrupa Futbol Şampiyonası'nın ev sahipleri Avusturya ve İsviçre'den sonra çeyrek final aşamasını göremeyen ikinci Avrupa Futbol Şampiyonası ev sahipleri olmuşlardır.
Turnuvanın final maçı Ukrayna'nın başkenti Kiev'de bulunan Olimpiyat Stadyumu'nda oynanmıştır. Son şampiyon İspanya ile İtalya'nın karşılaştığı finalde İspanyollar İtalyanları 4-0 mağlup ederek unvanlarını korumuştur.2008 Avrupa Futbol Şampiyonası ve 2010 FIFA Dünya Kupası'nın da şampiyonu olan İspanya bu turnuvayı da kazanarak üst üste üç büyük turnuvayı kazanan tek takım unvanını da elde etmiştir. Turnuva şampiyonuna verilen 2013 FIFA Konfederasyonlar Kupası'na direkt katılım hakkı ise İspanya'nın FIFA Dünya Kupası şampiyonluğu nedeniyle zaten katılım hakkı olması dolayısıyla finalist İtalya'ya verilmiştir.
24 takımlı dönem
Fransa'da düzenlenen 2016 Avrupa Futbol Şampiyonası'yla birlikte turnuvada mücadele eden takım sayısı 24'e çıkarılmıştır.
Sonuçlar
- (uz.) - Uzatma süresi
- ag. - Altın gol
- pen. - Penaltı vuruşları
Final oynayan takımlar
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh5THpJMkwwVjFjbTl3WldGdVgwWnZiM1JpWVd4c1gwTm9ZVzF3YVc5dWMyaHBjRjkzYVc1dVpYSnpMbk4yWnk4eU5UQndlQzFGZFhKdmNHVmhibDlHYjI5MFltRnNiRjlEYUdGdGNHbHZibk5vYVhCZmQybHVibVZ5Y3k1emRtY3VjRzVuLnBuZw==.png)
Arma | Ülke | Şampiyon | İkinci |
---|---|---|---|
1 | ![]() | 3 (19721, 19801, 1996) | 3 (19761, 1992, 2008) |
2 | ![]() | 3 (1964*, 2008, 2012) | 1 (1984) |
3 | ![]() | 2 (1968*, 2020) | 2 (2000, 2012) |
4 | ![]() | 2 (1984*, 2000) | 1 (2016*) |
5 | ![]() | 1 (1960) | 3 (1964, 1972, 1988) |
6 | ![]() | 1 (19762) | 1 (1996) |
7 | ![]() | 1 (2016) | 1 (2004*) |
8 | ![]() | 1 (1988) | - |
9 | ![]() | 1 (1992) | - |
10 | ![]() | 1 (2004) | - |
11 | ![]() | - | 2 (1960, 1968) |
12 | ![]() | - | 1 (1980) |
13 | ![]() | - | 1 (2020) |
- * Ev Sahibi
- ^ = 1954-1990 yılları arasında Batı Almanya adıyla.
- 2Çekoslovakya
Avrupa Futbol Şampiyonası golcüleri
№ | İsim | G | M | % | Turnuva |
---|---|---|---|---|---|
1 | ![]() | 14 | 22 | 0.5 | 2004, 2008, 2012, 2016, 2020,2024 |
2 | ![]() | 9 | 5 | 1.80 | 1984 |
3 | ![]() | 7 | 9 | 0.78 | 1992, 1996, 2000 |
![]() | 7 | 11 | 0.64 | 2016, 2020 | |
4 | ![]() | 6 | 8 | 0.75 | 2004, 2008 |
![]() | 6 | 9 | 0.67 | 1996, 2000 | |
![]() | 6 | 10 | 0.60 | 2004, 2012, 2016 | |
![]() | 6 | 11 | 0.55 | 2000, 2004, 2008 | |
![]() | 6 | 13 | 0.46 | 2004, 2008, 2012, 2016 | |
![]() | 6 | 14 | 0.67 | 2000, 2004, 2008 | |
9 | ![]() | 5 | 4 | 1.25 | 2000 |
![]() | 5 | 9 | 0.56 | 1988, 1992 | |
![]() | 5 | 11 | 0.45 | 2004, 2008, 2012 | |
![]() | 5 | 12 | 0.42 | 2008, 2012, 2016 | |
![]() | 5 | 13 | 0.38 | 1988, 1992, 1996 | |
![]() | 5 | 13 | 0.38 | 2004, 2008, 2012 | |
![]() | 5 | 14 | 0.36 | 1996, 2000, 2004 | |
![]() | 5 | 11 | 0.45 | 2012, 2016, 2020 | |
![]() | 5 | 5 | 1 | 2020 |
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ "2005/2006 season: final worldwide matchday to be 14 Mayıs 2006". FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. 19 Aralık 2004. 26 Nisan 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 13 Ocak 2012.
- ^ "UEFA European Football Championship origins". UEFA.com. Union of European Football Associations. 21 Aralık 2011. 15 Şubat 2013 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 24 Şubat 2012.
- ^ "Delaunay's dream realised in France". UEFA.com. Union of European Football Associations. 30 Ocak 2012. 20 Kasım 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 24 Şubat 2012.
- ^ "1960 UEFA European Championship - Teams". UEFA.com. Union of European Football Associations. 25 Ekim 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 24 Şubat 2012.
- ^ "Spain savour home comforts". UEFA.com. Union of European Football Associations. 21 Aralık 2011. 11 Nisan 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 24 Şubat 2012.
- ^ "Müller the menace in German masterclass". UEFA.com. Union of European Football Associations. 3 Ekim 2003. 30 Aralık 2013 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 26 Şubat 2012.
- ^ Dunbar, Graham (2 Temmuz 2010). "Abreu's 'Panenka' penalty revives 1976 classic". USA Today. Associated Press. 9 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 9 Haziran 2012.
- ^ "Hrubesch crowns West German win". UEFA.com. Union of European Football Associations. 21 Temmuz 2008. 21 Ocak 2012 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 9 Temmuz 2012.
- ^ "EURO joy for Poland and Ukraine". UEFA. 18 Nisan 2007. 21 Mayıs 2007 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 1 Ekim 2010.
- ^ a b "Spain claim historic win". ESPN. 1 Temmuz 2012. 4 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 2 Temmuz 2012.
- ^ "Del Bosque tarih yazabilecek mi?". Sabah. 30 Haziran 2012. 4 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 2 Temmuz 2012.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Avrupa Futbol Sampiyonasi 1960 tan beri UEFA tarafindan 4 yilda bir duzenlenen futbol turnuvasidir Orijinal adi Avrupa Uluslar Kupasi adiyla kurulmus olup 1968 yilinda su anki ismini almistir Turnuva ulkelerin ust duzey milli futbol takimlari arasinda duzenlenir Avrupa Futbol SampiyonasiTakim sayisi24 finaller 55 elemelere girebilecek ulkeler Son sampiyon Italya 2 kez En basarili takim Almanya Ispanya ucer kez 2024 Avrupa Futbol Sampiyonasi Turnuvaya katilim gostermek icin ev sahibi ulke disinda kalan takimlar on eleme oynamak mecburiyetindedir Avrupa Futbol sampiyonasini kazanan takim ayrica FIFA Konfederasyonlar Kupasina katilma hakki elde eder ancak bu turnuvaya katilim gostermek zorunlu degildir Gunumuze kadar oynanan 15 turnuvayi 10 farkli milli takim kazanmistir Almanya ve Ispanya ucer kez Fransa ve Italya 2 kez SSCB Cekoslovakya Hollanda Danimarka Yunanistan ve Portekiz birer kez turnuvayi birinci olarak tamamlayan ulkelerdir 2008 ve 2012 yillarinda duzenlenen turnuvayi kazanma basarisi gosteren Ispanya bu turnuvayi ust uste kazanabilen tek takim olma unvanini tasimaktadir 2020 yilinda COVID 19 pandemisi nedeniyle 2021 yilina ertelenen turnuvada final maci Ingiltere nin baskenti Londra da oynanmistir Ingiltere yi normal suresi ve uzatma dakikalari 1 1 biten mucadelenin sonunda penalti atislarinda 3 2 maglup eden Italya kupayi kazanmistir TarihceArka plan ve ilk yillari Avrupa da bir futbol turnuvasi duzenleme fikri ilk olarak 1927 yilinda Fransa Futbol Federasyonu genel sekreteri Henri Delaunay tarafindan ortaya atilmis ancak bu fikrin hayata gecirilmesi Henri Delaunay in olumunden cok sonra 1958 yilinda gerceklesmistir 1960 Avrupa Uluslar Kupasi Avrupa kitasinda milli takimlar bazinda duzenlenen ilk uluslararasi sampiyonadir Avrupa Futbol Sampiyonasi nin onculu ve ilki olarak kabul edilen bu organizasyon donem konjonkturu nedeniyle bazi ulkelerin turnuvaya katilmamasi uzerine Avrupa Uluslar Kupasi adiyla duzenlenmistir Turnuvaya toplam 17 ulke katilmis yari final ve final maclari Fransa da oynanmistir Final macinda Yugoslavya yi uzatmalarda attigi golle deviren SSCB ilk Avrupa sampiyonu olmustur Turnuvanin en dikkat ceken olayi ise ceyrek finalde Sovyetler Birligi ile eslesen Ispanya nin siyasi nedenlerle turnuvadan cekilmesi ve SSCB nin dogrudan yari finale cikmasiydi 1964 Avrupa Uluslar Kupasi Ispanya da 17 21 Haziran tarihlerinde yapilmistir Bu turnuvayi finalde SSCB yi 2 1 yenen Ispanya kazanmistir 1968 Avrupa Futbol Sampiyonasi Italya da 5 10 Haziran tarihlerinde yapilmistir Bu sampiyona Avrupa Futbol Sampiyonasi sinin 3 dur Bu yilda beraber biten maclarin sonunda seri penalti atislari uygulamasi henuz baslamadigindan Italya ve SSCB arasindaki 0 0 biten yari final maci ardindan para atisi yapilmis ve Italya finale cikmistir Final macinda bu kez Italya ile Yugoslavya 1 1 berabere kalmis uzatmalar sonunda da sonuc degismeyince iki gun sonra bir tekrar maci oynanmistir Ikinci kez oynanan final macini 2 0 kazanan Italya sampiyon olmustur 1972 Avrupa Futbol Sampiyonasi 14 Haziran 1972 ile 18 Haziran 1972 tarihleri arasinda Belcika da duzenlendi Elemelerine toplam 32 takim katilmis ceyrek finali gecen 4 takim final turnuvasina katilmaya hak kazanmistir Sampiyonluk final macinda SSCB yi 3 0 la gecen Bati Almanya nin olmus bu ayni zamanda Almanya nin ilk Avrupa sampiyonlugudur 1976 Avrupa Futbol Sampiyonasi 16 Haziran 1976 ile 20 Haziran 1976 tarihleri arasinda Yugoslavya da duzenlenen futbol turnuvasidir Turnuvayi finalde penalti vuruslari sonundaBati Almanya yi 5 3 maglup eden Cekoslovakya kazanmistir 8 takimli donem 1980 yilindan itibaren turnuvaya katilma hakki 8 takima cikarilmis iki gruba bolunen takimlar arasindaki mucadele sonunda gruplarini lider tamamlayan takimlar final oynamaya hak kazanmislardir 1980 Avrupa Futbol Sampiyonasi 11 Haziran 1980 ile 22 Haziran 1980 tarihleri arasinda Italya da duzenlenmistir Final karsilasmasinda Belcika yi 2 1 maglup eden Bati Almanya kazanmistir 1984 Avrupa Futbol Sampiyonasi 12 Haziran 1984 ile 27 Haziran 1984 tarihleri arasinda Fransa da duzenlenmistir Turnuvayi finalde Ispanya yi 2 0 maglup eden Fransa kazanmistir 1988 Avrupa Futbol Sampiyonasi 10 25 Haziran 1988 tarihleri arasinda Bati Almanya da duzenlenmis olan futbol turnuvasidir Son sampiyon Fransa elemeleri gecemezken Belcika 1986 FIFA Dunya Kupasi nin ardindan Euro 1988 icin de vize almayi basarmisti Finalde SSCB yi 2 0 maglip eden Hollanda kazanmistir 1992 Avrupa Futbol Sampiyonasi 10 26 Haziran 1992 tarihleri arasinda Isvec te duzenlenmistir 4 farkli sehirde oynanan 15 macta mac basina ortalama 2 13 gol atilmisti Ev sahibi Isvec disinda 33 takim elemelerine katildi ve finaller son kez 8 takimla oynandi SSCB ulke dagilmadan kisa sure once turnuvaya katilmaya hak kazanmisti Takim turnuvaya BDT adi altinda turnuvaya katildi BDT Rusya Ukrayna Belarus Kazakistan Ozbekistan Turkmenistan Kirgizistan Ermenistan Moldova ve Tacikistan ulkelerini temsil ediyordu Bagimsiz Devletler Toplulugu nun icinde yer almayan 5 cumhuriyet ise futbolcularini gondermedi Bu ulkeler Azerbaycan Estonya Gurcistan Litvanya ve Letonya ydi Yugoslavya turnuvaya katilmaya hak kazandi ama Yugoslavya nin Dagilmasi nedeniyle diskalifiye edildi Onun yerine cagrilan grup ikincisi Danimarka surpriz bicimde sampiyon olmustur Ya da diger bir tabirle tatilden gelerek sampiyon olmustur Turnuvanin resmi marsi Towe Jaarnek ve Peter Joback tarafindan yazilan More Than a Game di Turnuva ulkenin bayragi ile UEFA yazisinin son kez logo olarak kullanildigi ve kisaca Euro adi verilmeden Avrupa Futbol Sampiyonasi adiyla oynanan son turnuvadir Ayrica futbolcu isimlerinin formanin arkasina yazildigi ilk buyuk futbol yarismasidir 16 takimli donem 1996 Avrupa Futbol Sampiyonasi nda Hollanda ile Iskocya arasinda oynanan mactan bir gorunum 1996 Avrupa Futbol Sampiyonasi 8 30 Haziran 1996 tarihleri arasinda Ingiltere de duzenlenmistir Turnuva toplam 8 sehirde oynanmis oynanan 31 macta toplam 64 gol atilmistir Turnuvanin final karsilasmasinda Cek Cumhuriyeti ni 2 1 maglup eden Almanya kazanmistir 2000 Avrupa Futbol Sampiyonasi 10 Haziran 2 Temmuz 2000 tarihlerinde Hollanda ve Belcika nin ortakligi ile duzenlenmis olan futbol turnuvasidir Finalde Fransa ve Italya karsilasmis uzatma dakikalarinda buldugu golle karsilasmayi 2 1 kazanan Fransa sampiyon olmustur 2004 Avrupa Futbol Sampiyonasi acilis toreninden bir gorunum 2004 Avrupa Futbol Sampiyonasi 12 Haziran ile 4 Temmuz 2004 tarihleri arasinda Portekiz de duzenlenen futbol turnuvasidir Organizasyon tarihinde ilk kez acilis ve final maclari ayni takimlar arasinda oynandi Turnuvanin hatirda kalan ozelligi neredeyse hic sans verilmeyen Yunanistan in favorilerin formsuzlugundan da yararlanarak oynadigi savunma futboluna ragmen sampiyon olmasidir Ayni savunma taktigiyle oynayip finalde ev sahibi Portekiz i 1 0 la gecen Yunanistan ilk sampiyonlugunu yasadi 2008 Avrupa Futbol Sampiyonasi Avusturya ve Isvicre nin ev sahipliginde 7 29 Haziran 2008 tarihleri arasinda duzenlendi Finalde Almanya yi 1 0 yenen Ispanya sampiyon olarak tamamladi Sampiyona kapsaminda oynadigi tum maclardan galip ayrilan Ispanya 1984 te Fransa 1996 da ise Almanya nin ardindan tum maclari kazanan ucuncu takim oldu Ispanya bu basarisi ile ilk kez 1964 te kazanmis oldugu kupayi 44 yil aradan sonra tekrar elde etti Turnuvaya katilan 16 takim dorder takimdan olusan 4 grupta mucadele etti Ev sahipleri Avusturya ve Isvicre turnuvaya eleme maclari oynamadan katildi Diger 14 takim ise 16 Agustos 2006 da 21 Kasim 2007 ye kadar suren elemelerde yer aldi Son turnuvanin sampiyonu Yunanistan ise oynadigi uc mactan da maglubiyetle ayrilarak takimlar arasindaki en kotu performansi sergiledi Avusturya ve Polonya tarihlerinde ilk kez bir Avrupa Futbol Sampiyonasi na katildi Sampiyonayi kazanan takim olan Ispanya 2009 yilinda Guney Afrika Cumhuriyeti nde duzenlenen FIFA Konfederasyonlar Kupasi nda Avrupa yi temsil etti 2012 Avrupa Futbol Sampiyonasi UEFA tarafindan organize edilen ve milli futbol takimlarinin katildigi 14 Avrupa Futbol Sampiyonasi Ukrayna ve Polonya nin ortak ev sahibi oldugu turnuva 8 Haziran ve 1 Temmuz 2012 tarihleri arasinda duzenlenmistir Turnuvayi duzenleyecek ulkeler oylama sistemi ile 2007 yilinda UEFA Icra Komitesi tarafindan secilmistir Bu sampiyona 1996 dan beri duzenlenen on alti takim formatli sampiyonalar arasinda mac basina 46 481 ve toplamda 1 440 896 en fazla biletli seyircinin izledigi sampiyona olmustur Turnuvaya katilacak olan takimlar Agustos 2010 ile Ekim 2011 arasinda yapilan eleme maclari sonucunda belli olmustur Ayrica bu turnuva on alti ulkenin katildigi son Avrupa Futbol Sampiyonasi dir Bir sonraki sampiyona olan 2016 Avrupa Futbol Sampiyonasi na yirmidort ulke katilim saglayacaktir Sampiyona her iki ulkeden dorder tane olmak uzere sekiz stadyumda duzenlenmis ve bu stadyumlarin bes tanesi bu turnuva icin insa edilmistir Ayrica UEFA nin talebi uzerine bu stadyumlarin etrafindaki otoyollar ve demiryollarinda altyapi calismalari yapilmis konaklayacak mekanlarda iyilestirmeler yapilmistir Avrupa Futbol Sampiyonasi kupasi 2017 de sergilenirken Sampiyonanin ev sahipleri Ukrayna ve Polonya milli futbol takimlari gruptan cikamayarak 2008 Avrupa Futbol Sampiyonasi nin ev sahipleri Avusturya ve Isvicre den sonra ceyrek final asamasini goremeyen ikinci Avrupa Futbol Sampiyonasi ev sahipleri olmuslardir Turnuvanin final maci Ukrayna nin baskenti Kiev de bulunan Olimpiyat Stadyumu nda oynanmistir Son sampiyon Ispanya ile Italya nin karsilastigi finalde Ispanyollar Italyanlari 4 0 maglup ederek unvanlarini korumustur 2008 Avrupa Futbol Sampiyonasi ve 2010 FIFA Dunya Kupasi nin da sampiyonu olan Ispanya bu turnuvayi da kazanarak ust uste uc buyuk turnuvayi kazanan tek takim unvanini da elde etmistir Turnuva sampiyonuna verilen 2013 FIFA Konfederasyonlar Kupasi na direkt katilim hakki ise Ispanya nin FIFA Dunya Kupasi sampiyonlugu nedeniyle zaten katilim hakki olmasi dolayisiyla finalist Italya ya verilmistir 24 takimli donem Fransa da duzenlenen 2016 Avrupa Futbol Sampiyonasi yla birlikte turnuvada mucadele eden takim sayisi 24 e cikarilmistir SonuclarYil Ev sahibi Sampiyon Skor Ikinci Ucuncu Skor Dorduncu takimsayisi1960 Fransa Sovyetler Birligi 2 1 uz Yugoslavya Cekoslovakya 2 0 Fransa 41964 Ispanya Ispanya 2 1 Sovyetler Birligi Macaristan 3 1 uz Danimarka 41968 Italya Italya 1 1 uz 2 0 tekrar Yugoslavya Ingiltere 2 0 Sovyetler Birligi 41972 Belcika Bati Almanya 3 0 Sovyetler Birligi Belcika 2 1 Macaristan 41976 Yugoslavya Cekoslovakya 2 2 uz 5 3 pen Bati Almanya Hollanda 3 2 uz Yugoslavya 41980 Italya Bati Almanya 2 1 Belcika Cekoslovakya 1 1 1 9 8 pen Italya 8Yil Ev sahibi Final Kaybeden yari finalistler 2 takimsayisiSampiyon Skor Ikinci1984 Fransa Fransa 2 0 Ispanya Danimarka ve Portekiz 81988 Almanya Hollanda 2 0 Sovyetler Birligi Bati Almanya ve Italya 81992 Isvec Danimarka 2 0 Almanya Hollanda ve Isvec 81996 Ingiltere Almanya 2 1 ag Cekya Fransa ve Ingiltere 162000 Hollanda amp Belcika Fransa 2 1 ag Italya Hollanda ve Portekiz 162004 Portekiz Yunanistan 1 0 Portekiz Cekya ve Hollanda 162008 Avusturya amp Isvicre Ispanya 1 0 Almanya Rusya ve Turkiye 162012 Polonya amp Ukrayna Ispanya 4 0 Italya Almanya ve Portekiz 162016 Fransa Portekiz 1 0 Fransa Almanya ve Galler 242020 Avrupa genelinde Italya 1 1 uz 3 2 p Ingiltere Danimarka ve Ispanya 242024 Almanya 242028 Irlanda amp Birlesik Krallik 322032 Italya amp Turkiye 321Uzatma suresi oynanmadi 21984 yilindan sonra ucunculuk maci yapilmadi kaybeden yari finalistler alfabetik siraya gore yazilmistir uz Uzatma suresi ag Altin gol pen Penalti vuruslariFinal oynayan takimlar Takimlarin haritada dagilimiArma Ulke Sampiyon Ikinci1 Almanya 3 19721 19801 1996 3 19761 1992 2008 2 Ispanya 3 1964 2008 2012 1 1984 3 Italya 2 1968 2020 2 2000 2012 4 Fransa 2 1984 2000 1 2016 5 Sovyetler Birligi 1 1960 3 1964 1972 1988 6 Cekya 1 19762 1 1996 7 Portekiz 1 2016 1 2004 8 Hollanda 1 1988 9 Danimarka 1 1992 10 Yunanistan 1 2004 11 Yugoslavya 2 1960 1968 12 Belcika 1 1980 13 Ingiltere 1 2020 Ev Sahibi 1954 1990 yillari arasinda Bati Almanya adiyla 2CekoslovakyaAvrupa Futbol Sampiyonasi golculeri Isim G M Turnuva1 Cristiano Ronaldo 14 22 0 5 2004 2008 2012 2016 2020 20242 Michel Platini 9 5 1 80 19843 Alan Shearer 7 9 0 78 1992 1996 2000Antoine Griezmann 7 11 0 64 2016 20204 Ruud van Nistelrooy 6 8 0 75 2004 2008Patrick Kluivert 6 9 0 67 1996 2000Wayne Rooney 6 10 0 60 2004 2012 2016Thierry Henry 6 11 0 55 2000 2004 2008Zlatan Ibrahimovic 6 13 0 46 2004 2008 2012 2016Nuno Gomes 6 14 0 67 2000 2004 20089 Savo Milosevic 5 4 1 25 2000Marco van Basten 5 9 0 56 1988 1992Milan Baros 5 11 0 45 2004 2008 2012Mario Gomez 5 12 0 42 2008 2012 2016Jurgen Klinsmann 5 13 0 38 1988 1992 1996Fernando Torres 5 13 0 38 2004 2008 2012Zinedine Zidane 5 14 0 36 1996 2000 2004Robert Lewandowski 5 11 0 45 2012 2016 2020Patrik Schick 5 5 1 2020 Su anda aktif futbolculuk hayati devam edenlerAyrica bakinizAvrupa Futbol Sampiyonasi istatistikleri ve rekorlari listesi Avrupa Futbol Sampiyonasi golculeriKaynakca 2005 2006 season final worldwide matchday to be 14 Mayis 2006 FIFA com Federation Internationale de Football Association 19 Aralik 2004 26 Nisan 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 13 Ocak 2012 UEFA European Football Championship origins UEFA com Union of European Football Associations 21 Aralik 2011 15 Subat 2013 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 24 Subat 2012 Delaunay s dream realised in France UEFA com Union of European Football Associations 30 Ocak 2012 20 Kasim 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 24 Subat 2012 1960 UEFA European Championship Teams UEFA com Union of European Football Associations 25 Ekim 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 24 Subat 2012 Spain savour home comforts UEFA com Union of European Football Associations 21 Aralik 2011 11 Nisan 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 24 Subat 2012 Muller the menace in German masterclass UEFA com Union of European Football Associations 3 Ekim 2003 30 Aralik 2013 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 26 Subat 2012 Dunbar Graham 2 Temmuz 2010 Abreu s Panenka penalty revives 1976 classic USA Today Associated Press 9 Temmuz 2010 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 9 Haziran 2012 Hrubesch crowns West German win UEFA com Union of European Football Associations 21 Temmuz 2008 21 Ocak 2012 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 9 Temmuz 2012 EURO joy for Poland and Ukraine UEFA 18 Nisan 2007 21 Mayis 2007 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 1 Ekim 2010 a b Spain claim historic win ESPN 1 Temmuz 2012 4 Temmuz 2012 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 2 Temmuz 2012 Del Bosque tarih yazabilecek mi Sabah 30 Haziran 2012 4 Temmuz 2012 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 2 Temmuz 2012