Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Bu sayfada devam eden bir çalışma vardır. Yardım etmek istiyorsanız ya da çalışma yarım bırakılmışsa, çalışmayı yapan kişilerle iletişime geçebilirsiniz. Bu sayfada son yedi gün içinde değişiklik yapılmadığı takdirde şablon sayfadan kaldırılacaktır. En son değişiklik, 32 saniye önce ( | ) tarafından gerçekleştirildi (). |
Roman müziği veya çingene müziği, kökenleri Kuzey Hindistan'a dayanan ancak günümüzde çoğunlukla Avrupa'da yaşayan Roman halkının müziğidir.
Tarihsel olarak göçebe bir toplum olan, ancak günümüzde büyük ölçüde yerleşik hayata geçen Roman halkı, uzun yıllar boyunca eğlence sektöründe faaliyet göstermiş ve ticaretle uğraşmıştır. Romanların yaşadıkları birçok yerde müzisyen olarak tanındıkları görülmektedir. Kat edilen geniş mesafeler, aralarında Arap, Bizans, Fransız, Cermen, Yunan, Macar, Hint, Fars, Romen, Slav, İspanyol, Türk ve Yahudi müzik formları gibi çok sayıda etkiyi de beraberinde getirdi.
Bölgeden bölgeye melodik, armonik, ritmik ve biçimsel yapılarda birçok farklılık olduğu için birleşik bir Roman müzik stilinin parametrelerini tanımlamak zordur. Roman şarkılarının sözleri genellikle Roman dilinin bir veya daha fazla lehçesinde söylenir ve dans sıklıkla Roman müzik performansına eşlik eder. Özünde İspanyol flamenkosunun müziği büyük ölçüde Endülüs'teki Roman halkının müziğidir. Romanlar bazen Hip hop da icra ederler. Rap müzik Avusturya, Çek Cumhuriyeti, Danimarka ve Macaristan'daki Romanlar arasında popülerdir.
Orijinal Roman müziği
Romanların yaşadığı ülkelerden türetilmemiş orijinal Roman halk şarkıları nispeten nadirdir. Bu özel halk müziği çoğunlukla vokaldir ve yavaş, hüzünlü şarkılar ve dans eşliğinde olabilen hızlı melodilerden oluşur. Hızlı melodilere dil şaklatma, el çırpma, ağız basları, tahta kaşık tıklatma ve diğer teknikler eşlik eder.
Çeşitli bölgelerdeki Roman müziğinde bulunan beş ana bileşen vardır. Birincisi, üç sesin veya bölümün kullanılmasıdır: melodik çizgi, üçüncü ve beşinci ses, vokalizasyon veya çalgılar yoluyla. İkincisi ise senkopasyondur; müzik belirli bir vuruştan hemen sonra başlar ve aynı ritmi korur. Üçüncüsü, müziğin farklı cümlelerle çalınmasıdır; yani bir şarkı boyunca farklı müzik temalarının giriş ve çıkışının, ritim veya enstrümanlar aracılığıyla farklı zamanlarda hissedilmesidir. Dördüncüsü, genellikle majör yerine minör bir anahtar merkezinin kullanıldığı armoni. Sonuncusu ise, doğal vokal yeteneklerinin vurgulandığı şarkı söylemedir.
Roman müziğinin gelişimi, 1400'lerin sonlarında Macaristan Krallığı ve İtalya'da lavta gibi enstrümanların çalınmasına dayanır. Romanlar, performansın herhangi bir noktasında eğlendirici olarak Roman olmayanlarla birlikte performans sergilerdi. Sonunda, toplumdaki yaygın din ivme kazandıkça, performans daha az vurgulandı ve bazen Roman olmayan nüfus için yasaklandı, bu yüzden Romanlar tüm profesyonel eğlence noktalarını doldurdu. Ayrıca düğünler, vaftizler, cenazeler ve sünnetler gibi törenlerde de performans sergilediler. Romanlar için tek bir ulus devlet olmadığından, yerleştikleri ülkelerde kendi yaşam alanlarını yaratmak zorunda kalmışlardır. Yaşadıkları ülkelerden aldıkları müziksel ve kültürel etkileri; çalgılar, diller, müzik konuları gibi unsurları kendi müziklerine uyarlamış ve yansıtmışlardır. Bazı şarkılarında Roman dilini de kullanmışlardır.
Ülkelere göre Roman müziği
Çoğu Roman müziği, Romanların geçtiği veya yerleştiği ülkelerin halk müziğine dayanır. Yerel müzik benimsenir (genellikle enstrümantal ve yavaş yavaş) ve genellikle orijinal stillerden daha karmaşık olan Roman stillerine dönüştürülür. Roman müziği yerel müziği büyük ölçüde etkilemiştir. Bunlar arasında Macar versiyonları en çok bilinenler olmuştur, ancak diğer ülkelerdeki Roman müziği örnekleri de varlığını sürdürmektedir. Roman müziğinin bu bölgesel yönü, Kuzey Hindistan'dan başlayarak Mısır, Türkiye, Romanya, Macaristan, Slovakya ve Fransa'ya uzanan ve İspanya'da son bulan Roman müziğini takip eden Latcho Drom belgesel filminde ele alınmıştır.
Bulgaristan
Bulgaristan'da önemli miktarda Roman nüfusu bulunduğundan, bu etnik grubun müziği oldukça popülerdir. Bulgaristan'da Roman müzisyenler tarafından da Çalgamata müziği çalınır.
Macaristan
Rajkó Orkestrası ve Halk Topluluğu, 1952'den beri Macar Roman müziğini, dansını ve kostüm kültürünü korumasıyla tanınır. Çalışmaları yüzyıllardır süregelen nesillerin geleneklerini sürdürmektedir. Performansları, 1 Mayıs ile 31 Ekim arasındaki sezonda Budapeşte'deki Tuna Sarayı da dahil olmak üzere birçok mekanda izlenebilmektedir.
Geleneksel olarak iki tür Roman müziği vardır: Biri Roman olmayan dinleyicilere yöneliktir, diğeri ise Roman toplumu içinde yapılır. Dışarıdakiler için icra edilen müziğe "çingene müziği" denir, bu Franz Liszt'ten gelen bir argo isimdir. Kendi aralarında çaldıkları müziğe ise "halk müziği" olarak tanımlamaktadırlar. 19. yüzyılın başlarında, Roman müzisyenler ulusal müziğin temsilcileri haline geldiler. Macaristan'da 1848'deki Macar Devrimi sırasında, Roman grupları askerlere cesaret vermek ve onları eğlendirmek için savaştan önce ve sonra müziklerini çaldılar. Savaşın kaybedilmesinden sonra bu müzisyenler ülkeden büyük saygı gördüler ve Roman müziği arzulanan özgürlüğün simgesi haline geldi.
Kaynakça
- ^ Henderson, Lol; Stacey, Lee (2014-01-27). Encyclopedia of Music in the 20th Century (İngilizce). Routledge. ISBN .
- ^ PhD, Bruce D. Heald (2012-11-27). Gypsies of the White Mountains: History of a Nomadic Culture (İngilizce). Arcadia Publishing. ISBN .
- ^ "What is Romani music?". Tumblr. Erişim tarihi: 2025-04-14.
- ^ Sturman, Janet (2019-02-26). The SAGE International Encyclopedia of Music and Culture (İngilizce). SAGE Publications. ISBN .
- ^ Sturman, Janet (2019-02-26). The SAGE International Encyclopedia of Music and Culture (İngilizce). SAGE Publications. ISBN .
- ^ Goldsmith, Melissa Ursula Dawn; Fonseca, Anthony J. (2018-12-01). Hip Hop around the World: An Encyclopedia [2 volumes] (İngilizce). Bloomsbury Publishing USA. ISBN .
- ^ a b Music, Garland Encyclopedia of World (2013-01-11). The Concise Garland Encyclopedia of World Music, Volume 1 (İngilizce). Routledge. ISBN .
- ^ "Music". rroma.org (İngilizce). Erişim tarihi: 2025-04-14.
- ^ a b Piotrowska, Anna G. (2013-12-03). Gypsy Music in European Culture: From the Late Eighteenth to the Early Twentieth Centuries (İngilizce). Northeastern University Press. ISBN .
- ^ Latcho Drom, La Caita, 1994-03-04, erişim tarihi: 2025-04-14
- ^ Dushka, H. Saiyid (2015-12-04). "Review: Documentary on Gypsy Dance and Music - Dr. Dushka H. Saiyid - Youlin Magazine". www.youlinmagazine.com (İngilizce). Erişim tarihi: 2025-04-14.
- ^ Silverman, Carol (2012-05-24). Romani Routes: Cultural Politics and Balkan Music in Diaspora (İngilizce). OUP USA. ISBN .
- ^ Lange, Barbara Rose (2003). Holy Brotherhood: Romani Music in a Hungarian Pentecostal Church (İngilizce). Oxford University Press. ISBN .
- ^ Loya, Shay (2011). Liszt's Transcultural Modernism and the Hungarian-gypsy Tradition (İngilizce). University Rochester Press. ISBN .
- ^ "Csemer Géza: Fejezetek a magyar cigányzene történetéből". www.sulinet.hu. Erişim tarihi: 2025-04-14.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Bu sayfada devam eden bir calisma vardir Yardim etmek istiyorsaniz ya da calisma yarim birakilmissa calismayi yapan kisilerle iletisime gecebilirsiniz Bu sayfada son yedi gun icinde degisiklik yapilmadigi takdirde sablon sayfadan kaldirilacaktir En son degisiklik 32 saniye once Adem katkilar kayitlar tarafindan gerceklestirildi onbellegi bosalt Roman muzigi veya cingene muzigi kokenleri Kuzey Hindistan a dayanan ancak gunumuzde cogunlukla Avrupa da yasayan Roman halkinin muzigidir Istanbul Ahirkapi Roman Orkestrasi nin cingeneleri Osman Dursan kanunu Cemal Davulcuoglu ise akordeonu calarken 2014 Tarihsel olarak gocebe bir toplum olan ancak gunumuzde buyuk olcude yerlesik hayata gecen Roman halki uzun yillar boyunca eglence sektorunde faaliyet gostermis ve ticaretle ugrasmistir Romanlarin yasadiklari bircok yerde muzisyen olarak tanindiklari gorulmektedir Kat edilen genis mesafeler aralarinda Arap Bizans Fransiz Cermen Yunan Macar Hint Fars Romen Slav Ispanyol Turk ve Yahudi muzik formlari gibi cok sayida etkiyi de beraberinde getirdi Bolgeden bolgeye melodik armonik ritmik ve bicimsel yapilarda bircok farklilik oldugu icin birlesik bir Roman muzik stilinin parametrelerini tanimlamak zordur Roman sarkilarinin sozleri genellikle Roman dilinin bir veya daha fazla lehcesinde soylenir ve dans siklikla Roman muzik performansina eslik eder Ozunde Ispanyol flamenkosunun muzigi buyuk olcude Endulus teki Roman halkinin muzigidir Romanlar bazen Hip hop da icra ederler Rap muzik Avusturya Cek Cumhuriyeti Danimarka ve Macaristan daki Romanlar arasinda populerdir Orijinal Roman muzigiRomanlarin yasadigi ulkelerden turetilmemis orijinal Roman halk sarkilari nispeten nadirdir Bu ozel halk muzigi cogunlukla vokaldir ve yavas huzunlu sarkilar ve dans esliginde olabilen hizli melodilerden olusur Hizli melodilere dil saklatma el cirpma agiz baslari tahta kasik tiklatma ve diger teknikler eslik eder Cesitli bolgelerdeki Roman muziginde bulunan bes ana bilesen vardir Birincisi uc sesin veya bolumun kullanilmasidir melodik cizgi ucuncu ve besinci ses vokalizasyon veya calgilar yoluyla Ikincisi ise senkopasyondur muzik belirli bir vurustan hemen sonra baslar ve ayni ritmi korur Ucuncusu muzigin farkli cumlelerle calinmasidir yani bir sarki boyunca farkli muzik temalarinin giris ve cikisinin ritim veya enstrumanlar araciligiyla farkli zamanlarda hissedilmesidir Dorduncusu genellikle major yerine minor bir anahtar merkezinin kullanildigi armoni Sonuncusu ise dogal vokal yeteneklerinin vurgulandigi sarki soylemedir Roman muziginin gelisimi 1400 lerin sonlarinda Macaristan Kralligi ve Italya da lavta gibi enstrumanlarin calinmasina dayanir Romanlar performansin herhangi bir noktasinda eglendirici olarak Roman olmayanlarla birlikte performans sergilerdi Sonunda toplumdaki yaygin din ivme kazandikca performans daha az vurgulandi ve bazen Roman olmayan nufus icin yasaklandi bu yuzden Romanlar tum profesyonel eglence noktalarini doldurdu Ayrica dugunler vaftizler cenazeler ve sunnetler gibi torenlerde de performans sergilediler Romanlar icin tek bir ulus devlet olmadigindan yerlestikleri ulkelerde kendi yasam alanlarini yaratmak zorunda kalmislardir Yasadiklari ulkelerden aldiklari muziksel ve kulturel etkileri calgilar diller muzik konulari gibi unsurlari kendi muziklerine uyarlamis ve yansitmislardir Bazi sarkilarinda Roman dilini de kullanmislardir Ulkelere gore Roman muzigiCogu Roman muzigi Romanlarin gectigi veya yerlestigi ulkelerin halk muzigine dayanir Yerel muzik benimsenir genellikle enstrumantal ve yavas yavas ve genellikle orijinal stillerden daha karmasik olan Roman stillerine donusturulur Roman muzigi yerel muzigi buyuk olcude etkilemistir Bunlar arasinda Macar versiyonlari en cok bilinenler olmustur ancak diger ulkelerdeki Roman muzigi ornekleri de varligini surdurmektedir Roman muziginin bu bolgesel yonu Kuzey Hindistan dan baslayarak Misir Turkiye Romanya Macaristan Slovakya ve Fransa ya uzanan ve Ispanya da son bulan Roman muzigini takip eden Latcho Drom belgesel filminde ele alinmistir Bulgaristan Bulgaristan da onemli miktarda Roman nufusu bulundugundan bu etnik grubun muzigi oldukca populerdir Bulgaristan da Roman muzisyenler tarafindan da Calgamata muzigi calinir Macaristan Rajko Orkestrasi ve Halk Toplulugu 1952 den beri Macar Roman muzigini dansini ve kostum kulturunu korumasiyla taninir Calismalari yuzyillardir suregelen nesillerin geleneklerini surdurmektedir Performanslari 1 Mayis ile 31 Ekim arasindaki sezonda Budapeste deki Tuna Sarayi da dahil olmak uzere bircok mekanda izlenebilmektedir Geleneksel olarak iki tur Roman muzigi vardir Biri Roman olmayan dinleyicilere yoneliktir digeri ise Roman toplumu icinde yapilir Disaridakiler icin icra edilen muzige cingene muzigi denir bu Franz Liszt ten gelen bir argo isimdir Kendi aralarinda caldiklari muzige ise halk muzigi olarak tanimlamaktadirlar 19 yuzyilin baslarinda Roman muzisyenler ulusal muzigin temsilcileri haline geldiler Macaristan da 1848 deki Macar Devrimi sirasinda Roman gruplari askerlere cesaret vermek ve onlari eglendirmek icin savastan once ve sonra muziklerini caldilar Savasin kaybedilmesinden sonra bu muzisyenler ulkeden buyuk saygi gorduler ve Roman muzigi arzulanan ozgurlugun simgesi haline geldi Kaynakca Henderson Lol Stacey Lee 2014 01 27 Encyclopedia of Music in the 20th Century Ingilizce Routledge ISBN 978 1 135 92946 6 PhD Bruce D Heald 2012 11 27 Gypsies of the White Mountains History of a Nomadic Culture Ingilizce Arcadia Publishing ISBN 978 1 61423 804 1 What is Romani music Tumblr Erisim tarihi 2025 04 14 Sturman Janet 2019 02 26 The SAGE International Encyclopedia of Music and Culture Ingilizce SAGE Publications ISBN 978 1 4833 1774 8 Sturman Janet 2019 02 26 The SAGE International Encyclopedia of Music and Culture Ingilizce SAGE Publications ISBN 978 1 5063 5337 1 Goldsmith Melissa Ursula Dawn Fonseca Anthony J 2018 12 01 Hip Hop around the World An Encyclopedia 2 volumes Ingilizce Bloomsbury Publishing USA ISBN 979 8 216 09618 4 a b Music Garland Encyclopedia of World 2013 01 11 The Concise Garland Encyclopedia of World Music Volume 1 Ingilizce Routledge ISBN 978 1 136 09570 2 Music rroma org Ingilizce Erisim tarihi 2025 04 14 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link a b Piotrowska Anna G 2013 12 03 Gypsy Music in European Culture From the Late Eighteenth to the Early Twentieth Centuries Ingilizce Northeastern University Press ISBN 978 1 55553 837 8 Latcho Drom La Caita 1994 03 04 erisim tarihi 2025 04 14 Dushka H Saiyid 2015 12 04 Review Documentary on Gypsy Dance and Music Dr Dushka H Saiyid Youlin Magazine www youlinmagazine com Ingilizce Erisim tarihi 2025 04 14 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Silverman Carol 2012 05 24 Romani Routes Cultural Politics and Balkan Music in Diaspora Ingilizce OUP USA ISBN 978 0 19 530094 9 Lange Barbara Rose 2003 Holy Brotherhood Romani Music in a Hungarian Pentecostal Church Ingilizce Oxford University Press ISBN 978 0 19 513723 1 Loya Shay 2011 Liszt s Transcultural Modernism and the Hungarian gypsy Tradition Ingilizce University Rochester Press ISBN 978 1 58046 323 2 Csemer Geza Fejezetek a magyar ciganyzene tortenetebol www sulinet hu Erisim tarihi 2025 04 14 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link