Katalitik konvertör ya da katalitik dönüştürücü, motorların egzozlarındaki (dışarı verdikleri gaz) çevreye zararlı maddeleri daha az zararlı maddelere dönüştüren aygıt.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh4THpGa0wwUnZaR2RsUTJGMFEyOXVMbXB3Wnk4eU1qQndlQzFFYjJSblpVTmhkRU52Ymk1cWNHYz0uanBn.jpg)
En yaygın uygulaması otomobillerdedir. Bir katalitik konvertörün yaptığı, tam olarak yanmamış hidrokarbonlara ikinci bir yanma ve kirletici gazlara bir indirgenme ortamı sağlamaktır. Bu yanma ve indirgenme birtakım katalizörler (platin, paladyum ya da rodyum) kullanılarak yapılır. İkinci yanma işlemi motor dışında gerçekleştiğinden bundan işe dönüştürülebilir enerji elde edilmez.
Kimyasal tepkimeler
Üç yollu bir katalitik konvertörde aşağıdaki üç tepkime eşzamanlı olarak meydana gelir:
- Karbon monoksitin yakılarak karbon dioksite çevrilmesi: 2CO + O2 → 2CO2
- Azot oksitlerin azota indirgenmesi: NOx → O2 + N2
- Yanmamış hidrokarbonların (yani yanmamış yakıtın) karbon dioksit ve suya dönüştürülmesi, yani yakılması: CxHy + nO2 → xCO2 + mH2O
Bu üç tepkime, dengeli çalışma noktasında, yani yakıt-hava karışımı ne zengin ne de fakirken dengededir. Fakir karışımla çalışılırken yukarıdaki ilk iki tepkime üçüncüsünden daha çok gerçekleşir. Zengin karışımla çalışılırken ise üçüncü tepkime diğer ikisinden daha çok gerçekleşir, yani karışımın zengin olması nedeniyle tam olarak yanamayan yakıt, katalitik konvertörde yakılır. Katalitik Konvertör kanalları Platin, Paladyum, Rodyum ve Seryum ile kaplanmıştır. Konvertör içindeki Paladyum ve Platin HC ve CO lerin oksitlenmesini, Rodyum ise NOx 'lerin indirgenmesini sağlar. Seryum ise zengin ve fakir çalışma esnasında değişiklik gösteren oksijen miktarını, oksijeni depolayarak gerekli miktarda katalizörde tutmaya yarar.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Katalitik konvertor ya da katalitik donusturucu motorlarin egzozlarindaki disari verdikleri gaz cevreye zararli maddeleri daha az zararli maddelere donusturen aygit Benzinle calisan 1996 Dodge Ram e takili uc yollu katalitik konvertor En yaygin uygulamasi otomobillerdedir Bir katalitik konvertorun yaptigi tam olarak yanmamis hidrokarbonlara ikinci bir yanma ve kirletici gazlara bir indirgenme ortami saglamaktir Bu yanma ve indirgenme birtakim katalizorler platin paladyum ya da rodyum kullanilarak yapilir Ikinci yanma islemi motor disinda gerceklestiginden bundan ise donusturulebilir enerji elde edilmez Kimyasal tepkimelerUc yollu bir katalitik konvertorde asagidaki uc tepkime eszamanli olarak meydana gelir Karbon monoksitin yakilarak karbon dioksite cevrilmesi 2CO O2 2CO2 Azot oksitlerin azota indirgenmesi NOx O2 N2 Yanmamis hidrokarbonlarin yani yanmamis yakitin karbon dioksit ve suya donusturulmesi yani yakilmasi CxHy nO2 xCO2 mH2O Bu uc tepkime dengeli calisma noktasinda yani yakit hava karisimi ne zengin ne de fakirken dengededir Fakir karisimla calisilirken yukaridaki ilk iki tepkime ucuncusunden daha cok gerceklesir Zengin karisimla calisilirken ise ucuncu tepkime diger ikisinden daha cok gerceklesir yani karisimin zengin olmasi nedeniyle tam olarak yanamayan yakit katalitik konvertorde yakilir Katalitik Konvertor kanallari Platin Paladyum Rodyum ve Seryum ile kaplanmistir Konvertor icindeki Paladyum ve Platin HC ve CO lerin oksitlenmesini Rodyum ise NOx lerin indirgenmesini saglar Seryum ise zengin ve fakir calisma esnasinda degisiklik gosteren oksijen miktarini oksijeni depolayarak gerekli miktarda katalizorde tutmaya yarar