Nantucketlı Arthur Gordon Pym'in Öyküsü (İng. The Narrative of Arthur Gordon Pym of Nantucket), Amerikalı yazar Edgar Allan Poe'nun tamamlanmış tek romanıdır. 1838 tarihli eserde genç Arthur Gordon Pym'in Grampus isimli balina avı gemisinde yaşadıkları anlatılır. Pym, başına gelen , isyan ve yamyamlık gibi olayların ardından, Jane Guy isimli başka bir geminin mürettebatı tarafından kurtarılır. Bu gemi ile Pym ve denizci arkadaşı Dirk Peters maceralarına daha güneyde devam ederler. Karaya çıktıkları bir bölgede, saldırgan siyah derili yerlilerle karşılaşırlar ve gemiye geri kaçarlar. Roman Pym ile Peters'ın Güney Kutbu'na doğru yolculuğu sırasında birden sona erer.
The Narrative of Arthur Gordon Pym of Nantucket | |
![]() 1838 tarihli ilk basımın ilk sayfası | |
Yazar | Edgar Allan Poe |
---|---|
Ülke | ABD |
Dil | İngilizce |
Tür | roman |
Yayım | Temmuz 1838 |
Yayımcı |
Öykü alışılmış bir deniz macerası şeklinde başlar, ancak gittikçe garipleşir ve sınıflandırılamaz hâle gelir. Gerçekçi bir öykü anlatma niyetinde olan Poe, birçok yaşanmış deniz yolculuğu anlatısından ilham almış, ayrıca 'tan ve teorisinden faydalanmıştır. Ayrıca deniz yolculukları sırasında kendi yaşadığı olayları da kullanmıştır. Romanın incelemelerinde genelde muhtemel otobiyografik unsurlara odaklanılmış, bunu yanı sıra ırkçılık ve ayrıca eserin son birkaç cümlesinde sembolizm olduğu ileri sürülmüştür.
Kısa öykü yazarlığının başlarında edebi başarıyı bulamayan Poe, daha uzun eserler yazmaya yöneldi. Nantucketlı Arthur Gordon Pym'in Öyküsü'nin birkaç bölümü ilk defa, Southern Literary Messenger'da tefrika edildi ancak tamamlanmadı. Romanın tamamı ilk kez Temmuz 1838'de iki cilt hâlinde basıldı. Kimi eleştirmenler eseri ürkütücü bulurken bir kısmı da birçok başka eserden intihal olduğunu savundu. Romandaki heyecan verici maceraları övenler de vardı. Yazarın kendisi de sonraki yıllarda eser hakkında "oldukça saçma bir kitap" demişti. Yine de Nantucketlı Arthur Gordon Pym'in Öyküsü, Herman Melville ve Jules Verne gibi yazarlara ilham veren bir eser oldu.Esere Jules Verne tarafından Buzlar Sfenksi adlı bir devam romanı yazılmıştır.
Özet
Kitap bir önsöz, 25 bölüm ve en sondaki Not bölümünden oluşur ve yaklaşık 72.000 kelime uzunluğundadır.
Ariel'in güvertesinde (Bölüm 1)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh4THpGbEwxQjViUzF3Wlc1bmRXbHVMbXB3Wnk4eU1qQndlQzFRZVcwdGNHVnVaM1ZwYmk1cWNHYz0uanBn.jpg)
Arthur Gordon Pym, balıkçı limanı ve balina avcılığı ile ünlü 'nda doğmuştur. En iyi arkadaşı Augustus Barnard, bir balina gemisi kaptanının oğludur. Bir gece iki genç sarhoş olurlar ve Augustus'un önerisiyle Pym'in ufak yelkenli teknesi Ariel ile denize açılırlar. Ancak ilk baştaki rüzgar zamanla fırtınaya dönüşür. Augustus'un sızması ile durumları daha da kötüleşir ve deneyimsiz Pym tekneyi idare etmeye çalışır. Ariel sonunda alabora olur ve iki arkadaş limana dönmekte olan balina gemisi Penguin tarafından son anda kurtarılır. Sağ salim limana döndükten sonra başlarından geçenleri ailelerinden saklamaya karar verirler.
Grampus'un güvertesinde (Bölüm 2-13)
Okyanustaki bu ilk macerası Pym'i yeniden yelken açmaktan alıkoymaz; aksine bu deneyim ile hayal gücü genişler. Augustus'un denizcilerin yaşamları hakkındaki öyküleri ile Pym'in ilgisi daha da artar. Pym, güney denizlerine yelken açacak bir balina gemisi olan, kaptanlığını Augustus'un babasının yapacağı ve Augustus'un da tayfasında yer alacağı Grampus gemisine kaçak olarak binmeye karar verir. Augustus, Pym'in ve köpeği Tiger'ın gizlice gemiye binmesini sağlar. Gemi geri dönemeyecek kadar açılıp da Pym ortaya çıkana dek Augustus ona yiyecek ve içecek getirecektir.
Sıkışık ve nemli bir ortamda hareketsiz kalmak zorunda olan Pym günler geçtikçe hezeyana kapılmaya başlar. Augustus ile görüşememektedir ve gerekli erzakı da alamamaktadır. Bu yüzden bir süre sonra suyu tükenir. Bütün bu sıkıntısı sırasında, köpeğine iliştirilmiş ve kan ile yazılmış bir mektup bulur. Mektupta saklanmaya devam etmesi, hayatının buna bağlı olduğu yazılıdır.
Sonunda ortaya çıkan Augustus Pym'i serbest bırakırken, aynı zamanda gecikmesinin ve gizemli mektubun sebebini de açıklar: gemide bir isyan çıkmıştır. Tayfanın bir kısmı isyancılar tarafından öldürülürken, Augustus'un babasının da aralarında olduğu bir grup ise küçük bir tekneyle gemiden ayrılmıştır. İsyancılardan biri olan ve ayaklanmadan dolayı artık pişmanlık duyan Dirk Peters ile arkadaş olan Augustus hayatta kalabilmiştir.
Peters, Pym ve Augustus gemiyi tekrar ele geçirmek için plan yapar: Gemide henüz kimseni görmediği Pym bir fırtına çıkana kadar saklanacak, sonra da yeni ölmüş bir denizcinin giysileriyle ortaya çıkarak hayalet gibi davranacaktır. Batıl inançları olan denizciler arasında çıkacak karmaşadan yararlanan Peters ve Augustus ise, Tiger'ın da yardımıyla geminin kontrolünü ele geçirecektir. Plan olması gerektiği gibi işler ve üç adam sonunda tüm gemiye hakim olur. Geminin yönetilmesi için alıkoydukları dışındaki tüm isyancılar ise öldürülür ya da gemiden atılır.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh3THpCbUwwRnlkR2gxY2tkdmNtUnZibEI1YlMxcGJHeDFjM1J5WVhScGIyNHVhbkJuTHpJeU1IQjRMVUZ5ZEdoMWNrZHZjbVJ2YmxCNWJTMXBiR3gxYzNSeVlYUnBiMjR1YW5Cbi5qcGc=.jpg)
Bu arada güçlenen fırtına sebebiyle babafingo yıkılır, yelkenler yırtılır ve ambar su alır. Dört adam kendilerini güverteye bağlayarak hayatta kalırlar. Fırtına dinince artık güvendedirler ancak hiç erzakları yoktur. Sonraki günlerde açlık ve susuzluktan ölme tehlikesi baş gösterir.
Birkaç gün sonra dört adam yalpalayarak ilerleyen, güvertesinde gülümseyen ve selam verir gibi başını sallayan kırmızı kepli bir denizcinin olduğu bir Hollanda gemisi görürler. Önceleri kurtulacakları için sevinirler, ancak gemi yaklaştığında korkunç bir koku almaya başlarlar. Sonunda gülümseyen denizcinin aslında yüzündeki etler dökülmekte olduğundan dişleri ortaya çıkmış ve başının üzerindeki bir martı tarafından kemirilen ölü bir adam olduğunu fark ederler. Gemi geçip giderken üzerindeki herkesin çürümekte olan cesetler olduğu anlaşılır.
Zaman geçtikçe ne kara ne de başka bir gemi görülür. Parker, diğerlerinin hayatta kalabilmesi için içlerinden birini öldürüp yemeyi teklif eder. Çöp çekme sonucunda Parker'ın kurban edilmesine karar verilir. Böylece diğerleri bir süre için kurtulmuş olur. Ancak Grampus'un ele geçirilmesi sırasında aldığı yaralar sebebiyle Augustus da sonunda ölür. Sonraki fırtınalar, ciddi hasar almış olan geminin tamamen batmasına sebep olur. Geminin ters dönmüş gövdesine tutunan ve ölüme artık iyice yaklaşan Pym ile Peters, Liverpool'dan gelen Jane Guy gemisi tarafından kurtarılır.
Jane Guy'ın güvertesinde (Bölüm 14-20)
Pym ve Peters, güney okyanuslarında kürk için fok ve deniz aslanı avlamak amacıyla yola çıkmış olan Jane Guy'ın mürettebatına katılır. Pym Ümit Burnu etrafındaki adaları inceler, penguenlerin, albatrosların ve diğer deniz kuşlarının sosyal yapılanmasıyla ilgilenir. Onun önerisi sonrasında kaptan daha da güneye, antarktik bölgelere doğru yelken açar.
Bir buz engelini aşan gemi Güney Kutbu yakınlarında olmasına rağmen mutedil iklimli bir açık denize varır. Burada Jane Guy, Tsalal isimli gizemli bir adaya gelir. Adada, Too-Wit isimli şef tarafından yönetilen siyah derili barışçıl bir yerli kabilesi yaşamaktadır. Adanın sakinleri için beyaz renk korkutucudur çünkü etraftaki hiçbir şey beyaz değildir. Yerlilerin dişleri bile siyahtır. Adada aynı zamanda hiç keşfedilmemiş flora ve fauna mevcuttur. Ada civarında su bile garip biçimde yoğun ve çok renklidir.
İlk başlarda yerliler ile denizcilerin arasındaki ilişkiler sıcaktır, Too-Wit ile kaptan alışveriş yapmaya başlar. Ancak yerlilerin dostluğu aslında bir hiledir. Geminin kalkmasına yakın, tüm mürettebatı bir boğazda pusuya düşürürler. Pym ve Peters dışında herkes öldürülür ve Jane Guy yakılarak yok edilir.
Tsalal ve daha güneyi (Bölüm 21-25)
Pym ve Peters pusunun gerçekleştiği yerin civarındaki dağlarda saklanırlar. Tepelerde yer alan ve duvarlarında garip işaretlerin bulunduğu bir labirent keşfederler. İzlerin yapay mı yoksa doğal mı olduğu konusunda tartışırlar. Günler geçtikçe yiyecek sıkıntısı çekmeye başlarlar ve yerlilerin arasından geçerek bir kano çalarlar. Tutsak ettikleri bir yerli ile birlikte adadan son anda kaçmayı başarırlar.
Gittikçe ısınan ve süt gibi beyazlaşan bir akıntıyla birlikte küçük tekne daha da güneye sürüklenir. Günler sonra kül yağmuru başlar ve ardından da kalın bir sis tabakasına girerler. Tekne ilerledikçe önlerindeki karanlık açılarak onlara yol vermektedir. Birden karşılarına çok büyük ve beyaz kefenli bir figür çıkar. Aynı anda yanlarında getirdikleri yerli ölür.
Bu noktada roman birden biter. Kitabın editörleri tarafından yazılmış gibi görünen kısa bir not bölümünde, labirentteki semboller Arap harfleri ve Mısır hiyeroglifleriyle karşılaştırılır ve bunların "gölgede olmak", "beyaz olmak" ve "güney bölgesi" gibi anlamlara geldiği belirtilir.
Yayımlanma geçmişi
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh5THpJMkwxTk1UUzFCUjFCNWJTNXFjR2N2TWpJd2NIZ3RVMHhOTFVGSFVIbHRMbXB3Wnc9PS5qcGc=.jpg)
Poe 1830'larda erken dönem kısa öykülerinden birkaçını Tales of the Folio Club başlığı altında toplamaya niyetlenmişti. Kitaptaki her bir öykü, dönemin edebî eleştiri çevresinin burlesk bir eleştirisi olarak tasarlanmış kurgusal bir edebiyat kulübünün bir üyesi tarafından sunulmuş gibi aktarılacaktı. Poe bu öykülerin çoğunu daha önce Philadelphia'daki Saturday Courier'da ya da Baltimore Saturday Visiter'da yayımlamıştı. Söz konusu derlemenin hazırlanmasında yazara editör yardımcı olmaya çalıştı. Ancak Paulding Poe'ya, 'taki yayımcıların derlemeyi geri çevirdiğini, çünkü okurlarının roman gibi basit ve uzun eserler istediğini bildirdi. Yayımcıların önerisi Poe'nun kendini genel okuyucunun anlayış seviyesine indirgemesi ve bir tek eser vermesi yönündeydi. Ayrıca bir öyküyü birkaç parça hâlinde yazması da önerildi. Harper & Brothers'ın bu cevabı Poe'ya Nantucketlı Arthur Gordon Pym'in Öyküsü için ilham verdi.
Poe, Southern Literary Messenger'daki patronuyla romanı tefrika etmek üzere sayfa başına 3 dolar ücretle anlaştı. Ancak roman henüz yayımlanmakta iken yazar, gazetedeki işinden 3 Ocak 1837'de ayrıldı. Kimi araştırmacılara göre Poe işten kovulmuştu ve bu yüzden romanı da yarım bırakmıştı.
Edebi değeri ve tepkiler
Nantucketlı Arthur Gordon Pym'in Öyküsü hakkında yayımlandığı dönemde çıkan eleştiriler genelde olumsuzdu. Yayımlanmasından 15 ay sonra, Poe'ya ciddi biçimde düşmanlık besleyen bir yazar olan 'ın eleştirisi dergisinde yer aldı. Bu eleştiride roman için "gevşek ve alelacele bir şekilde anlatılmış, kompozisyonun genel doğrularının oluşturduğu şablona nadiren uyum gösteriyor" deniyordu. Clark yazısına şöyle devam ediyordu: "Çok ilgi gören bu eserin birçok kusuru da var, ki bunların en büyüklerinden biri de korkunç kan ve kavga durumlarıyla tıka basa doldurulmuş olması." Birçok eleştirmen de romandaki şiddet sahnelerinin çokluğundan bahsetti.'de yer alan ve muhtemelen 'ın kendi yazdığı bir eleştiride romandaki ürkütücü detayların yanı sıra, coğrafi anlatımların alıntılanmış olması ve denizciliğe dair bilgilerdeki hatalar da eleştirildi. Aynı yazıda roman edebi bir aldatmaca olarak değerlendirilerek "halkı aldatmaya yönelik küstahça bir girişim" sözleri kullanıldı ve "Bay Poe'nun adının böyle bir cehalet terbiyesizlik ile anılmasının" üzücü olduğu belirtildi. Daha sonra Burton'a yazan Poe, bu eleştiriyi kabul etti ve roman için "bayağı aptalca bir kitap" ifadesini kullandı. Diğer incelemelerde romanın gerçek bir öyküymüş gibi sunulmaya çalışılması eleştirildi. Metropolitan Magazine'deki bir yazıda öykünün kurgu olarak iyi olduğu, ama halka gerçek bir şey gibi sunulduğunda acemice bir iş hâline geldiği, bilgisiz kişilerin saflığına yüklenilen küstahça bir girişime dönüştüğü belirtildi. Buna rağmen, özellikle İngiltere'deki kimi okuyucular Poe'nun romanının bazı parçalarının gerçek olduğuna inandı ve kitaptaki saçmalıkların, anlatıcı olan Pym'in gerçek olayları abartmasından kaynaklandığını düşündü. Yayımcı 'ın daha sonraları belirttiği üzere romandaki bazı keşifler, hatta kayalarda bulunan hiyeroglifler bazı yerel İngiliz gazetelerinde ciddi tarihî gerçekler olarak yer buldu.
Bu ilk tepkilerin tersine, Poe'dan büyük ölçüde ilham alan Arjantinli 20. yüzyıl yazarı Jorge Luis Borges, romanı "Poe'nun en büyük eseri" sözleriyle övdü.H. G. Wells'e göre ise Pym, "çok zeki bir aklın bir asır önce güney kutbu hakkında neler hayal edebileceğini anlatıyordu." Yine de 1950'lere kadar çoğu araştırmacı roman hakkında ciddi bir irdeleme ya da analiz vermedi.
Nantucketlı Arthur Gordon Pym'in Öyküsü'nün hem maddi hem de eleştirel açıdan başarıyı yakalayamaması Poe'nun kariyerinde bir dönüm noktası oldu. İlk olarak, para kazanabileceği edebî işlerle ilgilenmeye başladı; örneğin Nisan 1839'da 'un editörlüğü görevini tartışmalı biçimde yerine getirdi. Ayrıca Baltimore'da yerleşik yeni bir dergi olan American Museum of Science, Literature and the Arts için "Literary Small Talk (Edebî Gevezelik)" isimli seriyi yazdı. İşe ihtiyacı olduğundan, haftada 10 dolar gibi düşük bir ücret karşılığında, romanı hakkında olumsuz eleştiriler yayımlamış olmalarına rağmen Burton's Gentleman's Magazine'de yardımcı editör olarak görev aldı. Aynı zamanda, uzun nesirler yerine yeniden kısa öykülere odaklanmaya başladı. Böylece, tamamlanmış tek romanı olan bu eserden sonra çıkarttığı ilk kitabı, bir kısa öykü derlemesi olan ve 1840'ta basılan Tales of the Grotesque and Arabesque oldu.
Etkileri
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgzTHpjM0wwWWxRek1sUVRsc2FYaGZUbUZrWVhKZk1UZ3lNQzB4T1RFd1gzQnZjblJ5WVdsMGMxOUtkV3hsYzE5V1pYSnVaUzVxY0djdk1qSXdjSGd0UmlWRE15VkJPV3hwZUY5T1lXUmhjbDh4T0RJd0xURTVNVEJmY0c5eWRISmhhWFJ6WDBwMWJHVnpYMVpsY201bExtcHdadz09LmpwZw==.jpg)
Patrick F. Quinn ve John J. McAlee gibi araştırmacılara göre, Nantucketlı Arthur Gordon Pym'in Öyküsü ve bazı diğer Poe eserleri ile Herman Melville'in Moby Dick romanı arasında benzerlikler bulunur. Quenn'e göre Melville, Poe'nun romanını incelemiş olmalıdır, aksi durumda "edebiyatın en olağandışı tesadüflerinden biri" gerçekleşmiştir. McAleer'a göre Moby Dick'teki Ahab'ın kusurlu karakteri, 'nden ilhamla oluşturulmuştur. Araştırmacı Jack Scherting'e göre de Moby Dick ile Poe'nun Şişede Bulunan Not öyküsü arasında benzerlikler vardır.
Nantucketlı Arthur Gordon Pym'in Öyküsü, Poe'nun en fazla çevrilen eserlerinden biri oldu. 1978'de yapılan bir araştırmada 300'den fazla versiyon, çeviri ve uyarlama saptandı. Roman özellikle Fransa'da ilham verici oldu. Fransız şair ve yazar Charles Baudelaire romanı 1857'de Les Aventures d' Arthur Gordon Pym başlığı ile çevirdi. Baudelaire'in şiirlerinde de romanın etkileri görüldü. Şair, Siter Adasına Bir Seyahat (Un Voyage a Cythere) şiirinde, romanda kuşların insan eti yediği sahneyi kısmen yeniden anlattı.
Fransız yazar Jules Verne Poe'ya hayranlık duyuyordu ve 1864'te Edgar Poe et ses oeuvres (Edgar Poe ve Eserleri) başlıklı bir inceleme yazdı. Poe'nun Bir Haftada Üç Pazar öyküsü, Verne'in 1873 tarihli Seksen Günde Devr-i Âlem romanının muhtemel ilham kaynaklarından biriydi. Verne 1897'de Nantucketlı Arthur Gordon Pym'in Öyküsü'nün devamı niteliğindeki Buzlar Sfenksi (Le Sphinx des glaces) isimli romanı yazdı. Poe gibi Verne de, gerçeğe uygun çeşitli detayları kullanarak inandırıcı bir kurgu yaratmaya çalıştı. İki ciltlik bu romanda Halbrane gemisinin mürettebatının, Pym'in başına ne geldiğini araştırmaları anlatılıyordu.
Bir başka Fransızca devam romanı ise Dominique André tarafından 1947'de yazılan La Conquête de l'Eternel idi. Georges Perec'in e harfinin hiç kullanılmamış olmasıyla bilinen 1969 tarihli romanında ise, Kuzgun'un e içermeyen bir versiyonu yer aldı ve Poe'nun adındaki iki e harfinden kaçınmak için şair olarak Arthur Gordon Pym'in adı verildi.
Öykünün resmî olmayan bir başka devamı, 'in isimli romanıydı. Romanda anlatıcı Doktor Bainbridge, Dirk Peters isimli hastasının Gordon Pym ile Antarktika'da yaptığını anlattığı yolculuğu okuyucuya aktarır. Ayrıca romanda Poe'nun Kuzgun şiiri hakkında da bir tartışma yer alır.
Henry James'in 1904 tarihli The Golden Bowl romanındaki karakter Prince Amerigo, Arthur Gordon Pym'i hatırlamaktadır:
Çocukken Allan Poe'nun muhteşem bir öyküsünü okuduğunu hatırladı... öykü Amerikalıların nasıl bir hayal gücüne sahip olabileceğini gösterecek bir şeydi: Gemi kazazedesi Gordon Pym'in ... süt ya da kar renginde ... katı beyaz bir hava... bulmasının hikâyesiydi.
Poe'nun romanı H. P. Lovecraft'ın 1936 tarihli Deliliğin Dağlarında romanına da ilham verdi. O romanda da Nantucketlı Arthur Gordon Pym'in Öyküsü'ndekine benzer bir Antarktika seyahati teması işleniyordu ve tekeli-li nidası aynen kullanılmıştı. tarafından Lovecraft'ın romanının devamı şeklinde yayımlanan 1999 tarihli rol yapma oyunu Beyond the Mountains of Madness'ta ise, Poe'un romanının eksik kalmış sonu tamamlandı. Buna göre Pym romanın sonunda, Antarktika'daki şehirde Lovecraft'ın romanındaki bazı yaratıklarla karşılaşır.
'nun 1979 tarihli seyahat kitabı 'te Theroux, Jorge Luis Borges'e Nantucketlı Arthur Gordon Pym'in Öyküsü'nden pasajlar okur. Theroux bu kitabında ayrıca, romanı okuduğu en korkunç öykü olarak tanımladı. Yann Martel ise 2001'de yazdığı ve Man Booker Ödülü kazanan romanı 'ndaki bir karaktere, Poe'nun hayalî karakterlerinden Richard Parker'ın adını verdi.
'ın 2011'de yazdığı hicvi fantezi romanı 'in ilham kaynağı Nantucketlı Arthur Gordon Pym'in Öyküsü'ydü ve roman Poe'nun eserine çok benzer bir yapıda kurgulanmıştı.
Kaynakça
- Bittner, William. Poe: A Biography. Boston: Little, Brown and Company, 1962.
- Carlson, Eric W. A Companion to Poe Studies. Westport, CT: Greenwood, 1996.
- Hoffman, Daniel. Poe Poe Poe Poe Poe Poe Poe. Baton Rouge: Louisiana State University Press, 1972.
- Hutchisson, James M. Poe. Jackson, MS: University Press of Mississippi, 2005.
- Kennedy, J. Gerald. "Trust No Man: Poe, Douglass, and the Culture of Slavery", Romancing the Shadow: Poe and Race, J. Gerald Kennedy and Liliane Weissberg, editors. New York: Oxford University Press, 2001.
- Meyers, Jeffrey. Edgar Allan Poe: His Life and Legacy. New York: Cooper Square Press, 1991.
- Peeples, Scott. Edgar Allan Poe Revisited. New York: Twayne Publishers, 1998.
- Poe, Harry Lee. Edgar Allan Poe: An Illustrated Companion to His Tell-Tale Stores. New York: Metro Books, 2008.
- Silverman, Kenneth. Edgar A. Poe: Mournful and Never-ending Remembrance. New York: HarperPerennial, 1991.
- Sova, Dawn B. Edgar Allan Poe: A to Z. New York: Checkmark Books, 2001.
- Standish, David. Hollow Earth: The Long and Curious History of Imagining Strange Lands, Fantastical Creatures, Advanced Civilizations, and Marvelous Machines Below the Earth's Surface. Cambridge, MA: De Capo Press, 2006.
- Stashower, Daniel. The Beautiful Cigar Girl: Mary Rogers, Edgar Allan Poe, and the Invention of Murder. New York: Dutton, 2006.0-525-94981-X
- Thomas, Dwight & David K. Jackson. The Poe Log: A Documentary Life of Edgar Allan Poe, 1809–1849. Boston: G. K. Hall & Co., 1987.
Kaynak notları
- ^ a b Öykünün Türkçe isminin ve alıntıların alındığı çeviri: Poe, Edgar Allan. Bütün Hikâyeleri, çeviren: Dost Körpe, İthaki Yayınları, 2002. s. 758 - 901
- ^ Thomas & Jackson, 127
- ^ Silverman, 90
- ^ Meyers, 67
- ^ Thomas & Jackson, 192–193
- ^ Stashower, 104
- ^ a b c Sova, 167
- ^ Silverman, 128
- ^ Thomas & Jackson, 237
- ^ Meyers, 96
- ^ a b Moss, Sidney P. Poe's Literary Battles: The Critic in the Context of His Literary Milieu. Carbondale, IL: Southern Illinois University Press, 1963: 89.
- ^ Stashower, 106
- ^ Silverman, 137
- ^ Silverman, 143
- ^ Silverman, 157
- ^ Thomas & Jackson, 258
- ^ Bittner, 133
- ^ Hutchisson, 145
- ^ Books.Google.com 14 Aralık 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde ., önizlemenin son sayfası
- ^ Frank, Frederick S. ve . The Poe Encyclopedia. Westport, Connecticut: Greenwood Press, 1997: 372. ISBN 031327768
- ^ Sanborn, Geoffrey. "A confused beginning: The Narrative of Arthur Gordon Pym, of Nantucket"; The Cambridge Companion to Edgar Allan Poe içinde, editör Kevin J. Hayes. New York: Cambridge University Press, 2002: 171.
- ^ Meyers, 106
- ^ Silverman, 137–138
- ^ Bittner, 145
- ^ Sova, 268
- ^ Quinn, Patrick F. "Poe's Imaginary Voyage", Hudson Review, IV (Kış 1952), 585.
- ^ McAleer, John J. "Poe and Gothic Elements in Moby-Dick", Emerson Society Quarterly, No. 27 (2. çeyrek 1962): 34.
- ^ Scherting, Jack. "The Bottle and the Coffin: Further Speculation on Poe and Moby-Dick", Poe Newsletter, cilt I, no. 2, Ekim 1968: 22.
- ^ Harvey, Ronald Clark. The Critical History of Edgar Allan Poe's 'The Narrative of Arthur Gordon Pym': A Dialogue of Unreason. New York: Routledge, 1998: 42.
- ^ Standish, 111
- ^ Sova, 24
- ^ William Butcher, Jules Verne: The Definitive Biography, Giriş: Arthur C. Clarke, Thunder's Mouth Press, Avalon Publishing, New York, 2006. , sayfa 153, 208.
Edgar Poe et ses oeuvres Fransızca tam metni: [1] 28 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde . - ^ Sova, 238
- ^ Tresch, John. "Extra! Extra! Poe invents science fiction!", The Cambridge Companion to Edgar Allan Poe içinde, editör Kevin J. Hayes. New York: Cambridge University Press, 2002: 117.
- ^ Poe, 73
- ^ Perec, Georges. A Void. İngilizce çeviri: Gilbert Adair. Londra: The Harvill Press, 1995. s.108.
- ^ Eco, Umberto. Six Walks in the Fictional Woods. Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 1994: 7.
- ^ Engan, Charles ve Janyce. Beyond the Mountains of Madness. Oakland CA: Chaosium, Inc., 1999. s.327-339. .
- ^ Johnson, Mat. . 19 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2011.
Dış bağlantılar
Wikimedia Commons'ta The Narrative of Arthur Gordon Pym of Nantucket ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |
- - University of Virginia (İngilizce)
- "Tekeli-li" or Hollow Earth Lives: A Bibliography of Antarctic Fiction7 Mart 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde . - Derleyen: Fauno Lancaster Cordes (İngilizce)
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Nantucketli Arthur Gordon Pym in Oykusu Ing The Narrative of Arthur Gordon Pym of Nantucket Amerikali yazar Edgar Allan Poe nun tamamlanmis tek romanidir 1838 tarihli eserde genc Arthur Gordon Pym in Grampus isimli balina avi gemisinde yasadiklari anlatilir Pym basina gelen isyan ve yamyamlik gibi olaylarin ardindan Jane Guy isimli baska bir geminin murettebati tarafindan kurtarilir Bu gemi ile Pym ve denizci arkadasi Dirk Peters maceralarina daha guneyde devam ederler Karaya ciktiklari bir bolgede saldirgan siyah derili yerlilerle karsilasirlar ve gemiye geri kacarlar Roman Pym ile Peters in Guney Kutbu na dogru yolculugu sirasinda birden sona erer Nantucketli Arthur Gordon Pym in OykusuThe Narrative of Arthur Gordon Pym of Nantucket1838 tarihli ilk basimin ilk sayfasiYazarEdgar Allan PoeUlkeABDDilIngilizceTurromanYayimTemmuz 1838Yayimci Oyku alisilmis bir deniz macerasi seklinde baslar ancak gittikce gariplesir ve siniflandirilamaz hale gelir Gercekci bir oyku anlatma niyetinde olan Poe bircok yasanmis deniz yolculugu anlatisindan ilham almis ayrica tan ve teorisinden faydalanmistir Ayrica deniz yolculuklari sirasinda kendi yasadigi olaylari da kullanmistir Romanin incelemelerinde genelde muhtemel otobiyografik unsurlara odaklanilmis bunu yani sira irkcilik ve ayrica eserin son birkac cumlesinde sembolizm oldugu ileri surulmustur Kisa oyku yazarliginin baslarinda edebi basariyi bulamayan Poe daha uzun eserler yazmaya yoneldi Nantucketli Arthur Gordon Pym in Oykusu nin birkac bolumu ilk defa Southern Literary Messenger da tefrika edildi ancak tamamlanmadi Romanin tamami ilk kez Temmuz 1838 de iki cilt halinde basildi Kimi elestirmenler eseri urkutucu bulurken bir kismi da bircok baska eserden intihal oldugunu savundu Romandaki heyecan verici maceralari ovenler de vardi Yazarin kendisi de sonraki yillarda eser hakkinda oldukca sacma bir kitap demisti Yine de Nantucketli Arthur Gordon Pym in Oykusu Herman Melville ve Jules Verne gibi yazarlara ilham veren bir eser oldu Esere Jules Verne tarafindan Buzlar Sfenksi adli bir devam romani yazilmistir OzetKitap bir onsoz 25 bolum ve en sondaki Not bolumunden olusur ve yaklasik 72 000 kelime uzunlugundadir Ariel in guvertesinde Bolum 1 Romanin ilk bolumunde Pym in ufak teknesinin yok olusu anlatilir Arthur Gordon Pym balikci limani ve balina avciligi ile unlu nda dogmustur En iyi arkadasi Augustus Barnard bir balina gemisi kaptaninin ogludur Bir gece iki genc sarhos olurlar ve Augustus un onerisiyle Pym in ufak yelkenli teknesi Ariel ile denize acilirlar Ancak ilk bastaki ruzgar zamanla firtinaya donusur Augustus un sizmasi ile durumlari daha da kotulesir ve deneyimsiz Pym tekneyi idare etmeye calisir Ariel sonunda alabora olur ve iki arkadas limana donmekte olan balina gemisi Penguin tarafindan son anda kurtarilir Sag salim limana dondukten sonra baslarindan gecenleri ailelerinden saklamaya karar verirler Grampus un guvertesinde Bolum 2 13 Okyanustaki bu ilk macerasi Pym i yeniden yelken acmaktan alikoymaz aksine bu deneyim ile hayal gucu genisler Augustus un denizcilerin yasamlari hakkindaki oykuleri ile Pym in ilgisi daha da artar Pym guney denizlerine yelken acacak bir balina gemisi olan kaptanligini Augustus un babasinin yapacagi ve Augustus un da tayfasinda yer alacagi Grampus gemisine kacak olarak binmeye karar verir Augustus Pym in ve kopegi Tiger in gizlice gemiye binmesini saglar Gemi geri donemeyecek kadar acilip da Pym ortaya cikana dek Augustus ona yiyecek ve icecek getirecektir Sikisik ve nemli bir ortamda hareketsiz kalmak zorunda olan Pym gunler gectikce hezeyana kapilmaya baslar Augustus ile gorusememektedir ve gerekli erzaki da alamamaktadir Bu yuzden bir sure sonra suyu tukenir Butun bu sikintisi sirasinda kopegine ilistirilmis ve kan ile yazilmis bir mektup bulur Mektupta saklanmaya devam etmesi hayatinin buna bagli oldugu yazilidir Sonunda ortaya cikan Augustus Pym i serbest birakirken ayni zamanda gecikmesinin ve gizemli mektubun sebebini de aciklar gemide bir isyan cikmistir Tayfanin bir kismi isyancilar tarafindan oldurulurken Augustus un babasinin da aralarinda oldugu bir grup ise kucuk bir tekneyle gemiden ayrilmistir Isyancilardan biri olan ve ayaklanmadan dolayi artik pismanlik duyan Dirk Peters ile arkadas olan Augustus hayatta kalabilmistir Peters Pym ve Augustus gemiyi tekrar ele gecirmek icin plan yapar Gemide henuz kimseni gormedigi Pym bir firtina cikana kadar saklanacak sonra da yeni olmus bir denizcinin giysileriyle ortaya cikarak hayalet gibi davranacaktir Batil inanclari olan denizciler arasinda cikacak karmasadan yararlanan Peters ve Augustus ise Tiger in da yardimiyla geminin kontrolunu ele gecirecektir Plan olmasi gerektigi gibi isler ve uc adam sonunda tum gemiye hakim olur Geminin yonetilmesi icin alikoyduklari disindaki tum isyancilar ise oldurulur ya da gemiden atilir Augustus un olumu Albert Edward Sterner in illustrasyonu 1895 Bu arada guclenen firtina sebebiyle babafingo yikilir yelkenler yirtilir ve ambar su alir Dort adam kendilerini guverteye baglayarak hayatta kalirlar Firtina dinince artik guvendedirler ancak hic erzaklari yoktur Sonraki gunlerde aclik ve susuzluktan olme tehlikesi bas gosterir Birkac gun sonra dort adam yalpalayarak ilerleyen guvertesinde gulumseyen ve selam verir gibi basini sallayan kirmizi kepli bir denizcinin oldugu bir Hollanda gemisi gorurler Onceleri kurtulacaklari icin sevinirler ancak gemi yaklastiginda korkunc bir koku almaya baslarlar Sonunda gulumseyen denizcinin aslinda yuzundeki etler dokulmekte oldugundan disleri ortaya cikmis ve basinin uzerindeki bir marti tarafindan kemirilen olu bir adam oldugunu fark ederler Gemi gecip giderken uzerindeki herkesin curumekte olan cesetler oldugu anlasilir Zaman gectikce ne kara ne de baska bir gemi gorulur Parker digerlerinin hayatta kalabilmesi icin iclerinden birini oldurup yemeyi teklif eder Cop cekme sonucunda Parker in kurban edilmesine karar verilir Boylece digerleri bir sure icin kurtulmus olur Ancak Grampus un ele gecirilmesi sirasinda aldigi yaralar sebebiyle Augustus da sonunda olur Sonraki firtinalar ciddi hasar almis olan geminin tamamen batmasina sebep olur Geminin ters donmus govdesine tutunan ve olume artik iyice yaklasan Pym ile Peters Liverpool dan gelen Jane Guy gemisi tarafindan kurtarilir Jane Guy in guvertesinde Bolum 14 20 Pym ve Peters guney okyanuslarinda kurk icin fok ve deniz aslani avlamak amaciyla yola cikmis olan Jane Guy in murettebatina katilir Pym Umit Burnu etrafindaki adalari inceler penguenlerin albatroslarin ve diger deniz kuslarinin sosyal yapilanmasiyla ilgilenir Onun onerisi sonrasinda kaptan daha da guneye antarktik bolgelere dogru yelken acar Bir buz engelini asan gemi Guney Kutbu yakinlarinda olmasina ragmen mutedil iklimli bir acik denize varir Burada Jane Guy Tsalal isimli gizemli bir adaya gelir Adada Too Wit isimli sef tarafindan yonetilen siyah derili bariscil bir yerli kabilesi yasamaktadir Adanin sakinleri icin beyaz renk korkutucudur cunku etraftaki hicbir sey beyaz degildir Yerlilerin disleri bile siyahtir Adada ayni zamanda hic kesfedilmemis flora ve fauna mevcuttur Ada civarinda su bile garip bicimde yogun ve cok renklidir Ilk baslarda yerliler ile denizcilerin arasindaki iliskiler sicaktir Too Wit ile kaptan alisveris yapmaya baslar Ancak yerlilerin dostlugu aslinda bir hiledir Geminin kalkmasina yakin tum murettebati bir bogazda pusuya dusururler Pym ve Peters disinda herkes oldurulur ve Jane Guy yakilarak yok edilir Tsalal ve daha guneyi Bolum 21 25 Pym ve Peters pusunun gerceklestigi yerin civarindaki daglarda saklanirlar Tepelerde yer alan ve duvarlarinda garip isaretlerin bulundugu bir labirent kesfederler Izlerin yapay mi yoksa dogal mi oldugu konusunda tartisirlar Gunler gectikce yiyecek sikintisi cekmeye baslarlar ve yerlilerin arasindan gecerek bir kano calarlar Tutsak ettikleri bir yerli ile birlikte adadan son anda kacmayi basarirlar Gittikce isinan ve sut gibi beyazlasan bir akintiyla birlikte kucuk tekne daha da guneye suruklenir Gunler sonra kul yagmuru baslar ve ardindan da kalin bir sis tabakasina girerler Tekne ilerledikce onlerindeki karanlik acilarak onlara yol vermektedir Birden karsilarina cok buyuk ve beyaz kefenli bir figur cikar Ayni anda yanlarinda getirdikleri yerli olur Bu noktada roman birden biter Kitabin editorleri tarafindan yazilmis gibi gorunen kisa bir not bolumunde labirentteki semboller Arap harfleri ve Misir hiyeroglifleriyle karsilastirilir ve bunlarin golgede olmak beyaz olmak ve guney bolgesi gibi anlamlara geldigi belirtilir Yayimlanma gecmisiRomanin tefrika haline yapilan bir basiminin Southern Literary Messenger da Ocak 1837 de cikan ilk bolumu Poe 1830 larda erken donem kisa oykulerinden birkacini Tales of the Folio Club basligi altinda toplamaya niyetlenmisti Kitaptaki her bir oyku donemin edebi elestiri cevresinin burlesk bir elestirisi olarak tasarlanmis kurgusal bir edebiyat kulubunun bir uyesi tarafindan sunulmus gibi aktarilacakti Poe bu oykulerin cogunu daha once Philadelphia daki Saturday Courier da ya da Baltimore Saturday Visiter da yayimlamisti Soz konusu derlemenin hazirlanmasinda yazara editor yardimci olmaya calisti Ancak Paulding Poe ya taki yayimcilarin derlemeyi geri cevirdigini cunku okurlarinin roman gibi basit ve uzun eserler istedigini bildirdi Yayimcilarin onerisi Poe nun kendini genel okuyucunun anlayis seviyesine indirgemesi ve bir tek eser vermesi yonundeydi Ayrica bir oykuyu birkac parca halinde yazmasi da onerildi Harper amp Brothers in bu cevabi Poe ya Nantucketli Arthur Gordon Pym in Oykusu icin ilham verdi Poe Southern Literary Messenger daki patronuyla romani tefrika etmek uzere sayfa basina 3 dolar ucretle anlasti Ancak roman henuz yayimlanmakta iken yazar gazetedeki isinden 3 Ocak 1837 de ayrildi Kimi arastirmacilara gore Poe isten kovulmustu ve bu yuzden romani da yarim birakmisti Edebi degeri ve tepkilerNantucketli Arthur Gordon Pym in Oykusu hakkinda yayimlandigi donemde cikan elestiriler genelde olumsuzdu Yayimlanmasindan 15 ay sonra Poe ya ciddi bicimde dusmanlik besleyen bir yazar olan in elestirisi dergisinde yer aldi Bu elestiride roman icin gevsek ve alelacele bir sekilde anlatilmis kompozisyonun genel dogrularinin olusturdugu sablona nadiren uyum gosteriyor deniyordu Clark yazisina soyle devam ediyordu Cok ilgi goren bu eserin bircok kusuru da var ki bunlarin en buyuklerinden biri de korkunc kan ve kavga durumlariyla tika basa doldurulmus olmasi Bircok elestirmen de romandaki siddet sahnelerinin coklugundan bahsetti de yer alan ve muhtemelen in kendi yazdigi bir elestiride romandaki urkutucu detaylarin yani sira cografi anlatimlarin alintilanmis olmasi ve denizcilige dair bilgilerdeki hatalar da elestirildi Ayni yazida roman edebi bir aldatmaca olarak degerlendirilerek halki aldatmaya yonelik kustahca bir girisim sozleri kullanildi ve Bay Poe nun adinin boyle bir cehalet terbiyesizlik ile anilmasinin uzucu oldugu belirtildi Daha sonra Burton a yazan Poe bu elestiriyi kabul etti ve roman icin bayagi aptalca bir kitap ifadesini kullandi Diger incelemelerde romanin gercek bir oykuymus gibi sunulmaya calisilmasi elestirildi Metropolitan Magazine deki bir yazida oykunun kurgu olarak iyi oldugu ama halka gercek bir sey gibi sunuldugunda acemice bir is haline geldigi bilgisiz kisilerin safligina yuklenilen kustahca bir girisime donustugu belirtildi Buna ragmen ozellikle Ingiltere deki kimi okuyucular Poe nun romaninin bazi parcalarinin gercek olduguna inandi ve kitaptaki sacmaliklarin anlatici olan Pym in gercek olaylari abartmasindan kaynaklandigini dusundu Yayimci in daha sonralari belirttigi uzere romandaki bazi kesifler hatta kayalarda bulunan hiyeroglifler bazi yerel Ingiliz gazetelerinde ciddi tarihi gercekler olarak yer buldu Bu ilk tepkilerin tersine Poe dan buyuk olcude ilham alan Arjantinli 20 yuzyil yazari Jorge Luis Borges romani Poe nun en buyuk eseri sozleriyle ovdu H G Wells e gore ise Pym cok zeki bir aklin bir asir once guney kutbu hakkinda neler hayal edebilecegini anlatiyordu Yine de 1950 lere kadar cogu arastirmaci roman hakkinda ciddi bir irdeleme ya da analiz vermedi Nantucketli Arthur Gordon Pym in Oykusu nun hem maddi hem de elestirel acidan basariyi yakalayamamasi Poe nun kariyerinde bir donum noktasi oldu Ilk olarak para kazanabilecegi edebi islerle ilgilenmeye basladi ornegin Nisan 1839 da un editorlugu gorevini tartismali bicimde yerine getirdi Ayrica Baltimore da yerlesik yeni bir dergi olan American Museum of Science Literature and the Arts icin Literary Small Talk Edebi Gevezelik isimli seriyi yazdi Ise ihtiyaci oldugundan haftada 10 dolar gibi dusuk bir ucret karsiliginda romani hakkinda olumsuz elestiriler yayimlamis olmalarina ragmen Burton s Gentleman s Magazine de yardimci editor olarak gorev aldi Ayni zamanda uzun nesirler yerine yeniden kisa oykulere odaklanmaya basladi Boylece tamamlanmis tek romani olan bu eserden sonra cikarttigi ilk kitabi bir kisa oyku derlemesi olan ve 1840 ta basilan Tales of the Grotesque and Arabesque oldu EtkileriPoe nun romani Jules Verne de dahil olmak uzere sonraki yazarlari etkiledi Patrick F Quinn ve John J McAlee gibi arastirmacilara gore Nantucketli Arthur Gordon Pym in Oykusu ve bazi diger Poe eserleri ile Herman Melville in Moby Dick romani arasinda benzerlikler bulunur Quenn e gore Melville Poe nun romanini incelemis olmalidir aksi durumda edebiyatin en olagandisi tesaduflerinden biri gerceklesmistir McAleer a gore Moby Dick teki Ahab in kusurlu karakteri nden ilhamla olusturulmustur Arastirmaci Jack Scherting e gore de Moby Dick ile Poe nun Sisede Bulunan Not oykusu arasinda benzerlikler vardir Nantucketli Arthur Gordon Pym in Oykusu Poe nun en fazla cevrilen eserlerinden biri oldu 1978 de yapilan bir arastirmada 300 den fazla versiyon ceviri ve uyarlama saptandi Roman ozellikle Fransa da ilham verici oldu Fransiz sair ve yazar Charles Baudelaire romani 1857 de Les Aventures d Arthur Gordon Pym basligi ile cevirdi Baudelaire in siirlerinde de romanin etkileri goruldu Sair Siter Adasina Bir Seyahat Un Voyage a Cythere siirinde romanda kuslarin insan eti yedigi sahneyi kismen yeniden anlatti Fransiz yazar Jules Verne Poe ya hayranlik duyuyordu ve 1864 te Edgar Poe et ses oeuvres Edgar Poe ve Eserleri baslikli bir inceleme yazdi Poe nun Bir Haftada Uc Pazar oykusu Verne in 1873 tarihli Seksen Gunde Devr i Alem romaninin muhtemel ilham kaynaklarindan biriydi Verne 1897 de Nantucketli Arthur Gordon Pym in Oykusu nun devami niteligindeki Buzlar Sfenksi Le Sphinx des glaces isimli romani yazdi Poe gibi Verne de gercege uygun cesitli detaylari kullanarak inandirici bir kurgu yaratmaya calisti Iki ciltlik bu romanda Halbrane gemisinin murettebatinin Pym in basina ne geldigini arastirmalari anlatiliyordu Bir baska Fransizca devam romani ise Dominique Andre tarafindan 1947 de yazilan La Conquete de l Eternel idi Georges Perec in e harfinin hic kullanilmamis olmasiyla bilinen 1969 tarihli romaninda ise Kuzgun un e icermeyen bir versiyonu yer aldi ve Poe nun adindaki iki e harfinden kacinmak icin sair olarak Arthur Gordon Pym in adi verildi Oykunun resmi olmayan bir baska devami in isimli romaniydi Romanda anlatici Doktor Bainbridge Dirk Peters isimli hastasinin Gordon Pym ile Antarktika da yaptigini anlattigi yolculugu okuyucuya aktarir Ayrica romanda Poe nun Kuzgun siiri hakkinda da bir tartisma yer alir Henry James in 1904 tarihli The Golden Bowl romanindaki karakter Prince Amerigo Arthur Gordon Pym i hatirlamaktadir Cocukken Allan Poe nun muhtesem bir oykusunu okudugunu hatirladi oyku Amerikalilarin nasil bir hayal gucune sahip olabilecegini gosterecek bir seydi Gemi kazazedesi Gordon Pym in sut ya da kar renginde kati beyaz bir hava bulmasinin hikayesiydi Poe nun romani H P Lovecraft in 1936 tarihli Deliligin Daglarinda romanina da ilham verdi O romanda da Nantucketli Arthur Gordon Pym in Oykusu ndekine benzer bir Antarktika seyahati temasi isleniyordu ve tekeli li nidasi aynen kullanilmisti tarafindan Lovecraft in romaninin devami seklinde yayimlanan 1999 tarihli rol yapma oyunu Beyond the Mountains of Madness ta ise Poe un romaninin eksik kalmis sonu tamamlandi Buna gore Pym romanin sonunda Antarktika daki sehirde Lovecraft in romanindaki bazi yaratiklarla karsilasir nun 1979 tarihli seyahat kitabi te Theroux Jorge Luis Borges e Nantucketli Arthur Gordon Pym in Oykusu nden pasajlar okur Theroux bu kitabinda ayrica romani okudugu en korkunc oyku olarak tanimladi Yann Martel ise 2001 de yazdigi ve Man Booker Odulu kazanan romani ndaki bir karaktere Poe nun hayali karakterlerinden Richard Parker in adini verdi in 2011 de yazdigi hicvi fantezi romani in ilham kaynagi Nantucketli Arthur Gordon Pym in Oykusu ydu ve roman Poe nun eserine cok benzer bir yapida kurgulanmisti KaynakcaBittner William Poe A Biography Boston Little Brown and Company 1962 Carlson Eric W A Companion to Poe Studies Westport CT Greenwood 1996 ISBN 0313265062 Hoffman Daniel Poe Poe Poe Poe Poe Poe Poe Baton Rouge Louisiana State University Press 1972 ISBN 0 8071 2321 8 Hutchisson James M Poe Jackson MS University Press of Mississippi 2005 ISBN 1 57806 721 9 Kennedy J Gerald Trust No Man Poe Douglass and the Culture of Slavery Romancing the Shadow Poe and Race J Gerald Kennedy and Liliane Weissberg editors New York Oxford University Press 2001 ISBN 0 19 513711 6 Meyers Jeffrey Edgar Allan Poe His Life and Legacy New York Cooper Square Press 1991 ISBN 0 8154 1038 7 Peeples Scott Edgar Allan Poe Revisited New York Twayne Publishers 1998 ISBN 0 8057 4572 6 Poe Harry Lee Edgar Allan Poe An Illustrated Companion to His Tell Tale Stores New York Metro Books 2008 ISBN 978 1 4351 0469 3 Silverman Kenneth Edgar A Poe Mournful and Never ending Remembrance New York HarperPerennial 1991 ISBN 0 06 092331 8 Sova Dawn B Edgar Allan Poe A to Z New York Checkmark Books 2001 ISBN 0 8160 4161 X Standish David Hollow Earth The Long and Curious History of Imagining Strange Lands Fantastical Creatures Advanced Civilizations and Marvelous Machines Below the Earth s Surface Cambridge MA De Capo Press 2006 ISBN 0 306 81373 4 Stashower Daniel The Beautiful Cigar Girl Mary Rogers Edgar Allan Poe and the Invention of Murder New York Dutton 2006 0 525 94981 X Thomas Dwight amp David K Jackson The Poe Log A Documentary Life of Edgar Allan Poe 1809 1849 Boston G K Hall amp Co 1987 ISBN 0 7838 1401 1Kaynak notlari a b Oykunun Turkce isminin ve alintilarin alindigi ceviri Poe Edgar Allan Butun Hikayeleri ceviren Dost Korpe Ithaki Yayinlari 2002 s 758 901 Thomas amp Jackson 127 Silverman 90 Meyers 67 Thomas amp Jackson 192 193 Stashower 104 a b c Sova 167 Silverman 128 Thomas amp Jackson 237 Meyers 96 a b Moss Sidney P Poe s Literary Battles The Critic in the Context of His Literary Milieu Carbondale IL Southern Illinois University Press 1963 89 Stashower 106 Silverman 137 Silverman 143 Silverman 157 Thomas amp Jackson 258 Bittner 133 Hutchisson 145 Books Google com 14 Aralik 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde onizlemenin son sayfasi Frank Frederick S ve The Poe Encyclopedia Westport Connecticut Greenwood Press 1997 372 ISBN 031327768 Sanborn Geoffrey A confused beginning The Narrative of Arthur Gordon Pym of Nantucket The Cambridge Companion to Edgar Allan Poe icinde editor Kevin J Hayes New York Cambridge University Press 2002 171 ISBN 0 521 79727 6 Meyers 106 Silverman 137 138 Bittner 145 Sova 268 Quinn Patrick F Poe s Imaginary Voyage Hudson Review IV Kis 1952 585 McAleer John J Poe and Gothic Elements in Moby Dick Emerson Society Quarterly No 27 2 ceyrek 1962 34 Scherting Jack The Bottle and the Coffin Further Speculation on Poe and Moby Dick Poe Newsletter cilt I no 2 Ekim 1968 22 Harvey Ronald Clark The Critical History of Edgar Allan Poe s The Narrative of Arthur Gordon Pym A Dialogue of Unreason New York Routledge 1998 42 ISBN 0 8153 3303 X Standish 111 Sova 24 William Butcher Jules Verne The Definitive Biography Giris Arthur C Clarke Thunder s Mouth Press Avalon Publishing New York 2006 ISBN 978 1 56025 854 4 sayfa 153 208 Edgar Poe et ses oeuvres Fransizca tam metni 1 28 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde Sova 238 Tresch John Extra Extra Poe invents science fiction The Cambridge Companion to Edgar Allan Poe icinde editor Kevin J Hayes New York Cambridge University Press 2002 117 ISBN 0 521 79727 6 Poe 73 Perec Georges A Void Ingilizce ceviri Gilbert Adair Londra The Harvill Press 1995 s 108 ISBN 1 86046 098 4 Eco Umberto Six Walks in the Fictional Woods Cambridge Mass Harvard University Press 1994 7 ISBN 0 674 81050 3 Engan Charles ve Janyce Beyond the Mountains of Madness Oakland CA Chaosium Inc 1999 s 327 339 ISBN 1 56882 138 7 Johnson Mat 19 Subat 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 14 Agustos 2011 Dis baglantilarWikimedia Commons ta The Narrative of Arthur Gordon Pym of Nantucket ile ilgili ortam dosyalari bulunmaktadir University of Virginia Ingilizce Tekeli li or Hollow Earth Lives A Bibliography of Antarctic Fiction7 Mart 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde Derleyen Fauno Lancaster Cordes Ingilizce