Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Coprates Nehri Savaşı veya Coprates Muharebesi, günümüz İran'ında, Susa antik kenti yakınlarında meydana gelen askeri bir çatışmaydı. MÖ 316 yılının yazında (Haziran/Temmuz) gerçekleşti.(İkinci Diadokhoi Savaşı)'ndaki bir çatışma olarak geçen bu muharebe, Büyük İskender'in MÖ 323'teki ölümünü takip eden Diadokhoi Çağı'ndaki tarihi olaylardan biridir. Komutan Eumenes, en büyük rakibi Antigonos Monophthalmos'a karşı askeri bir zafer elde eder, ancak bunu kendi lehine kullanamaz.
| Coprates Muharebesi | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Diadokhoi Savaşları'nın bir parçası | |||||||
 Coprates (günümüz Dez nehri), Pasitigris (günümüz Karun nehri) nehrinin bir koludur. | |||||||
| |||||||
| Taraflar | |||||||
| Poliperhon'un düşmanları | Polyperchon taraftarları | ||||||
| Komutanlar ve liderler | |||||||
| I. Antigonos | Eumenes | ||||||
| Güçler | |||||||
|
| ||||||
| Kayıplar | |||||||
| 4.000 esir, (çok sayıda ölü) | küçük | ||||||
Arka Plan
İskender'in MÖ 323'teki ölümünden sonra, generalleri, "halefleri" (Diadokhoi olarak adlandırılır) imparatorluğunda hakimiyet kurmak için aralarında bir mücadeleye girişirler. MÖ 319'dan itibaren, Kassandros ve I. Antigonos Monophthalmos arasındaki koalisyonun, imparatorluk naibi Poliperhon ile krallığın savunucusu Eumenes'in koalisyonuna karşı olduğu Diadokhoilerin İkinci Savaşı'nı yürütürler. Kassandros ve Poliperhon Avrupa'da savaşırken, Antigonos ve Eumenes Asya topraklarında iktidar için mücadele ediyorlardı. Bu süreçte Antigonos, rakibini Küçük Asya'dan, Suriye'den, Filistin'den ve Mezopotamya'dan Orta Pers'e, yani günümüz İran'ına kadar takip eder.
Eumenes, Fenike'yi (günümüz Lübnan'ı) doğuya doğru ilerleyerek terk etmek zorunda kaldıktan sonra, MÖ 317 kışında Mezopotamya'ya ulaşır ve burada yerel Satrap tarafından kabul edilir. Babil ve Medya satrapları I. Seleukos ve Peithon'u kendi tarafına çekmek için boşuna çabalar, ancak onlar Antigonos'a katılirlar. Fırat ve Dicle'yi geçerek, Eumenes MÖ 316 ilkbaharında Susa'ya doğru ilerler ve burada "yukarı eyaletlerin" (Pers ve Orta Asya) satraplarının koalisyonuyla karşılaşır. Bunlar zaten Medya satrapı Peithon'a karşı ittifak kurmuşlardı ve Peithon Antigonos ile ittifak kurduğu için şimdi Eumenes'e katıldılar.
Muharebe
Kısa bir süre sonra Antigonos da Dicle'yi geçer ve Susa'ya doğru ilerler. Eumenes, şehrin kalesine güçlü bir garnizon yerleştirir, ancak ordusuyla ilerlemeye devam eder ve Susa'dan bir günlük mesafede bulunan, Dicle'nin bir kolu olan Pasitigris'i (bugün Karun Nehri) bir duba köprüsü üzerinden geçerek, ordusunu doğu kıyısında konumlandırır. Antigonos, Seleukos'a emanet ettiği Susa'yı kuşatmakla vakit kaybetmez, bunun yerine ordusuyla Eumenes'in peşine düşer. "Köpek Yıldızı"nın (Sirius) gökyüzünde belirdiği dönemde (MÖ 316'nın Haziran sonu ile Temmuz başı), Pasitigris'in bir kolu olan Coprates Nehri'ne (Grekçe: Κοπράτας, bugün Dez Nehri), Eumenes'in kampından seksen stadion uzaklıkta ulaşır. Ordusunun bir öncü birliğini teknelerle karşıya geçirir ve bu birliğin, ordunun geri kalanının geçişini güvence altına almak için diğer kıyıda bir kazıklı siper inşa etmesini emreder. Eumenes, bu durumdan keşifçileri aracılığıyla haberdar olur, bunun üzerine 4000 piyade ve 1300 süvari ile yeniden Pasitigris'i geçer ve Coprates'a doğru ilerler. Bu arada Antigonos'un 3000 zırhlı ve 6000 zırhsız piyadesi ile 400 süvarisi nehrin bu yakasına ulaşmıştır.
Eumenes Coprates'a ulaşır ulaşmaz, birliklerini henüz düzensiz ve şaşırmış olan düşman askerlerinin üzerine saldırtır. Kısa süren bir çatışmada Antigonos'un adamları nehre geri püskürtülür ve bu sırada birçok zırhlı asker boğulur. Antigonos'un kendisi ise kendi kıyısından olup biteni izlemekten başka bir şey yapamaz ve müdahale edemez. Çok sayıda ölüye ek olarak, Eumenes'e 4000'den fazla askerini esir olarak kaptırır.
Sonuçları
Coprates'taki yenilgi, Antigonos'u Eumenes'e karşı saldırısını geçici olarak durdurmaya zorlar. Ordusuna dinlenme imkanı vermek için Ekbatan'ya doğru yola çıkar. Ancak yüksek dağ geçitleri üzerinden yapılan yürüyüş kayıplarla doluydu, çünkü hava koşulları ve yerel dağ kabilelerinin saldırıları onu yıprattı.
Ancak Eumenes de zaferini kendi lehine kullanamadı. Antigonos'un geri çekilmesiyle, Küçük Asya'ya geri dönmesinin yolu açılmıştı ve oradan müttefiki Poliperhon'a Avrupa'da Kassandros'a karşı destek için ulaşabilirdi. Onunla ittifak kuran yukarı eyaletlerin satrapları, ordularıyla onu takip etmek istemediler, aksi takdirde eyaletlerini Antigonos'a karşı savunmasız bırakmış olacaklardı. İç bütünlüğü korumak için Eumenes, batıya doğru bir yürüyüşten vazgeçmek zorunda kalır ve bunun yerine ordusuyla Persepolis'e doğru ilerleyerek orada Antigonos ile bir sonraki çatışmaya hazırlanmaya başlar.
MÖ 316 sonbaharında ve kışında Paraitakene ve Gabiene muharebeleri gerçekleşir; her ikisi de sonuçsuz kalsa da, Eumenes ihanete uğrayarak Antigonos'a teslim edilir ve idam cezasına çarptırılır.
Literatür
- Leonard C. Smith: The Chronology of Books XVIII-XX of Diodorus Siculus, in: The American Journal of Philology Vol. 82, No. 3 (1961), 283–290
- Edward M. Anson: The Chronology of the Third Diadoch War, in: Phoenix Vol. 60, No. 3/4 (2006), S. 226–235
Notlar ve kaynakça
- ^ Tarih araştırmalarında Coprates Muharebesi sıklıkla MÖ 317 yılına tarihlendirilir, örneğin Smith s. 287, dipnot 15'e bakınız. Ancak daha büyük olasılıkla MÖ 316'da gerçekleşti, özellikle Diodorus onu Atina Arkonu Demokleides'in (MÖ 316/315) görev süresine yerleştirdiği ve ardından Paraitakene Muharebesi'nin geldiğini belirttiği için. Bu konuda Anson, s. 227'ye bakınız.
- ^ Diodor 19, 18, 2–4.
- ^ Diodor 19, 18, 5–7; Plutarch, Eumenes, 14, 2.
- ^ Diodor 19, 21, 1–2.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Coprates Nehri Savasi veya Coprates Muharebesi gunumuz Iran inda Susa antik kenti yakinlarinda meydana gelen askeri bir catismaydi MO 316 yilinin yazinda Haziran Temmuz gerceklesti Ikinci Diadokhoi Savasi ndaki bir catisma olarak gecen bu muharebe Buyuk Iskender in MO 323 teki olumunu takip eden Diadokhoi Cagi ndaki tarihi olaylardan biridir Komutan Eumenes en buyuk rakibi Antigonos Monophthalmos a karsi askeri bir zafer elde eder ancak bunu kendi lehine kullanamaz Coprates MuharebesiDiadokhoi Savaslari nin bir parcasiCoprates gunumuz Dez nehri Pasitigris gunumuz Karun nehri nehrinin bir koludur TarihMO 316BolgeCoprates Nehri Grekce Kopratas bugun Dez Nehri Iran SonucEumenes ZaferiTaraflarPoliperhon un dusmanlariPolyperchon taraftarlariKomutanlar ve liderlerI AntigonosEumenesGuclerc 9 400 toplam 3 000 agir piyade 6 000 hafif piyade 400 suvaric 5 300 toplam 4 000 piyade 1 300 suvariKayiplar4 000 esir cok sayida olu kucukArka PlanIskender in MO 323 teki olumunden sonra generalleri halefleri Diadokhoi olarak adlandirilir imparatorlugunda hakimiyet kurmak icin aralarinda bir mucadeleye girisirler MO 319 dan itibaren Kassandros ve I Antigonos Monophthalmos arasindaki koalisyonun imparatorluk naibi Poliperhon ile kralligin savunucusu Eumenes in koalisyonuna karsi oldugu Diadokhoilerin Ikinci Savasi ni yuruturler Kassandros ve Poliperhon Avrupa da savasirken Antigonos ve Eumenes Asya topraklarinda iktidar icin mucadele ediyorlardi Bu surecte Antigonos rakibini Kucuk Asya dan Suriye den Filistin den ve Mezopotamya dan Orta Pers e yani gunumuz Iran ina kadar takip eder Eumenes Fenike yi gunumuz Lubnan i doguya dogru ilerleyerek terk etmek zorunda kaldiktan sonra MO 317 kisinda Mezopotamya ya ulasir ve burada yerel Satrap tarafindan kabul edilir Babil ve Medya satraplari I Seleukos ve Peithon u kendi tarafina cekmek icin bosuna cabalar ancak onlar Antigonos a katilirlar Firat ve Dicle yi gecerek Eumenes MO 316 ilkbaharinda Susa ya dogru ilerler ve burada yukari eyaletlerin Pers ve Orta Asya satraplarinin koalisyonuyla karsilasir Bunlar zaten Medya satrapi Peithon a karsi ittifak kurmuslardi ve Peithon Antigonos ile ittifak kurdugu icin simdi Eumenes e katildilar MuharebeKisa bir sure sonra Antigonos da Dicle yi gecer ve Susa ya dogru ilerler Eumenes sehrin kalesine guclu bir garnizon yerlestirir ancak ordusuyla ilerlemeye devam eder ve Susa dan bir gunluk mesafede bulunan Dicle nin bir kolu olan Pasitigris i bugun Karun Nehri bir duba koprusu uzerinden gecerek ordusunu dogu kiyisinda konumlandirir Antigonos Seleukos a emanet ettigi Susa yi kusatmakla vakit kaybetmez bunun yerine ordusuyla Eumenes in pesine duser Kopek Yildizi nin Sirius gokyuzunde belirdigi donemde MO 316 nin Haziran sonu ile Temmuz basi Pasitigris in bir kolu olan Coprates Nehri ne Grekce Kopratas bugun Dez Nehri Eumenes in kampindan seksen stadion uzaklikta ulasir Ordusunun bir oncu birligini teknelerle karsiya gecirir ve bu birligin ordunun geri kalaninin gecisini guvence altina almak icin diger kiyida bir kazikli siper insa etmesini emreder Eumenes bu durumdan kesifcileri araciligiyla haberdar olur bunun uzerine 4000 piyade ve 1300 suvari ile yeniden Pasitigris i gecer ve Coprates a dogru ilerler Bu arada Antigonos un 3000 zirhli ve 6000 zirhsiz piyadesi ile 400 suvarisi nehrin bu yakasina ulasmistir Eumenes Coprates a ulasir ulasmaz birliklerini henuz duzensiz ve sasirmis olan dusman askerlerinin uzerine saldirtir Kisa suren bir catismada Antigonos un adamlari nehre geri puskurtulur ve bu sirada bircok zirhli asker bogulur Antigonos un kendisi ise kendi kiyisindan olup biteni izlemekten baska bir sey yapamaz ve mudahale edemez Cok sayida oluye ek olarak Eumenes e 4000 den fazla askerini esir olarak kaptirir SonuclariCoprates taki yenilgi Antigonos u Eumenes e karsi saldirisini gecici olarak durdurmaya zorlar Ordusuna dinlenme imkani vermek icin Ekbatan ya dogru yola cikar Ancak yuksek dag gecitleri uzerinden yapilan yuruyus kayiplarla doluydu cunku hava kosullari ve yerel dag kabilelerinin saldirilari onu yipratti Ancak Eumenes de zaferini kendi lehine kullanamadi Antigonos un geri cekilmesiyle Kucuk Asya ya geri donmesinin yolu acilmisti ve oradan muttefiki Poliperhon a Avrupa da Kassandros a karsi destek icin ulasabilirdi Onunla ittifak kuran yukari eyaletlerin satraplari ordulariyla onu takip etmek istemediler aksi takdirde eyaletlerini Antigonos a karsi savunmasiz birakmis olacaklardi Ic butunlugu korumak icin Eumenes batiya dogru bir yuruyusten vazgecmek zorunda kalir ve bunun yerine ordusuyla Persepolis e dogru ilerleyerek orada Antigonos ile bir sonraki catismaya hazirlanmaya baslar MO 316 sonbaharinda ve kisinda Paraitakene ve Gabiene muharebeleri gerceklesir her ikisi de sonucsuz kalsa da Eumenes ihanete ugrayarak Antigonos a teslim edilir ve idam cezasina carptirilir LiteraturLeonard C Smith The Chronology of Books XVIII XX of Diodorus Siculus in The American Journal of Philology Vol 82 No 3 1961 283 290 Edward M Anson The Chronology of the Third Diadoch War in Phoenix Vol 60 No 3 4 2006 S 226 235Notlar ve kaynakca Tarih arastirmalarinda Coprates Muharebesi siklikla MO 317 yilina tarihlendirilir ornegin Smith s 287 dipnot 15 e bakiniz Ancak daha buyuk olasilikla MO 316 da gerceklesti ozellikle Diodorus onu Atina Arkonu Demokleides in MO 316 315 gorev suresine yerlestirdigi ve ardindan Paraitakene Muharebesi nin geldigini belirttigi icin Bu konuda Anson s 227 ye bakiniz Diodor 19 18 2 4 Diodor 19 18 5 7 Plutarch Eumenes 14 2 Diodor 19 21 1 2