Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Thomas Spence (2 Temmuz 1750 - 8 Eylül 1814) İskoç kökenli İngiliz radikal. Toprağın ortak mülkiyetini, kadın-erkek eşitliğini savunmuştur. Devrimci fikirleri 18. yüzyıl sonu ve 19. yüzyıl başında etkili olmuştur. Cato Sokağı komplosu gibi örneklerde görüldüğü gibi bu dönemdeki devrimciler kendilerini Spenseçi olarak tanımlamış, ölümünün ardından Society of Spencean Philanthropists adlı örgütü kurmuştur.
Hayatı
1750 yılında Presbiteryen bir ailenin çocuğu olarak Newcastle'da dünyaya geldi. 1787 yılında Londra'ya göçtü. Kentin merkezindeki Holborn semtinde bir kitapçıda kitap satmıştır. 1794 yılında mensubu olduğu (LCS) üyeleriyle beraber Newgate Hapishanesinde 7 ay vatana ihanet suçlamasıyla tutulur. Bağlı bulunduğu LCS Derneği Fransız Devriminin ardından ortaya çıkmış bir kitap okuma ve münazara klübü görünümündedir. Ancak tartıştıkları devrimci fikirler o dönem iktidardaki Genç William Pitt hükümeti tarafından çok tehlikeli olarak görülmüştür. Bu dönemdeki Spithead ve Nore isyanları (1797), İrlanda Ayaklanması (1798) ve İkinci Koalisyon Savaşı (1798-1802) gibi gündemler sebebiyle dernek vatana ihanetle suçlanmış, reform talepleri zorla bastırılmıştır. 1801 yılında yine hapsedilen Spence, bir yıl tutsak kalmıştır. 8 Eylül 1814 tarihinde yoksul bir şekilde hayata veda etmiştir.
Savunduğu öğreti
Spence, 1771 yılında Newcastle'daki 400 hektar büyüklüğündeki ortak arazisinin çitleme yapılarak erişim engeli konmasına karşı çıkarak siyasallaşır. Buna karşı uygulanmasını öngördüğü sistem bu toprakların kamulaştırılması değil, o bölge halkı adına o köye (parish) kira ödenmesini içerir. Bu fikirlerinin oluşmasında iktisatçı gibi arkadaşlarının etkisi vardır. Spence'in genel toplumsal planının adımları şu şekildedir:
- Aristokrasi ve büyük toprak sahipliğini sona erecektir.
- Tüm topraklar kendi kendisini yönetim demokratik parishler şeklinde örgütlenecektir.
- Arazi kiralarından gelen bütçe halk tarafından sosyal yardım şeklinde eşit olarak bölüşülecektir.
- Kadınlara oy hakkı dahil genel oy hakkı gelecektir. Halkın seçtiği vekiller senatoyu oluşturacaktır.
- Çalışamayacak durumda olan kişiler için sosyal garanti sistemi oluşturulacaktır.
- Çocukların yoksulluğa ve sömürüye karşı korunması sağlanacaktır.
Spence, bu düşüncelerini 1775 yılında broşür şeklinde basmıştır. Broşür sonraki dönemde İnsanın Gerçek Hakları adıyla basılmıştır. Spence ayrıca öngördüğü toplumsal sistemin işleyişini kaleme almıştır. Spensonia adını verdiği ütopya ülkesinde geçen çok sayıda hikaye kitabı basmıştır.
Geleneği ve anısı
Naaşı Londra'daki Kensal Green Mezarlığındadır. Burada yapılan Reformcular Anıtında adı yazılıdır. Fikirlerinin etkilediği kişiler arasında şunlar vardır:
- William Davidson (1781-1820) Karayip kökenli Britanyalı. Cato Sokağı komplosuna dahil olmuştur.
- Robert Wedderburn (1762-1836) Jamaika kökenli Britanyalı kölelik karşıtı.
- Arthur Thistlewood (1774-1820) Cato Sokağı komplosu lideri.
- William Putnam McCabe (1776-1821) Birleşik İrlandalılar Örgütü üyesi devrimci.
Notlar
- ^ Spence'çi Yardımseverler Topluluğu
- ^ Londra Mektuplaşma Derneği olarak çevrilebilir
- ^ Toprak sahipliğine hayır/Sizi aptallar/Spence'in planı/Daima
- ^ Charles Hall (1740-1825) yoksulların sömürülmesine dair yaptığı gözlemlerle Marksizmin ve sosyalistlerin öncülü sayılır
Kaynakça
- ^ Brittanica Ansiklopedisindeki maddesi 8 Aralık 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce), 26 Mart 2025 tarihinde erişilmiştir
Dış bağlantılar
- Thomas Spence Society
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Thomas Spence 2 Temmuz 1750 8 Eylul 1814 Iskoc kokenli Ingiliz radikal Topragin ortak mulkiyetini kadin erkek esitligini savunmustur Devrimci fikirleri 18 yuzyil sonu ve 19 yuzyil basinda etkili olmustur Cato Sokagi komplosu gibi orneklerde goruldugu gibi bu donemdeki devrimciler kendilerini Spenseci olarak tanimlamis olumunun ardindan Society of Spencean Philanthropists adli orgutu kurmustur HayatiLondon Corresponding Society imzali parlamento reform bildirisi 1793 1750 yilinda Presbiteryen bir ailenin cocugu olarak Newcastle da dunyaya geldi 1787 yilinda Londra ya goctu Kentin merkezindeki Holborn semtinde bir kitapcida kitap satmistir 1794 yilinda mensubu oldugu LCS uyeleriyle beraber Newgate Hapishanesinde 7 ay vatana ihanet suclamasiyla tutulur Bagli bulundugu LCS Dernegi Fransiz Devriminin ardindan ortaya cikmis bir kitap okuma ve munazara klubu gorunumundedir Ancak tartistiklari devrimci fikirler o donem iktidardaki Genc William Pitt hukumeti tarafindan cok tehlikeli olarak gorulmustur Bu donemdeki Spithead ve Nore isyanlari 1797 Irlanda Ayaklanmasi 1798 ve Ikinci Koalisyon Savasi 1798 1802 gibi gundemler sebebiyle dernek vatana ihanetle suclanmis reform talepleri zorla bastirilmistir 1801 yilinda yine hapsedilen Spence bir yil tutsak kalmistir 8 Eylul 1814 tarihinde yoksul bir sekilde hayata veda etmistir Savundugu ogreti1813 yilina ait gumus 3 silin madeni para uzerine matbu sekilde No Landlords You Fools Spence s Plan Forever yazmaktadir Spence 1771 yilinda Newcastle daki 400 hektar buyuklugundeki ortak arazisinin citleme yapilarak erisim engeli konmasina karsi cikarak siyasallasir Buna karsi uygulanmasini ongordugu sistem bu topraklarin kamulastirilmasi degil o bolge halki adina o koye parish kira odenmesini icerir Bu fikirlerinin olusmasinda iktisatci gibi arkadaslarinin etkisi vardir Spence in genel toplumsal planinin adimlari su sekildedir Aristokrasi ve buyuk toprak sahipligini sona erecektir Tum topraklar kendi kendisini yonetim demokratik parishler seklinde orgutlenecektir Arazi kiralarindan gelen butce halk tarafindan sosyal yardim seklinde esit olarak bolusulecektir Kadinlara oy hakki dahil genel oy hakki gelecektir Halkin sectigi vekiller senatoyu olusturacaktir Calisamayacak durumda olan kisiler icin sosyal garanti sistemi olusturulacaktir Cocuklarin yoksulluga ve somuruye karsi korunmasi saglanacaktir Spence bu dusuncelerini 1775 yilinda brosur seklinde basmistir Brosur sonraki donemde Insanin Gercek Haklari adiyla basilmistir Spence ayrica ongordugu toplumsal sistemin isleyisini kaleme almistir Spensoniaadini verdigi utopya ulkesinde gecen cok sayida hikaye kitabi basmistir Gelenegi ve anisiMezarliktaki anitta Thomas Spence diger reform icin mucadele eden isimlerle beraber olumsuzlestirilmistir Naasi Londra daki Kensal Green Mezarligindadir Burada yapilan Reformcular Anitinda adi yazilidir Fikirlerinin etkiledigi kisiler arasinda sunlar vardir William Davidson 1781 1820 Karayip kokenli Britanyali Cato Sokagi komplosuna dahil olmustur Robert Wedderburn 1762 1836 Jamaika kokenli Britanyali kolelik karsiti Arthur Thistlewood 1774 1820 Cato Sokagi komplosu lideri William Putnam McCabe 1776 1821 Birlesik Irlandalilar Orgutu uyesi devrimci Notlar Spence ci Yardimseverler Toplulugu Londra Mektuplasma Dernegi olarak cevrilebilir Toprak sahipligine hayir Sizi aptallar Spence in plani Daima Charles Hall 1740 1825 yoksullarin somurulmesine dair yaptigi gozlemlerle Marksizmin ve sosyalistlerin onculu sayilirKaynakca Brittanica Ansiklopedisindeki maddesi 8 Aralik 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Ingilizce 26 Mart 2025 tarihinde erisilmistirDis baglantilarThomas Spence Society