Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü (KEİÖ) (İngilizce Black Sea Economic Cooperation Organization), 25 Haziran 1992 tarihinde İstanbul'da düzenlenen zirvede imzalanan anlaşma ile kurulan ve Karadeniz havzasındaki ülkelerin ekonomik iş birliğini amaçlayan uluslararası kuruluştur.
Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü Organization of the Black Sea Economic Cooperation (KEİ / BSEC) | |
---|---|
![]() | |
Kuruluş | 1992 |
Tür | Ekonomik iş birliği örgütü |
Merkez | İstanbul, Türkiye |
Üyeler | |
Resmî diller | İngilizce |
Resmî site | bsec-organization.org |
Üye ülkeler
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh3THpCakwwSlRSVU5mVFdGd0xuQnVaeTgwTlRCd2VDMUNVMFZEWDAxaGNDNXdibWM9LnBuZw==.png)
Kurucu üyeler
Arnavutluk
Azerbaycan
Bulgaristan
Ermenistan
Gürcistan
Moldova
Romanya
Rusya
Türkiye
Ukrayna
Yunanistan
Sonradan katılan üyeler :
Üyelik başvurusu kabul edilmeyen ülkeler
Sırbistan-Karadağ ve Makedonya’nın üyelik müzakereleri 2002 yılında başladı. 2003 yılındaki Erivan zirvesine Sırbistan-Karadağ ve Makedonya davet edildi. Sırbistan-Karadağ 2004 yılında düzenlenen Bakü zirvesinde örgüte katıldı. 2006 yılındaki bölünmeye rağmen Sırbistan hala örgüt üyesi olarak kabul edilirken, Karadağ'ın statüsü ortak olarak değiştirildi. Kıbrıs Cumhuriyeti’nin üyelik başvurusu ise Türkiye’nin vetosu (Kıbrıs sorunu) nedeniyle kabul edilmedi.
Gözlemci ülkeler
Tarihçe ve İşbirliği'nin yapısı
Karadeniz Ekonomik İşbirliği fikri, 1980'li yılların sonunda Doğu Avrupa Ülkeleri ve Sovyetler Birliği'ndeki değişim sürecinin hızlandığı bir dönemde doğmuştur.
Hammadde ve enerji kaynakları yönünden çok zengin olan eski Sovyetler Birliği'nde savunma ve uzay sanayi gibi alanlara yatırım yapılmış, buna karşılık başta tüketim malları olmak üzere insana yönelik yatırımlar ihmal edilmiştir. Türkiye ise eski Sovyetler Birliği'nin çok fazla ihtiyaç duyduğu ve Batı ülkelerinde pazarlamada güçlük çekebileceği gıda ve tüketim mallarına sahip bulunmaktadır. Sanayileşmede önemli bir aşama kaydeden ve yeni bir atılıma hazırlanan Türkiye yanı başındaki bu hammadde ve enerji kaynaklarına, eski Sovyetler Birliği ise gıda ve tüketim mallarına ihtiyaç duymaktadır. Bütün bu yeni koşullar Karadeniz Havzası'ndaki diğer ülkeler için de geçerlidir. Üstelik Sovyetler Birliği'nde birçok Türk Cumhuriyetleri'nin bulunması, ilişkilerin geliştirilmesinde temel etken olabilmektedir.
Değinilen tüm bu gelişmeler, Türkiye ile Karadeniz'e kıyısı olan ülkeler arasında ekonomik iş birliği ve bölgesel bütünleşme girişimi için uygun bir ortam oluşturmuştur. KEİ fikri böyle bir ortamda ortaya atılmıştır.
KEİ, dünyada küreselleşme ve bölgesel düzeyde uluslararası bütünleşme yönünde, siyasal ve ekonomik alanda yeniden yapılanma sürecinin bir ürünüdür. Doğu Avrupa'da, ekonomik boyutta serbest piyasa ekonomisine ve siyasal boyutta çoğulcu demokrasiye geçiş sürecinin yarattığı ortamda, konumunu ve zamanlamasını bulan KEİ fikri, öncülüğünü Türkiye'nin yaptığı bir bölgesel ekonomik iş birliği girişimidir.
Başlangıçta KEİ'nin amacının Karadeniz'e kıyısı olan ülkeler arasında aşamalı olarak bir "serbest ticaret bölgesi" kurulması olduğu belirtilmiş, ancak daha sonra yapılan toplantılarda bu girişimin "ekonomik iş birliği" çerçevesinde değerlendirilmesi gereken bir girişim olarak nitelendirilmiştir.
KEİ'nin ilk kurucu üyeleri Karadeniz'e kıyısı olan Türkiye, eski Sovyetler Birliği, Romanya ve Bulgaristan'dır. Sovyetler Birliği'nin dağılması üzerine, Bağımsız Devletler Topluluğu olarak Rusya, Ukrayna, Azerbaycan, Moldova, Gürcistan ve Ermenistan kurucu üye sıfatıyla katılmışlardır. Daha sonra Karadeniz'de kıyısı olmayan Yunanistan ve Arnavutluk kurucu üye olarak katılmıştır.
KEİ ile ilgili ilk toplantı Türkiye'nin girişimi ile 19 Aralık 1990'da Ankara'da yapılmıştır. Türkiye, eski Sovyetler Birliği, Romanya ve Bulgaristan'ın resmî delegelerinin yanı sıra, eski Sovyetler Birliği Heyeti içinde; Azerbaycan, Gürcistan, Moldova ve Ermenistan Cumhuriyetleri'nin Dışişleri Bakan Yardımcıları yer almıştır. Toplantıda taraflar, Türkiye tarafından hazırlanan ve önerilen iş birliğinin temel prensiplerini kapsayan taslak üzerinde çalışmışlar, sonuç bildirgesinde "Karadeniz Ekonomik İşbirliği" nin kurulmasında anlaşmaya vardıklarını resmen açıklamışlardır. 12-13 Mart 1991 tarihlerinde Bükreş'te, 23-24 Nisan 1991 tarihlerinde Sofya'da uzman düzeyinde toplantılar yapılmıştır. Bu toplantılarda KEİ'nin amaçları ve prensipleri üzerinde ortak bir anlaşmaya varılmıştır. 11-12 Temmuz 1991 tarihlerinde yapılan toplantıda, KEİ Anlaşması metni üzerindeki çalışmalar sonuçlandırılarak, imzaya hazır hale getirilmiştir. Moskova toplantısında taraflar, KEİ Anlaşması'nın yakın bir gelecekte Türkiye'de yapılacak bir toplantıda imzalanması konusunda anlaşmaya varmışlardır.
3 Şubat 1992 tarihinde Türkiye'de; Türkiye, Rusya Federasyonu, Romanya, Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan ve Moldova Bakan düzeyinde, Ukrayna ve Bulgaristan ise Dışişleri düzeyinde katılarak, KEİ ile ilgili temel belgeyi parafe etmişlerdir.
KEİ Anlaşması, 25 Haziran 1992 tarihinde İstanbul'da düzenlenen Zirve Toplantısı'nda dokuz üye ülkenin yanı sıra, Yunanistan ile Arnavutluk'un da kurucu üye olarak katıldığı on bir ülkenin devlet veya hükûmet başkanları tarafından imzalanarak, resmen işlerlik kazanmıştır.
KEİ, bundan böyle hükûmetler boyutunun yanı sıra, parlamenterler, özel sektörler, belediyeler ve hatta hükûmetler dışı kuruluşlar boyutuyla; çalışma organları, usulleri ve yöntemleriyle; bankası, İstatistik Veri ve Ekonomik Bilgi Değişimi Koordinasyon Merkezi'yle somut projeleri sonuçlandırabilecek temel öğelere sahip olmuş bulunmaktadır. KEİ'nin uluslararası kimliği de giderek ağırlık kazanmıştır. Karadeniz Ekonomik İşbirliği'ni uluslararası bir örgüte dönüştüren KEİB Anlaşması, 5 Haziran 1998 tarihinde Yalta'da imzalanmıştır. KEİ, imzalanan anayasa ile bölgesel bir ekonomik teşkilata dönüşerek adı, Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı olmuştur. Yasayla kurumsallaşma dönemini kapatan KEİ, bundan sonra da program ve proje uygulamasına geçecektir.
KEİ'nin ilkeleri, amaçları ve kapsamı
KEİ'nin kuruluş aşamasındaki hazırlık çalışmalarında temel amaç olarak Katılan Devletler'in coğrafi yakınlıklarından ve ekonomilerinin birbirlerini tamamlayıcı özelliklerinden yararlanılarak ticari, ekonomik, bilimsel ve teknolojik iş birliğini geliştirmeleri ve Karadeniz Bölgesi'nin bir barış, iş birliği ve refah bölgesi haline gelmesi öngörülmektedir. Bu temel amaç doğrultusunda kısa dönemde bölge ülkeleriyle iş birliği için uygun ortam oluşturulması ve taraflar arasında mal ve hizmet ticaretinin arttırılması öngörülmüştür. Uzun dönemde ise amaç; bölge ülkeleri arasında ekonomik ilişkileri daha fazla geliştirebilmek için kişilerin, malların, sermayenin ve hizmetlerin serbest dolaşımını sağlamaktır. Bu amaçların gerçekleştirilmesi için uzun dönemde, aşamalı olarak Katılan Devletler arasında bir serbest ticaret bölgesinin kurulması amaçlanmıştır.
KEİ'nin yapısı
Karadeniz Ekonomik İşbirliği'ne Katılan Devletler, gerekli hükûmetler arası, parlamentolar arası, iş çevreleri arası ve finansal birimleri içine alan etkileyici bir organizasyon yapısı ortaya koymuştur. KEİ, bu yapı içinde, Katılan Devletler'in Karadeniz Ekonomik İşbirliği'ne ilişkin görüşlerini ve konumlarını koordine ve senkronize eden ve bürokratik olmayan, etkili bir araç halinde çalışacak tüm olanaklara sahip olmuştur.
Hükûmetlerarası birimler, Katılan Devletler'in Dışişleri Bakanları Toplantısı (DİBT)'nı, alfabetik sıraya göre seçilen ve altı ayda bir değişen Dönem Başkanı'nı, Üst Düzey Görevliler Toplantısı'nı, Çalışma Grupları'nı ve uzmanlardan oluşan geçici Özel Çalışma Grupları'nı içine almaktadır ve bu gruplar, Dışişleri Bakanları Toplantıları'nda oluşturulan ve KEİ faaliyetlerini ilgilendiren, somut konularda çalışmalar yürüten yan organlardır.
Çalışma grupları
Bilim ve Teknoloji Konusunda İşbirliği, Bankacılık ve Finans, İstatistik Veri ve Ekonomik Bilgi Değişimi, Ulaştırma, Ticaret ve Endüstriyel İşbirliği, İletişim, Çevre Koruma, Turizm alanında İşbirliği, Tarım ve Tarımsal Sanayi, Yasalara İlişkin Bilgi, Enerji
Geçici çalışma grupları
- Yatırımların Teşviki ve Korunması Konusunda Uzmanlar
- Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Uzmanlar
- Ulaştırma Şebekesi Uzmanlar
- İş Alemine Mensup Kişilerin Seyahatleri
- Örgütsel Konular
DİBT tarafından alınan bir karar gereğince, merkezi İstanbul'da bulunan KEİ Uluslararası Daimi Sekreteryası kurulmuştur. Başlıca görevleri arasında, DİBT için gündem taslaklarının hazırlanması, Katlımcı Devletler tarafından verilen belgelerin dağıtımı, KEİ Toplantılarına idari destek sağlanması ve KEİ belgelerine ait arşiv hizmetlerinin yerine getirilmesi gibi konular bulunmaktadır.
Parlamentolar arası birim 1993 yılında Arnavutluk, Ermenistan, Gürcistan, Moldova, Romanya, Rusya Federasyonu, Türkiye ve Ukrayna temsilcilerinin KEİ Parlamenter Asamblesi (KEİPA) kurulmasına karar vermesi üzerine faaliyete geçmiştir.
26 Şubat 1993 tarihlerinde İstanbul'da imzalanan bir deklarasyon ile KEİPA oluşturulmuştur. Amaçları şunlardır;
- KEİ'ye Katılan Devletler'in tarihinden gelen ortak değerlerinden de yararlanarak bu iş birliğinin hedef ve amaçlarını bu ülkelerin parlamenterleri aracılığıyla toplumlarına benimsetmek,
- KEİ bünyesinde ekonomik, ticari, sosyal, kültürel ve siyasal iş birliği faaliyetlerine yasal dayanaklar sağlamak ve KEİ'nin amaçlarının gerçekleşmesine katkıda bulunmak,
- KEİ'ye Katılan Devletler'in, devlet ya da hükûmet başkanları ile dışişleri bakanları toplantılarında alınan kararların uygulanması için gerekli yasal düzenlemeleri gerçekleştirmek,
- Karadeniz bölgesinde çoğulcu demokratik yapının ve siyasi istikrarın güçlendirilmesine yardımcı olmak,
- Uluslararası ve bölgesel diğer kuruluşlar ve KEİ Ülkeleri arasındaki iş birliğini geliştirmektir.
Karadeniz Ekonomik İşbirliği Zirve Deklarasyonu amaçları doğrultusunda oluşturulan Karadeniz Ekonomik İşbirliği Konseyi (KEİK), KEİ'ye Katılan Devletler'in iş çevrelerini temsil etmektedir. 31 Ağustos 1992 tarihinde İstanbul'da yapılan toplantıda, KEİ Ülkeleri özel sektörleri arasında bir mekanizmanın merkezinin İstanbul'da olması kararlaştırılmıştır. KEİK, iş konseyi sistemi üzerinde, on bir taraf ülke arasında ticari ve sınai iş birliğini geliştirme amacına yönelik olarak çalışmaktadır.
KEİ'nin finansal birimi, 'dır. KEİ Ticaret ve Kalkınma Bankası'nı kuran anlaşma, 30 Haziran 1994 tarihinde Tiflis'te yapılan KEİ Dışişleri Bakanları 4. Toplantısında Türkiye tarafından imzalanmış, 25 Temmuz 1996 tarihli 4150 sayılı kanun ile de Türkiye tarafından onaylanması uygun bulunarak kuruluş çalışmalarını tamamlamış ve Selanik şehrinde genel merkezini açmıştır. Banka, ortak bölgesel projeleri geliştiren finansmanı sağlayan ve gerçekleştiren ve Katılan Devletler'e gerekli parasal kaynakları sağlayan ana mekanizma fonksiyonunu yerine getirmektedir. Karadeniz Ticaret ve Kalkınma Bankası, KEİ örgütsel yapısı içinde önemli bir finansal destek oluşturmaktadır. Banka'nın üyeleri, KEİ ülkeleri temsilcileri ile uluslararası banka ve finansman kuruluşlarından oluşur.
Çalışma şekli ve etkinlikleri
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlrTDJSaUwwSnNZV05yWDFObFlWOUZZMjl1YjIxcFkxOURiMjl3WlhKaGRHbHZibDlQY21kaGJtbHpZWFJwYjI1ZlUzVnRiV2wwTG1wd1p5OHlNakJ3ZUMxQ2JHRmphMTlUWldGZlJXTnZibTl0YVdOZlEyOXZjR1Z5WVhScGIyNWZUM0puWVc1cGMyRjBhVzl1WDFOMWJXMXBkQzVxY0djPS5qcGc=.jpg)
I.1. Örgüt yapısı
I.1.1. Dışişleri Bakanları Konseyi
En yüksek karar alma organıdır. Altı ayda bir olmak üzere, yılda iki defa mutabakat sağlanan yerde toplanmaktadır. İlk iki dönem başkanlığını Türkiye yapmıştır. Daha sonraki başkanlıklar ise alfabe sırasına göre yapılmaktadır. Dışişleri Bakanları Konseyi, KEİ’nin işleyişi, alt organların kurulması çalışmalarının yönlendirilmesi ve kararların değerlendirilmesi, gözlemci statüsü tanınması ile ilgili kararların alınması, iç tüzüğün kabul ve değiştirilmesi konularında yetkilidir. Aksine karar alınmadıkça oturumları kapalıdır. Yüksek Yöneticiler Komitesi ve Merkezi İstanbul’da olan Uluslararası Daimi Sekreterya Dışişleri Bakanları Konseyi’ne bağlı alt organlardır. KEİ’nin Uluslararası Daimi Sekreteryasının, 10 Aralık 1992 tarihinde Antalya’da yapılan KEİ Dışişleri Bakanları Toplantısında kurulması kararlaştırılmıştır. Sekreterya 3 Mayıs 1993 tarihinde faaliyete başlamıştır. Sekreteryanın başında bir direktör bulunmaktadır ve bu direktör dönem başkanına karşı sorumludur.
Dışişleri Bakanları Konseyine bağlı çalışma grupları oluşturulmuştur. Bu gruplar şunlardır:
- Örgütsel Konular Çalışma Grubu
- Bilim ve Teknolojide İşbirliği Çalışma Grubu
- Banka ve Finans Çalışma Grubu
- İstatiksel Veri ve Ekonomik Bilgi Değişimi Çalışma Grubu
- Sağlık ve Eczacılık Çalışma Grubu
- Ulaşım Çalışma Grubu
- Acil Durum Çalışma Grubu
- Suçluluğun Önlenmesi Çalışma Grubu
- Ticari ve Ekonomik Gelişmeler Çalışma Grubu
- Komünikasyon Çalışma Grubu
- Çevre Koruması Çalışma Grubu
- Tarım ve Tarım Sanayii Çalışma Grubu
- Uzmanlar Geçici Çalışma Grubu
Çalışma grupları somut projeler üzerinde çalışmalarını sürdürmektedir. Örneğin, Ulaşım ve İletişim Çalışma Grubu, Karadeniz Bölgesi Ulaşım Şebekesi Master Planının yapılarak Avrupa ve Asya Ulaşım Şebekelerine bağlantılarını tespit etmek ve KEİ üyesi ülkeler arasında iletişim bağlantıları kurmak amacına yönelik olarak faaliyet göstermektedir.
I.1.2. KEİ Parlamenterler Asamblesi (KEİPA)
26 Şubat 1993 tarihinde Bulgaristan ve Yunanistan dışındaki KEİ üyesi ülkelerin katılımlarıyla kurulmuştur. 1995 yılında Yunanistan da KEİPA’ya tam üye olmuştur. KEİPA’nın amaçları, KEİ üyesi ülkelerin devlet ve hükûmet başkanları zirvesinde ve Dışişleri Bakanları Konseyinde alınan kararların uygulanabilmesi için gerekli yasal düzenlemelerin yapılmasını sağlamak, KEİ’nin ülke ve hedeflerinin üye ülkelerin halkları tarafından benimsenmesi için çalışmalarda bulunmak, parlamenter demokrasinin gelişmesine katkıda bulunmak, uluslararası kuruluşlarla KEİ ülkeleri arasındaki iş birliğini geliştirmek şeklinde özetlenebilir. KEİPA’nın en yüksek karar alma organı Genel Kuruldur. Genel Kurul, üye ülkelerin nüfusları esas alınarak hesaplanan sandalye sayısına göre belirlenen 70 temsilciden oluşmaktadır. Türk grubu 9 üyeden oluşmaktadır. Başkanlık, bir yıllık dönemler itibarıyla, üye ülkelerin parlamento başkanlarınca rotasyon usulüne göre yürütülür.
KEİPA’nın üye ülkelerin delegasyon başkanlarından oluşan bir de Daimi Komitesi vardır. Bu komite, Asamble kararlarının uygulamasını izler, komisyonların faaliyetlerinin eşgüdümünü sağlar, Asamble toplantılarının gündemini, tarihini ve yerini belirler bütçeyi kabul edip, Genel Kurulun onayına sunar, fonları idare eder, diğer uluslararası kuruluşlarla iş birliği sağlar.
KEİPA’nın üç tane ihtisas komisyonu bulunmaktadır. Bunlar; Ekonomi, Ticaret, Teknoloji ve Çevre Komisyonu, Hukuki ve Siyasi İşler Komisyonu, Kültür, Eğitim ve Sosyal İşler Komisyonudur. Bu komisyonlar ihtisas konularına göre alt komisyonlar kurma yetkisine sahiptir.
I.1.3. Karadeniz Ekonomik İşbirliği Konseyi (KEİK)
Karadeniz Ekonomik İşbirliği Zirve Deklarasyonu doğrultusunda oluşturulan KEİK, üye ülkelerin iş çevrelerini temsil etmektedir. 31 Ağustos 1992 tarihinde İstanbul’da yapılan toplantıda, KEİ ülkelerinin özel sektörlerini temsil eden bir mekanizmanın oluşturulması ve bu mekanizmanın merkezinin de İstanbul’da olması kararlaştırılmıştır. KEİK iş konseyi sistemi üzerinde, 11 taraf ülke arasında ticari ve sınai iş birliğini geliştirme amacına yönelik olarak çalışmaktadır. Bu yapılırken, bir yandan özel sektörün turizm, mali ve doğal kaynakları değerlendirilerek, imalat sanayi gibi alanlardaki yatırım projeleri bir araya getirilmekte ve bunların gerçekleştirilmesine katkı yapmak üzere finansman olanakları ilerlemektedir. Diğer yandan, bu projelerin başarı ile gerçekleştirilmesi için gerekli olan enerji, ulaşım, iletişim gibi altyapı alanlarındaki yatırımların yapılabilmesi için tüm üye ülkeler kamu kuruluşlarına yardımcı olunmaktadır.
KEİK başkanlığını, KEİ dönem başkanlığını üstlenmiş olan ülkenin temsilcisi yürütür. Başkan, yönetim kurulu kararlarının uygulanmasını gözetir ve KEİ amaçlarına uygun olarak KEİK politikalarının eşgüdümünü sağlar.
KEİK Yönetim Kurulu, üye ülkelerce atanan 11 temsilciden oluşur. Kurul ayda en az bir defa toplanır ve yeni üye kabulü, gözlemcilik statüsü tanınması, yeni alt organlar kurulması, iç tüzüğün kabulü ve değişimiyle ilgili konuları ele alır.
I.1.4. Karadeniz Ticaret ve Kalkınma Bankası (KTKB)
Üye ülkeler arasında ticaret ve yatırım projelerine finansman sağlamak üzere kurulması öngörülen KTKB, bir dizi çalışma grubu toplantısından sonra ancak Haziran 1999’da resmen açılabilmiştir. Bankanın merkezi Selanik’tedir. Banka başkanının Türkiye’den, yardımcısının da Bulgaristan’dan olması kararlaştırılmıştır. 1,4 milyar dolar olan banka sermayesinin tamamı toplanmıştır. Sermaye katkı paylarında Türkiye, Yunanistan ve Rusya'nın %16,5, Bulgaristan, Romanya ve Ukrayna’nın %13,5 ve geriye kalan %10’luk hissenin de diğer ülkeler arasında paylaştırılması öngörülmüştür.
Bölgedeki yatırım projelerinin hayata geçirilmesini sağlamak amacıyla, kuruluşunun ertesi yılından itibaren, Bankanın uluslararası bankalar ve kredi kuruluşlarıyla temasa geçmesi kararlaştırılmıştır. Banka kâr amaçlı olmayıp, bölge ülkelerinin kalkınması yolunda ucuz kredi sağlanması amaçlanmaktadır.
I.2. Ekonomik Durum
KEİ ülkelerinin var olan ekonomik potansiyelinin, şimdiye kadar yeterince değerlendirildiğini söylemek mümkün değildir. 327 milyonluk toplam nüfusa, zengin yer altı ve yerüstü kaynaklarına sahip KEİ bölgesi, bir ekonomik entegrasyon için gerekli ekonomik şartları taşımaktadır. Ülkelerin GSYİH miktarlarının ve ticaret hacimlerinin düşük olduğu bir gerçektir. Ancak bir ekonomik iş birliğinden de beklenen, düşük olan bu miktarların yukarı çekilmesidir.
KEİ, eski Yugoslavya'da kurulan devletlerin dışında kalan Balkanlardan, Kafkaslara kadar uzanan geniş bir ekonomik alanı kapsamaktadır. 19 milyon km²'lik bir alanı kaplayan KEİ havzasına hangi ölçekle bakılırsa bakılsın önemli bir pazar ve önemli bir ekonomik güç olduğu görülecektir.
Geliştirilmeye uygun bir potansiyel büyüklüğe sahip olan KEİ pazarı, elverişli coğrafi konumu nedeniyle de Avrupa, Orta Asya ve Orta Doğu pazarlarına daha kolay entegre olabilecek niteliktedir. Böyle bir pazar dış yatırımlar için de çekici olabilecektir.
Ayrıca Karadeniz'in kendisi, yeryüzündeki dördüncü büyük iç sudur. 75.000 işçiyi ve 60.000 ton üretimi olan balıkçılık sanayiini besleyebilmektedir. Buna ilaveten, ekonomik yönden deniz taşımacılığında önemli bir rolü olduğu gibi potansiyeli yüksek turizm olanakları da sunmaktadır.
Karadeniz Ekonomik İşbirliği, dünyanın özellikle enerji alanında önemli üretici ülkeleri ile tüketici ülkelerini çatısı altında toplamaktadır. KEİ üyelerinin ekonomik gelişmişlik düzeyleri farklıdır. 1989 yılı öncesinde merkezi ekonomi ile yönetilen üye ülkeler, bugün bir ekonomik dönüşüm sürecinden geçmekte ve hızla serbest pazar ekonomisi koşullarına uyum sağlamaya çalışmaktadırlar.
Karadeniz Ekonomik İşbirliği, Körfez’i takiben, yeryüzündeki en geniş petrol yataklarına sahip bölgedir. Hazar havzasındaki 200 milyar varil düzeyinde petrol yatağının yanı sıra dünya doğal gaz rezervinin de yüzde 27’si bu bölgededir. KEİ’nin jeostratejik önemi, hem kapsadığı coğrafi alanda önemli miktarda petrol ve doğal gaz yataklarına sahip olmasından hem de Batı dünyasına yönelik enerji nakil yollarının, topraklarının üzerinden geçmesinden kaynaklanmaktadır.
Bölge ülkelerinin toplam GSYİH'si 2000 yılı itibarıyla 658 milyar dolar civarındadır. 251 milyar dolarlık GSYİH ile Rusya Federasyonu ilk sırada yer almakta, onu 199 milyar dolar ile Türkiye ikinci sırada, 112 milyar dolar ile Yunanistan üçüncü sırada takip etmektedirler.
Bölgenin dış ticaret hacminin oldukça düşük olduğu görülmektedir. KEİ’nin, düşük olan bu dış ticaret hacmini genişletmesi beklenmektedir. Bölgenin toplam dış ticaret hacmi 1998 yılı itibarıyla 309 milyar dolardır. Toplam ihracat 140 milyar dolar, ithalat ise 169 milyar dolardır. Bölgenin dış ticaret açığı yaklaşık 30 milyar dolardır. En fazla ticaret hacmine sahip ülkeler Rusya, Türkiye ve Yunanistan’dır.
KEİ ülkelerine yönelik yabancı sermaye girişleri incelendiğinde de, bölgenin yabancı sermaye açısından önemli bir çekim alanı olmadığı görülmektedir. 2000 yılı itibarıyla bölgedeki en fazla yabancı sermaye girişi Rusya’ya yönelik olmuştur. 1998 yılında yaşadığı krizi atlatmaya başlayan Rusya’ya yabancı sermaye girişleri önemli artış göstermektedir. Rusya’yı sırasıyla Türkiye, Yunanistan ve Bulgaristan izlemektedir. Son yıllarda ekonomisinde önemli gelişmeler kaydeden ve AB’ye aday ülkeler arasında en göze çarpan ülkelerden biri olan Bulgaristan’a yabancı sermaye girişlerinde önceki yıllara göre önemli artış gözlenmiştir.
Kaynakça
- ^ Permanent International Secretariat. . Black Sea Economic Cooperation (BSEC). 28 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2009.
With the accession of Serbia and Montenegro in April 2004, the Organization’s Member States increased to twelve.
Dış bağlantılar
- KEİ resmî sayfa10 Ocak 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Karadeniz Ekonomik Isbirligi Orgutu KEIO Ingilizce Black Sea Economic Cooperation Organization 25 Haziran 1992 tarihinde Istanbul da duzenlenen zirvede imzalanan anlasma ile kurulan ve Karadeniz havzasindaki ulkelerin ekonomik is birligini amaclayan uluslararasi kurulustur Karadeniz Ekonomik Isbirligi Orgutu Organization of the Black Sea Economic Cooperation KEI BSEC Kurulus1992TurEkonomik is birligi orgutuMerkezIstanbul TurkiyeUyeler13 uye ArnavutlukAzerbaycanBulgaristanErmenistanGurcistanKuzey MakedonyaMoldovaRomanyaRusyaSirbistanTurkiyeUkraynaYunanistanResmi dillerIngilizceResmi sitebsec organization orgUye ulkeler KEI uye ulkeler KEI gozlemci ulkeler Kurucu uyeler Arnavutluk Azerbaycan Bulgaristan Ermenistan Gurcistan Moldova Romanya Rusya Turkiye Ukrayna Yunanistan Sonradan katilan uyeler Sirbistan Kuzey Makedonya Uyelik basvurusu kabul edilmeyen ulkeler Kibris Cumhuriyeti Sirbistan Karadag ve Makedonya nin uyelik muzakereleri 2002 yilinda basladi 2003 yilindaki Erivan zirvesine Sirbistan Karadag ve Makedonya davet edildi Sirbistan Karadag 2004 yilinda duzenlenen Baku zirvesinde orgute katildi 2006 yilindaki bolunmeye ragmen Sirbistan hala orgut uyesi olarak kabul edilirken Karadag in statusu ortak olarak degistirildi Kibris Cumhuriyeti nin uyelik basvurusu ise Turkiye nin vetosu Kibris sorunu nedeniyle kabul edilmedi Gozlemci ulkelerAlmanya Amerika Birlesik Devletleri Avusturya Belarus Cekya Fransa Hirvatistan Israil Italya Misir Polonya Slovakya TunusTarihce ve Isbirligi nin yapisiKaradeniz Ekonomik Isbirligi fikri 1980 li yillarin sonunda Dogu Avrupa Ulkeleri ve Sovyetler Birligi ndeki degisim surecinin hizlandigi bir donemde dogmustur Hammadde ve enerji kaynaklari yonunden cok zengin olan eski Sovyetler Birligi nde savunma ve uzay sanayi gibi alanlara yatirim yapilmis buna karsilik basta tuketim mallari olmak uzere insana yonelik yatirimlar ihmal edilmistir Turkiye ise eski Sovyetler Birligi nin cok fazla ihtiyac duydugu ve Bati ulkelerinde pazarlamada gucluk cekebilecegi gida ve tuketim mallarina sahip bulunmaktadir Sanayilesmede onemli bir asama kaydeden ve yeni bir atilima hazirlanan Turkiye yani basindaki bu hammadde ve enerji kaynaklarina eski Sovyetler Birligi ise gida ve tuketim mallarina ihtiyac duymaktadir Butun bu yeni kosullar Karadeniz Havzasi ndaki diger ulkeler icin de gecerlidir Ustelik Sovyetler Birligi nde bircok Turk Cumhuriyetleri nin bulunmasi iliskilerin gelistirilmesinde temel etken olabilmektedir Deginilen tum bu gelismeler Turkiye ile Karadeniz e kiyisi olan ulkeler arasinda ekonomik is birligi ve bolgesel butunlesme girisimi icin uygun bir ortam olusturmustur KEI fikri boyle bir ortamda ortaya atilmistir KEI dunyada kuresellesme ve bolgesel duzeyde uluslararasi butunlesme yonunde siyasal ve ekonomik alanda yeniden yapilanma surecinin bir urunudur Dogu Avrupa da ekonomik boyutta serbest piyasa ekonomisine ve siyasal boyutta cogulcu demokrasiye gecis surecinin yarattigi ortamda konumunu ve zamanlamasini bulan KEI fikri onculugunu Turkiye nin yaptigi bir bolgesel ekonomik is birligi girisimidir Baslangicta KEI nin amacinin Karadeniz e kiyisi olan ulkeler arasinda asamali olarak bir serbest ticaret bolgesi kurulmasi oldugu belirtilmis ancak daha sonra yapilan toplantilarda bu girisimin ekonomik is birligi cercevesinde degerlendirilmesi gereken bir girisim olarak nitelendirilmistir KEI nin ilk kurucu uyeleri Karadeniz e kiyisi olan Turkiye eski Sovyetler Birligi Romanya ve Bulgaristan dir Sovyetler Birligi nin dagilmasi uzerine Bagimsiz Devletler Toplulugu olarak Rusya Ukrayna Azerbaycan Moldova Gurcistan ve Ermenistan kurucu uye sifatiyla katilmislardir Daha sonra Karadeniz de kiyisi olmayan Yunanistan ve Arnavutluk kurucu uye olarak katilmistir KEI ile ilgili ilk toplanti Turkiye nin girisimi ile 19 Aralik 1990 da Ankara da yapilmistir Turkiye eski Sovyetler Birligi Romanya ve Bulgaristan in resmi delegelerinin yani sira eski Sovyetler Birligi Heyeti icinde Azerbaycan Gurcistan Moldova ve Ermenistan Cumhuriyetleri nin Disisleri Bakan Yardimcilari yer almistir Toplantida taraflar Turkiye tarafindan hazirlanan ve onerilen is birliginin temel prensiplerini kapsayan taslak uzerinde calismislar sonuc bildirgesinde Karadeniz Ekonomik Isbirligi nin kurulmasinda anlasmaya vardiklarini resmen aciklamislardir 12 13 Mart 1991 tarihlerinde Bukres te 23 24 Nisan 1991 tarihlerinde Sofya da uzman duzeyinde toplantilar yapilmistir Bu toplantilarda KEI nin amaclari ve prensipleri uzerinde ortak bir anlasmaya varilmistir 11 12 Temmuz 1991 tarihlerinde yapilan toplantida KEI Anlasmasi metni uzerindeki calismalar sonuclandirilarak imzaya hazir hale getirilmistir Moskova toplantisinda taraflar KEI Anlasmasi nin yakin bir gelecekte Turkiye de yapilacak bir toplantida imzalanmasi konusunda anlasmaya varmislardir 3 Subat 1992 tarihinde Turkiye de Turkiye Rusya Federasyonu Romanya Azerbaycan Ermenistan Gurcistan ve Moldova Bakan duzeyinde Ukrayna ve Bulgaristan ise Disisleri duzeyinde katilarak KEI ile ilgili temel belgeyi parafe etmislerdir KEI Anlasmasi 25 Haziran 1992 tarihinde Istanbul da duzenlenen Zirve Toplantisi nda dokuz uye ulkenin yani sira Yunanistan ile Arnavutluk un da kurucu uye olarak katildigi on bir ulkenin devlet veya hukumet baskanlari tarafindan imzalanarak resmen islerlik kazanmistir KEI bundan boyle hukumetler boyutunun yani sira parlamenterler ozel sektorler belediyeler ve hatta hukumetler disi kuruluslar boyutuyla calisma organlari usulleri ve yontemleriyle bankasi Istatistik Veri ve Ekonomik Bilgi Degisimi Koordinasyon Merkezi yle somut projeleri sonuclandirabilecek temel ogelere sahip olmus bulunmaktadir KEI nin uluslararasi kimligi de giderek agirlik kazanmistir Karadeniz Ekonomik Isbirligi ni uluslararasi bir orgute donusturen KEIB Anlasmasi 5 Haziran 1998 tarihinde Yalta da imzalanmistir KEI imzalanan anayasa ile bolgesel bir ekonomik teskilata donuserek adi Karadeniz Ekonomik Isbirligi Teskilati olmustur Yasayla kurumsallasma donemini kapatan KEI bundan sonra da program ve proje uygulamasina gececektir KEI nin ilkeleri amaclari ve kapsamiKEI nin kurulus asamasindaki hazirlik calismalarinda temel amac olarak Katilan Devletler in cografi yakinliklarindan ve ekonomilerinin birbirlerini tamamlayici ozelliklerinden yararlanilarak ticari ekonomik bilimsel ve teknolojik is birligini gelistirmeleri ve Karadeniz Bolgesi nin bir baris is birligi ve refah bolgesi haline gelmesi ongorulmektedir Bu temel amac dogrultusunda kisa donemde bolge ulkeleriyle is birligi icin uygun ortam olusturulmasi ve taraflar arasinda mal ve hizmet ticaretinin arttirilmasi ongorulmustur Uzun donemde ise amac bolge ulkeleri arasinda ekonomik iliskileri daha fazla gelistirebilmek icin kisilerin mallarin sermayenin ve hizmetlerin serbest dolasimini saglamaktir Bu amaclarin gerceklestirilmesi icin uzun donemde asamali olarak Katilan Devletler arasinda bir serbest ticaret bolgesinin kurulmasi amaclanmistir KEI nin yapisiKaradeniz Ekonomik Isbirligi ne Katilan Devletler gerekli hukumetler arasi parlamentolar arasi is cevreleri arasi ve finansal birimleri icine alan etkileyici bir organizasyon yapisi ortaya koymustur KEI bu yapi icinde Katilan Devletler in Karadeniz Ekonomik Isbirligi ne iliskin goruslerini ve konumlarini koordine ve senkronize eden ve burokratik olmayan etkili bir arac halinde calisacak tum olanaklara sahip olmustur Hukumetlerarasi birimler Katilan Devletler in Disisleri Bakanlari Toplantisi DIBT ni alfabetik siraya gore secilen ve alti ayda bir degisen Donem Baskani ni Ust Duzey Gorevliler Toplantisi ni Calisma Gruplari ni ve uzmanlardan olusan gecici Ozel Calisma Gruplari ni icine almaktadir ve bu gruplar Disisleri Bakanlari Toplantilari nda olusturulan ve KEI faaliyetlerini ilgilendiren somut konularda calismalar yuruten yan organlardir Calisma gruplari Bilim ve Teknoloji Konusunda Isbirligi Bankacilik ve Finans Istatistik Veri ve Ekonomik Bilgi Degisimi Ulastirma Ticaret ve Endustriyel Isbirligi Iletisim Cevre Koruma Turizm alaninda Isbirligi Tarim ve Tarimsal Sanayi Yasalara Iliskin Bilgi Enerji Gecici calisma gruplari Yatirimlarin Tesviki ve Korunmasi Konusunda Uzmanlar Cifte Vergilendirmenin Onlenmesi Uzmanlar Ulastirma Sebekesi Uzmanlar Is Alemine Mensup Kisilerin Seyahatleri Orgutsel Konular DIBT tarafindan alinan bir karar geregince merkezi Istanbul da bulunan KEI Uluslararasi Daimi Sekreteryasi kurulmustur Baslica gorevleri arasinda DIBT icin gundem taslaklarinin hazirlanmasi Katlimci Devletler tarafindan verilen belgelerin dagitimi KEI Toplantilarina idari destek saglanmasi ve KEI belgelerine ait arsiv hizmetlerinin yerine getirilmesi gibi konular bulunmaktadir Parlamentolar arasi birim 1993 yilinda Arnavutluk Ermenistan Gurcistan Moldova Romanya Rusya Federasyonu Turkiye ve Ukrayna temsilcilerinin KEI Parlamenter Asamblesi KEIPA kurulmasina karar vermesi uzerine faaliyete gecmistir 26 Subat 1993 tarihlerinde Istanbul da imzalanan bir deklarasyon ile KEIPA olusturulmustur Amaclari sunlardir KEI ye Katilan Devletler in tarihinden gelen ortak degerlerinden de yararlanarak bu is birliginin hedef ve amaclarini bu ulkelerin parlamenterleri araciligiyla toplumlarina benimsetmek KEI bunyesinde ekonomik ticari sosyal kulturel ve siyasal is birligi faaliyetlerine yasal dayanaklar saglamak ve KEI nin amaclarinin gerceklesmesine katkida bulunmak KEI ye Katilan Devletler in devlet ya da hukumet baskanlari ile disisleri bakanlari toplantilarinda alinan kararlarin uygulanmasi icin gerekli yasal duzenlemeleri gerceklestirmek Karadeniz bolgesinde cogulcu demokratik yapinin ve siyasi istikrarin guclendirilmesine yardimci olmak Uluslararasi ve bolgesel diger kuruluslar ve KEI Ulkeleri arasindaki is birligini gelistirmektir Karadeniz Ekonomik Isbirligi Zirve Deklarasyonu amaclari dogrultusunda olusturulan Karadeniz Ekonomik Isbirligi Konseyi KEIK KEI ye Katilan Devletler in is cevrelerini temsil etmektedir 31 Agustos 1992 tarihinde Istanbul da yapilan toplantida KEI Ulkeleri ozel sektorleri arasinda bir mekanizmanin merkezinin Istanbul da olmasi kararlastirilmistir KEIK is konseyi sistemi uzerinde on bir taraf ulke arasinda ticari ve sinai is birligini gelistirme amacina yonelik olarak calismaktadir KEI nin finansal birimi dir KEI Ticaret ve Kalkinma Bankasi ni kuran anlasma 30 Haziran 1994 tarihinde Tiflis te yapilan KEI Disisleri Bakanlari 4 Toplantisinda Turkiye tarafindan imzalanmis 25 Temmuz 1996 tarihli 4150 sayili kanun ile de Turkiye tarafindan onaylanmasi uygun bulunarak kurulus calismalarini tamamlamis ve Selanik sehrinde genel merkezini acmistir Banka ortak bolgesel projeleri gelistiren finansmani saglayan ve gerceklestiren ve Katilan Devletler e gerekli parasal kaynaklari saglayan ana mekanizma fonksiyonunu yerine getirmektedir Karadeniz Ticaret ve Kalkinma Bankasi KEI orgutsel yapisi icinde onemli bir finansal destek olusturmaktadir Banka nin uyeleri KEI ulkeleri temsilcileri ile uluslararasi banka ve finansman kuruluslarindan olusur Calisma sekli ve etkinlikleriKaradeniz Ekonomik Isbirligi Teskilati Istanbul Zirvesi 27 Haziran 2007I 1 Orgut yapisi I 1 1 Disisleri Bakanlari Konseyi En yuksek karar alma organidir Alti ayda bir olmak uzere yilda iki defa mutabakat saglanan yerde toplanmaktadir Ilk iki donem baskanligini Turkiye yapmistir Daha sonraki baskanliklar ise alfabe sirasina gore yapilmaktadir Disisleri Bakanlari Konseyi KEI nin isleyisi alt organlarin kurulmasi calismalarinin yonlendirilmesi ve kararlarin degerlendirilmesi gozlemci statusu taninmasi ile ilgili kararlarin alinmasi ic tuzugun kabul ve degistirilmesi konularinda yetkilidir Aksine karar alinmadikca oturumlari kapalidir Yuksek Yoneticiler Komitesi ve Merkezi Istanbul da olan Uluslararasi Daimi Sekreterya Disisleri Bakanlari Konseyi ne bagli alt organlardir KEI nin Uluslararasi Daimi Sekreteryasinin 10 Aralik 1992 tarihinde Antalya da yapilan KEI Disisleri Bakanlari Toplantisinda kurulmasi kararlastirilmistir Sekreterya 3 Mayis 1993 tarihinde faaliyete baslamistir Sekreteryanin basinda bir direktor bulunmaktadir ve bu direktor donem baskanina karsi sorumludur Disisleri Bakanlari Konseyine bagli calisma gruplari olusturulmustur Bu gruplar sunlardir Orgutsel Konular Calisma Grubu Bilim ve Teknolojide Isbirligi Calisma Grubu Banka ve Finans Calisma Grubu Istatiksel Veri ve Ekonomik Bilgi Degisimi Calisma Grubu Saglik ve Eczacilik Calisma Grubu Ulasim Calisma Grubu Acil Durum Calisma Grubu Suclulugun Onlenmesi Calisma Grubu Ticari ve Ekonomik Gelismeler Calisma Grubu Komunikasyon Calisma Grubu Cevre Korumasi Calisma Grubu Tarim ve Tarim Sanayii Calisma Grubu Uzmanlar Gecici Calisma Grubu Calisma gruplari somut projeler uzerinde calismalarini surdurmektedir Ornegin Ulasim ve Iletisim Calisma Grubu Karadeniz Bolgesi Ulasim Sebekesi Master Planinin yapilarak Avrupa ve Asya Ulasim Sebekelerine baglantilarini tespit etmek ve KEI uyesi ulkeler arasinda iletisim baglantilari kurmak amacina yonelik olarak faaliyet gostermektedir I 1 2 KEI Parlamenterler Asamblesi KEIPA 26 Subat 1993 tarihinde Bulgaristan ve Yunanistan disindaki KEI uyesi ulkelerin katilimlariyla kurulmustur 1995 yilinda Yunanistan da KEIPA ya tam uye olmustur KEIPA nin amaclari KEI uyesi ulkelerin devlet ve hukumet baskanlari zirvesinde ve Disisleri Bakanlari Konseyinde alinan kararlarin uygulanabilmesi icin gerekli yasal duzenlemelerin yapilmasini saglamak KEI nin ulke ve hedeflerinin uye ulkelerin halklari tarafindan benimsenmesi icin calismalarda bulunmak parlamenter demokrasinin gelismesine katkida bulunmak uluslararasi kuruluslarla KEI ulkeleri arasindaki is birligini gelistirmek seklinde ozetlenebilir KEIPA nin en yuksek karar alma organi Genel Kuruldur Genel Kurul uye ulkelerin nufuslari esas alinarak hesaplanan sandalye sayisina gore belirlenen 70 temsilciden olusmaktadir Turk grubu 9 uyeden olusmaktadir Baskanlik bir yillik donemler itibariyla uye ulkelerin parlamento baskanlarinca rotasyon usulune gore yurutulur KEIPA nin uye ulkelerin delegasyon baskanlarindan olusan bir de Daimi Komitesi vardir Bu komite Asamble kararlarinin uygulamasini izler komisyonlarin faaliyetlerinin esgudumunu saglar Asamble toplantilarinin gundemini tarihini ve yerini belirler butceyi kabul edip Genel Kurulun onayina sunar fonlari idare eder diger uluslararasi kuruluslarla is birligi saglar KEIPA nin uc tane ihtisas komisyonu bulunmaktadir Bunlar Ekonomi Ticaret Teknoloji ve Cevre Komisyonu Hukuki ve Siyasi Isler Komisyonu Kultur Egitim ve Sosyal Isler Komisyonudur Bu komisyonlar ihtisas konularina gore alt komisyonlar kurma yetkisine sahiptir I 1 3 Karadeniz Ekonomik Isbirligi Konseyi KEIK Karadeniz Ekonomik Isbirligi Zirve Deklarasyonu dogrultusunda olusturulan KEIK uye ulkelerin is cevrelerini temsil etmektedir 31 Agustos 1992 tarihinde Istanbul da yapilan toplantida KEI ulkelerinin ozel sektorlerini temsil eden bir mekanizmanin olusturulmasi ve bu mekanizmanin merkezinin de Istanbul da olmasi kararlastirilmistir KEIK is konseyi sistemi uzerinde 11 taraf ulke arasinda ticari ve sinai is birligini gelistirme amacina yonelik olarak calismaktadir Bu yapilirken bir yandan ozel sektorun turizm mali ve dogal kaynaklari degerlendirilerek imalat sanayi gibi alanlardaki yatirim projeleri bir araya getirilmekte ve bunlarin gerceklestirilmesine katki yapmak uzere finansman olanaklari ilerlemektedir Diger yandan bu projelerin basari ile gerceklestirilmesi icin gerekli olan enerji ulasim iletisim gibi altyapi alanlarindaki yatirimlarin yapilabilmesi icin tum uye ulkeler kamu kuruluslarina yardimci olunmaktadir KEIK baskanligini KEI donem baskanligini ustlenmis olan ulkenin temsilcisi yurutur Baskan yonetim kurulu kararlarinin uygulanmasini gozetir ve KEI amaclarina uygun olarak KEIK politikalarinin esgudumunu saglar KEIK Yonetim Kurulu uye ulkelerce atanan 11 temsilciden olusur Kurul ayda en az bir defa toplanir ve yeni uye kabulu gozlemcilik statusu taninmasi yeni alt organlar kurulmasi ic tuzugun kabulu ve degisimiyle ilgili konulari ele alir I 1 4 Karadeniz Ticaret ve Kalkinma Bankasi KTKB Uye ulkeler arasinda ticaret ve yatirim projelerine finansman saglamak uzere kurulmasi ongorulen KTKB bir dizi calisma grubu toplantisindan sonra ancak Haziran 1999 da resmen acilabilmistir Bankanin merkezi Selanik tedir Banka baskaninin Turkiye den yardimcisinin da Bulgaristan dan olmasi kararlastirilmistir 1 4 milyar dolar olan banka sermayesinin tamami toplanmistir Sermaye katki paylarinda Turkiye Yunanistan ve Rusya nin 16 5 Bulgaristan Romanya ve Ukrayna nin 13 5 ve geriye kalan 10 luk hissenin de diger ulkeler arasinda paylastirilmasi ongorulmustur Bolgedeki yatirim projelerinin hayata gecirilmesini saglamak amaciyla kurulusunun ertesi yilindan itibaren Bankanin uluslararasi bankalar ve kredi kuruluslariyla temasa gecmesi kararlastirilmistir Banka kar amacli olmayip bolge ulkelerinin kalkinmasi yolunda ucuz kredi saglanmasi amaclanmaktadir I 2 Ekonomik Durum KEI ulkelerinin var olan ekonomik potansiyelinin simdiye kadar yeterince degerlendirildigini soylemek mumkun degildir 327 milyonluk toplam nufusa zengin yer alti ve yerustu kaynaklarina sahip KEI bolgesi bir ekonomik entegrasyon icin gerekli ekonomik sartlari tasimaktadir Ulkelerin GSYIH miktarlarinin ve ticaret hacimlerinin dusuk oldugu bir gercektir Ancak bir ekonomik is birliginden de beklenen dusuk olan bu miktarlarin yukari cekilmesidir KEI eski Yugoslavya da kurulan devletlerin disinda kalan Balkanlardan Kafkaslara kadar uzanan genis bir ekonomik alani kapsamaktadir 19 milyon km lik bir alani kaplayan KEI havzasina hangi olcekle bakilirsa bakilsin onemli bir pazar ve onemli bir ekonomik guc oldugu gorulecektir Gelistirilmeye uygun bir potansiyel buyukluge sahip olan KEI pazari elverisli cografi konumu nedeniyle de Avrupa Orta Asya ve Orta Dogu pazarlarina daha kolay entegre olabilecek niteliktedir Boyle bir pazar dis yatirimlar icin de cekici olabilecektir Ayrica Karadeniz in kendisi yeryuzundeki dorduncu buyuk ic sudur 75 000 isciyi ve 60 000 ton uretimi olan balikcilik sanayiini besleyebilmektedir Buna ilaveten ekonomik yonden deniz tasimaciliginda onemli bir rolu oldugu gibi potansiyeli yuksek turizm olanaklari da sunmaktadir Karadeniz Ekonomik Isbirligi dunyanin ozellikle enerji alaninda onemli uretici ulkeleri ile tuketici ulkelerini catisi altinda toplamaktadir KEI uyelerinin ekonomik gelismislik duzeyleri farklidir 1989 yili oncesinde merkezi ekonomi ile yonetilen uye ulkeler bugun bir ekonomik donusum surecinden gecmekte ve hizla serbest pazar ekonomisi kosullarina uyum saglamaya calismaktadirlar Karadeniz Ekonomik Isbirligi Korfez i takiben yeryuzundeki en genis petrol yataklarina sahip bolgedir Hazar havzasindaki 200 milyar varil duzeyinde petrol yataginin yani sira dunya dogal gaz rezervinin de yuzde 27 si bu bolgededir KEI nin jeostratejik onemi hem kapsadigi cografi alanda onemli miktarda petrol ve dogal gaz yataklarina sahip olmasindan hem de Bati dunyasina yonelik enerji nakil yollarinin topraklarinin uzerinden gecmesinden kaynaklanmaktadir Bolge ulkelerinin toplam GSYIH si 2000 yili itibariyla 658 milyar dolar civarindadir 251 milyar dolarlik GSYIH ile Rusya Federasyonu ilk sirada yer almakta onu 199 milyar dolar ile Turkiye ikinci sirada 112 milyar dolar ile Yunanistan ucuncu sirada takip etmektedirler Bolgenin dis ticaret hacminin oldukca dusuk oldugu gorulmektedir KEI nin dusuk olan bu dis ticaret hacmini genisletmesi beklenmektedir Bolgenin toplam dis ticaret hacmi 1998 yili itibariyla 309 milyar dolardir Toplam ihracat 140 milyar dolar ithalat ise 169 milyar dolardir Bolgenin dis ticaret acigi yaklasik 30 milyar dolardir En fazla ticaret hacmine sahip ulkeler Rusya Turkiye ve Yunanistan dir KEI ulkelerine yonelik yabanci sermaye girisleri incelendiginde de bolgenin yabanci sermaye acisindan onemli bir cekim alani olmadigi gorulmektedir 2000 yili itibariyla bolgedeki en fazla yabanci sermaye girisi Rusya ya yonelik olmustur 1998 yilinda yasadigi krizi atlatmaya baslayan Rusya ya yabanci sermaye girisleri onemli artis gostermektedir Rusya yi sirasiyla Turkiye Yunanistan ve Bulgaristan izlemektedir Son yillarda ekonomisinde onemli gelismeler kaydeden ve AB ye aday ulkeler arasinda en goze carpan ulkelerden biri olan Bulgaristan a yabanci sermaye girislerinde onceki yillara gore onemli artis gozlenmistir Kaynakca Permanent International Secretariat Black Sea Economic Cooperation BSEC 28 Eylul 2007 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Mayis 2009 With the accession of Serbia and Montenegro in April 2004 the Organization s Member States increased to twelve Dis baglantilarKEI resmi sayfa10 Ocak 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde