Elçilerin İşleri (Koini Grekçesi: Πράξεις Ἀποστόλων, Prákseis Apostólōn; Latince: Actūs Apostolōrum), Resullerin İşleri ya da Havarilerin İşleri, Yuhanna İncili'nden sonra gelir. İsa'nın öğretilerinin Yeruşalim'den (Kudüs) Anadolu'ya, oradan da Roma'ya yayılışını anlatır. Bu nedenle, Grekçe Kutsal Yazılarda yer alan mektuplar ile İnciller arasında bir köprü kurmaktadır.
Yeni Ahit |
---|
![]() |
İnciller |
Matta - Markos - Luka - Yuhanna |
İlk Hristiyanların tarihi |
Elçilerin İşleri |
Pavlus'un mektupları |
Romalılar · 1. Korintliler |
Genel (katolik) mektuplar |
Yakup · 1. Petrus |
Kıyamet |
Vahiy |
Cemaatin nasıl kurulduğunu anlatarak Hristiyanlığın tarihini aktarmaya devam eder. Aynı zamanda iyi haberin önce Yahudilere, sonra da diğer milletlerden insanlara nasıl geniş çapta duyurulduğunu anlatır. Kitabın ilk 12 bölümünde çoğunlukla Petrus'un, kalan 16 bölümünde de Pavlus'un yaptıklarını okuruz. Pavlus'a birçok yolculuğunda eşlik eden Luka onun yakın arkadaşlarından biriydi.
İsa'nın, diriltilişinden sonra öğrencilerine görünmesiyle başlar ve MS 33'ten yaklaşık 61'e dek, 28 yıl boyunca yaşanan önemli olayları aktarır.
Yazar
Kutsal Kitap'ın tanıklığı
Luka İncili ve Elçilerin İşleri kitabı Teofilos'a hitaben yazılmıştır. Luka, incilinin son kısmında anlattığı olayları Elçiler kitabının giriş ayetlerinde tekrarlayarak birbiriyle bağlantılı iki kayıt oluşturmuştur. Elçilerin İşleri kitabı şöyle başlar: „Ey Teofilos, yazdığım ilk kayıtta, İsa’nın yaptığı ve öğrettiği her şeyi en başından kaleme aldım.“ (Elçilerin İşleri 1:1)
Dolayısıyla her iki kitabın da aynı yazara ait olduğu açıktır. Elçilerin İşleri kitabındaki "biz" ve "bize" zamirleri dolaylı olarak Luka'ya dayanır (Elçilerin İşleri 16:10-17; 20:5 - 21:18; 27:1 - 28:16). Pavlus'un ikinci vaizlik turunda onunla birlikte Troas'a ziyaret etti ve oradan Filipi'ye gittiler. Luka muhtemelen, Pavlus üçüncü yolculuğu esnasında Filipi'ye döndüğü zamana kadar orada kaldı. Ondan sonra elçi Pavlus ile birlikte Yahudiye'ye döndü (Elçilerin İşleri 21:7, 8, 15).
Pavlus'un Sezariye'de iki yıldaki tutukluğu sırada Luka orada büyük ihtimalle incilini yazdı (M.S. 56-58). Yaklaşık M.S. 58'de davasını halletmek için Roma'ya yolculuk ettiğinde Pavlus'a eşlik etti. (Elçilerin İşleri 27:1; 28:16). Roma'da en az iki yıl kaldılar. Oradayken Luka Elçilerin İşleri kitabını bitirdi.
Luka, Pavlus'un Kolese'deki Hristiyanlara yazdığı mektubundaki selamlara katıldı ve Pavlus onu "sevgili hekim Luka" olarak niteledi (Koloseliler 4:14). Ayrıca aynı zamanda Filimon'a yazılmış olan mektup da Luka selamlarını ekledi (Filimon 24). Elçi Pavlus'un "sadece Luka benimle kaldı" sözünden Luka'nın Pavlus'un şehitliğine kadar onun yanında kaldığını anlaşılır (2. Timoteos 4:11).
Tarihin tanıklığı
Eski devirlerden beri Luka İncili ile Elçilerin İşleri kitabının aynı yazarın kaleminden çıktığı kabul edilmektedir. İlk olarak Hierapolisli Papias (M.S. 60-163) Luka'yı yazar olarak tanıtır. Muratori Fragmanında da Luka aynı ad taşıyan İncili'nin ve Elçiler İşleri kitabının yazarı olarak geçer.
Grekçe Kutsal Yazıların eldeki en eski papirüs el yazmaları arasında bu kitabın bazı kısımları da bulunur. Bunlardan üçüncü ya da dördüncü yüzyıla ait 1571 numaralı Michigan () el yazmasıyla üçüncü yüzyıla ait 1 numaralı Chester Beatty (
) el yazması özellikle dikkat çeker. Her iki el yazması da Elçiler kitabının Kutsal Yazıları oluşturan diğer kitaplarla birlikte elden ele dolaştığını, dolayısıyla da çok erken bir tarihte Kutsal Metinler listesine dahil olduğunu gösterir. Luka’nın, incilinde göze çarpan titizliğini Elçiler kitabında da görürüz. Arkeolog Sir William M. Ramsay Elçiler kitabının yazarını “birinci sınıf bir tarihçi” olarak niteler ve bu sözünü şöyle açıklar: “Büyük bir tarihçinin ilk ve en önemli özelliği doğru bilgiler vermesidir. Söyledikleri güvenilir olmalıdır.”
Tarih ve Yer
Kutsal Kitap'ın tanıklığı
Pavlus, Porcius Festus Romalı vali olarak Antonius Feliks'in yerini aldığı zaman Sezar'a başvurdu (Elçilerin İşleri 24:27). Bu olay M.S. 58'de olduğu düşünülür. A New Standard Bible Dictionary şunu yazar: „58 yılı onun [Festus'un] göreve başlaması söz konusudur.“ Bu yıl Encyclopædia Britannica'da da desteklenir: "İki kanıtın karşılaştırması, Feliks'in geri çağrılması ve Festus'un gelişinin 58 yılına düştüğü tahminine yol açar. Aziz Pavlus 56'da tutuklandıysa, Festus'un gelişinden sonra 58'da Sezarda temyiz ettiyse, gelecek yılın ilk yarısında Roma'ya geldiyse ve orada 2 yıl hapishanede kaldıysa, Elçilerin İşlerinde anlatılan zaman 61 yılının başlangıcında sona ermiş olmalı." (Elçilerin İşleri 27:1-28:1, 11-16, 30)
Luka’nın Elçiler kitabını Roma’da Pavlus’un yanındayken, muhtemelen orada kaldığı iki yılın sonuna doğru, M.S. 61 yılı civarında tamamladığı anlaşılıyor. Luka o yıla dek yaşananları anlattığından kaydını daha önce tamamlamış olamaz. Öte yandan Pavlus’un Sezar’a yaptığı başvurunun sonucunu belirtmemesi kitabı o yıl bitmeden tamamladığını gösterir.
Dinbilimcilerin görüşü
Dinbilimcilerin baskın görüşüne göre Elçilerin İşleri kitabı M.S. 90 civarında yazıldı. Onlar, Yeruşalim'in yıkılışı (M.S. 70) raporunda geçmediği halde yazar Luka'nın bu olaydan haberdar olduğunu tahmin ederler. Elçilerin İşleri kitabında imparator Domitian'ın hükûmet süresinde (M.S. 81-96) Yahudilere yapılan zulme değinmediği için en geç M.S. 90'da yazıldığı düşünülür.
Başka uzmanlar Luka raporunu M.S. 62-65 yıllarında yazıldığına inanıp şu sebepleri ileri sürerler:
• M.S. 70'ten önce olup bitmiş olan birçok önemli olaylar Elçilerin İşleri'nde söz edilmiyor: İsa'nın kardeşi olan Yakup'un ölümü (M.S. 62), İmparator Neron'un hükûmet zamanında Hristiyanlara yapılan zulüm (M.S. 64), Pavlus'un ölümü, Yahudilerin Roma'ya karşı olan ayaklanması (M.S. 66) ve nihayet Yeruşalim'in yıkılışı (M.S. 70).
• Elçilerin İşleri kitabının dörtte biri elçi Pavlus'un davasını içerir. Fakat Luka'nın raporu Luka ve Pavlus'un iki yıl (M.S. 59-60) Roma'da bekledikleri halde davasının sonucunu anlatmadan sona ermektedir.
Kanon Dizileri ve El Yazmaları
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTloTDJGbEwxQXdNemd0UVdOMExURTRMakkzTFRFNUxqWXRTVWxKTFVsV0xtcHdaeTh5TWpCd2VDMVFNRE00TFVGamRDMHhPQzR5TnkweE9TNDJMVWxKU1MxSlZpNXFjR2M9LmpwZw==.jpg)
Kartaca Konsili’nden önce (M.S. 397) hazırlanmış dördüncü yüzyıla ait listelerden birçoğu Grekçe Kutsal Metinlerin günümüzde kabul edilen dizisiyle tamamen uyuşur.
El yazmalarına gelince yazarlar ilk önce papirüs kullandılar. Papirüs, aynı adı taşıyan bir su bitkisinden yapılır. Yazıcılar yaklaşık M.S. 4. yüzyıldan itibaren el yazmalarında papirüs yerine genellikle dana, kuzu ya da keçi derisinden yapılan ve daha dayanıklı bir malzeme olan vellum (bir parşömen türü) kullanılmaya başladılar. Bu vellumlardan günümüze dek ulaşan bazıları çok önemli Kutsal Kitap el yazmalarını içerir.
Kanon Dizileri
Elçilerin İşleri kitabı Kutsal Kitap'ın erken kanon dizilerinde geçer:
İsim | Yıl (M.S.) | |
---|---|---|
1 | Muratori Fragmanı (İtalya) | 170 |
2 | İrenaeus (Anadolu) | 180 |
3 | İskenderiyeli Clemens | 190 |
4 | Tertullianus (Kuzey Afrika) | 207 |
5 | Origenes (İskenderiye) | 230 |
6 | Eusebios (Filistin) | 320 |
7 | Kudüslü Kyrillos | 348 |
8 | Cheltenham-Listesi (Kuzey Afrika) | 365 |
9 | Athanasios (İskenderiye) | 367 |
10 | Epiphanios (Filistin) | 368 |
11 | Nazianzoslu Gregorios (Anadolu) | 370 |
12 | Amphilokhios (Anadolu) | 370 |
13 | Philaster (İtalya) | 383 |
14 | Hieronymus (İtalya) | 394 |
15 | Augustinus (Kuzey Afrika) | 397 |
16 | Kartaca Konsili (Kuzey Afrika) | 397 |
Papirüs El Yazmaları
Elçilerin İşleri kitabının bazı ayetleri eski Papirüs El Yazmalarında bulunur.
Simge | İsim | Tarih (M.S.) | Dil | Bulundukları Yer | İçerik | |
---|---|---|---|---|---|---|
1 | Michigan 1571 | 3.-4. yüzyıl | Grekçe | Ann Arbor (Michigan, ABD) | Elçilerin İşleri 18:27-19:6,12-16 | |
2 | Chester Beatty I | 3. yüzyıl | Grekçe | Dublin (İrlanda), Viyana (Avusturya) | Matta, Markos, Luka, Yuhanna ve Elçilerin İşleri’nden fragmanlar |
Vellum ve Deri El Yazmaları
Elçilerin İşleri kitabı bazı meşhur Vellum ve Deri El Yazmalarında bulunur.
Simge | İsim | Tarih (M.S.) | Dil | Bulundukları Yer | |
---|---|---|---|---|---|
1 | א | Kodeks Sinaiticus | 4. yüzyıl | Grekçe | Londra (İngiltere) |
2 | A | Kodeks Alexandrinus | 5. yüzyıl | Grekçe | Londra (İngiltere) |
3 | B | Kodeks Vatikanus 1209 | 4. yüzyıl | Grekçe | Vatikan Kütüphanesi |
4 | C | Kodeks Ephraemi Syri reskriptus | 5. yüzyıl | Grekçe | Paris (Fransa) |
5 | Dea | Kodeks Bezae Cantabrigiensis | 5. yüzyıl | Grekçe / Latince | Cambridge (İngiltere) |
Bölümleme
Kutsal Kitap'ın bölümlere ve ayetlere bölünmesi orijinal yazarlara geri dönmez, fakat yüzyıllar sonra yararlılık nedenleriyle tanıtıldı. Masoretler, İbranice Kutsal Yazıları ayetlere ayırdı. Daha sonra M.S. 13. yüzyılda bölümler eklendi. 1553'te, Robert Estienne'in Fransızca Kutsal Kitap'ı nihayet mevcut bölüm ve ayet bölümüyle birlikte ilk tam Kutsal Kitap olarak basıldı.
- Bölüm 1: Teofilos’a giriş sözleri (1-5); dünyanın en uzak yerlerine dek şahitler (6-8); İsa göğe gidiyor (9-11); öğrenciler toplanıyor (12-14); Mattias Yahuda'nın yerine elçi oluyor (15-26).
- Bölüm 2: Pentekost günündeki olaylar (1-13); Petrus bir konuşma veriyor (14-36); dinleyicilerin tepkisi, üç bin vaftiz ediliyor (37-41); ilk Hristiyanlar arasındaki bağlılık (42-47).
- Bölüm 3: Petrus sakat olan bir dilenciyi iyileştiriyor (1-10); Petrus Süleyman’ın Sıra Sütunları'nda bir konuşma veriyor (11-26): Musa gibi bir peygamber (22).
- Bölüm 4: Petrus ve Yuhanna tutuklanıyor, inananların sayısı beş bine yükseliyor (1-4); Sanhedrin'in önünde sorgulama (5-22); cesaret kazanmak için dua ediyorlar (23-31); öğrenciler sahip olduklarını paylaşıyor (32-37).
- Bölüm 5: Hananya ve Safira (1-11); elçiler mucizeler yapıyor (12-16); elçiler tutuklanıyor ve bir melek onları dişarıya çıkarıyor (17-21a); bir daha Sanhedrin'in önünde (21b-32); Gamaliel'in öğüdü (33-40); evden eve giderek şahitlik ediyorlar (41, 42).
- Bölüm 6: Elçilere yardım etmek amacıyla yedi adam seçiliyor (1-7); İstefanos'un aleyhine dava açılıyor (8-15).
- Bölüm 7: İstefanos'un Sanhedrin'in önündeki konuşması (1-53): ataların zamanı (2-6), Musa'nın zamanı (17-43), Tanrı tapınaklarda oturmaz (44-50); İstefanos taşlanıyor (54-60).
- Bölüm 8: Saul öğrencilere zulmediyor (1-3); Filipus'un Samiriye'deki başarılı hizmeti (4-13); Petrus ve Yuhanna Samiriye'ye gönderiliyor (14-17); Simon para karşılığında kutsal ruhu almak istiyor (18-25); Etyopyalı saray görevlisi (26-40).
- Bölüm 9: Saul Şam'a gidip kör oluyor (1-9); Hananya Saul'a gönderiliyor (10-19a); Saul Şam'da İsa'yla ilgili şahitlik ediyor (19b-25); Saul Yeruşalim'e gidiyor (26-31); Petrus Eneas'ı iyileştiriyor (32-35); Tabita diriltiliyor (36-43).
- Bölüm 10: Kornelius'un görüntüsü (1-8); Petrus'un murdar hayvanlarla ilgili görüntüsü (9-16); Petrus Kornelius'a gidiyor (17-33); Petrus Yahudi olmayanlara şahitlik ediyor (34-43): „Tanrı taraf tutmuyor“ (34, 35); Milletlerden olanlar vaftiz ediliyor (44-48).
- Bölüm 11: Petrus elçilere yaşadığı olayları anlatıyor (1-18); Barnabas ve Saul Antakya'da (19-26): öğrenciler ilk defa Hristiyanlar adlandırılır (26); Agabos bir kıtlığı önceden bildiriyor (27-30).
- Bölüm 12: Yakup kılıçla öldürülüp Petrus tutuklanıyor (1-5); Petrus bir mucize ile serbest bırakılıyor (6-19); Herodes bir melekten cezandırılıyor (20-25).
- Bölüm 13: Barnabas ve Saul gönderiliyor (1-3); Kıbrıs'taki hizmet (4-12); Pavlus Pisidya Antakya'sında bir konuşma veriyor (13-41); Pavlus Tanrısal yönlendirmesiyle milletlere gitmek için tayın ediliyor (42-52).
- Bölüm 14: Konya'daki artış ve direnme (1-7); Listra'da Barnabs ve Pavlus ilahlar olarak sayılıyor (8-18); Pavlus taşınmasında sağ kalıyor (19, 20); cemaatler kuvvetleniyor (21-23); Antakya'ya dönüş (24-28).
- Bölüm 15: Antakya'daki sünnetlilikle ilgili olan tartışma (1, 2); sünnetlilik davası Yeruşalim'deki elçilere sunulyor (3-5); elçiler ve ihtiyarlar bir araya geliyorlar (6-21); dava hakkındaki karar çemaatlere iletiliyor (22-29); cemaatler bu mektuplarla kuvvetleniyor (30-35); Pavlus ve Barnabas ayrılıyor (36-41).
- Bölüm 16: Pavlus Timoteos'u seçiyor (1-5); Pavlus bir görüntünün sonucunda Makedonya'ya gidiyor (6-10); Filipi'de Lidya inanıyor (11-15); Pavlus ve Silas tutuklanıyor (16-24); hapishane gardiyanı ailesiyle birlikte imana geliyor (25-34); Pavlus yerel yöneticilerden resmi bir özür bir talep ediyor (35-40).
- Bölüm 17: Pavlus ve Silas Selanik'te şahitlik ediyorlar (1-9); Pavlus ve Silas Veriya'da şahitlik ediyorlar (10-15); Pavlus Atina'da şahitlik ediyor (16-22a); Pavlus'un Areopagos'taki konuşması (22b-34).
- Bölüm 18: Pavlus'un Korintos'taki hizmeti (1-17); Antakya'ya dönüşü (18-22); Pavlus Galatya ve Frigya'ya yolculuk ediyor (23); etkili konuşucu olan Apollos'a yardım ediliyor (24-28).
- Bölüm 19: Pavlus Efesos'ta bulunuyor (1-7); Pavlus'un öğretim faaliyeti (8-10); cincilikle başarılı şekilde savaşılıyor (11-20); Efesos'taki ayaklanması (21-41).
- Bölüm 20: Pavlus Makedonya'ya ve Yunanıstan'a yolculuk ediyor (1-6); Troas'ta Eftihos diriltiliyor (7-12); Pavlus Troas'tan Milet'e gidiyor (13-16); Pavlus Efesos'taki ihtiyarlarla buluşuyor (17-38): evden eve şahitlik etmek (20), „Vermek almaktan daha büyük mutluluktur“ (35).
- Bölüm 21: Pavlus Yeruşalim'e yolculuk ediyor (1-14); Yeruşalim'e varıyor (15-19); Pavlus ihtiyarların öğüdüne göre davranıyor (20-26); mabetteki ayaklanma, Pavlus tutuklanıyor (27-36); Pavlus kalabalığa konuşuyor (37-40).
- Bölüm 22: Pavlus kalabalığın önünde kendini savunuyor (1-21); Pavlus Roma vatandaşlığına dayanıyor (22-29); Sanhedrin toplanıyor (30).
- Bölüm 23: Pavlus Sanhedrin'in önünde konuşuyor (1-11); Pavlus'a karşı cinayet komplosu (12-22); Pavlus Sezariye'ye götürülüyor (23-35).
- Bölüm 24: Pavlus'a karşı şikâyetler (1-9); Pavlus kendini vali Feliks'in önünde savunuyor (10-21); dava sonraya bırakılıyor, iki yıl geçiyor (22-27).
- Bölüm 25: Pavlus'un yeni vali Festus'un önündeki savunması (1-12): „Davamı Sezar'a arz ediyorum“ (11); Festus kral Agrippa'ya başvuruyor (13-22); Pavlus Agrippa'nın önünde (23-27).
- Bölüm 26: Pavlus Agrippa'nın önünde kendisini savunuyor (1-11); Pavlus nasıl İsa'nın bir takipçisi olduğunu anlatıyor (12-23); Festus ve Agrippa'nın tepkileri (24-32).
- Bölüm 27: Pavlus Roma'ya yelkenliyor (1-12); gemi fırtınaya tutuluyor (13-38); deniz kazası (39-44).
- Bölüm 28: Malta adasının kıyısına varıyorlar (1-6); Publius'un babası iyileştiriliyor (7-10); Roma'ya gitmeye devam ediyorlar (11-16); Pavlus Roma'daki Yahudilerle konuşuyor (17-29); Pavlus iki yıl boyunca şahitlik ediyor (30, 31).
İçerik
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh3THpBNUwxQmhkbXgxYzNWdVgzWmhhWHBzYVd0ZmRIVnliR0Z5SlVNMEpVSXhMbXB3Wnk4ME1EQndlQzFRWVhac2RYTjFibDkyWVdsNmJHbHJYM1IxY214aGNpVkROQ1ZDTVM1cWNHYz0uanBn.jpg)
İsa dirilişinden sonra 40 gün boyunca belirip öğrencilerini "yeryüzünün en uzak yerlerine dek şahitlerim olacaksınız" diye söyleyerek sonraki faaliyeti için hazırladı. İsa göğe gittikten sonra Mattias İsa'yı ele vermiş olan Yahuda'nın yerinde 12. elçi olarak seçilir (1:1-26).
Pentekost gününde İsa'nın takipçilerinin cemaati kuruldu. Tanrı'nın kutsal ruhunu alarak değişik dille konuşmaya başlayıp sonra cesaretle şahitlikte bulundular. O gün Petrus'un bir konuşmasından sonra 3.000 kişi vaftiz edilerek İsa'nın öğrencilerine katıldılar. (2:1-47).
Birkaç gün sonra iman edenlerin sayısı 5.000’e yaklaşmıştır. Büyük gayretle İsa'nın dirilişini duyurdukları için elçiler tutuklanıp kırbaçlandılar. Bunun zirvesi olarak İstefanos Yahudilerin mahkemesinin önünde kendini savunduktan sonra öldürüldü (3:1-7:60).
Sonraki zulüm dalgası öğrencileri çeşitli yerlere dağıtır fakat bu, duyuru işinin daha geniş çapta yapılmasını sağlar. Yeruşalim’deki elçiler Samiriye halkının Tanrı’nın sözünü kabul ettiğini öğrenince, Petrus ve Yuhanna’yı onlara gönderirler (8:14-17).
Gökteki İsa doğaüstü bir görünümde kendisini insanlara bildirmek için onu seçtikten sonra Tarsuslu Pavlus bir Hristiyan oldu (9:2-22). M.S. 36'da Tanrı'nın yönlendirmesiyle milletlerden olan ilk kişiler (Kornelius ve ev halkı) Hristiyan olur (10:1-48) Antakya'da İsa'nın öğrencileri ilk olarak Hristiyan adlandırılır (11:26).
Bu sıralarda Kral Herodes cemaattekilerin bazılarına eziyet etmeye başladı. Yuhanna'nın kardeşi Yakup kılıçla öldürülür. Petrus hapsedilir fakat bir melekten serbest bırakılır (12:1-17). Barnabas ve Pavlus Mesih hakkındaki iyiy haberi yaymak için görevlendiriliyorlar (13:2)
Pavlus'un birinci vaizlik turu (M.S. 47/48): Antakya (Suriye) – Kıbrıs – Perge (Küçük Asya) – Pisidya Antakyası – Konya – Listra – Derbe – Listra – Konya – Pisidya Antakyası – Perge – Antakya (Suriye) (13:1 – 14:28). Pavlus Antakya'da bulunurken sünnet davası ortaya çıktı; çünkü büyük sayıda milletlerden gelen sünnetsiz erkekler Hristiyan oldular. Yeruşalim'de bulunan elçiler ve ihtiyarlar Tanrı'nın ruhunun yardımıyla bir Hristiyanın sünnet edilmesi gerekli olmadığının sonucuna vardılar (15:1-29).
Pavlus'un ikinci vaizlik turu (M.S. 49-52): Antakya (Suriye) – Suriye ve Kilikya eyaletleri - Derbe – Listra – Frigya, Galatya ve Misya eyaletleri - Troas – Filipi – Amfipolis – Selanik – Veriya – Atina – Korintos – Efesos – Sezariye – Yeruşalim – Antakya (Suriye) (15:36 – 18:22).
Pavlus'un üçüncü vaizlik turu (M.S. 52-56): Antakya (Suriye) – Galatya ve Frigya eyaletleri - Efesos – Makedonya ve Ahaya eyaletleri – Korintos – Makedonya eyaleti – Filipi - Troas – Milet – Patara – Sur – Sezariye – Yeruşalim (18:23 – 21:19).
Yeruşalim'deyken Pavlus mabette düşmanca bir muameleyle karşılaşır, Roma askerleri onu Yahudilerin ellerinden son anda kurtarır ve gece gizlice, yüzlerce askerin eşliğinde Sezariye’ye, Vali Feliks’e götürülür. Orada iki yıl geçer. M.S. 58'de Feliks’in yerine Porkius Festus vali olur ve yeni bir dava açılır. Pavlus Roma vatandaşlığına sahip olduğu için davasını Sezar'a arz etti (21:27 – 26:32).
Pavlus tutuklu olarak başka tutuklular ve yolcularla birlikte bir gemi ile Roma'ya yelkenle gitti. Malta adasında bir gemi kazasını uğradılar. Sonra Roma'da hâlâ tutuklu olmasına rağmen, kendi kiraladığı evde asker gözetiminde kalmasına izin verilir. Luka, Pavlus’un yanına gelen herkesi kabul ettiğini anlatarak kaydına şöyle son verir: “Hiçbir engelle karşılaşmadan, büyük bir cesaretle onlara Tanrı’nın krallığını duyuruyor ve Efendimiz İsa Mesih’le ilgili gerçekleri öğretiyordu” (27:1 – 28:31).
Kaynakça
- ^ The New Schaff-Herzog Encyclopedia of Religious Knowledge, 1956, Cilt VIII, sayfa 56
- ^ Sir William M. Ramsay: St. Paul the Traveller, 1895, sayfa 4.
- ^ Encyclopædia Britannica (baskı 1959), Cilt 3, s. 528
- ^ a b Eckhard J. Schnabel: Urchristliche Mission. R. Brockhaus, Wuppertal 2002, , S. 31–33
- ^ Jürgen Roloff: Die Apostelgeschichte. Das Neue Testament Deutsch, Teil 5, Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 1981, .
- ^ Craig L. Blomberg: Where do we Start Studying Jesus? In: Michael J. Wilkins, J. P. Moreland: Jesus Under Fire: Modern Scholarship Reinvents the Historical Jesus. Zondervan, Grand Rapids 1996.
- ^ Colin J. Hemer (1930–1987): The Book of Acts in the Setting of Hellenistic History (WUNT 49). Mohr Siebeck, Tübingen 1989, S. 365–410.
Ayrıca bakınız
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Elcilerin Isleri Koini Grekcesi Pra3eis Ἀpostolwn Prakseis Apostolōn Latince Actus Apostolōrum Resullerin Isleri ya da Havarilerin Isleri Yuhanna Incili nden sonra gelir Isa nin ogretilerinin Yerusalim den Kudus Anadolu ya oradan da Roma ya yayilisini anlatir Bu nedenle Grekce Kutsal Yazilarda yer alan mektuplar ile Inciller arasinda bir kopru kurmaktadir Yeni Ahit2 Korintliler MS 175 225IncillerMatta Markos Luka YuhannaIlk Hristiyanlarin tarihiElcilerin IsleriPavlus un mektuplariRomalilar 1 Korintliler 2 Korintliler Galatyalilar Efesliler Filipililer Koloseliler 1 Selanikliler 2 Selanikliler 1 Timoteos 2 Timoteos Titus Filimon IbranilerGenel katolik mektuplarYakup 1 Petrus 2 Petrus 1 Yuhanna 2 Yuhanna 3 Yuhanna YahudaKiyametVahiy Bu kutu goruntuletartisdegistir Cemaatin nasil kuruldugunu anlatarak Hristiyanligin tarihini aktarmaya devam eder Ayni zamanda iyi haberin once Yahudilere sonra da diger milletlerden insanlara nasil genis capta duyuruldugunu anlatir Kitabin ilk 12 bolumunde cogunlukla Petrus un kalan 16 bolumunde de Pavlus un yaptiklarini okuruz Pavlus a bircok yolculugunda eslik eden Luka onun yakin arkadaslarindan biriydi Isa nin diriltilisinden sonra ogrencilerine gorunmesiyle baslar ve MS 33 ten yaklasik 61 e dek 28 yil boyunca yasanan onemli olaylari aktarir YazarKutsal Kitap in tanikligi Luka Incili ve Elcilerin Isleri kitabi Teofilos a hitaben yazilmistir Luka incilinin son kisminda anlattigi olaylari Elciler kitabinin giris ayetlerinde tekrarlayarak birbiriyle baglantili iki kayit olusturmustur Elcilerin Isleri kitabi soyle baslar Ey Teofilos yazdigim ilk kayitta Isa nin yaptigi ve ogrettigi her seyi en basindan kaleme aldim Elcilerin Isleri 1 1 Dolayisiyla her iki kitabin da ayni yazara ait oldugu aciktir Elcilerin Isleri kitabindaki biz ve bize zamirleri dolayli olarak Luka ya dayanir Elcilerin Isleri 16 10 17 20 5 21 18 27 1 28 16 Pavlus un ikinci vaizlik turunda onunla birlikte Troas a ziyaret etti ve oradan Filipi ye gittiler Luka muhtemelen Pavlus ucuncu yolculugu esnasinda Filipi ye dondugu zamana kadar orada kaldi Ondan sonra elci Pavlus ile birlikte Yahudiye ye dondu Elcilerin Isleri 21 7 8 15 Pavlus un Sezariye de iki yildaki tutuklugu sirada Luka orada buyuk ihtimalle incilini yazdi M S 56 58 Yaklasik M S 58 de davasini halletmek icin Roma ya yolculuk ettiginde Pavlus a eslik etti Elcilerin Isleri 27 1 28 16 Roma da en az iki yil kaldilar Oradayken Luka Elcilerin Isleri kitabini bitirdi Luka Pavlus un Kolese deki Hristiyanlara yazdigi mektubundaki selamlara katildi ve Pavlus onu sevgili hekim Luka olarak niteledi Koloseliler 4 14 Ayrica ayni zamanda Filimon a yazilmis olan mektup da Luka selamlarini ekledi Filimon 24 Elci Pavlus un sadece Luka benimle kaldi sozunden Luka nin Pavlus un sehitligine kadar onun yaninda kaldigini anlasilir 2 Timoteos 4 11 Tarihin tanikligi Eski devirlerden beri Luka Incili ile Elcilerin Isleri kitabinin ayni yazarin kaleminden ciktigi kabul edilmektedir Ilk olarak Hierapolisli Papias M S 60 163 Luka yi yazar olarak tanitir Muratori Fragmaninda da Luka ayni ad tasiyan Incili nin ve Elciler Isleri kitabinin yazari olarak gecer Grekce Kutsal Yazilarin eldeki en eski papirus el yazmalari arasinda bu kitabin bazi kisimlari da bulunur Bunlardan ucuncu ya da dorduncu yuzyila ait 1571 numarali Michigan P38 displaystyle mathfrak P 38 el yazmasiyla ucuncu yuzyila ait 1 numarali Chester Beatty P45 displaystyle mathfrak P 45 el yazmasi ozellikle dikkat ceker Her iki el yazmasi da Elciler kitabinin Kutsal Yazilari olusturan diger kitaplarla birlikte elden ele dolastigini dolayisiyla da cok erken bir tarihte Kutsal Metinler listesine dahil oldugunu gosterir Luka nin incilinde goze carpan titizligini Elciler kitabinda da goruruz Arkeolog Sir William M Ramsay Elciler kitabinin yazarini birinci sinif bir tarihci olarak niteler ve bu sozunu soyle aciklar Buyuk bir tarihcinin ilk ve en onemli ozelligi dogru bilgiler vermesidir Soyledikleri guvenilir olmalidir Tarih ve YerKutsal Kitap in tanikligi Pavlus Porcius Festus Romali vali olarak Antonius Feliks in yerini aldigi zaman Sezar a basvurdu Elcilerin Isleri 24 27 Bu olay M S 58 de oldugu dusunulur A New Standard Bible Dictionary sunu yazar 58 yili onun Festus un goreve baslamasi soz konusudur Bu yil Encyclopaedia Britannica da da desteklenir Iki kanitin karsilastirmasi Feliks in geri cagrilmasi ve Festus un gelisinin 58 yilina dustugu tahminine yol acar Aziz Pavlus 56 da tutuklandiysa Festus un gelisinden sonra 58 da Sezarda temyiz ettiyse gelecek yilin ilk yarisinda Roma ya geldiyse ve orada 2 yil hapishanede kaldiysa Elcilerin Islerinde anlatilan zaman 61 yilinin baslangicinda sona ermis olmali Elcilerin Isleri 27 1 28 1 11 16 30 Luka nin Elciler kitabini Roma da Pavlus un yanindayken muhtemelen orada kaldigi iki yilin sonuna dogru M S 61 yili civarinda tamamladigi anlasiliyor Luka o yila dek yasananlari anlattigindan kaydini daha once tamamlamis olamaz Ote yandan Pavlus un Sezar a yaptigi basvurunun sonucunu belirtmemesi kitabi o yil bitmeden tamamladigini gosterir Dinbilimcilerin gorusu Dinbilimcilerin baskin gorusune gore Elcilerin Isleri kitabi M S 90 civarinda yazildi Onlar Yerusalim in yikilisi M S 70 raporunda gecmedigi halde yazar Luka nin bu olaydan haberdar oldugunu tahmin ederler Elcilerin Isleri kitabinda imparator Domitian in hukumet suresinde M S 81 96 Yahudilere yapilan zulme deginmedigi icin en gec M S 90 da yazildigi dusunulur Baska uzmanlar Luka raporunu M S 62 65 yillarinda yazildigina inanip su sebepleri ileri surerler M S 70 ten once olup bitmis olan bircok onemli olaylar Elcilerin Isleri nde soz edilmiyor Isa nin kardesi olan Yakup un olumu M S 62 Imparator Neron un hukumet zamaninda Hristiyanlara yapilan zulum M S 64 Pavlus un olumu Yahudilerin Roma ya karsi olan ayaklanmasi M S 66 ve nihayet Yerusalim in yikilisi M S 70 Elcilerin Isleri kitabinin dortte biri elci Pavlus un davasini icerir Fakat Luka nin raporu Luka ve Pavlus un iki yil M S 59 60 Roma da bekledikleri halde davasinin sonucunu anlatmadan sona ermektedir Kanon Dizileri ve El YazmalariPapirus P38 Elcilerin Isleri 18 19 Kartaca Konsili nden once M S 397 hazirlanmis dorduncu yuzyila ait listelerden bircogu Grekce Kutsal Metinlerin gunumuzde kabul edilen dizisiyle tamamen uyusur El yazmalarina gelince yazarlar ilk once papirus kullandilar Papirus ayni adi tasiyan bir su bitkisinden yapilir Yazicilar yaklasik M S 4 yuzyildan itibaren el yazmalarinda papirus yerine genellikle dana kuzu ya da keci derisinden yapilan ve daha dayanikli bir malzeme olan vellum bir parsomen turu kullanilmaya basladilar Bu vellumlardan gunumuze dek ulasan bazilari cok onemli Kutsal Kitap el yazmalarini icerir Kanon Dizileri Elcilerin Isleri kitabi Kutsal Kitap in erken kanon dizilerinde gecer Kanon Dizileri Isim Yil M S 1 Muratori Fragmani Italya 1702 Irenaeus Anadolu 1803 Iskenderiyeli Clemens 1904 Tertullianus Kuzey Afrika 2075 Origenes Iskenderiye 2306 Eusebios Filistin 3207 Kuduslu Kyrillos 3488 Cheltenham Listesi Kuzey Afrika 3659 Athanasios Iskenderiye 36710 Epiphanios Filistin 36811 Nazianzoslu Gregorios Anadolu 37012 Amphilokhios Anadolu 37013 Philaster Italya 38314 Hieronymus Italya 39415 Augustinus Kuzey Afrika 39716 Kartaca Konsili Kuzey Afrika 397Papirus El Yazmalari Elcilerin Isleri kitabinin bazi ayetleri eski Papirus El Yazmalarinda bulunur Papirus El Yazmalari Simge Isim Tarih M S Dil Bulunduklari Yer Icerik1 P38 displaystyle mathfrak P 38 Michigan 1571 3 4 yuzyil Grekce Ann Arbor Michigan ABD Elcilerin Isleri 18 27 19 6 12 162 P45 displaystyle mathfrak P 45 Chester Beatty I 3 yuzyil Grekce Dublin Irlanda Viyana Avusturya Matta Markos Luka Yuhanna ve Elcilerin Isleri nden fragmanlarVellum ve Deri El Yazmalari Kodeks Sinaiticus Elcilerin Isleri kitabi bazi meshur Vellum ve Deri El Yazmalarinda bulunur Vellum ve Deri El Yazmalari Simge Isim Tarih M S Dil Bulunduklari Yer1 א Kodeks Sinaiticus 4 yuzyil Grekce Londra Ingiltere 2 A Kodeks Alexandrinus 5 yuzyil Grekce Londra Ingiltere 3 B Kodeks Vatikanus 1209 4 yuzyil Grekce Vatikan Kutuphanesi4 C Kodeks Ephraemi Syri reskriptus 5 yuzyil Grekce Paris Fransa 5 Dea Kodeks Bezae Cantabrigiensis 5 yuzyil Grekce Latince Cambridge Ingiltere BolumlemeKutsal Kitap in bolumlere ve ayetlere bolunmesi orijinal yazarlara geri donmez fakat yuzyillar sonra yararlilik nedenleriyle tanitildi Masoretler Ibranice Kutsal Yazilari ayetlere ayirdi Daha sonra M S 13 yuzyilda bolumler eklendi 1553 te Robert Estienne in Fransizca Kutsal Kitap i nihayet mevcut bolum ve ayet bolumuyle birlikte ilk tam Kutsal Kitap olarak basildi Bolum 1 Teofilos a giris sozleri 1 5 dunyanin en uzak yerlerine dek sahitler 6 8 Isa goge gidiyor 9 11 ogrenciler toplaniyor 12 14 Mattias Yahuda nin yerine elci oluyor 15 26 Bolum 2 Pentekost gunundeki olaylar 1 13 Petrus bir konusma veriyor 14 36 dinleyicilerin tepkisi uc bin vaftiz ediliyor 37 41 ilk Hristiyanlar arasindaki baglilik 42 47 Bolum 3 Petrus sakat olan bir dilenciyi iyilestiriyor 1 10 Petrus Suleyman in Sira Sutunlari nda bir konusma veriyor 11 26 Musa gibi bir peygamber 22 Bolum 4 Petrus ve Yuhanna tutuklaniyor inananlarin sayisi bes bine yukseliyor 1 4 Sanhedrin in onunde sorgulama 5 22 cesaret kazanmak icin dua ediyorlar 23 31 ogrenciler sahip olduklarini paylasiyor 32 37 Bolum 5 Hananya ve Safira 1 11 elciler mucizeler yapiyor 12 16 elciler tutuklaniyor ve bir melek onlari disariya cikariyor 17 21a bir daha Sanhedrin in onunde 21b 32 Gamaliel in ogudu 33 40 evden eve giderek sahitlik ediyorlar 41 42 Bolum 6 Elcilere yardim etmek amaciyla yedi adam seciliyor 1 7 Istefanos un aleyhine dava aciliyor 8 15 Bolum 7 Istefanos un Sanhedrin in onundeki konusmasi 1 53 atalarin zamani 2 6 Musa nin zamani 17 43 Tanri tapinaklarda oturmaz 44 50 Istefanos taslaniyor 54 60 Bolum 8 Saul ogrencilere zulmediyor 1 3 Filipus un Samiriye deki basarili hizmeti 4 13 Petrus ve Yuhanna Samiriye ye gonderiliyor 14 17 Simon para karsiliginda kutsal ruhu almak istiyor 18 25 Etyopyali saray gorevlisi 26 40 Bolum 9 Saul Sam a gidip kor oluyor 1 9 Hananya Saul a gonderiliyor 10 19a Saul Sam da Isa yla ilgili sahitlik ediyor 19b 25 Saul Yerusalim e gidiyor 26 31 Petrus Eneas i iyilestiriyor 32 35 Tabita diriltiliyor 36 43 Bolum 10 Kornelius un goruntusu 1 8 Petrus un murdar hayvanlarla ilgili goruntusu 9 16 Petrus Kornelius a gidiyor 17 33 Petrus Yahudi olmayanlara sahitlik ediyor 34 43 Tanri taraf tutmuyor 34 35 Milletlerden olanlar vaftiz ediliyor 44 48 Bolum 11 Petrus elcilere yasadigi olaylari anlatiyor 1 18 Barnabas ve Saul Antakya da 19 26 ogrenciler ilk defa Hristiyanlar adlandirilir 26 Agabos bir kitligi onceden bildiriyor 27 30 Bolum 12 Yakup kilicla oldurulup Petrus tutuklaniyor 1 5 Petrus bir mucize ile serbest birakiliyor 6 19 Herodes bir melekten cezandiriliyor 20 25 Bolum 13 Barnabas ve Saul gonderiliyor 1 3 Kibris taki hizmet 4 12 Pavlus Pisidya Antakya sinda bir konusma veriyor 13 41 Pavlus Tanrisal yonlendirmesiyle milletlere gitmek icin tayin ediliyor 42 52 Bolum 14 Konya daki artis ve direnme 1 7 Listra da Barnabs ve Pavlus ilahlar olarak sayiliyor 8 18 Pavlus tasinmasinda sag kaliyor 19 20 cemaatler kuvvetleniyor 21 23 Antakya ya donus 24 28 Bolum 15 Antakya daki sunnetlilikle ilgili olan tartisma 1 2 sunnetlilik davasi Yerusalim deki elcilere sunulyor 3 5 elciler ve ihtiyarlar bir araya geliyorlar 6 21 dava hakkindaki karar cemaatlere iletiliyor 22 29 cemaatler bu mektuplarla kuvvetleniyor 30 35 Pavlus ve Barnabas ayriliyor 36 41 Bolum 16 Pavlus Timoteos u seciyor 1 5 Pavlus bir goruntunun sonucunda Makedonya ya gidiyor 6 10 Filipi de Lidya inaniyor 11 15 Pavlus ve Silas tutuklaniyor 16 24 hapishane gardiyani ailesiyle birlikte imana geliyor 25 34 Pavlus yerel yoneticilerden resmi bir ozur bir talep ediyor 35 40 Bolum 17 Pavlus ve Silas Selanik te sahitlik ediyorlar 1 9 Pavlus ve Silas Veriya da sahitlik ediyorlar 10 15 Pavlus Atina da sahitlik ediyor 16 22a Pavlus un Areopagos taki konusmasi 22b 34 Bolum 18 Pavlus un Korintos taki hizmeti 1 17 Antakya ya donusu 18 22 Pavlus Galatya ve Frigya ya yolculuk ediyor 23 etkili konusucu olan Apollos a yardim ediliyor 24 28 Bolum 19 Pavlus Efesos ta bulunuyor 1 7 Pavlus un ogretim faaliyeti 8 10 cincilikle basarili sekilde savasiliyor 11 20 Efesos taki ayaklanmasi 21 41 Bolum 20 Pavlus Makedonya ya ve Yunanistan a yolculuk ediyor 1 6 Troas ta Eftihos diriltiliyor 7 12 Pavlus Troas tan Milet e gidiyor 13 16 Pavlus Efesos taki ihtiyarlarla bulusuyor 17 38 evden eve sahitlik etmek 20 Vermek almaktan daha buyuk mutluluktur 35 Bolum 21 Pavlus Yerusalim e yolculuk ediyor 1 14 Yerusalim e variyor 15 19 Pavlus ihtiyarlarin ogudune gore davraniyor 20 26 mabetteki ayaklanma Pavlus tutuklaniyor 27 36 Pavlus kalabaliga konusuyor 37 40 Bolum 22 Pavlus kalabaligin onunde kendini savunuyor 1 21 Pavlus Roma vatandasligina dayaniyor 22 29 Sanhedrin toplaniyor 30 Bolum 23 Pavlus Sanhedrin in onunde konusuyor 1 11 Pavlus a karsi cinayet komplosu 12 22 Pavlus Sezariye ye goturuluyor 23 35 Bolum 24 Pavlus a karsi sikayetler 1 9 Pavlus kendini vali Feliks in onunde savunuyor 10 21 dava sonraya birakiliyor iki yil geciyor 22 27 Bolum 25 Pavlus un yeni vali Festus un onundeki savunmasi 1 12 Davami Sezar a arz ediyorum 11 Festus kral Agrippa ya basvuruyor 13 22 Pavlus Agrippa nin onunde 23 27 Bolum 26 Pavlus Agrippa nin onunde kendisini savunuyor 1 11 Pavlus nasil Isa nin bir takipcisi oldugunu anlatiyor 12 23 Festus ve Agrippa nin tepkileri 24 32 Bolum 27 Pavlus Roma ya yelkenliyor 1 12 gemi firtinaya tutuluyor 13 38 deniz kazasi 39 44 Bolum 28 Malta adasinin kiyisina variyorlar 1 6 Publius un babasi iyilestiriliyor 7 10 Roma ya gitmeye devam ediyorlar 11 16 Pavlus Roma daki Yahudilerle konusuyor 17 29 Pavlus iki yil boyunca sahitlik ediyor 30 31 IcerikPavlus un vaizlik turlari Isa dirilisinden sonra 40 gun boyunca belirip ogrencilerini yeryuzunun en uzak yerlerine dek sahitlerim olacaksiniz diye soyleyerek sonraki faaliyeti icin hazirladi Isa goge gittikten sonra Mattias Isa yi ele vermis olan Yahuda nin yerinde 12 elci olarak secilir 1 1 26 Pentekost gununde Isa nin takipcilerinin cemaati kuruldu Tanri nin kutsal ruhunu alarak degisik dille konusmaya baslayip sonra cesaretle sahitlikte bulundular O gun Petrus un bir konusmasindan sonra 3 000 kisi vaftiz edilerek Isa nin ogrencilerine katildilar 2 1 47 Birkac gun sonra iman edenlerin sayisi 5 000 e yaklasmistir Buyuk gayretle Isa nin dirilisini duyurduklari icin elciler tutuklanip kirbaclandilar Bunun zirvesi olarak Istefanos Yahudilerin mahkemesinin onunde kendini savunduktan sonra olduruldu 3 1 7 60 Sonraki zulum dalgasi ogrencileri cesitli yerlere dagitir fakat bu duyuru isinin daha genis capta yapilmasini saglar Yerusalim deki elciler Samiriye halkinin Tanri nin sozunu kabul ettigini ogrenince Petrus ve Yuhanna yi onlara gonderirler 8 14 17 Gokteki Isa dogaustu bir gorunumde kendisini insanlara bildirmek icin onu sectikten sonra Tarsuslu Pavlus bir Hristiyan oldu 9 2 22 M S 36 da Tanri nin yonlendirmesiyle milletlerden olan ilk kisiler Kornelius ve ev halki Hristiyan olur 10 1 48 Antakya da Isa nin ogrencileri ilk olarak Hristiyan adlandirilir 11 26 Bu siralarda Kral Herodes cemaattekilerin bazilarina eziyet etmeye basladi Yuhanna nin kardesi Yakup kilicla oldurulur Petrus hapsedilir fakat bir melekten serbest birakilir 12 1 17 Barnabas ve Pavlus Mesih hakkindaki iyiy haberi yaymak icin gorevlendiriliyorlar 13 2 Pavlus un birinci vaizlik turu M S 47 48 Antakya Suriye Kibris Perge Kucuk Asya Pisidya Antakyasi Konya Listra Derbe Listra Konya Pisidya Antakyasi Perge Antakya Suriye 13 1 14 28 Pavlus Antakya da bulunurken sunnet davasi ortaya cikti cunku buyuk sayida milletlerden gelen sunnetsiz erkekler Hristiyan oldular Yerusalim de bulunan elciler ve ihtiyarlar Tanri nin ruhunun yardimiyla bir Hristiyanin sunnet edilmesi gerekli olmadiginin sonucuna vardilar 15 1 29 Pavlus un ikinci vaizlik turu M S 49 52 Antakya Suriye Suriye ve Kilikya eyaletleri Derbe Listra Frigya Galatya ve Misya eyaletleri Troas Filipi Amfipolis Selanik Veriya Atina Korintos Efesos Sezariye Yerusalim Antakya Suriye 15 36 18 22 Pavlus un ucuncu vaizlik turu M S 52 56 Antakya Suriye Galatya ve Frigya eyaletleri Efesos Makedonya ve Ahaya eyaletleri Korintos Makedonya eyaleti Filipi Troas Milet Patara Sur Sezariye Yerusalim 18 23 21 19 Yerusalim deyken Pavlus mabette dusmanca bir muameleyle karsilasir Roma askerleri onu Yahudilerin ellerinden son anda kurtarir ve gece gizlice yuzlerce askerin esliginde Sezariye ye Vali Feliks e goturulur Orada iki yil gecer M S 58 de Feliks in yerine Porkius Festus vali olur ve yeni bir dava acilir Pavlus Roma vatandasligina sahip oldugu icin davasini Sezar a arz etti 21 27 26 32 Pavlus tutuklu olarak baska tutuklular ve yolcularla birlikte bir gemi ile Roma ya yelkenle gitti Malta adasinda bir gemi kazasini ugradilar Sonra Roma da hala tutuklu olmasina ragmen kendi kiraladigi evde asker gozetiminde kalmasina izin verilir Luka Pavlus un yanina gelen herkesi kabul ettigini anlatarak kaydina soyle son verir Hicbir engelle karsilasmadan buyuk bir cesaretle onlara Tanri nin kralligini duyuruyor ve Efendimiz Isa Mesih le ilgili gercekleri ogretiyordu 27 1 28 31 Kaynakca The New Schaff Herzog Encyclopedia of Religious Knowledge 1956 Cilt VIII sayfa 56 Sir William M Ramsay St Paul the Traveller 1895 sayfa 4 Encyclopaedia Britannica baski 1959 Cilt 3 s 528 a b Eckhard J Schnabel Urchristliche Mission R Brockhaus Wuppertal 2002 ISBN 3 417 29475 4 S 31 33 Jurgen Roloff Die Apostelgeschichte Das Neue Testament Deutsch Teil 5 Vandenhoeck amp Ruprecht Gottingen 1981 ISBN 978 3 525 51361 3 Craig L Blomberg Where do we Start Studying Jesus In Michael J Wilkins J P Moreland Jesus Under Fire Modern Scholarship Reinvents the Historical Jesus Zondervan Grand Rapids 1996 Colin J Hemer 1930 1987 The Book of Acts in the Setting of Hellenistic History WUNT 49 Mohr Siebeck Tubingen 1989 S 365 410 Ayrica bakinizHananya ve Safira Yeni Ahit in Papirusler Listesi