Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
İlek (Kazakça: Елек, Elek, Rusça: Илек), Kazakistan ve Rusya'da Ural Nehri'nin 623 km uzunluğundaki sol koludur. Kazakistan'da Aktöbe ve Batı Kazakistan Eyaletlerinden, Rusya'da ise Orenburg Oblastı'ndan akmaktadır.
| İlek Елек (Kazakça) Илек (Rusça) | |
|---|---|
    — Kaynak, — Ağız, Kazakistan | |
| Konum | |
| Ülke(ler) |  Kazakistan,  Rusya |
| Eyalet(ler) | Aktöbe, Batı Kazakistan (Kaz.) Orenburg Oblastı (Rusya) |
| İlçe(ler) | , , (Kaz.) (Rusya) |
| Şehir(ler) | , Aktöbe, (Kaz.) , Sol-İletsk (Rusya) |
| Genel bilgiler | |
| Aktığı yer | Ural → Hazar Denizi |
| Kaynak | Karagandy ve Sharyk nehirlerin birleşmesi ile , 49°33′04″N 57°25′26″E / 49.55119°K 57.42382°D |
| Kaynak rakımı | y. 270 m (890 ft) |
| Ağız | Ural 51°30′34″N 53°22′08″E / 51.50957°K 53.36901°D |
| Ağız rakımı | 53 m (174 ft) |
| Yükseklik farkı | y. 217 m (712 ft) |
| İniş | y. 0,35 ‰ |
| Uzunluk | 623 km (387 mi) |
| Havza alanı | 41.300 km2 (15.900 sq mi) |
| Debi | 39,8 metreküp/saniye (1.410 cu ft/s) (ağızdan 112 km yukarıda) |
| Sağ kolları | Kargalı |
| Sol kolları | |
Nehir yolu
İlek Nehri, ’nın batı yamacında, Karagandy (soldan) ve Sharyk (sağdan) adlı iki küçük nehrin birleşmesi ile oluşur. Kaynağı, Batı Kazakistan bozkırlarında, (1997'ye kadar Oktyabrsk) kasabasının yaklaşık 10 km kuzeyinde bulunmaktadır. Sharyk, Karagandy'ye göre daha uzundur ve yaklaşık 75 km uzunluğundadır. Sovyet Genelkurmay Haritası'nda Karagandy Nehri, Kandyagash kasabasını terk ettikten sonra İlek olarak adlandırılmaktadır.
İlek ilk olarak Aktöbe Eyaleti'nden kuzey yönüne doğru akar ve eyaletin idari merkezi olan Aktöbe şehirinden geçer. Kademeli olarak kuzeybatıdan batıya döner, Rusya sınırını geçer ve Orenburg Oblastı'nın güney kısmından akar. Sonra tekrar Rusya-Kazakistan sınırına döner. İlek’in en önemli sol kolu, güneydoğudan nehre katılan 225 km uzunluğundaki (Bolshaya Kobda, Büyük Kobda olarak da adlandırılır) nehridir. Ağızdan 184 km yukarıda, Kobda nehire katıldıktan sonra, uzun bir süre Rusya-Kazakistan sınırı boyunca Batı Kazakistan Eyaletinden akar. Sonunda Avrupa ve Asya arasındaki sınır'ı belirleyen Ural Nehri'ne dökülür. Burası Hazar Denizi'ndeki ağızdan 1085 km uzaklıktadır. İlek Nehrin ağzı, adını nehirden alan köyünün biraz aşağısında, Kazakistan sınırından birkaç kilometre uzaklıktadır. Rus şehri Orenburg'un yaklaşık 130 km batısında ve Kazak şehri Oral'ın (Uralsk) doğusunda yer almaktadır.
Kazakistan'da , Aktöbe ve ; Rusya'da Sol-İletsk ve , nehir kıyısında yer alan başlıca büyük şehirlerdir.
Nehri kolları
İlek'in kolları arasında ve Kargalı bulunmaktadır.
— Kaynak, — Ağız, Aktöbe, Batı Kazakistan Eyaleti ve Orenburg Oblastı
Hidroloji
İlek, 623 kilometre (387 mi) uzunluğundadır ve 41.300 kilometrekare (15.900 sq mi) drenaj havzasına sahiptir. Ağızdan 112 km yukarıda Chilik yakınlarında ortalama debi 39,8 metreküp/saniye (1.410 cu ft/s) dir. Genellikle Kasım ortası ile Nisan ortası arasında donar. Nehir, kar suların erimesi ile beslenmektedir. Yaz aylarında ise çok sığ akar. Aktöbe havza alanında fosforit yatakları bulunmaktadır.
Nehir kirliliği
İlek, Ural havzası'ndaki en kirli nehirdir. Nehirdeki bor ve krom içeriği, eski kimyasal tesislerindeki atıkların yeraltı sularına karışmasından kaynaklanmaktadır. Kirlilik seviyesi "kirli" ile "çok kirli" arasında değişmektedir.
Arkeolojik alan
Nehir havzası arkeolojik öneme sahiptir. Burada Orta Asya ve Doğu Avrupa kültürlerine ait Kurgan mezar alanları bulunmaktadır.
Ulaşım
İlek nehri gemi ulaşımı için uygun değildir.
Nehrin orta ve üst kısmı boyunca, Sol-İletsk'ten Kandyagash'taki kaynağına kadar, demiryolu hattı ve otoyol inşa edilmiştir. "Orenburg - Aktöbe - Türkistan - Taşkent" demiryolu, nehri belli bir mesafeden takip eder. Demiryolu'nun paralelinde Otoyol (Aktöbe'nin güneyinde A-27 olarak) yer alır. Sol-İletsk'in güneyinde, "Saratov - Oral - Sol-İletsk" demiryolu hattı, İlek Nehri ile kesişmektedir. Aynı şekilde ağzın birkaç kilometre yukarısında "Orenburg - Oral" otoyolu da nehir üzerinden geçmektedir. Sınır kapısı nehir üzerinde bulunmaktadır. Otoyolun Kazakistan tarafı olarak, Rusya tarafı ise R335 olarak adlandırılır.
Fauna
İlek'te yayın balığı, sazan, levrek, turna vb. balıklar bulunmaktadır. Nehir suyu, Sanayi kuruluşlarının su tedarikinde ve tarım arazilerinin sulanmasında kullanılmaktadır.
Galeri
-
![image]()
Rusya'da Akbulak'ın güneyi -
![image]()
Rusya'da Sol-İletsk yakınlarında -
![image]()
-
![image]()
-
![image]()
-
![image]()
-
![image]()
-
![image]()
-
![image]()
-
![image]()
-
![image]()
-
![image]()
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ 1:200.000. Blatt M-39-VI. Ausgabe 1983
- ^ a b Sovyet Genelkurmay Haritası 1:100.000. Blatt M-39-23. Ausgabe 1986
- ^ a b c "Река Илек in the State Water Register of Russia" 8 Nisan 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde ..textual.ru (Rusça).
- ^ a b c d Илек 8 Nisan 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde ., Büyük Sovyet Ansiklopedisi
- ^ "Water resources of Kazakhstan in the new millennium," Water Resources Committee of RK, 2002
- ^ . www.iras.ucalgary.ca. 27 Ağustos 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ocak 2022.
Dış bağlantılar
![image]()
Wikimedia Commons'ta Ilek River, Akbulaksky District ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Ilek Kazakca Elek Elek Rusca Ilek Kazakistan ve Rusya da Ural Nehri nin 623 km uzunlugundaki sol koludur Kazakistan da Aktobe ve Bati Kazakistan Eyaletlerinden Rusya da ise Orenburg Oblasti ndan akmaktadir Ilek Elek Kazakca Ilek Rusca Kaynak Agiz KazakistanKonumUlke ler Kazakistan RusyaEyalet ler Aktobe Bati Kazakistan Kaz Orenburg Oblasti Rusya Ilce ler Kaz Rusya Sehir ler Aktobe Kaz Sol Iletsk Rusya Genel bilgilerAktigi yer Ural Hazar DeniziKaynak Karagandy ve Sharyk nehirlerin birlesmesi ile 49 33 04 N 57 25 26 E 49 55119 K 57 42382 D 49 55119 57 42382Kaynak rakimi y 270 m 890 ft Agiz Ural 51 30 34 N 53 22 08 E 51 50957 K 53 36901 D 51 50957 53 36901Agiz rakimi 53 m 174 ft Yukseklik farki y 217 m 712 ft Inis y 0 35 Uzunluk 623 km 387 mi Havza alani 41 300 km2 15 900 sq mi Debi 39 8 metrekup saniye 1 410 cu ft s agizdan 112 km yukarida Sag kollari KargaliSol kollariNehir yoluIlek Nehri nin bati yamacinda Karagandy soldan ve Sharyk sagdan adli iki kucuk nehrin birlesmesi ile olusur Kaynagi Bati Kazakistan bozkirlarinda 1997 ye kadar Oktyabrsk kasabasinin yaklasik 10 km kuzeyinde bulunmaktadir Sharyk Karagandy ye gore daha uzundur ve yaklasik 75 km uzunlugundadir Sovyet Genelkurmay Haritasi nda Karagandy Nehri Kandyagash kasabasini terk ettikten sonra Ilek olarak adlandirilmaktadir Ilek ilk olarak Aktobe Eyaleti nden kuzey yonune dogru akar ve eyaletin idari merkezi olan Aktobe sehirinden gecer Kademeli olarak kuzeybatidan batiya doner Rusya sinirini gecer ve Orenburg Oblasti nin guney kismindan akar Sonra tekrar Rusya Kazakistan sinirina doner Ilek in en onemli sol kolu guneydogudan nehre katilan 225 km uzunlugundaki Bolshaya Kobda Buyuk Kobda olarak da adlandirilir nehridir Agizdan 184 km yukarida Kobda nehire katildiktan sonra uzun bir sure Rusya Kazakistan siniri boyunca Bati Kazakistan Eyaletinden akar Sonunda Avrupa ve Asya arasindaki sinir i belirleyen Ural Nehri ne dokulur Burasi Hazar Denizi ndeki agizdan 1085 km uzakliktadir Ilek Nehrin agzi adini nehirden alan koyunun biraz asagisinda Kazakistan sinirindan birkac kilometre uzakliktadir Rus sehri Orenburg un yaklasik 130 km batisinda ve Kazak sehri Oral in Uralsk dogusunda yer almaktadir Kazakistan da Aktobe ve Rusya da Sol Iletsk ve nehir kiyisinda yer alan baslica buyuk sehirlerdir Nehri kollari Ilek in kollari arasinda ve Kargali bulunmaktadir Kaynak Agiz Aktobe Bati Kazakistan Eyaleti ve Orenburg Oblasti Ural havzasinda sari Ilek Ilek nehriHidrolojiIlek nehri ve cevresi Sayga larin yasam alanlari arasinda yer alir Ilek 623 kilometre 387 mi uzunlugundadir ve 41 300 kilometrekare 15 900 sq mi drenaj havzasina sahiptir Agizdan 112 km yukarida Chilik yakinlarinda ortalama debi 39 8 metrekup saniye 1 410 cu ft s dir Genellikle Kasim ortasi ile Nisan ortasi arasinda donar Nehir kar sularin erimesi ile beslenmektedir Yaz aylarinda ise cok sig akar Aktobe havza alaninda fosforit yataklari bulunmaktadir Nehir kirliligiIlek Ural havzasi ndaki en kirli nehirdir Nehirdeki bor ve krom icerigi eski kimyasal tesislerindeki atiklarin yeralti sularina karismasindan kaynaklanmaktadir Kirlilik seviyesi kirli ile cok kirli arasinda degismektedir Arkeolojik alanNehir havzasi arkeolojik oneme sahiptir Burada Orta Asya ve Dogu Avrupa kulturlerine ait Kurgan mezar alanlari bulunmaktadir UlasimIlek nehri gemi ulasimi icin uygun degildir Nehrin orta ve ust kismi boyunca Sol Iletsk ten Kandyagash taki kaynagina kadar demiryolu hatti ve otoyol insa edilmistir Orenburg Aktobe Turkistan Taskent demiryolu nehri belli bir mesafeden takip eder Demiryolu nun paralelinde Otoyol Aktobe nin guneyinde A 27 olarak yer alir Sol Iletsk in guneyinde Saratov Oral Sol Iletsk demiryolu hatti Ilek Nehri ile kesismektedir Ayni sekilde agzin birkac kilometre yukarisinda Orenburg Oral otoyolu da nehir uzerinden gecmektedir Sinir kapisi nehir uzerinde bulunmaktadir Otoyolun Kazakistan tarafi olarak Rusya tarafi ise R335 olarak adlandirilir FaunaIlek te yayin baligi sazan levrek turna vb baliklar bulunmaktadir Nehir suyu Sanayi kuruluslarinin su tedarikinde ve tarim arazilerinin sulanmasinda kullanilmaktadir GaleriRusya da Akbulak in guneyi Rusya da Sol Iletsk yakinlarindaAyrica bakinizKazakistan nehirleri listesiKaynakca 1 200 000 Blatt M 39 VI Ausgabe 1983 a b Sovyet Genelkurmay Haritasi 1 100 000 Blatt M 39 23 Ausgabe 1986 a b c Reka Ilek in the State Water Register of Russia 8 Nisan 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde textual ru Rusca a b c d Ilek 8 Nisan 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde Buyuk Sovyet Ansiklopedisi Water resources of Kazakhstan in the new millennium Water Resources Committee of RK 2002 www iras ucalgary ca 27 Agustos 2005 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 13 Ocak 2022 Dis baglantilarWikimedia Commons ta Ilek River Akbulaksky District ile ilgili coklu ortam belgeleri bulunur