Bu maddedeki bilgilerin için ek kaynaklar gerekli.Aralık 2022) () ( |
Birinci Suriye Cumhuriyeti, resmi adıyla Suriye Cumhuriyeti,Suriye Devleti'nin ardından, Fransız Suriye ve Lübnan Mandası'nın bir parçası olarak 1930'da kuruldu. 1936'da Suriye'ye bağımsızlık vermek ve resmi Fransız yönetimini sona erdirmek için bir bağımsızlık antlaşması yapıldı, ancak Fransız parlamentosu anlaşmayı reddetti. 1940'tan 1941'e kadar Suriye Cumhuriyeti, Vichy Fransa'nın kontrolü altındaydı ve 1941'deki Müttefik işgalinden sonra yavaş yavaş bağımsızlık yolunda ilerledi. Bağımsızlık ilanı 1944'te gerçekleşti, Ekim 1945'te Suriye Cumhuriyeti, Birleşmiş Milletler tarafından de jure olarak tanındı; 17 Nisan 1946'da Fransız birliklerinin çekilmesiyle de facto egemen bir devlet haline geldi. 5 Eylül 1950'de yeni bir anayasanın kabul edilmesiyle İkinci Suriye Cumhuriyeti birincisinin yerini aldı.
1930-1950 | |||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||
Tür | Suriye ve Lübnan Mandası'nın parçası(1930–1946) | ||||||||||||||
Başkent | Şam | ||||||||||||||
Yaygın dil(ler) | Arapça, Fransızca, Süryanice, Ermenice, Kürtçe, Türkçe | ||||||||||||||
Hükûmet | Fransız Mandası (1930–1946) Parlamenter cumhuriyet (1946–1950) | ||||||||||||||
Yüksek Komiser | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
Devlet başkanı | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
Başbakan | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
Tarihî dönem | 20. yüzyıl | ||||||||||||||
| |||||||||||||||
Yüzölçümü | |||||||||||||||
1938 | 189880 km2 | ||||||||||||||
Nüfus | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
Para birimi | Suriye lirası | ||||||||||||||
| |||||||||||||||
Günümüzdeki durumu |
Manda yönetimindeki Suriye Cumhuriyeti (1930-1946)
İlk Suriye anayasası
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh3THpBMEwwTnZibk4wYVhSMWRHbHZibDl2Wmw5MGFHVmZVM2x5YVdGdVgxSmxjSFZpYkdsakpUSkRYekUwWDAxaGVWOHhPVE13TG5CdVp5OHlNakJ3ZUMxRGIyNXpkR2wwZFhScGIyNWZiMlpmZEdobFgxTjVjbWxoYmw5U1pYQjFZbXhwWXlVeVExOHhORjlOWVhsZk1Ua3pNQzV3Ym1jPS5wbmc=.png)
Yeni bir anayasa projesi Nisan 1928'de seçilen bir Kurucu Meclis tarafından tartışıldı, ancak bağımsızlık yanlısı Ulusal Blok çoğunluğu kazandığından ve "yetki gücünün ayrıcalıklarını korumayan" birkaç maddenin eklenmesinde ısrar ettiğinden, Meclis 9 Ağustos 1928'de feshedildi. 14 Mayıs 1930'da, Suriye Devleti Suriye Cumhuriyeti olarak ilan edildi ve Fransız Yüksek Komiseri tarafından yeni bir Suriye anayasası , yürürlüğe sokuldu. Bu anayasada yeni bir bayraktan da bahsedildi:
- Suriye bayrağı aşağıdaki şekilde oluşturulacak, boy yüksekliğinin iki katı olacaktır. Eşit boyutlarda üç bant içerecektir, üst bant yeşil, orta bant beyaz ve alt bant siyah olacaktır. Beyaz kısım, her biri beş köşeli aynı hizada bulunan üç kırmızı yıldız taşıyacaktır.
Aralık 1931 ve Ocak 1932'de, anayasanın 37. maddesinin dayattığı "dini azınlıkların temsilini" öngören bir seçim yasası uyarınca, yeni anayasanın ilk seçimleri yapıldı. Ulusal Blok, Fransız makamlarının yoğun oy hilesi nedeniyle 70 milletvekilinden yalnızca 16'sıyla yeni milletvekilleri meclisinde azınlıktaydı. Milletvekilleri arasında Suriyeli Kürt milliyetçisi Hoybûn partisinin üç üyesi, Halil bey bin İbrahim Paça (), Mustafa bey Bin Şahin (Cerablus) ve Hasan Avni (Kürt Dağı) vardı. Yıl içinde 30 Mart'tan 6 Nisan'a kadar "tamamlayıcı seçimler" yapıldı.
1933'te Fransa, ağır bir şekilde kendi lehine etkili bir bağımsızlık antlaşması empoze etmeye çalıştı. Kademeli bağımsızlık vadetti, ancak Suriye Dağlarını Fransız kontrolü altında tuttu. O dönemde Suriye devlet başkanı bir Fransız kuklası olan Muhammed Ali el-Abid'di. Bu anlaşmayı protesto amacıyla 60 günlük grev çağrısında bulunan üst düzey milliyetçi ve milletvekili Haşim el-Etâsî muhalefetin öncülüğünü yaptı. Etâsî'nin siyasi koalisyonu Ulusal Blok, kitlesel halk desteğini seferber etti. Ayaklanmalar ve gösteriler şiddetlendi ve ekonomi durdu.
Fransa-Suriye Bağımsızlık Antlaşması ve İskenderiye Sancağı
Mart ayında Suriye'deki Fransız Yüksek Komiseri Damien de Martel ile görüşmelerin ardından Haşim el-Etâsî, üst düzey bir Ulusal Blok heyetine başkanlık etmek üzere Paris'e gitti. sonra Haziran 1936'da kurulan Halk Cephesi liderliğindeki yeni Fransız hükûmeti, Ulusal Blok'u Suriye halkının tek meşru temsilcisi olarak tanımayı kabul etmiş ve El-Etâsî'yi bağımsızlık müzakerelerine davet etmişti. Sonuçta ortaya çıkan anlaşma, Suriye bağımsızlığının egemen bir cumhuriyet olarak derhal tanınması çağrısında bulundu ve tam özgürleşme 25 yıllık bir süre içinde kademeli olarak sağlandı.
1936'da Fransa-Suriye Bağımsızlık Antlaşması imzalandı, fakat bu antlaşma Fransız yasama organı tarafından onaylanmayacaktı. Ancak antlaşma, Nusayri bölgesi (şimdiki adıyla Lazkiye) Cebel Dürzi ve İskenderiye'nin sonraki iki yıl içinde Suriye cumhuriyetine dahil olmasına izin verdi. Büyük Lübnan (şimdi Lübnan Cumhuriyeti), Suriye Cumhuriyeti'ne katılmayan tek devletti. Kral Faysal'ın kısa hükümdarlığı döneminde (1918-1920) başbakan olan Haşim el-Etâsî, bağımsızlık anlaşmasının ardından kabul edilen yeni bir anayasa ile Suriye'nin seçilen ilk cumhurbaşkanı oldu.
Antlaşma, daha önce özerk olan Dürzi ve Nusayri bölgelerinin Büyük Suriye'ye dahil edilmesini garanti etti, ancak Fransa'nın kasım ayında benzer bir antlaşma imzaladığı Lübnan dahil değildi. Antlaşma ayrıca, Suriye'nin içişlerine Fransız müdahalesinin azaltılmasının yanı sıra Fransız askerlerinin, personelinin ve Suriye'deki askeri üslerinin azaltılmasını da vadediyordu. Buna karşılık Suriye, hava sahasının kullanımı da dahil olmak üzere savaş zamanlarında Fransa'yı destekleme ve Fransa'nın Suriye topraklarında iki askeri üssü bulundurmasına izin verme sözü verdi. Diğer siyasi, ekonomik ve kültürel hükümler de dahil edildi.
Etâsî, 27 Eylül 1936'da zaferle Suriye'ye döndü ve kasım ayında cumhurbaşkanı seçildi.
Eylül 1938'de Fransa, Suriye'nin İskenderun Sancağı'nı yeniden ayırdı ve onu Hatay Devleti'ne dönüştürdü. Hatay Devleti ertesi yıl Haziran 1939'da Türkiye'ye katıldı. Suriye, Hatay'ın Türkiye ile birleşmesini tanımadı ve bu konu günümüzde hâlâ tartışmalı bir meseledir.
Ortaya çıkan Adolf Hitler tehdidi, Fransa'nın Orta Doğu'daki kolonilerini terk etmesi durumunda Nazi Almanyası tarafından kuşatılma korkusuna neden oldu. Bu, Fransız hükûmetinin bazı düzeylerinde süregelen emperyalist eğilimlerle birleştiğinde, Fransa'nın sözlerini yeniden gözden geçirmesine ve anlaşmayı onaylamayı reddetmesine yol açtı. Ayrıca, Fransa antlaşma ile Suriye'nin parçası olacağını garanti ettiği İskenderun Sancağı'nı, Türkiye'ye devretmişti. İsyanlar yeniden başladı, Etâsî istifa etti ve Suriye'nin bağımsızlığı II. Dünya Savaşı sonrasına ertelendi.
II. Dünya Savaşı ve bağımsızlık
Fransa'nın II.Dünya Savaşı sırasında 1940'ta düşmesiyle, Suriye, İngilizler ve Özgür Fransa tarafından Temmuz 1941'de ülkeyi işgal edene kadar Vichy Hükümeti'nin kontrolüne girdi. Suriye 1941'de yeniden bağımsızlığını ilan etti, ancak 1 Ocak 1944'e kadar bağımsız bir cumhuriyet olarak tanınmadı.
1940'larda İngiltere, Filistin'deki Yahudi hırsına tamamen son vermesi karşılığında Britanya'ya askeri, ekonomik ve kültürel konularda ayrıcalıklı bir statü sağlayacak bir Büyük Suriye devletinin kurulmasını gizlice savundu. Fransa ve Amerika Birleşik Devletleri bölgedeki İngiliz hegemonyasına karşı çıktılar ve bu da sonunda İsrail'in kurulmasına yol açtı.
27 Eylül 1941'de Fransa, manda sayesinde ve onun çerçevesinde Suriye Devleti'nin bağımsızlığını ve egemenliğini ilan etti. Bildiride, Suriye ve Lübnan'ın bağımsızlığı ve egemenliği, Manda Yasası'ndan kaynaklandığı için hukuki durumu etkilemeyeceği söyleniyordu. Nitekim bu durum ancak Milletler Cemiyeti Konseyinin anlaşması, 4 Nisan 1924 Fransız-Amerikan Sözleşmesini imzalayan Amerika Birleşik Devletleri Hükûmeti'nin rızası ve ancak Fransız Hükûmeti ile Suriye ve Lübnan Hükûmetleri arasında Fransız Cumhuriyeti yasalarına göre usulüne uygun olarak onaylanan anlaşmalar sonuçlandıktan sonra değiştirilebilirdi.
Benqt Broms, San Francisco Konferansı sırasında durumları şüpheli olan birkaç Birleşmiş Milletler'in kurucu üyelerinin bulunduğunu ve Fransa Hükûmeti'nin hala Suriye ve Lübnan'ı manda olarak gördüğünü belirtmenin önemli olduğunu söyledi.
Duncan Hall, "Dolayısıyla, Cemiyet veya halefi adına herhangi bir resmi işlem yapılmadan Suriye'nin görevine son verildiği söylenebilir. Görev, zorunlu yetkinin ve yeni devletlerin bağımsızlıklarının bildirilmesiyle sona erdi, ardından diğer güçler tarafından parça parça koşulsuz tanıma süreci izledi ve Birleşmiş Milletlere resmen kabul edilmesiyle sonuçlandı. Şart'ın 78. Maddesi, herhangi bir üye devlet için vesayet statüsünü sona erdirdi: 'Vesayet sistemi, Birleşmiş Milletler'e üye olan ve aralarındaki ilişki egemen eşitlik ilkesine saygıya dayalı olan topraklar için geçerli olmayacaktır." Bu nedenle BM, 24 Ekim 1945'te, Birleşmiş Milletler Tüzüğünün beş daimi üye tarafından onaylanmasının ardından, hem Suriye hem de Lübnan'ın kurucu üye devletler olması nedeniyle her ikisinin de üzerindeki Fransız yetkisi o tarihte yasal olarak sona erdi ve tam bağımsızlık elde edildi.
29 Mayıs 1945'te Fransa Şam'ı bombaladı ve demokratik olarak seçilmiş liderlerini tutuklamaya çalıştı. Fransız uçakları Şam'ı bombalarken, Başbakan Faris el-Huri , Birleşmiş Milletler'in San Francisco'daki kuruluş konferansındaydı ve Suriye'nin Fransız Mandası'ndan bağımsızlık iddiasını sundu.[]
24 Ekim 1945'te Suriye'nin bağımsızlığı de jure olarak elde edildi. Suriyeli milliyetçi grupların devam eden baskısı ve İngiliz baskısı, Fransızları 17 Nisan 1946'da Suriye'deki son birliklerini boşaltmaya zorladı.
Bağımsız Birinci Suriye Cumhuriyeti (1946-1950)
Anayasa değişikliği
1930 anayasası 1947'de değiştirildi.
Suriye, 1947'de Uluslararası Para Fonu'na (IMF) katıldı ve para birimini ABD dolarına 2,19148 lira = 1 dolar olarak sabitledi, bu 1961'e kadar devam etti. Lübnan ve Suriye para birimleri 1948'de ayrıldı.
1948 Arap-İsrail Savaşı ve sonrası
Arap Birliği, 1948 Arap-İsrail Savaşı'nda başarısız oldu.
Za'im 1949'da iktidara geldi ama o yıl öldü. Onun yerine Etâsî geçti.
1950'de İkinci Suriye Cumhuriyeti'nin başlangıcına işaret eden yeni bir anayasa tasarlandı ve kabul edildi.
Notlar
Kaynakça
- ^ "www.nationalanthems.info". 28 Kasım 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 3 Mart 2021.
- ^ Syria, the Strength of an Idea. 2018. s. 179. ISBN . 8 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 3 Mart 2021.
- ^ عزت, دروزة، محمد (1959). العرب والعروبة: من القرن الثالث حتى القرن الرابع عشر الهجري. s. 668. 8 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 3 Mart 2021.
- ^ Revolutions and Military Rule in the Middle East. 2. Robert Speller & Sons. 1971. s. 286. ISBN . 8 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 3 Mart 2021.
- ^ Youssef Takla, "Corpus juris du Mandat français 8 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde .", in: The British and French Mandates in Comparative Perspectives (Fransızca). Brill. 2004. s. 91. ISBN . 15 Ocak 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 1 Nisan 2012.
- ^ a b The 1930 Constitution is integrally reproduced in: (Fransızca). Istituto per l’Oriente. 1931. 25 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2012.
- ^ La Syrie et la France: bilan d'une équivoque, 1939-1945 (Fransızca). Paris: Editions L'Harmattan. 1994. s. 22. ISBN . 8 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 1 Nisan 2012.
- ^ La France en Cilicie et en Haute-Mésopotamie: aux confins de la Turquie, de la Syrie et de l'Irak, 1919-1933 (Fransızca). Paris: Editions Karthala. 2004. s. 354. ISBN . 11 Haziran 2021 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 1 Nisan 2012.
- ^ Le mouvement kurde de Turquie en exil: continuités et discontinuités du nationalisme kurde sous le mandat français en Syrie et au Liban (1925-1946) (Fransızca). Peter Lang. 2007. s. 352. ISBN . 8 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 1 Nisan 2012.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 8 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 3 Mart 2021.
- ^ See Foreign relations of the United States diplomatic papers, 1941. The British Commonwealth; the Near East and Africa Volume III (1941), pages 809-810; and Statement of General de Gaulle of November 29, 1941, concerning the Mandate for Syria and Lebanon, Marjorie M. Whiteman, Digest of International Law, vol. 1 (Washington, D.C.: U. S. Government Printing Office, 1963) 680-681
- ^ See International law: achievements and prospects, by Mohammed Bedjaoui, UNESCO, Martinus Nijhoff; 1991, , page 46
- ^ Mandates, Dependencies and Trusteeship, by H. Duncan Hall, Carnegie Endowment, 1948, pages 265-266
- ^ . United Nations. 12 Ağustos 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Bu maddedeki bilgilerin dogrulanabilmesi icin ek kaynaklar gerekli Lutfen guvenilir kaynaklar ekleyerek maddenin gelistirilmesine yardimci olun Kaynaksiz icerik itiraz konusu olabilir ve kaldirilabilir Kaynak ara Birinci Suriye Cumhuriyeti haber gazete kitap akademik JSTOR Aralik 2022 Bu sablonun nasil ve ne zaman kaldirilmasi gerektigini ogrenin Birinci Suriye Cumhuriyeti resmi adiyla Suriye Cumhuriyeti Suriye Devleti nin ardindan Fransiz Suriye ve Lubnan Mandasi nin bir parcasi olarak 1930 da kuruldu 1936 da Suriye ye bagimsizlik vermek ve resmi Fransiz yonetimini sona erdirmek icin bir bagimsizlik antlasmasi yapildi ancak Fransiz parlamentosu anlasmayi reddetti 1940 tan 1941 e kadar Suriye Cumhuriyeti Vichy Fransa nin kontrolu altindaydi ve 1941 deki Muttefik isgalinden sonra yavas yavas bagimsizlik yolunda ilerledi Bagimsizlik ilani 1944 te gerceklesti Ekim 1945 te Suriye Cumhuriyeti Birlesmis Milletler tarafindan de jure olarak tanindi 17 Nisan 1946 da Fransiz birliklerinin cekilmesiyle de facto egemen bir devlet haline geldi 5 Eylul 1950 de yeni bir anayasanin kabul edilmesiyle Ikinci Suriye Cumhuriyeti birincisinin yerini aldi Fransizca Republique syrienne Fransizca Arapca الجمهورية السورية Arapca al Jumhuriyah as Suriyah Suriye Cumhuriyeti1930 1950Bayrak 1932 1950 Arma 1932 1950 Milli mars ح م اة الد ي ار source source track track track track track track track Humat ed Diyar Anavatan Muhafizlari TurSuriye ve Lubnan Mandasi nin parcasi 1930 1946 BaskentSamYaygin dil ler Arapca Fransizca Suryanice Ermenice Kurtce TurkceHukumetFransiz Mandasi 1930 1946 Parlamenter cumhuriyet 1946 1950 Yuksek Komiser 1930 1933 ilk Henri Ponsot 1944 1946 son fr Devlet baskani 1932 1936 ilk Muhammed Ali el Abid 1945 1949 son Sukri el KuvvetliBasbakan 1932 1934 ilk Hakki el Azm 1950 son Nazim el KudsiTarihi donem20 yuzyil Cumhuriyetin ilani14 Mayis 1930 Bagimsizlik Antlasmasi9 Eylul 1936 Hatay Devleti7 Eylul 1938 Suriye nin egemenligi BM ye kabulu24 Ekim 1945 Fransiz birliklerinin cekilmesi17 Nisan 1946 Yeni anayasanin kabulu5 Eylul 1950Yuzolcumu1938189880 km2Nufus 19382 721 379Para birimiSuriye lirasiOnculler Ardillar1930 Suriye Devleti1936 Nusayri DevletiCebel el Durzi Devleti 1938 Hatay Devleti1950 Ikinci Suriye CumhuriyetiGunumuzdeki durumuGolan Tepeleri ihtilafli Suriye TurkiyeManda yonetimindeki Suriye Cumhuriyeti 1930 1946 Ilk Suriye anayasasi 1930 Suriye Devleti Anayasasi nin baslik sayfasi Yeni bir anayasa projesi Nisan 1928 de secilen bir Kurucu Meclis tarafindan tartisildi ancak bagimsizlik yanlisi Ulusal Blok cogunlugu kazandigindan ve yetki gucunun ayricaliklarini korumayan birkac maddenin eklenmesinde israr ettiginden Meclis 9 Agustos 1928 de feshedildi 14 Mayis 1930 da Suriye Devleti Suriye Cumhuriyeti olarak ilan edildi ve Fransiz Yuksek Komiseri tarafindan yeni bir Suriye anayasasi yururluge sokuldu Bu anayasada yeni bir bayraktan da bahsedildi Suriye bayragi asagidaki sekilde olusturulacak boy yuksekliginin iki kati olacaktir Esit boyutlarda uc bant icerecektir ust bant yesil orta bant beyaz ve alt bant siyah olacaktir Beyaz kisim her biri bes koseli ayni hizada bulunan uc kirmizi yildiz tasiyacaktir Aralik 1931 ve Ocak 1932 de anayasanin 37 maddesinin dayattigi dini azinliklarin temsilini ongoren bir secim yasasi uyarinca yeni anayasanin ilk secimleri yapildi Ulusal Blok Fransiz makamlarinin yogun oy hilesi nedeniyle 70 milletvekilinden yalnizca 16 siyla yeni milletvekilleri meclisinde azinliktaydi Milletvekilleri arasinda Suriyeli Kurt milliyetcisi Hoybun partisinin uc uyesi Halil bey bin Ibrahim Paca Mustafa bey Bin Sahin Cerablus ve Hasan Avni Kurt Dagi vardi Yil icinde 30 Mart tan 6 Nisan a kadar tamamlayici secimler yapildi 1933 te Fransa agir bir sekilde kendi lehine etkili bir bagimsizlik antlasmasi empoze etmeye calisti Kademeli bagimsizlik vadetti ancak Suriye Daglarini Fransiz kontrolu altinda tuttu O donemde Suriye devlet baskani bir Fransiz kuklasi olan Muhammed Ali el Abid di Bu anlasmayi protesto amaciyla 60 gunluk grev cagrisinda bulunan ust duzey milliyetci ve milletvekili Hasim el Etasi muhalefetin onculugunu yapti Etasi nin siyasi koalisyonu Ulusal Blok kitlesel halk destegini seferber etti Ayaklanmalar ve gosteriler siddetlendi ve ekonomi durdu Fransa Suriye Bagimsizlik Antlasmasi ve Iskenderiye Sancagi Mart ayinda Suriye deki Fransiz Yuksek Komiseri Damien de Martel ile gorusmelerin ardindan Hasim el Etasi ust duzey bir Ulusal Blok heyetine baskanlik etmek uzere Paris e gitti sonra Haziran 1936 da kurulan Halk Cephesi liderligindeki yeni Fransiz hukumeti Ulusal Blok u Suriye halkinin tek mesru temsilcisi olarak tanimayi kabul etmis ve El Etasi yi bagimsizlik muzakerelerine davet etmisti Sonucta ortaya cikan anlasma Suriye bagimsizliginin egemen bir cumhuriyet olarak derhal taninmasi cagrisinda bulundu ve tam ozgurlesme 25 yillik bir sure icinde kademeli olarak saglandi 1936 da Fransa Suriye Bagimsizlik Antlasmasi imzalandi fakat bu antlasma Fransiz yasama organi tarafindan onaylanmayacakti Ancak antlasma Nusayri bolgesi simdiki adiyla Lazkiye Cebel Durzi ve Iskenderiye nin sonraki iki yil icinde Suriye cumhuriyetine dahil olmasina izin verdi Buyuk Lubnan simdi Lubnan Cumhuriyeti Suriye Cumhuriyeti ne katilmayan tek devletti Kral Faysal in kisa hukumdarligi doneminde 1918 1920 basbakan olan Hasim el Etasi bagimsizlik anlasmasinin ardindan kabul edilen yeni bir anayasa ile Suriye nin secilen ilk cumhurbaskani oldu Antlasma daha once ozerk olan Durzi ve Nusayri bolgelerinin Buyuk Suriye ye dahil edilmesini garanti etti ancak Fransa nin kasim ayinda benzer bir antlasma imzaladigi Lubnan dahil degildi Antlasma ayrica Suriye nin icislerine Fransiz mudahalesinin azaltilmasinin yani sira Fransiz askerlerinin personelinin ve Suriye deki askeri uslerinin azaltilmasini da vadediyordu Buna karsilik Suriye hava sahasinin kullanimi da dahil olmak uzere savas zamanlarinda Fransa yi destekleme ve Fransa nin Suriye topraklarinda iki askeri ussu bulundurmasina izin verme sozu verdi Diger siyasi ekonomik ve kulturel hukumler de dahil edildi Etasi 27 Eylul 1936 da zaferle Suriye ye dondu ve kasim ayinda cumhurbaskani secildi Eylul 1938 de Fransa Suriye nin Iskenderun Sancagi ni yeniden ayirdi ve onu Hatay Devleti ne donusturdu Hatay Devleti ertesi yil Haziran 1939 da Turkiye ye katildi Suriye Hatay in Turkiye ile birlesmesini tanimadi ve bu konu gunumuzde hala tartismali bir meseledir Ortaya cikan Adolf Hitler tehdidi Fransa nin Orta Dogu daki kolonilerini terk etmesi durumunda Nazi Almanyasi tarafindan kusatilma korkusuna neden oldu Bu Fransiz hukumetinin bazi duzeylerinde suregelen emperyalist egilimlerle birlestiginde Fransa nin sozlerini yeniden gozden gecirmesine ve anlasmayi onaylamayi reddetmesine yol acti Ayrica Fransa antlasma ile Suriye nin parcasi olacagini garanti ettigi Iskenderun Sancagi ni Turkiye ye devretmisti Isyanlar yeniden basladi Etasi istifa etti ve Suriye nin bagimsizligi II Dunya Savasi sonrasina ertelendi II Dunya Savasi ve bagimsizlik Fransa nin II Dunya Savasi sirasinda 1940 ta dusmesiyle Suriye Ingilizler ve Ozgur Fransa tarafindan Temmuz 1941 de ulkeyi isgal edene kadar Vichy Hukumeti nin kontrolune girdi Suriye 1941 de yeniden bagimsizligini ilan etti ancak 1 Ocak 1944 e kadar bagimsiz bir cumhuriyet olarak taninmadi 1940 larda Ingiltere Filistin deki Yahudi hirsina tamamen son vermesi karsiliginda Britanya ya askeri ekonomik ve kulturel konularda ayricalikli bir statu saglayacak bir Buyuk Suriye devletinin kurulmasini gizlice savundu Fransa ve Amerika Birlesik Devletleri bolgedeki Ingiliz hegemonyasina karsi ciktilar ve bu da sonunda Israil in kurulmasina yol acti 27 Eylul 1941 de Fransa manda sayesinde ve onun cercevesinde Suriye Devleti nin bagimsizligini ve egemenligini ilan etti Bildiride Suriye ve Lubnan in bagimsizligi ve egemenligi Manda Yasasi ndan kaynaklandigi icin hukuki durumu etkilemeyecegi soyleniyordu Nitekim bu durum ancak Milletler Cemiyeti Konseyinin anlasmasi 4 Nisan 1924 Fransiz Amerikan Sozlesmesini imzalayan Amerika Birlesik Devletleri Hukumeti nin rizasi ve ancak Fransiz Hukumeti ile Suriye ve Lubnan Hukumetleri arasinda Fransiz Cumhuriyeti yasalarina gore usulune uygun olarak onaylanan anlasmalar sonuclandiktan sonra degistirilebilirdi Benqt Broms San Francisco Konferansi sirasinda durumlari supheli olan birkac Birlesmis Milletler in kurucu uyelerinin bulundugunu ve Fransa Hukumeti nin hala Suriye ve Lubnan i manda olarak gordugunu belirtmenin onemli oldugunu soyledi Duncan Hall Dolayisiyla Cemiyet veya halefi adina herhangi bir resmi islem yapilmadan Suriye nin gorevine son verildigi soylenebilir Gorev zorunlu yetkinin ve yeni devletlerin bagimsizliklarinin bildirilmesiyle sona erdi ardindan diger gucler tarafindan parca parca kosulsuz tanima sureci izledi ve Birlesmis Milletlere resmen kabul edilmesiyle sonuclandi Sart in 78 Maddesi herhangi bir uye devlet icin vesayet statusunu sona erdirdi Vesayet sistemi Birlesmis Milletler e uye olan ve aralarindaki iliski egemen esitlik ilkesine saygiya dayali olan topraklar icin gecerli olmayacaktir Bu nedenle BM 24 Ekim 1945 te Birlesmis Milletler Tuzugunun bes daimi uye tarafindan onaylanmasinin ardindan hem Suriye hem de Lubnan in kurucu uye devletler olmasi nedeniyle her ikisinin de uzerindeki Fransiz yetkisi o tarihte yasal olarak sona erdi ve tam bagimsizlik elde edildi 29 Mayis 1945 te Fransa Sam i bombaladi ve demokratik olarak secilmis liderlerini tutuklamaya calisti Fransiz ucaklari Sam i bombalarken Basbakan Faris el Huri Birlesmis Milletler in San Francisco daki kurulus konferansindaydi ve Suriye nin Fransiz Mandasi ndan bagimsizlik iddiasini sundu kaynak belirtilmeli 24 Ekim 1945 te Suriye nin bagimsizligi de jure olarak elde edildi Suriyeli milliyetci gruplarin devam eden baskisi ve Ingiliz baskisi Fransizlari 17 Nisan 1946 da Suriye deki son birliklerini bosaltmaya zorladi Bagimsiz Birinci Suriye Cumhuriyeti 1946 1950 Anayasa degisikligi 1930 anayasasi 1947 de degistirildi Suriye 1947 de Uluslararasi Para Fonu na IMF katildi ve para birimini ABD dolarina 2 19148 lira 1 dolar olarak sabitledi bu 1961 e kadar devam etti Lubnan ve Suriye para birimleri 1948 de ayrildi 1948 Arap Israil Savasi ve sonrasi Arap Birligi 1948 Arap Israil Savasi nda basarisiz oldu Za im 1949 da iktidara geldi ama o yil oldu Onun yerine Etasi gecti 1950 de Ikinci Suriye Cumhuriyeti nin baslangicina isaret eden yeni bir anayasa tasarlandi ve kabul edildi Notlar Arapca الجمهورية السورية الأولى Arapca الجمهورية السورية al Jumhuriyah as Suriyah Fransizca Republique syrienne kaynak belirtilmeli Kaynakca www nationalanthems info 28 Kasim 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 3 Mart 2021 Syria the Strength of an Idea 2018 s 179 ISBN 9781107183605 8 Mayis 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 3 Mart 2021 عزت دروزة محمد 1959 العرب والعروبة من القرن الثالث حتى القرن الرابع عشر الهجري s 668 8 Mayis 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 3 Mart 2021 Revolutions and Military Rule in the Middle East 2 Robert Speller amp Sons 1971 s 286 ISBN 9780831500603 8 Mayis 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 3 Mart 2021 Youssef Takla Corpus juris du Mandat francais 8 Subat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde in The British and French Mandates in Comparative Perspectives Fransizca Brill 2004 s 91 ISBN 978 90 04 13313 6 15 Ocak 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 1 Nisan 2012 a b The 1930 Constitution is integrally reproduced in Fransizca Istituto per l Oriente 1931 25 Aralik 2012 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 31 Mart 2012 La Syrie et la France bilan d une equivoque 1939 1945 Fransizca Paris Editions L Harmattan 1994 s 22 ISBN 9782738425379 8 Mayis 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 1 Nisan 2012 La France en Cilicie et en Haute Mesopotamie aux confins de la Turquie de la Syrie et de l Irak 1919 1933 Fransizca Paris Editions Karthala 2004 s 354 ISBN 978 2 84586 441 2 11 Haziran 2021 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 1 Nisan 2012 Le mouvement kurde de Turquie en exil continuites et discontinuites du nationalisme kurde sous le mandat francais en Syrie et au Liban 1925 1946 Fransizca Peter Lang 2007 s 352 ISBN 978 3 03911 209 8 8 Mayis 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 1 Nisan 2012 Arsivlenmis kopya 8 Mayis 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 3 Mart 2021 See Foreign relations of the United States diplomatic papers 1941 The British Commonwealth the Near East and Africa Volume III 1941 pages 809 810 and Statement of General de Gaulle of November 29 1941 concerning the Mandate for Syria and Lebanon Marjorie M Whiteman Digest of International Law vol 1 Washington D C U S Government Printing Office 1963 680 681 See International law achievements and prospects by Mohammed Bedjaoui UNESCO Martinus Nijhoff 1991 92 3 102716 6 page 46 Mandates Dependencies and Trusteeship by H Duncan Hall Carnegie Endowment 1948 pages 265 266 United Nations 12 Agustos 2005 tarihinde kaynagindan arsivlendi