Bu madde veya bölüm Birinci İntifada adlı maddeye çok benzemektedir ve bu iki maddenin önerilmektedir. Birleştirme işlemi yapıldıktan sonra sayfaya {{}} şablonunu ekleyiniz. |
Birinci İntifada (ayaklanma) veya Birinci Filistinli İntifada, İsrail’in, aralık 1987’den 1993 Oslo Anlaşmasının imzalanmasına kadar süren, Filistin topraklarını ele geçirmesine karşı, Filistinlilerin ayaklanmasıdır. Ayaklanma 9 Aralık'ta Cebaliye mülteci kampında başladı. Gittikçe yükselen tansiyon, ölen Filistinli ve İsrailliler ve son olarak İsrail ordusuna ait bir aracın dört Filistinli’ye çarpıp öldürmesi, ayaklanmayı ateşledi. Aracın dört Filistinliye kasıtlı çarptığı söylentisi hızlı bir şekilde Gazze’de, Batı Şeria’da ve Doğu Kudüs’te yayıldı. Genel grev, Gazze ve Batı Şeria’daki İsrailli kurumları boykot, ordu emirlerine karşı sivil itaatsizlik, İsrail yerleşkelerinde çalışmamak, İsrail ürünlerini satın almamak, vergi vermemek, Filistinli araçları İsrail ehliyetleriyle kullanmayı reddetmek, grafitiler yapmak, barikatlar kurmak ve Filistin sınırları içindeki İsrail’e ait askeri binalara taş ve molotofkokteyli atmak, ayaklanma sürecinde gerçekleşen eylemlerdi. Buna cevaben, İsrail, ayaklanmaları durdurmak için 80.000 askeri mobilize etti. Çocuk haklarını dünya çapında savunan “Save the Children” raporuna göre ilk iki yıl boyunca, 18 yaş altı bütün Filistinlilerin 7% si ateşlenen silahlardan, dayaklardan veya göz yaşartıcı gazdan dolayı yaralandı. Filistinlilerin kendi arasında, İsraille iş birliği yapma suçlamarından dolayı gerçekleşen şiddet eylemleri de ayaklanmaların daimi özelliklerinden biriydi. İsrail güvenlik güçleri 1087 Filistinliyi öldürürken, Filistinliler, 100 İsrailli sivili ve 60 İsrail güvenlik personelini öldürdü, 1400 den fazla sivili ve 1700 askeri yaraladı. Filistinliler 822 Filistinliyi, İsraille iş birliği yapma suçlamalarıyla öldürdü, yarısından fazlasının sonralarda İsraille hiçbir alakalarının olmadığı kanıtlandı. (1988-Nisan 1994)
Bir sonraki ayaklanma (İkinci İntifada) Eylül 2000’den 2005 yılına kadar sürdü.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTloTDJGaEwwZHNiMkpoYkVsdWRHbG1ZV1JoTG5CdVp5OHlNakJ3ZUMxSGJHOWlZV3hKYm5ScFptRmtZUzV3Ym1jPS5wbmc=.png)
Genel Sebepler
Filistinliler ve destekçileri, İntifada’nın; İsrail’in baskılarına, hukuk dışı ölümlere, toplu tutuklamalara, evlerin yıkılmalarına ve sürgünlere karşı protestolar olduğunu savunurlar. İsrail’in 1967 yılındaki Altı Gün Savaşında Batı Şeria, Kudüs, Sina Yarımadası ve Gazze Şeridi’ni ele geçirmesinden sonra, bu topraklardaki Filistinliler arasında tansiyon yükseldi. Filistinliler arasındaki yüksek doğum oranı ve yeni yaşam alanları inşa etmek ve tarım için izin verilen alanların az olması, büyüyen bir nüfus ve artan işsizlikle kötüye giden yaşam şartları anlamına geldi. Üniversite mezunları bile iş bulamıyordu. İntifada döneminde, sekiz eğitimli Filistinliden sadece biri eğitimine uygun iş bulabiliyordu .
İsrail İşçi Partisi’nden, daha sonra Savunma Bakanı olan İzhak Rabin, Ağustos 1985’te, Filistinlilere karşı sürgün politikasını İsrail’in Filistinlillerin ayaklanmalarına karşı yürüttükleri politikalarına ekledi. Bu, sonraki 4 yılda 50 sürgün ve ekonomik entegrasyon ve İsrail yerleşkelerinin artması anlamına geldi. Öyle ki Batı Şeria’daki Yahudi yerleşim alanlarında, 1984 yılında 35.000 olan nüfus 90’ların ortasında 130.000’e ulaştı. İsrail’in Filistinlileri bulundukları topraklardan uzaklaştırma politikaları intifadayı genel olarak etkiledi.
Arka plan
Birinci İntifada’yı fitilleyen nedenin, Aralık 1987’de gerçekleşen, Filistinli sivillerin ölümüne sebep olan kazanın olduğu bilinse de, Masim Qumsiyeh, başlangıcın, bir ay önce gerçekleşen bir dizi protesto olduğunu iddia eder. Bazı kaynaklara göre, Kasım 1987’de İsrail Güvenlik Güçlerinin; altı İsrailli askerin ölümüyle sonuçlanan bir gerilla saldırısını durduramaması, Filistinlilerin ayaklanmalarını katalize etti.
4 aralık 1986 tarihinde, Birzeit Üniversitesi kampüsü içinde iki Gazzeli öğrencinin İsrailli askerler tarafından vurulması, cezalar, tutuklamalar, alıkoymalar ve eli kelepçeli Filistinli gençlerin sistematik bir şekilde dövülmeleri, eski mahkûmların ve aktivistlerin Gazze şehri dışında dönüştürülmüş askeri kamplardaki hücrelerde tutulmaları, yılın başlarında kitlesel gösterilere sebep oldu. Ocak 1987’de göstericileri korkutmak adına sınırdışı/sürgün politikası gündeme geldi. Şiddet, Khan Yunis’li bir çocuğun İsrailli askerler tarafından vurulup öldürülmesiyle kaynamaya başladı. O yılın yazında, tutukluların kontrolünden sorumlu teğmen , Gazze’de, trafikte vurularak öldürüldü. Gazze’de yaşayan müslümanlara Kurban Bayramı esnasında üç günlük dışarı çıkma yasağı uygulandı. 1 ve 6 ekim 1987 tarihlerinde, İsrail güvenlik güçleri, mayısta hapishaneden kaçan, İslam'i cihad örgütleriyle ilişkili yedi Gazzeliyi pusuya düşürüp öldürdü. Kasım 1987’de Amman’da gerçekleşen Arap zirvesi, İran-Irak savaşına yoğunlaştı ve Filistinlilerin sorunu yıllardır ilk defa kenarda tutuldu .
Liderlik ve Amaçlar
İntifada bir kişi ya da bir kurum tarafından başlatılmadı. Yerel liderlik, İsrail tarafından yönetilen sınırlar içindeki, Filistin Kurtuluş Örgütüyle ilişkili gruplar ve organizasyonlar tarafından yapıldı. Bunlar, Halk Cephesi (El Fetih), Demokratik Cephe ve Filistin Komünist Partisi’ydi . Bu süreçte Filistin Kurtuluş Örgütünün rakipleri, Hamas ve İslami Cihad gibi islami örgütlerdi ve Beit Sahour ve Beytüllahim gibi şehirlerin yerel yöneticileriydi. Buna rağmen, ayaklanma, Hanan Ashrawi, Faysal Hüseini ve Haydar Abdul-Şafi tarafından yönetilen cemaat konseyleri tarafından daha çok yönetildi. Bu konseyler bağımsız eğitimi destekleyip, sağlık ve yiyecek yardımları yaptı. (UNLU) halkın güvenini kazandı ve Filistinliler UNLU tarafından yayınlanan bildirilere ayak uydurdu . Geçmişteki tutumun aksine ölümcül şiddetten kolektif bir şekilde uzak duruldu. Shalev’e göre, bunun sebebi böyle bir şiddettin katliamla sonuçlanacağını bilmeleri ve İsrail tarafında liberallerin desteklerini kaybetme olasılığıydı. Pearlman, ayaklanmanın şiddetsiz oluşunu, hareketin iç organizasyonuna ve ayaklanmanın şiddetsiz olmasının yararla sonuçlanacağı düşüncesinin saçaklanıp geniş bir alana yayılmasına bağladı.Hamas ve İslami Cihad, ayaklanma liderlerine ayak uydurdu ve ilk yıl hiçbir silahlı saldırı gerçekleştirmediler. Sadece Ekim 1988’de bir İsrailli asker bıçaklandı ve herhangi bir yaralanmaya neden olmayan ik bomba patlatıldı.
Ayaklanmayla ilgili dağıtılan broşürlerde, İsrail’in 1967 itibarıyla ele geçirdiği topraklardan çekilmesi, sokağa çıkma yasaklarının ve kontrol noktalarının kaldırılması isteniyordu. Filistinli sivilleri eylemlere silah kullanmadan katılmaya çağırdı. Ayrıca Batı Şeria ve Gazze Şeridi’nde bir Filistin Devleti kurulması çağrısını yaptı. Bu süregelen ‘Bütün Filistin için Özgürlük’ çağrısından uzaklaşıldığını gösterdi.
İntifada
İsrail’in ele geçirilen topraklardaki müdahalesi anlık gelişen irili ufaklı direnişlere sebep oldu ama yönetim; demir yumruk politikasıyla, toplu cezalarla, sokağa çıkma yasaklarıyla ve siyaset kurumlarının üzerindeki baskıdan dolayı, Filistin direnişinin sona erdiğine inandı. Fakat İsrail’in direnişin düşeceği inancı zamanla yok oldu.
8 Aralık 1987 tarihinde, İsrail ordusuna ait bir araç, İsrail’deki çalışma yerlerinden dönen, içinde Filistinli bulunan bir sıra araca, Eretz geçiş noktasında çarptı.Üçü Cebaliye mülteci kampından olan dört Filistinli öldü ve yedi kişi ciddi şekilde yaralandı. Olaya işten eve dönen yüzlerce Filistinli işçi şahit oldu. Cenazelere kamptan 10.000 kişi katıldı ve cenazeler çabucak geniş gösterilere döndü. Filistinlileri öldüren araç kazasının, olaydan iki gün önce Gazze’de alışveriş yapan İsrailli bir iş adamının vurularak öldürülmesine karşı uluslararası bir intikam kampanyası olduğu söylentisi bütün kampa yayıldı. Ertesi gün Gazze şeridindeki bir devriye aracına atılan petrol bombası, İsrail askerlerinin sinirli kalabalığa karşı kurşun ve göz yaşartıcı gaz atmasına sebep oldu. Bir genç Filistinli öldü ve 16 kişi yaralandı.
9 aralıkta, birçok Filistinli popüler ve iş adamı, durumun kötüye gitmesinden dolayı Batı Kudüs’te İsrail İnsan Hakları Ligiyle birlikte basın toplantısı düzenledi. Toplantı başlarken, Cebaliye Kampında gösterilerin devam ettiği ve 17 yaşındaki bir gencin, İsrailli askerlere molotofkokteyli attıktan sonra vurularak öldürüldüğü haberleri geldi. Öldürülen kız daha sonra intifadanın ilk şehidi olarak bilindi. Protestolar hızlıca Batı Şeria ve Doğu Kudüs’e yayıldı. Gençler çeşitli muhitlerin kontrolünü ele geçirdi; çöplerden, taşlardan ve yanan araç tekerleklerinden barikatlar kurarak kampları kapattılar ve barikatları aşmaya çalışan askerlere molotofkokteyli attılar. Filistinli esnaflar dükkanlarını kapattılar ve İsrail’de çalışan işçiler işe gitmediler. İsrail bunları “ayaklanma” olarak gördü ve bu ayaklanmayı bastırmayı ise kanun ve düzeni yerine getirmek için yararlı gördü. Birkaç gün içinde İsrail yönetimindeki Filistin bölgeleri gösteriler ve grevlere boğuldu. Askeri araçlar, İsrailden gelen ötöbüsler ve İsrail bankaları Filistinliler için en önemli hedefler oldu. İsrailli yerleşim alanlarına saldırılmadı ve ayaklanmanın erken dönemlerinde atılan taşlardan hiçbir İsrailli yaralanmadı. Gösterilere bu kadar geniş bir kitlenin katılması beklenmiyordu. Onbinlerce sivil, kadınlar ve çocuk gösterilerdeydi. İsrail güvenlik güçleri oluşan kalabalığı kontrol altına almak için bütün adımları attı: sopalamak, joplamak, göz yaşartıcı gaz, tazyikli su ve plastik mermiler kullanmak. Ama bunlar gösterileri sadece besledi .
Kısa zamanda taş atmalar, yol kapatmalar ve tekerlek yakmalar bütün bölgelere sıçradı. 12 aralığa gelindiğinde, 6 Filistinli öldü ve otuzu yaralandı. Bir sonraki gün göstericiler Doğu Kudüs’teki ABD konsolosluğuna molotofkokteyli attı ama kimse yaralanmadı. İsrail’in Filistinli ayaklanmasına cevabı sert oldu.
Taş atanların 60% ının çocuk olmasından dolayı İzhak Rabin, planı değiştirip farklı şekilde müdahale kararı aldı. İsrail toplu tutuklamalar, toplu cezalar ve okul kapatmaları kullandı. Batı Şeria’daki üniversiteler intifada boyunca kapalı tutuldu. İlk yıl sokağa çıkma yasağı yürürlükte kaldı. Yerleşim yerindeki insanların su, elektrik ve akaryakıt ihtiyaçları karşılanamaz oldu. Filistinlilerin çiftliklerindeki ağaçlar söküldü, tarımsal ürünlerin satışları engellendi. Filistinlilerin vergi ödememesinden dolayı evlerinden eşyalarına el konuldu.
Can Kayıpları
Altı yıl süren intifadada, İsrail ordusu 1000'den fazla Filistinliyi öldürdü ve 120.000'den fazlasını tutukladı. İlk beş haftada, 35 Filistinli öldürüldü ve 1200 Filistinli yaralandı. Bu ölümler ve yaralanmalar, daha fazla Filistinlinin gösterilere katılmasına neden oldu.
1990’a doğru Negev’deki Ktzi’ot hapishanesi, Batı Şeria’daki her 50 kişiden birini içinde barındırdı. Save the Children (Çocukları Koru) organizasyonunun İsveç kolu, 23.600 ila 29.900 çocuğun intifadanın ilk iki yılında dayaklar sonucu tıbbi desteğe ihtiyacının olduğunu raporladı. Bu sayının üçte birini 10 yaş altındaki çocuklar oluşturdu . Ramazan ayı boyunca, Gazze’deki birçok kampta sokağa çıkma yasağı uygulandı ve yerleşimcilerin gıda almaları engellendi. Ayrıca bazı kamplara göz yaşartıcı bomba atıldı. İntifadanın ilk yılında bu tür bombalamalardan dolayı 16 kişi öldü.
Toplum içi şiddet
1989 ve 1992 arası, Filistin toplumu içindeki şiddet yaklaşık 1000 kişinin hayatına mal oldu. Haziran 1990’a varıldığında, ’e göre, “İntifada yönünü şaşırdı. Filistin Kurtuluş Örgütünün içine düştüğü gerilim, öldürülen işbirlikçi olduklarından şüphelenen kişilerin artmasından belliydi.”
Diğer Kayda Değer Olaylar
16 Nisan 1988 tarihinde, Filistin Kurtuluş Örgütü lideri Halil El-Vezir, Tunus’un başkentinde İsrailli komandolar tarafından öldürüldü. İsrail’e göre, ayaklanmanın uzaktan yöneticisi oydu ve ölümü ayaklanmayı durdurabilecekti. Ardından gelen yas ve gösteriler esnasında, İsrail Güvenlik Güçleri iki camiye müdahale edip, dua edenleri dövdü, göz yaşartıcı gaz attı ve 16 Filistinliyi öldürdü. Aynı yılın haziran ayında, Arap Ligi, 1988 Arap Ligi Konferansında, İntifadaya finansal destek verme kararı aldı. Arap Ligi 1989 yılındaki toplantısında da finansal desteği tekrar teyit etti.
1989’da Beit Shour’daki yerel komiteler, şiddetsiz bir hareket başlatarak vergileri vermeme kararı aldı ve “Temsil edilmeden Vergi Yok” sloganını kullandılar Hapishanede kalmaları göstericileri durdurmadı ve İsrail bu boykotu ağır para cezaları ve mallara el koymakla çözmeye çalıştı.
8 Ekim 1990 tarihinde İsrail polisi cami yanında gösteriye katılan 22 Filistinliyi öldürdü. Bu Filistinlilerin daha tehlikeli taktikler edinmelerine sebep oldu. İki hafta sonra, üç İsrailli ve bir İsrail askeri Kudüs ve Gazze’de öldürüldü. Bıçaklama olayları bundan böyle devam etti. Filistinli militanların canlı bomba saldırıları 16 Nisan 1993’te başladı.
Birleşmiş Milletler
Çok sayıdaki Filistinli can kayıpları uluslararası kınamalar getirdi. Güvenlik Konseyi 607 ve 608 nolu çözüm önerilerinde, İsrail’in sürgünleri durdurmasını istedi. Kasım 1988’de, Birleşmiş Milletler Genel Kurulundaki ülkelerin çoğu, İsrail’i, intifadaya karşı aldığı tutumdan dolayı kınadı . Sonraki yıllarda aynı çözüm önerileri tekrar tekrar geldi.
İsrail’in Uygulamalarını İncelemek İçin Kurulan Özel Komite
26 Ağustos 1988 tarihli yıllık raporunda, İsrail’in Uygulamalarını İncelemek İçin Kurulan Özel Komite, intifada hakkında detaylı bilgiler verdi . Ardından gelen raporlardan sonra, Genel Kurul 8 Aralık 1989 tarihinde 44/48 nolu bir önergeyle oldukça güçlü bir kınama yayınladı. İsrail intifada sürecindeki uygulamalarından dolayı kınandı. Bu uygulamaları arasında, toprakları ele geçirme, sürgünler, yıkımlar, toplu cezalar, basın organlarını kısıtlamak, savunmasız göstericileri yaralamak, zehirli gaz kullanmak ve İsrailli yerleşimcilerin, Filistinli ve diğer Araplara karşı şiddet eylemlerinde bulunması ve bunun yaralı ve ölümlere sebep olması vardı. İsrail, Birleşmiş Milletler araştırmalarına engel oldu. Tüm çözüm yolları İsrail ve ABD tarafından reddedildi. 48 çözüm önerisinin 44’üne karşı oy kullanan sadece İsrail’di.
Güvenlik Konseyi’nin Başarısız Olması
17 Şubat 1989’da, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi oybirliğiyle (ABD dışında) İsrail’i, 4. Genova Kurultayı kararlarına uymadığı ve Güvenlik Konseyi kararlarını önemsemediği gerekçesiyle kınadı. ABD hoşuna gitmeyecek bir çözüm önerisi taslağını veto etti. 9 Haziran’da ABD bir çözüm önerisini yine veto etti. 7 Kasım’da ABD İsrail’in insan hakları ihlallerini kınayarak 3. Çözüm önerisini de veto etti.
14 Ekim 1990’da, İsrail açıkça Güvenlik Konseyi Çözüm Önerisi 672’ye uymayacağını deklare etti ve İsrail insan hakları ihlallerini araştıracak olan Genel Sekreterlik delegasyonunu kabul etmeyi reddetti. Bir sonraki çözüm önerisi 673 küçük bir etki yaptı ama İsrail BM araştırmasını engellemeyi sürdürdü.
Sonuçlar
İntifada ne askeri bir savaş ne de gerilla savaşıydı. Olanlarla ilgili kontrolü az olan Filistin Kurtuluş Örgütü ayaklanmanın bu kadar kötüye gideceğini beklemiyordu. Ayaklanma tabandan gelmişti ve kendilerinin bir girişimi değildi. Ayaklanma Filistinlilerin pozitif olarak gördükleri bazı sonuçlar doğurdu:
- İntifada Filistinlilerin müzakereye katılmalarını, ve Oslo Anlaşmalarına katılmalarını sağladı .
- İntifada Filistin sorununa uluslararası farkındalık sağladı .
- Filistinliler, İsrail-Filistin sorununda iki taraf olduğunu gösterdi ilk defa.
- İntifada Yaser Arafat ve taraftarlarına özgüven verdi ve politik programlarını ılımlılaştırdılar. Kasım 1988’de Arafat, ’nde tarihi İsrail’in meşruyetini tanıma kararıyla ilgili çoğunluğun oyunu aldı. 1947’den beri bütün Birleşmiş Milletler çözüm önergelerini tanıdı ve iki devlet çözümünü desteklediğini belirtti .
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ Lockman; Beinin (1989), p. 5. 10 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- ^ Nami Nasrallah, 'The First and Second Palestinian intifadas,' in David Newman, Joel Peters (eds.) Routledge Handbook on the Israeli-Palestinian Conflict, Routledge, 2013pp.56-67, p.56.
- ^ Edward Said,'Intifada and Independence', in Zachery Lockman, Joel Beinin, (eds.) Intifada: The Palestinian Uprising Against Israeli Occupation,South End Press, 1989 pp.5-22, p.5:'The Palestinian uprising (intifada) on the West Bank and Gaza is said to have begun on December 9, 1987'
- ^ David McDowall,Palestine and Israel: the uprising and beyond,University of California Press, 1989 p.1
- ^ The Intifada - An Overview: The First Two Years 12 Temmuz 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde .Collaborators, One Year Al-Aqsa Intifada, Fact Sheets And Figures 6 Haziran 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- ^ "BBC: A History of Conflict". 31 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 3 Kasım 2013.
- ^ Walid Salem, 'Human Security from Below: Palestinian Citizens Protection Strrategies, 1988-2005,' in Monica den Boer, Jaap de Wilde (eds.), The viability of human security,Amsterdam University Press, 2008 pp.179-201 p.190.
- ^ a b Wendy Pearlman, Violence, Nonviolence, and the Palestinian National Movement,Cambridge University Press 2011, p.114 2 Ocak 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- ^ 'Intifada,' in David Seddon, (ed.)A Political and Economic Dictionary of the Middle East,Taylor & Francis 2004, p.284.
- ^ a b Collaborators, One Year Al-Aqsa Intifada 6 Haziran 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde ., The , October 2001. Retrieved 15 May 2007.
- ^ Lockman; Beinin (1989), p. [1] 3 Mayıs 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde . (verify):'The most dramatic case of popular vengeance against a collaborator occurred in the village of Qabatya during the last week of February. During a demonstration by townspeople, a small boy threw a stone at the house of Muhammad Ayad, an alleged informer for Shin Bet, Israel's internal security service. Ayad responbded by opening fire on the crowd, killing a child. Villagers stormed the house several times; thirteen were wounded by gunfire. When Ayad's ammunition was exhausted, villagers entered the house and killed him with an ax. They dragged his body to the street, where virtually the entire village spat on it, including his relatives. His body was then hung on an electricity pylon, topped by two Palestinian flags.The next day, at a gathering in the mosque, four other collaborators handed their guns over to the mukhtar (the village leader), and formally apologized to the village. (Qabatya has been cordoned off ever since, and many residents seized)'
- ^ Ackerman; DuVall (2000), p 403. 2 Ocak 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- ^ Ackerman; DuVall (2000), p 401. 2 Ocak 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- ^ , 'The PLO and the Intifada', in Robert Owen Freedman, (ed.) The Intifada: its impact on Israel, the Arab World, and the superpowers, University Press of Florida, 1991 pp.70-106, pp.94-5.'must be considered as an essential part of the backdrop against which the intifada germinated'.(p.95)
- ^ , 'The PLO and the Intifada', p.94. In the immediate aftermath of the 6 Day War in 1967, some 15,000 Gazans had been deported to Egypt. A further 1,150 were deported between September 1967 and May 1978.This pattern was drastically curtailed by the Likud governments under Menachem Begin between 1978-1984.
- ^ Morris, Benny (2001). Righteous Victims: A History of the Zionist-Arab Conflict, 1881-2001. Vintage. ss. 567. ISBN .
- ^ a b Neff, Donald. . Washington Report on Middle East Affairs. December. Cilt 1997. ss. 81-83. 8 Temmuz 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2008.
- ^ M. B. Qumsiyeh Popular Resistance in Palestine; A History of Hope and Empowerment, Pluto Press; New York 2011.pp. 135
- ^ Shay (2005), p. 74. 2 Ocak 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- ^ Oren, Amir (18 Ekim 2006). "Secrets of the Ya-Ya brotherhood". Haaretz. 15 Haziran 2008 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 13 Mayıs 2008.
- ^ Anita Vitullo,'Uprising in Gaza,' in Lockman and Beinin 1989 pp.43-55 pp.43-44.
- ^ Vitullo, pp45-6. The settlers did not report the killing. An Israeli schoolteacher was arrested for the incident after a ballistics test was undertaken, but an Israel judge released him after a week, in the wake of Israeli settler protests. Settlers said she had been throwing stones.
- ^ Shalev (1991), p. 33.
- ^ Nassar; Heacock (1990), p. 31. 2 Ocak 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- ^ a b Lockman; Beinin (1989), p. 39. 2 Ocak 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- ^ MERIP 4 Kasım 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde . Palestine, Israel and the Arab-Israeli Conflict, A Primer
- ^ '"What amazed this writer . .was the interesting departure from the norms of the past. Palestinians in the Occupied Territories were continuously insisting that they would not resort to arms. Any escalation in the use of violence on their part would be as a last resort, for defensive purposes only', Souad Dajani, cited Pearlman, Violence, Nonviolence, and the Palestinian National Movement, p.106
- ^ éPearlman, ibid. p.107.
- ^ Pearlman, p.112.
- ^ Walid Salem p.189
- ^ Mark Tessler, A History of the Israeli-Palestinian conflict,Indiana University Press, 1994 p.677.
- ^ Vitullo p.46.
- ^ Ruth Margolies Beitler,The path to mass rebellion: an analysis of two intifadas, Lexington Books, 2004 p.xiii.
- ^ Vitullo, p.46:'Although Palestinians rushed to aid the man, no one cooperated with military interrogators, who arrested scores of people and clamped a curfew on the area.'
- ^ Beitler,The path to mass rebellion, p.116 n.75.
- ^ Tessler, A History of the Israeli-Palestinian conflict, pp.677-8.
- ^ Vitullo, p.46. writes 20 year old man.
- ^ a b 'Intifada,' in David Seddon,(ed.)A Political and Economic Dictionary of the Middle East,p.284.
- ^ Vitullo p.47 challenges this:'To the contrary, the protests showed restraint and rationality. . .Demonstrations were not "peaceful" but neither did they turn Palestinians into midless mobs. Youths stripped one Israeli down to his underwear in front of Shifa hospital, but then let him run back to his fellow soldiers. A young Palestinian took another soldier's rifle away from him, broke it in two, then handed it back'.
- ^ Vitullo, p.47
- ^ Shlaim (2000), pp. 450–1.
- ^ Audrey Kurth Cronin, 'How fighting ends:asymmetric wars, terrorism and suicide bombing,' inHolger Afflerbach, (eds.) How Fighting Ends: A History of Surrender, Oxford University Press, 2012 pp.417-433, p.426
- ^ Pearlman, p.115.
- ^ WRMEA 11 Ocak 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde . Donald Neff The Intifada Erupts, Forcing Israel to Recognize Palestinians
- ^ Beitler,The path to mass rebellion:, p.120
- ^ Human Rights Watch (HRW) (1991) Prison Conditions in Israel and the Occupied Territories. A Middle East Watch Report. Human Rights Watch. . Pages 18, 64.
- ^ McDowall (1989), p. 2. 29 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- ^ Mearsheimer, John; (2006). . . 28 (6). ss. pp. 3-12. 15 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2013.
- ^ . . 6 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2013.
- ^ Morris (1999), p. 612.
- ^ Anita Vitullo, pp.50-1
- ^ . "Arab Summit Conferences." The Continuum Political Encyclopedia of the Middle East. Ed. Sela. New York: Continuum, 2002. pp. 158-160
- ^ Gradstein, Linda "Palestinians Claim Tax is Unjust, Many Don't Pay" [Ft. Lauderdale] Sun-Sentinel 8 October 1989, p. 12A
- ^ . 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Haziran 2008.
- ^ (1998). Arafat: From Defender to Dictator. New York: Bloomsbury Publishing pp.201-228
- ^ Beitler, The path to mass rebellion, p.128.
- ^ Jeffrey Ivan Victoroff (2006). Tangled Roots: Social and Psychological Factors in the Genesis of Terrorism. IOS Press. s. 204. ISBN .
- ^ a b UNGA, Resolution "43/21. The uprising (intifadah) of the Palestinian people" 14 Ocak 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde .. 3 November 1988 (doc.nr. A/RES/43/21).
- ^ Resolution 44/2 of 06.10.89; Resolution 45/69 of 06.12.90; Resolution 46/76 of 11.12.91
- ^ Report of the Special Committee to Investigate Israeli Practices Affecting the Human Rights of the Population of the Occupied Territories 29 Temmuz 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde .. 26 August 1988 (doc.nr. A/43/694 d.d. 24 October 1988).
- ^ Report of the Special Committee to Investigate Israeli Practices Affecting the Human Rights of the Population of the Occupied Territories 14 Ocak 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde .. 31 March 1989 (doc.nr. A/44/352 d.d 13 July 1989); Report of the Special Committee to Investigate Israeli Practices Affecting the Human Rights of the Population of the Occupied Territories 14 Ocak 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde .. 25 August 1989 (doc.nr. A/44/599 d.d. 12 October 1989)
- ^ Yearbook of the United Nations 1989 4 Kasım 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde ., Chapter IV, Middle East. 31 December 1989.
- ^ Division for Palestinian Rights (DPR), The question of Palestine 1979-1990 4 Kasım 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde ., Chapter II, section E. The intifadah and the need to ensure the protection of the Palestinians living under Israeli occupation. 31 July 1991.
- ^ Roberts; Garton Ash (2009) p. 37. 29 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- ^ Hiltermann (1991), p. x. 9 Mayıs 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- ^ Shlaim (2000), p. 466.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Bu madde veya bolum Birinci Intifada adli maddeye cok benzemektedir ve bu iki maddenin tek baslik altinda birlestirilmesi onerilmektedir Birlestirme islemi yapildiktan sonra sayfaya Gecmis birlestir sablonunu ekleyiniz Birinci Intifada ayaklanma veya Birinci Filistinli Intifada Israil in aralik 1987 den 1993 Oslo Anlasmasinin imzalanmasina kadar suren Filistin topraklarini ele gecirmesine karsi Filistinlilerin ayaklanmasidir Ayaklanma 9 Aralik ta Cebaliye multeci kampinda basladi Gittikce yukselen tansiyon olen Filistinli ve Israilliler ve son olarak Israil ordusuna ait bir aracin dort Filistinli ye carpip oldurmesi ayaklanmayi atesledi Aracin dort Filistinliye kasitli carptigi soylentisi hizli bir sekilde Gazze de Bati Seria da ve Dogu Kudus te yayildi Genel grev Gazze ve Bati Seria daki Israilli kurumlari boykot ordu emirlerine karsi sivil itaatsizlik Israil yerleskelerinde calismamak Israil urunlerini satin almamak vergi vermemek Filistinli araclari Israil ehliyetleriyle kullanmayi reddetmek grafitiler yapmak barikatlar kurmak ve Filistin sinirlari icindeki Israil e ait askeri binalara tas ve molotofkokteyli atmak ayaklanma surecinde gerceklesen eylemlerdi Buna cevaben Israil ayaklanmalari durdurmak icin 80 000 askeri mobilize etti Cocuk haklarini dunya capinda savunan Save the Children raporuna gore ilk iki yil boyunca 18 yas alti butun Filistinlilerin 7 si ateslenen silahlardan dayaklardan veya goz yasartici gazdan dolayi yaralandi Filistinlilerin kendi arasinda Israille is birligi yapma suclamarindan dolayi gerceklesen siddet eylemleri de ayaklanmalarin daimi ozelliklerinden biriydi Israil guvenlik gucleri 1087 Filistinliyi oldururken Filistinliler 100 Israilli sivili ve 60 Israil guvenlik personelini oldurdu 1400 den fazla sivili ve 1700 askeri yaraladi Filistinliler 822 Filistinliyi Israille is birligi yapma suclamalariyla oldurdu yarisindan fazlasinin sonralarda Israille hicbir alakalarinin olmadigi kanitlandi 1988 Nisan 1994 Bir sonraki ayaklanma Ikinci Intifada Eylul 2000 den 2005 yilina kadar surdu IntifadaGenel SebeplerFilistinliler ve destekcileri Intifada nin Israil in baskilarina hukuk disi olumlere toplu tutuklamalara evlerin yikilmalarina ve surgunlere karsi protestolar oldugunu savunurlar Israil in 1967 yilindaki Alti Gun Savasinda Bati Seria Kudus Sina Yarimadasi ve Gazze Seridi ni ele gecirmesinden sonra bu topraklardaki Filistinliler arasinda tansiyon yukseldi Filistinliler arasindaki yuksek dogum orani ve yeni yasam alanlari insa etmek ve tarim icin izin verilen alanlarin az olmasi buyuyen bir nufus ve artan issizlikle kotuye giden yasam sartlari anlamina geldi Universite mezunlari bile is bulamiyordu Intifada doneminde sekiz egitimli Filistinliden sadece biri egitimine uygun is bulabiliyordu Israil Isci Partisi nden daha sonra Savunma Bakani olan Izhak Rabin Agustos 1985 te Filistinlilere karsi surgun politikasini Israil in Filistinlillerin ayaklanmalarina karsi yuruttukleri politikalarina ekledi Bu sonraki 4 yilda 50 surgun ve ekonomik entegrasyon ve Israil yerleskelerinin artmasi anlamina geldi Oyle ki Bati Seria daki Yahudi yerlesim alanlarinda 1984 yilinda 35 000 olan nufus 90 larin ortasinda 130 000 e ulasti Israil in Filistinlileri bulunduklari topraklardan uzaklastirma politikalari intifadayi genel olarak etkiledi Arka plan Birinci Intifada yi fitilleyen nedenin Aralik 1987 de gerceklesen Filistinli sivillerin olumune sebep olan kazanin oldugu bilinse de Masim Qumsiyeh baslangicin bir ay once gerceklesen bir dizi protesto oldugunu iddia eder Bazi kaynaklara gore Kasim 1987 de Israil Guvenlik Guclerinin alti Israilli askerin olumuyle sonuclanan bir gerilla saldirisini durduramamasi Filistinlilerin ayaklanmalarini katalize etti 4 aralik 1986 tarihinde Birzeit Universitesi kampusu icinde iki Gazzeli ogrencinin Israilli askerler tarafindan vurulmasi cezalar tutuklamalar alikoymalar ve eli kelepceli Filistinli genclerin sistematik bir sekilde dovulmeleri eski mahkumlarin ve aktivistlerin Gazze sehri disinda donusturulmus askeri kamplardaki hucrelerde tutulmalari yilin baslarinda kitlesel gosterilere sebep oldu Ocak 1987 de gostericileri korkutmak adina sinirdisi surgun politikasi gundeme geldi Siddet Khan Yunis li bir cocugun Israilli askerler tarafindan vurulup oldurulmesiyle kaynamaya basladi O yilin yazinda tutuklularin kontrolunden sorumlu tegmen Gazze de trafikte vurularak olduruldu Gazze de yasayan muslumanlara Kurban Bayrami esnasinda uc gunluk disari cikma yasagi uygulandi 1 ve 6 ekim 1987 tarihlerinde Israil guvenlik gucleri mayista hapishaneden kacan Islam i cihad orgutleriyle iliskili yedi Gazzeliyi pusuya dusurup oldurdu Kasim 1987 de Amman da gerceklesen Arap zirvesi Iran Irak savasina yogunlasti ve Filistinlilerin sorunu yillardir ilk defa kenarda tutuldu Liderlik ve AmaclarIntifada bir kisi ya da bir kurum tarafindan baslatilmadi Yerel liderlik Israil tarafindan yonetilen sinirlar icindeki Filistin Kurtulus Orgutuyle iliskili gruplar ve organizasyonlar tarafindan yapildi Bunlar Halk Cephesi El Fetih Demokratik Cephe ve Filistin Komunist Partisi ydi Bu surecte Filistin Kurtulus Orgutunun rakipleri Hamas ve Islami Cihad gibi islami orgutlerdi ve Beit Sahour ve Beytullahim gibi sehirlerin yerel yoneticileriydi Buna ragmen ayaklanma Hanan Ashrawi Faysal Huseini ve Haydar Abdul Safi tarafindan yonetilen cemaat konseyleri tarafindan daha cok yonetildi Bu konseyler bagimsiz egitimi destekleyip saglik ve yiyecek yardimlari yapti UNLU halkin guvenini kazandi ve Filistinliler UNLU tarafindan yayinlanan bildirilere ayak uydurdu Gecmisteki tutumun aksine olumcul siddetten kolektif bir sekilde uzak duruldu Shalev e gore bunun sebebi boyle bir siddettin katliamla sonuclanacagini bilmeleri ve Israil tarafinda liberallerin desteklerini kaybetme olasiligiydi Pearlman ayaklanmanin siddetsiz olusunu hareketin ic organizasyonuna ve ayaklanmanin siddetsiz olmasinin yararla sonuclanacagi dusuncesinin sacaklanip genis bir alana yayilmasina bagladi Hamas ve Islami Cihad ayaklanma liderlerine ayak uydurdu ve ilk yil hicbir silahli saldiri gerceklestirmediler Sadece Ekim 1988 de bir Israilli asker bicaklandi ve herhangi bir yaralanmaya neden olmayan ik bomba patlatildi Ayaklanmayla ilgili dagitilan brosurlerde Israil in 1967 itibariyla ele gecirdigi topraklardan cekilmesi sokaga cikma yasaklarinin ve kontrol noktalarinin kaldirilmasi isteniyordu Filistinli sivilleri eylemlere silah kullanmadan katilmaya cagirdi Ayrica Bati Seria ve Gazze Seridi nde bir Filistin Devleti kurulmasi cagrisini yapti Bu suregelen Butun Filistin icin Ozgurluk cagrisindan uzaklasildigini gosterdi IntifadaIsrail in ele gecirilen topraklardaki mudahalesi anlik gelisen irili ufakli direnislere sebep oldu ama yonetim demir yumruk politikasiyla toplu cezalarla sokaga cikma yasaklariyla ve siyaset kurumlarinin uzerindeki baskidan dolayi Filistin direnisinin sona erdigine inandi Fakat Israil in direnisin dusecegi inanci zamanla yok oldu 8 Aralik 1987 tarihinde Israil ordusuna ait bir arac Israil deki calisma yerlerinden donen icinde Filistinli bulunan bir sira araca Eretz gecis noktasinda carpti Ucu Cebaliye multeci kampindan olan dort Filistinli oldu ve yedi kisi ciddi sekilde yaralandi Olaya isten eve donen yuzlerce Filistinli isci sahit oldu Cenazelere kamptan 10 000 kisi katildi ve cenazeler cabucak genis gosterilere dondu Filistinlileri olduren arac kazasinin olaydan iki gun once Gazze de alisveris yapan Israilli bir is adaminin vurularak oldurulmesine karsi uluslararasi bir intikam kampanyasi oldugu soylentisi butun kampa yayildi Ertesi gun Gazze seridindeki bir devriye aracina atilan petrol bombasi Israil askerlerinin sinirli kalabaliga karsi kursun ve goz yasartici gaz atmasina sebep oldu Bir genc Filistinli oldu ve 16 kisi yaralandi 9 aralikta bircok Filistinli populer ve is adami durumun kotuye gitmesinden dolayi Bati Kudus te Israil Insan Haklari Ligiyle birlikte basin toplantisi duzenledi Toplanti baslarken Cebaliye Kampinda gosterilerin devam ettigi ve 17 yasindaki bir gencin Israilli askerlere molotofkokteyli attiktan sonra vurularak olduruldugu haberleri geldi Oldurulen kiz daha sonra intifadanin ilk sehidi olarak bilindi Protestolar hizlica Bati Seria ve Dogu Kudus e yayildi Gencler cesitli muhitlerin kontrolunu ele gecirdi coplerden taslardan ve yanan arac tekerleklerinden barikatlar kurarak kamplari kapattilar ve barikatlari asmaya calisan askerlere molotofkokteyli attilar Filistinli esnaflar dukkanlarini kapattilar ve Israil de calisan isciler ise gitmediler Israil bunlari ayaklanma olarak gordu ve bu ayaklanmayi bastirmayi ise kanun ve duzeni yerine getirmek icin yararli gordu Birkac gun icinde Israil yonetimindeki Filistin bolgeleri gosteriler ve grevlere boguldu Askeri araclar Israilden gelen otobusler ve Israil bankalari Filistinliler icin en onemli hedefler oldu Israilli yerlesim alanlarina saldirilmadi ve ayaklanmanin erken donemlerinde atilan taslardan hicbir Israilli yaralanmadi Gosterilere bu kadar genis bir kitlenin katilmasi beklenmiyordu Onbinlerce sivil kadinlar ve cocuk gosterilerdeydi Israil guvenlik gucleri olusan kalabaligi kontrol altina almak icin butun adimlari atti sopalamak joplamak goz yasartici gaz tazyikli su ve plastik mermiler kullanmak Ama bunlar gosterileri sadece besledi Kisa zamanda tas atmalar yol kapatmalar ve tekerlek yakmalar butun bolgelere sicradi 12 araliga gelindiginde 6 Filistinli oldu ve otuzu yaralandi Bir sonraki gun gostericiler Dogu Kudus teki ABD konsolosluguna molotofkokteyli atti ama kimse yaralanmadi Israil in Filistinli ayaklanmasina cevabi sert oldu Tas atanlarin 60 inin cocuk olmasindan dolayi Izhak Rabin plani degistirip farkli sekilde mudahale karari aldi Israil toplu tutuklamalar toplu cezalar ve okul kapatmalari kullandi Bati Seria daki universiteler intifada boyunca kapali tutuldu Ilk yil sokaga cikma yasagi yururlukte kaldi Yerlesim yerindeki insanlarin su elektrik ve akaryakit ihtiyaclari karsilanamaz oldu Filistinlilerin ciftliklerindeki agaclar sokuldu tarimsal urunlerin satislari engellendi Filistinlilerin vergi odememesinden dolayi evlerinden esyalarina el konuldu Can Kayiplari Alti yil suren intifadada Israil ordusu 1000 den fazla Filistinliyi oldurdu ve 120 000 den fazlasini tutukladi Ilk bes haftada 35 Filistinli olduruldu ve 1200 Filistinli yaralandi Bu olumler ve yaralanmalar daha fazla Filistinlinin gosterilere katilmasina neden oldu 1990 a dogru Negev deki Ktzi ot hapishanesi Bati Seria daki her 50 kisiden birini icinde barindirdi Save the Children Cocuklari Koru organizasyonunun Isvec kolu 23 600 ila 29 900 cocugun intifadanin ilk iki yilinda dayaklar sonucu tibbi destege ihtiyacinin oldugunu raporladi Bu sayinin ucte birini 10 yas altindaki cocuklar olusturdu Ramazan ayi boyunca Gazze deki bircok kampta sokaga cikma yasagi uygulandi ve yerlesimcilerin gida almalari engellendi Ayrica bazi kamplara goz yasartici bomba atildi Intifadanin ilk yilinda bu tur bombalamalardan dolayi 16 kisi oldu Toplum ici siddet 1989 ve 1992 arasi Filistin toplumu icindeki siddet yaklasik 1000 kisinin hayatina mal oldu Haziran 1990 a varildiginda e gore Intifada yonunu sasirdi Filistin Kurtulus Orgutunun icine dustugu gerilim oldurulen isbirlikci olduklarindan suphelenen kisilerin artmasindan belliydi Diger Kayda Deger Olaylar16 Nisan 1988 tarihinde Filistin Kurtulus Orgutu lideri Halil El Vezir Tunus un baskentinde Israilli komandolar tarafindan olduruldu Israil e gore ayaklanmanin uzaktan yoneticisi oydu ve olumu ayaklanmayi durdurabilecekti Ardindan gelen yas ve gosteriler esnasinda Israil Guvenlik Gucleri iki camiye mudahale edip dua edenleri dovdu goz yasartici gaz atti ve 16 Filistinliyi oldurdu Ayni yilin haziran ayinda Arap Ligi 1988 Arap Ligi Konferansinda Intifadaya finansal destek verme karari aldi Arap Ligi 1989 yilindaki toplantisinda da finansal destegi tekrar teyit etti 1989 da Beit Shour daki yerel komiteler siddetsiz bir hareket baslatarak vergileri vermeme karari aldi ve Temsil edilmeden Vergi Yok sloganini kullandilar Hapishanede kalmalari gostericileri durdurmadi ve Israil bu boykotu agir para cezalari ve mallara el koymakla cozmeye calisti 8 Ekim 1990 tarihinde Israil polisi cami yaninda gosteriye katilan 22 Filistinliyi oldurdu Bu Filistinlilerin daha tehlikeli taktikler edinmelerine sebep oldu Iki hafta sonra uc Israilli ve bir Israil askeri Kudus ve Gazze de olduruldu Bicaklama olaylari bundan boyle devam etti Filistinli militanlarin canli bomba saldirilari 16 Nisan 1993 te basladi Birlesmis MilletlerCok sayidaki Filistinli can kayiplari uluslararasi kinamalar getirdi Guvenlik Konseyi 607 ve 608 nolu cozum onerilerinde Israil in surgunleri durdurmasini istedi Kasim 1988 de Birlesmis Milletler Genel Kurulundaki ulkelerin cogu Israil i intifadaya karsi aldigi tutumdan dolayi kinadi Sonraki yillarda ayni cozum onerileri tekrar tekrar geldi Israil in Uygulamalarini Incelemek Icin Kurulan Ozel Komite 26 Agustos 1988 tarihli yillik raporunda Israil in Uygulamalarini Incelemek Icin Kurulan Ozel Komite intifada hakkinda detayli bilgiler verdi Ardindan gelen raporlardan sonra Genel Kurul 8 Aralik 1989 tarihinde 44 48 nolu bir onergeyle oldukca guclu bir kinama yayinladi Israil intifada surecindeki uygulamalarindan dolayi kinandi Bu uygulamalari arasinda topraklari ele gecirme surgunler yikimlar toplu cezalar basin organlarini kisitlamak savunmasiz gostericileri yaralamak zehirli gaz kullanmak ve Israilli yerlesimcilerin Filistinli ve diger Araplara karsi siddet eylemlerinde bulunmasi ve bunun yarali ve olumlere sebep olmasi vardi Israil Birlesmis Milletler arastirmalarina engel oldu Tum cozum yollari Israil ve ABD tarafindan reddedildi 48 cozum onerisinin 44 une karsi oy kullanan sadece Israil di Guvenlik Konseyi nin Basarisiz Olmasi17 Subat 1989 da Birlesmis Milletler Guvenlik Konseyi oybirligiyle ABD disinda Israil i 4 Genova Kurultayi kararlarina uymadigi ve Guvenlik Konseyi kararlarini onemsemedigi gerekcesiyle kinadi ABD hosuna gitmeyecek bir cozum onerisi taslagini veto etti 9 Haziran da ABD bir cozum onerisini yine veto etti 7 Kasim da ABD Israil in insan haklari ihlallerini kinayarak 3 Cozum onerisini de veto etti 14 Ekim 1990 da Israil acikca Guvenlik Konseyi Cozum Onerisi 672 ye uymayacagini deklare etti ve Israil insan haklari ihlallerini arastiracak olan Genel Sekreterlik delegasyonunu kabul etmeyi reddetti Bir sonraki cozum onerisi 673 kucuk bir etki yapti ama Israil BM arastirmasini engellemeyi surdurdu SonuclarIntifada ne askeri bir savas ne de gerilla savasiydi Olanlarla ilgili kontrolu az olan Filistin Kurtulus Orgutu ayaklanmanin bu kadar kotuye gidecegini beklemiyordu Ayaklanma tabandan gelmisti ve kendilerinin bir girisimi degildi Ayaklanma Filistinlilerin pozitif olarak gordukleri bazi sonuclar dogurdu Intifada Filistinlilerin muzakereye katilmalarini ve Oslo Anlasmalarina katilmalarini sagladi Intifada Filistin sorununa uluslararasi farkindalik sagladi Filistinliler Israil Filistin sorununda iki taraf oldugunu gosterdi ilk defa Intifada Yaser Arafat ve taraftarlarina ozguven verdi ve politik programlarini ilimlilastirdilar Kasim 1988 de Arafat nde tarihi Israil in mesruyetini tanima karariyla ilgili cogunlugun oyunu aldi 1947 den beri butun Birlesmis Milletler cozum onergelerini tanidi ve iki devlet cozumunu destekledigini belirtti Ayrica bakinizSerhildanKaynakca Lockman Beinin 1989 p 5 10 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde Nami Nasrallah The First and Second Palestinian intifadas in David Newman Joel Peters eds Routledge Handbook on the Israeli Palestinian Conflict Routledge 2013pp 56 67 p 56 Edward Said Intifada and Independence in Zachery Lockman Joel Beinin eds Intifada The Palestinian Uprising Against Israeli Occupation South End Press 1989 pp 5 22 p 5 The Palestinian uprising intifada on the West Bank and Gaza is said to have begun on December 9 1987 David McDowall Palestine and Israel the uprising and beyond University of California Press 1989 p 1 The Intifada An Overview The First Two Years 12 Temmuz 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde Collaborators One Year Al Aqsa Intifada Fact Sheets And Figures 6 Haziran 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde BBC A History of Conflict 31 Temmuz 2017 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 3 Kasim 2013 Walid Salem Human Security from Below Palestinian Citizens Protection Strrategies 1988 2005 in Monica den Boer Jaap de Wilde eds The viability of human security Amsterdam University Press 2008 pp 179 201 p 190 a b Wendy Pearlman Violence Nonviolence and the Palestinian National Movement Cambridge University Press 2011 p 114 2 Ocak 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde Intifada in David Seddon ed A Political and Economic Dictionary of the Middle East Taylor amp Francis 2004 p 284 a b Collaborators One Year Al Aqsa Intifada 6 Haziran 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde The October 2001 Retrieved 15 May 2007 Lockman Beinin 1989 p 1 3 Mayis 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde verify The most dramatic case of popular vengeance against a collaborator occurred in the village of Qabatya during the last week of February During a demonstration by townspeople a small boy threw a stone at the house of Muhammad Ayad an alleged informer for Shin Bet Israel s internal security service Ayad responbded by opening fire on the crowd killing a child Villagers stormed the house several times thirteen were wounded by gunfire When Ayad s ammunition was exhausted villagers entered the house and killed him with an ax They dragged his body to the street where virtually the entire village spat on it including his relatives His body was then hung on an electricity pylon topped by two Palestinian flags The next day at a gathering in the mosque four other collaborators handed their guns over to the mukhtar the village leader and formally apologized to the village Qabatya has been cordoned off ever since and many residents seized Ackerman DuVall 2000 p 403 2 Ocak 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde Ackerman DuVall 2000 p 401 2 Ocak 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde The PLO and the Intifada in Robert Owen Freedman ed The Intifada its impact on Israel the Arab World and the superpowers University Press of Florida 1991 pp 70 106 pp 94 5 must be considered as an essential part of the backdrop against which the intifada germinated p 95 The PLO and the Intifada p 94 In the immediate aftermath of the 6 Day War in 1967 some 15 000 Gazans had been deported to Egypt A further 1 150 were deported between September 1967 and May 1978 This pattern was drastically curtailed by the Likud governments under Menachem Begin between 1978 1984 Morris Benny 2001 Righteous Victims A History of the Zionist Arab Conflict 1881 2001 Vintage ss 567 ISBN 0679744754 a b Neff Donald Washington Report on Middle East Affairs December Cilt 1997 ss 81 83 8 Temmuz 2008 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 13 Mayis 2008 M B Qumsiyeh Popular Resistance in Palestine A History of Hope and Empowerment Pluto Press New York 2011 pp 135 Shay 2005 p 74 2 Ocak 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde Oren Amir 18 Ekim 2006 Secrets of the Ya Ya brotherhood Haaretz 15 Haziran 2008 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 13 Mayis 2008 Anita Vitullo Uprising in Gaza in Lockman and Beinin 1989 pp 43 55 pp 43 44 Vitullo pp45 6 The settlers did not report the killing An Israeli schoolteacher was arrested for the incident after a ballistics test was undertaken but an Israel judge released him after a week in the wake of Israeli settler protests Settlers said she had been throwing stones Shalev 1991 p 33 Nassar Heacock 1990 p 31 2 Ocak 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde a b Lockman Beinin 1989 p 39 2 Ocak 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde MERIP 4 Kasim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde Palestine Israel and the Arab Israeli Conflict A Primer What amazed this writer was the interesting departure from the norms of the past Palestinians in the Occupied Territories were continuously insisting that they would not resort to arms Any escalation in the use of violence on their part would be as a last resort for defensive purposes only Souad Dajani cited Pearlman Violence Nonviolence and the Palestinian National Movement p 106 ePearlman ibid p 107 Pearlman p 112 Walid Salem p 189 Mark Tessler A History of the Israeli Palestinian conflict Indiana University Press 1994 p 677 Vitullo p 46 Ruth Margolies Beitler The path to mass rebellion an analysis of two intifadas Lexington Books 2004 p xiii Vitullo p 46 Although Palestinians rushed to aid the man no one cooperated with military interrogators who arrested scores of people and clamped a curfew on the area Beitler The path to mass rebellion p 116 n 75 Tessler A History of the Israeli Palestinian conflict pp 677 8 Vitullo p 46 writes 20 year old man a b Intifada in David Seddon ed A Political and Economic Dictionary of the Middle East p 284 Vitullo p 47 challenges this To the contrary the protests showed restraint and rationality Demonstrations were not peaceful but neither did they turn Palestinians into midless mobs Youths stripped one Israeli down to his underwear in front of Shifa hospital but then let him run back to his fellow soldiers A young Palestinian took another soldier s rifle away from him broke it in two then handed it back Vitullo p 47 Shlaim 2000 pp 450 1 Audrey Kurth Cronin How fighting ends asymmetric wars terrorism and suicide bombing inHolger Afflerbach eds How Fighting Ends A History of Surrender Oxford University Press 2012 pp 417 433 p 426 Pearlman p 115 WRMEA 11 Ocak 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde Donald Neff The Intifada Erupts Forcing Israel to Recognize Palestinians Beitler The path to mass rebellion p 120 Human Rights Watch HRW 1991 Prison Conditions in Israel and the Occupied Territories A Middle East Watch Report Human Rights Watch ISBN 1 56432 011 1 Pages 18 64 McDowall 1989 p 2 29 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde Mearsheimer John 2006 28 6 ss pp 3 12 15 Ocak 2014 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2013 KB1 bakim Fazladan yazi link 6 Subat 2013 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2013 Morris 1999 p 612 Anita Vitullo pp 50 1 Arab Summit Conferences The Continuum Political Encyclopedia of the Middle East Ed Sela New York Continuum 2002 pp 158 160 Gradstein Linda Palestinians Claim Tax is Unjust Many Don t Pay Ft Lauderdale Sun Sentinel 8 October 1989 p 12A 3 Mart 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 7 Haziran 2008 1998 Arafat From Defender to Dictator New York Bloomsbury Publishing pp 201 228 ISBN 978 1 58234 049 4 Beitler The path to mass rebellion p 128 Jeffrey Ivan Victoroff 2006 Tangled Roots Social and Psychological Factors in the Genesis of Terrorism IOS Press s 204 ISBN 978 1 58603 670 6 a b UNGA Resolution 43 21 The uprising intifadah of the Palestinian people 14 Ocak 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde 3 November 1988 doc nr A RES 43 21 Resolution 44 2 of 06 10 89 Resolution 45 69 of 06 12 90 Resolution 46 76 of 11 12 91 Report of the Special Committee to Investigate Israeli Practices Affecting the Human Rights of the Population of the Occupied Territories 29 Temmuz 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde 26 August 1988 doc nr A 43 694 d d 24 October 1988 Report of the Special Committee to Investigate Israeli Practices Affecting the Human Rights of the Population of the Occupied Territories 14 Ocak 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde 31 March 1989 doc nr A 44 352 d d 13 July 1989 Report of the Special Committee to Investigate Israeli Practices Affecting the Human Rights of the Population of the Occupied Territories 14 Ocak 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde 25 August 1989 doc nr A 44 599 d d 12 October 1989 Yearbook of the United Nations 1989 4 Kasim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde Chapter IV Middle East 31 December 1989 Division for Palestinian Rights DPR The question of Palestine 1979 1990 4 Kasim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde Chapter II section E The intifadah and the need to ensure the protection of the Palestinians living under Israeli occupation 31 July 1991 Roberts Garton Ash 2009 p 37 29 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde Hiltermann 1991 p x 9 Mayis 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde Shlaim 2000 p 466