Berlin Duvarı (Almanca: Berliner Mauer), Doğu Almanya vatandaşlarının Batı Almanya'ya kaçmalarını önlemek için Doğu Alman meclisinin kararı ile 13 Ağustos 1961 tarihinde Berlin'de yapımına başlanan 46 km uzunluğundaki duvar.
![]() Yıkılmadan önce Berlin Duvarı, 1986 | |
![]() | |
Genel bilgiler | |
---|---|
Tür | Duvar |
Şehir | Berlin |
Ülke | Almanya |
Koordinatlar | 52°30′16″K 13°26′28″D / 52.50444°K 13.44111°D |
Açılış | 13 Ağustos 1961 |
Yıkılma | 9 Kasım 1989 |
Yükseklik | 3,60 metre |
Ölçüler | |
Genişlik | 155 kilometre |
Teknik ayrıntılar | |
Malzeme | Betonarme |
Resmî site | |
Bu maddenin konusunda kuşkular bulunmaktadır.Mart 2016) () ( |
Batı'da yıllarca "Utanç duvarı" (Schandmauer) olarak da anılan ve Batı Berlin'i abluka altına alan bu betondan sınır, 9 Kasım 1989'da Doğu Almanya'nın, isteyen vatandaşların Batı'ya gidebileceğini açıklamasının ardından tüm tesisleriyle birlikte yıkıldı.
Yapılışı
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgxTHpVMkwwOWpZM1Z3YVdWa1gwSmxjbXhwYmk1emRtY3ZNakl3Y0hndFQyTmpkWEJwWldSZlFtVnliR2x1TG5OMlp5NXdibWM9LnBuZw==.png)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlrTDJRMEwxZGxjM1JmWVc1a1gwVmhjM1JmUW1WeWJHbHVMbk4yWnk4eU1qQndlQzFYWlhOMFgyRnVaRjlGWVhOMFgwSmxjbXhwYmk1emRtY3VjRzVuLnBuZw==.png)
II. Dünya Savaşı 'nın sonunda mağlup olan Almanya ve başkenti Berlin işgal kuvvetlerince Amerikan, Fransız, İngiliz ve Sovyet bölgesi olarak dörde bölündü. Kısa süre sonra Batı tarafı benzer şekilde olan yönetim birimlerini birleştirdi ve tek bir yönetim bölümüne dönüştü. Sovyetler Birliği ise bu birleşmeye karşı çıktı. Batılı işgal kuvvetleri Sovyetler'e karşı Almanya'yı tekrar inşaya girişip komünizme karşı karakol kurmayı amaçladı. Sovyetler de bu girişime karşı Doğu Almanya'da yeni bir rejim kurmaya girişti. Ekonomisi sosyalizme dayanan, siyasi yönetimi otoriter olan Doğu Almanya'dan Batı'ya kaçışlar büyük ölçüde Berlin'den gerçekleşiyordu. Doğu ile Batı Almanya arasındaki katı sınır 1952'de çizilmişti. Sadece Berlin metrosunu kullanarak 1955 yılına kadar 1950'lerin başında büyük bir ekonomik büyüme yakalayan Batı Almanya'ya 270 bin insan kaçmıştır. Zamanla tel örgü ve mevzuat değişiklikleri de Batı'ya kaçışı engelleyemez duruma gelmişti. Bunun üzerine bu kaçışları engelleyici bir duvar örme fikri, dönemin Sosyalist Birlik Partisi (SED) lideri Walter Ulbricht'in bir şeyler yapılması gerektiği konusunda Sovyet liderlerine danışması ve onaylarını alması sonucu ortaya atılmıştır. Nitekim Sovyetler Birliği, Batı Berlin'i Doğu Almanya sınırları içinde bir fesat yuvası, kapitalizmin kalesi, karşı propaganda merkezi olarak gördüğü için Berlin Duvarı'nı örmeyi çözüm olarak benimsedi.
Duvar Doğu Almanya’nın içinde ABD güdümünde kapitalist Batı Berlin'i çevrelemek için, Doğu Almanya meclisinin kararıyla 12-13 Ağustos 1961’de bir gecede örülmüştür. Planları tamamıyla gizlilik içinde gerçekleşmiştir. Öyle ki SED genel sekreteri Walter Ulbricht’in 15 Haziran 1961’de, Doğu Berlin’deki bir konferansta Batı Berlinli muhabir Annamarie Doherr’in sorusuna verdiği yanıtta geçen “Niemand hat die Absicht, eine Mauer zu errichten” (kimsenin bir duvar inşa etmeye niyeti yok) cümlesi bunun açık kanıtıdır. Duvarın ilk oluşturulan hali geçişleri engellemeyince yükseltilmiş mayın tarlaları köpekli askerler gözcü kuleleriyle geçiş tamamen engellenmiştir.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTg1THpsa0wwSjFibVJsYzJGeVkyaHBkbDlDWHpFME5WOUNhV3hrTFVZd01UUTVNRGt0TURBd09TVXlRMTlDWlhKc2FXNGxNa05mVTNSaFlYUnpZbVZ6ZFdOb1gxWnBlbVZ3Y2lWRE15VkJOSE5wWkdWdWRGOTJiMjVmV25sd1pYSnVMbXB3Wnk4eU1qQndlQzFDZFc1a1pYTmhjbU5vYVhaZlFsOHhORFZmUW1sc1pDMUdNREUwT1RBNUxUQXdNRGtsTWtOZlFtVnliR2x1SlRKRFgxTjBZV0YwYzJKbGMzVmphRjlXYVhwbGNISWxRek1sUVRSemFXUmxiblJmZG05dVgxcDVjR1Z5Ymk1cWNHYz0uanBn.jpg)
1961 yılında Berlin Duvarı'nın yerine önce sadece basit bir tel örgü çekildi. Daha sonra bu örgünün yerine adı kapitalist batıda "Utanç duvarı" olarak da bilinen Berlin Duvarı inşa edildi ve bu tel örgü duvarın üstünde yeniden yer aldı. Doğu ve Batı Berlin'in arasındaki bu duvar, aslında biri 3,5 diğeri 4,5 metrelik iki çelik parçadan oluşuyordu. Doğu tarafına bakan duvar kaçmaya yeltenecek insanların kolay görünmesi için beyaza boyanmıştı. Buna karşılık Batı Almanya'ya bakan taraf ise grafiti ve çizimlerle doluydu. Doğu kısmında duvar boyunca yerde çelik kapanlar ve mayın tarlaları bulunuyordu, 186 yüksek gözetleme kulesi ve yüzlerce lamba konmuştu. Doğu tarafında motosikletli ve yaya polisler ve köpekler de kontrol halindeydi. Duvar boyunca 25 adet karayolu, demiryolu ve suyolu sınır kapısı yer alıyordu. Kaçmak isteyen kişiler kapanlara yakalanıp ağır derecede yaralanıyordu. Mayına basan kişiler ise hemen orada ölüyor ve böylece cezaları verilmiş oluyordu. Tüm bu kontrol ve gözetlemelere rağmen, yaklaşık 5 bin kişi tüneller, evde yaptıkları balonlar ve bunun gibi yollarla, Doğu'dan Batı'ya kaçmayı başardı.
Duvarla birlikte Doğu'dan Batı'ya kaçışlarda en büyük dramlardan biri de Bernauer Strasse'de yaşandı. Nitekim bu sokaktaki evler Doğu'da yer almalarına rağmen ön cepheleri Batı'daydı. İlk başlarda pencerelerden yaralanmayı ve sakatlanmayı göze alan kaçışlar oldu, sonraları bunu önlemek için evlerin pencereleri tuğlalandı. Kısa bir süre sonra ise bu evler tamamen yıkılarak yerlerine duvar örüldü. Doğu'dan Batı'ya kaçmak isterken ölen ilk kişi olarak bilinen Ida Siekmann, 22 Ağustos 1961'de işte burada can vermişti. Günümüzde eski Berlin duvarının bu bölgesinde duvarın bazı kalıntıları ve konuyla ilgili bir müze bulunmaktadır.
24 Ağustos 1961'de ise ilk kez silah gücüyle, 24 yaşındaki Günter Litfin'in Spree nehri üzerinden kaçışı ölümcül olarak engellendi. Sınır nöbetçilerin mermileriyle ölen son kişi ise, duvarın yıkılmasından 9 ay kadar önce 6 Şubat 1989'te kaçmaya çalışan Chris Gueffroy oldu. Berlin duvarını aşmak isterken can verenlerin sayısı hala kesin olarak bilinmemekle birlikte, en az 86 en fazla ise 238 kişi olduğu tahmin edilmektedir. Duvar boyunca, burada ölenleri anımsatan pek çok küçük anıta rastlamak mümkündür.
Yıkılmasının sebepleri
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlrTDJRM0wwSjFibVJsYzJGeVkyaHBkbDlDYVd4a1h6RTRNeTB4T1RnNUxURXhNVEF0TURFNEpUSkRYMEpsY214cGJpVXlRMTlEYUdWamEzQnZhVzUwWDBOb1lYSnNhV1VsTWtOZlRtRmphSFJmWkdWelgwMWhkV1Z5Wm1Gc2JITXVhbkJuTHpFMU1IQjRMVUoxYm1SbGMyRnlZMmhwZGw5Q2FXeGtYekU0TXkweE9UZzVMVEV4TVRBdE1ERTRKVEpEWDBKbGNteHBiaVV5UTE5RGFHVmphM0J2YVc1MFgwTm9ZWEpzYVdVbE1rTmZUbUZqYUhSZlpHVnpYMDFoZFdWeVptRnNiSE11YW5Cbi5qcGc=.jpg)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgwTHpRd0wwcDFaMmRzYVc1blgyOXVYM1JvWlY5Q1pYSnNhVzVmVjJGc2JGOHhZUzVxY0djdk1UVXdjSGd0U25WbloyeHBibWRmYjI1ZmRHaGxYMEpsY214cGJsOVhZV3hzWHpGaExtcHdadz09LmpwZw==.jpg)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh5THpJMUwwSmxjbXhwYmxkaGJHd3RRbkpoYm1SbGJtSjFjbWRIWVhSbExtcHdaeTh4TlRCd2VDMUNaWEpzYVc1WFlXeHNMVUp5WVc1a1pXNWlkWEpuUjJGMFpTNXFjR2M9LmpwZw==.jpg)
Doğu Alman hükûmeti son dönemine kadar bu duvarı, sosyalist Doğu'yu kapitalist Batı'ya karşı koruyan bir kalkan olarak göstermiştir. 1989 yılı başlarında Alman Demokratik Cumhuriyeti Hükûmeti, isteyen Doğu Almanya vatandaşlarının Sovyetler Birliği dahilindeki diğer Doğu Bloğu ülkelerine geçiş yapabilmesine izin verdi. Bu iznin çıkmasıyla beraber binlerce Doğu Alman vatandaşı Polonya, Çekoslovakya, Macaristan, Yugoslavya SFC gibi ülkelerin başkentlerine akın etti.
Doğu Alman hükûmeti, duvarın kaldırılmasına onay vermişti. 9 Kasım 1989'da bu kararı halka açıklamak üzere bir basın toplantısı düzenlendi. Karar açıklandığı andan itibaren duvarın iki tarafında yüz binlerce insan birikmeye başladı. Gece yarısına doğru hükûmet ilk olarak Brandenburg Kapısı'ndan başlayarak barikatları ve geçiş önlemlerini kaldırdı. Her iki Almanya tarafından yaklaşan insanlar duvarın üzerinde buluştular. İnsan seli bir saat içinde yüz binlere ulaştı. Duvarın yıkımına resmi olarak 13 Haziran 1990'da, daha önce de burada adı geçen Bernauer Straße'de 300 Doğu Alman sınır askeri tarafından başlandı. Alman Demokratik Cumhuriyeti de duvarın yıkımından sonra çok fazla dayanamamış, 13 Ekim 1990´da resmen sona ermiştir. Duvarın şehrin içinden geçen kısmı aynı yılın Kasım ayına kadar neredeyse tamamen ortadan kaldırıldı. Nitekim Berlinliler onlarca yıl bölünmüşlüğün yara izlerini bir an önce bertaraf etmek istiyordu.
Duvarın fiziksel kalıntıları
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgxTHpWakwwSjFibVJsYzJGeVkyaHBkbDlDYVd4a1h6RTRNeTB4T1Rrd0xUQTRNamt0TURFMkpUSkRYMEpsY214cGJpVXlRMTlOWVhWbGNuUmxhV3dsTWtOZlUzQmxibVJsWDJZbFF6TWxRa055WDB0bGJtNWxaSGt0UW1saWJHbHZkR2hsYXk1cWNHY3ZNVFV3Y0hndFFuVnVaR1Z6WVhKamFHbDJYMEpwYkdSZk1UZ3pMVEU1T1RBdE1EZ3lPUzB3TVRZbE1rTmZRbVZ5YkdsdUpUSkRYMDFoZFdWeWRHVnBiQ1V5UTE5VGNHVnVaR1ZmWmlWRE15VkNRM0pmUzJWdWJtVmtlUzFDYVdKc2FXOTBhR1ZyTG1wd1p3PT0uanBn.jpg)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgzTHpkbUwwbHRjR1Z5YVdGc0xYZGhjaTF0ZFhObGRXMHRZbVZ5YkdsdUxYZGhiR3d1Y21Wa2RtVnljeTVxY0djdk1UVXdjSGd0U1cxd1pYSnBZV3d0ZDJGeUxXMTFjMlYxYlMxaVpYSnNhVzR0ZDJGc2JDNXlaV1IyWlhKekxtcHdadz09LmpwZw==.jpg)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTltTDJZMEwxUm9aVjlzYVc1bFgyOW1YMEpsY214cGJsOVhZV3hzTG1wd1p5OHhOVEJ3ZUMxVWFHVmZiR2x1WlY5dlpsOUNaWEpzYVc1ZlYyRnNiQzVxY0djPS5qcGc=.jpg)
Günümüzde duvar, sosyal açıdan yer yer kendini fark ettiriyor olsa da, fiziksel olarak hemen hemen hiç algılanmamaktadır. Bir zamanlar duvarın şehrin tam ortasından geçtiği yerler, bugün yeniden imara açılmış, yerini bina, meydan ve sokaklara bırakmıştır, diğer yerler genelde yeniden kullanıma girmiş yol ya da yeşillendirilmiş park alanıdır. Duvarın kimi kesimleri anıtsal amaçlı olarak yerinde bırakılmıştır:
- Bernauer Straße/Ackerstraße
- Bernauer Straße/Gartenstraße
- Bösebrücke, Bornholmer Straße
- Checkpoint Charlie sınır geçiş kapısı, buradaki ABD sektörüne ait kontrol kulübesi orijinal değildir, orijinali Müttefikler Müzesi'ndedir.
- Friedrichstraße/Zimmerstraße
- Schützenstraße
- East Side Gallery, Ostbahnhof ve Warschauer Platz arasında Spree ırmağı kıyısınca uzanır.
- Invalidenfriedhof, Scharnhorststraße 25
- Mauerpark, Eberswalder Straße/Schwedter Straße
- Niederkirchner Straße/Wilhelmstraße
- Parlament der Bäume, Konrad-Adenauer-Straße, buradaki duvar kalıntıları Berlin'in farklı kesimlerinden getirilmiştir. Sadece buradan geçen yol, gerçekten de iç ve dış duvarın arasında yer alıyordu.
- Potsdamer Platz
- Leipziger Platz (kuzey yarısında)
- Stresemannstraße
- Erna-Berger-Straße
- Schwartzkopffstraße/Pflugstraße, evlerin arka bahçesinde.
- St.-Hedwigs-Friedhof / Liesenstraße
Yukarıda adı geçen kalıntılardan bir kısmı önümüzdeki dönemde de yerlerinden sökülmeye devam edecektir. İç ve ama genelde daha çok dış duvarın geçtiği yerler, genel olarak asfalt ya da çimenler üzerinde özel taşlarla, ara ara da yere "Berliner Mauer 1961-1989" yazısı işlenmiş bronzdan levhalarla işaretlidir. Özel olarak dikilen tabelalar da, duvara ilişkin bilgiler içerir. Eski duvar hattı boyunca yer alan çok sayıda müzede duvar hakkında önemli belge, fotoğraf ve benzeri kaynaklar yer alır. Sokak köşelerindeki rastlanabilecek gri-beyaz "Mauerweg" levhaları da bir zamanlar buradan duvarın geçtiğine işaret eder.
43 kilometrelik duvarın kimi blok parçaları Brandenburg eyaletinde bir depodadır, ancak duvar kalıntılarının bir kısmı başta ABD olmak üzere çeşitli ülkelere satılmıştır ve o ülkelerde birbirinden farklı amaçlı mekanlarda sergilenmektedir.
Budapeşte'de Terör Müzesi'nin önünde, Las Vegas'ta Main Street Station otelinin erkekler tuvaletinde, Brüksel'de Avrupa Parlamentosu binasının önünde, Montréal'de Dünya Ticaret Merkezi'nde, New York'ta 53. caddede, Vatikan bahçesinde, Strazburg'da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi binasının önünde duvarın parçalarına rastlanabilir. 24 Mayıs 2009'dan bu yana Berlin'deki Axel Springer Verlag adlı yayınevinin merkez binası önünde 'Balanceakt' adlı bir anıt yer alır. Duvarın yıkılışını simgeleyen bu anıt aynı zamanda duvarın bazı kalıntılarını da kapsar.
Ayrıca duvar parçaları anı olarak şilt haline getirilerek satışa sunulmuştur. Bunun dışında, zamanında duvar boyunca yer alan 302 gözetleme kulesinden sadece beşi yine anıtsal amaçlı olarak ayakta durmaktadır:
- Treptow ile Kreuzberg ilçeleri arasında, günümüzde park haline getirilmiş sınır bölgesinde, Puschkinallee'nin bitiminde.
- Kieler Straße'de Federal Askeri Hastane'nin ziyaretçi otoparkı ile kanal arasındaki ara bölgede. Günter Litfin'e ithaf edilmiştir.
- Potsdamer Platz'ın hemen yakınında Erna-Berger-Straße'de. Trafiği engellediği için asıl yerinden birkaç metre kaydırılmıştır.
- Henningsdorf ilçesinde, Havel'in kuzey uzantısı Nieder Neuendorf gölünün doğu kıyısında. Burada iki Almanya arasındaki sınır tesislerini konu alan sürekli bir sergi vardır.
- Berlin'in kuzeyindeki banliyölerinden Hohen Neuendorf'ta şehir sınırında, yeniden yeşillendirilen ve Alman çevreci gençler kulübüne ait park alanında.
İlgili filmler
- 'Der Himmel Über Berlin' (Berlin Üzerinde Gökyüzü), (1987)
- 'Der Tunnel' (Tünel), (2001)
- 'Good Bye Lenin!' (Hoşçakal Lenin), (2003)
- 'Das Leben der Anderen' (Ötekilerin Yaşamı), (2006)
- 'Die Frau vom Checkpoint Charlie' (Checkpoint Charlie'deki Kadın), (2007)
- 'Das Wunder von' (Berlin Mucizesi), (2008)
- 'Bridge of Spies' (Casuslar Köprüsü), (2015)
Ayrıca 1985 yapımı (ABD), 1988 yapımı Polizei (Türkiye/B.Almanya) ve 2009 yapımı Hilde (Almanya) filmlerinde Berlin Duvarı'ndan özgün görüntüler yer alır.
Kaynakça
- ^ "Duvar Örülüyor". 27 Aralık 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 26 Aralık 2020.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Berlin Duvari Almanca Berliner Mauer Dogu Almanya vatandaslarinin Bati Almanya ya kacmalarini onlemek icin Dogu Alman meclisinin karari ile 13 Agustos 1961 tarihinde Berlin de yapimina baslanan 46 km uzunlugundaki duvar Berlin DuvariYikilmadan once Berlin Duvari 1986Genel bilgilerTurDuvarSehirBerlinUlkeAlmanyaKoordinatlar52 30 16 K 13 26 28 D 52 50444 K 13 44111 D 52 50444 13 44111Acilis13 Agustos 1961Yikilma9 Kasim 1989Yukseklik3 60 metreOlculerGenislik155 kilometreTeknik ayrintilarMalzemeBetonarmeResmi sitehttps www berlin de mauer Bu maddenin tarafsizligi konusunda kuskular bulunmaktadir Konuya dair fikir alisverisi tartisma sayfasinda bulunabilir Sablonu kaldirmadan once lutfen gerekli sartlarin olustugundan emin olun Mart 2016 Bu sablonun nasil ve ne zaman kaldirilmasi gerektigini ogrenin Bati da yillarca Utanc duvari Schandmauer olarak da anilan ve Bati Berlin i abluka altina alan bu betondan sinir 9 Kasim 1989 da Dogu Almanya nin isteyen vatandaslarin Bati ya gidebilecegini aciklamasinin ardindan tum tesisleriyle birlikte yikildi YapilisiBerlin in isgal guclerince paylasimiBati ve Dogu Berlin Haritasi sinir kapilarinda metro aglarinin Interaktif haritada II Dunya Savasi nin sonunda maglup olan Almanya ve baskenti Berlin isgal kuvvetlerince Amerikan Fransiz Ingiliz ve Sovyet bolgesi olarak dorde bolundu Kisa sure sonra Bati tarafi benzer sekilde olan yonetim birimlerini birlestirdi ve tek bir yonetim bolumune donustu Sovyetler Birligi ise bu birlesmeye karsi cikti Batili isgal kuvvetleri Sovyetler e karsi Almanya yi tekrar insaya girisip komunizme karsi karakol kurmayi amacladi Sovyetler de bu girisime karsi Dogu Almanya da yeni bir rejim kurmaya giristi Ekonomisi sosyalizme dayanan siyasi yonetimi otoriter olan Dogu Almanya dan Bati ya kacislar buyuk olcude Berlin den gerceklesiyordu Dogu ile Bati Almanya arasindaki kati sinir 1952 de cizilmisti Sadece Berlin metrosunu kullanarak 1955 yilina kadar 1950 lerin basinda buyuk bir ekonomik buyume yakalayan Bati Almanya ya 270 bin insan kacmistir Zamanla tel orgu ve mevzuat degisiklikleri de Bati ya kacisi engelleyemez duruma gelmisti Bunun uzerine bu kacislari engelleyici bir duvar orme fikri donemin Sosyalist Birlik Partisi SED lideri Walter Ulbricht in bir seyler yapilmasi gerektigi konusunda Sovyet liderlerine danismasi ve onaylarini almasi sonucu ortaya atilmistir Nitekim Sovyetler Birligi Bati Berlin i Dogu Almanya sinirlari icinde bir fesat yuvasi kapitalizmin kalesi karsi propaganda merkezi olarak gordugu icin Berlin Duvari ni ormeyi cozum olarak benimsedi Duvar Dogu Almanya nin icinde ABD gudumunde kapitalist Bati Berlin i cevrelemek icin Dogu Almanya meclisinin karariyla 12 13 Agustos 1961 de bir gecede orulmustur Planlari tamamiyla gizlilik icinde gerceklesmistir Oyle ki SED genel sekreteri Walter Ulbricht in 15 Haziran 1961 de Dogu Berlin deki bir konferansta Bati Berlinli muhabir Annamarie Doherr in sorusuna verdigi yanitta gecen Niemand hat die Absicht eine Mauer zu errichten kimsenin bir duvar insa etmeye niyeti yok cumlesi bunun acik kanitidir Duvarin ilk olusturulan hali gecisleri engellemeyince yukseltilmis mayin tarlalari kopekli askerler gozcu kuleleriyle gecis tamamen engellenmistir Berlin Duvari 1980 Bernauer Strasse 1961 yilinda Berlin Duvari nin yerine once sadece basit bir tel orgu cekildi Daha sonra bu orgunun yerine adi kapitalist batida Utanc duvari olarak da bilinen Berlin Duvari insa edildi ve bu tel orgu duvarin ustunde yeniden yer aldi Dogu ve Bati Berlin in arasindaki bu duvar aslinda biri 3 5 digeri 4 5 metrelik iki celik parcadan olusuyordu Dogu tarafina bakan duvar kacmaya yeltenecek insanlarin kolay gorunmesi icin beyaza boyanmisti Buna karsilik Bati Almanya ya bakan taraf ise grafiti ve cizimlerle doluydu Dogu kisminda duvar boyunca yerde celik kapanlar ve mayin tarlalari bulunuyordu 186 yuksek gozetleme kulesi ve yuzlerce lamba konmustu Dogu tarafinda motosikletli ve yaya polisler ve kopekler de kontrol halindeydi Duvar boyunca 25 adet karayolu demiryolu ve suyolu sinir kapisi yer aliyordu Kacmak isteyen kisiler kapanlara yakalanip agir derecede yaralaniyordu Mayina basan kisiler ise hemen orada oluyor ve boylece cezalari verilmis oluyordu Tum bu kontrol ve gozetlemelere ragmen yaklasik 5 bin kisi tuneller evde yaptiklari balonlar ve bunun gibi yollarla Dogu dan Bati ya kacmayi basardi Duvarla birlikte Dogu dan Bati ya kacislarda en buyuk dramlardan biri de Bernauer Strasse de yasandi Nitekim bu sokaktaki evler Dogu da yer almalarina ragmen on cepheleri Bati daydi Ilk baslarda pencerelerden yaralanmayi ve sakatlanmayi goze alan kacislar oldu sonralari bunu onlemek icin evlerin pencereleri tuglalandi Kisa bir sure sonra ise bu evler tamamen yikilarak yerlerine duvar oruldu Dogu dan Bati ya kacmak isterken olen ilk kisi olarak bilinen Ida Siekmann 22 Agustos 1961 de iste burada can vermisti Gunumuzde eski Berlin duvarinin bu bolgesinde duvarin bazi kalintilari ve konuyla ilgili bir muze bulunmaktadir 24 Agustos 1961 de ise ilk kez silah gucuyle 24 yasindaki Gunter Litfin in Spree nehri uzerinden kacisi olumcul olarak engellendi Sinir nobetcilerin mermileriyle olen son kisi ise duvarin yikilmasindan 9 ay kadar once 6 Subat 1989 te kacmaya calisan Chris Gueffroy oldu Berlin duvarini asmak isterken can verenlerin sayisi hala kesin olarak bilinmemekle birlikte en az 86 en fazla ise 238 kisi oldugu tahmin edilmektedir Duvar boyunca burada olenleri animsatan pek cok kucuk anita rastlamak mumkundur Yikilmasinin sebepleriCheckpoint Charlieden yuruyerek Bati Berlin e gecen Dogu Almanya vatandaslari 10 Kasim 1989 9 Kasim 1989 tarihinde Dogu Almanya ile Bati Almanya arasindaki sinirlar acildiktan sonra Berlin Duvari nin uzerinde hokkabazlik yapan jonglor 16 Kasim 1989 Berlin Duvari nin yikilisi 9 Kasim 1989 Trabant ile Checkpoint Charlieyi gecerek Bati Berlin e giren Dogu Almanyali bir cift ve onlari alkislayarak karsilayan Bati Almanyali cocuklar 14 Kasim 1989 Dogu Alman hukumeti son donemine kadar bu duvari sosyalist Dogu yu kapitalist Bati ya karsi koruyan bir kalkan olarak gostermistir 1989 yili baslarinda Alman Demokratik Cumhuriyeti Hukumeti isteyen Dogu Almanya vatandaslarinin Sovyetler Birligi dahilindeki diger Dogu Blogu ulkelerine gecis yapabilmesine izin verdi Bu iznin cikmasiyla beraber binlerce Dogu Alman vatandasi Polonya Cekoslovakya Macaristan Yugoslavya SFC gibi ulkelerin baskentlerine akin etti Dogu Alman hukumeti duvarin kaldirilmasina onay vermisti 9 Kasim 1989 da bu karari halka aciklamak uzere bir basin toplantisi duzenlendi Karar aciklandigi andan itibaren duvarin iki tarafinda yuz binlerce insan birikmeye basladi Gece yarisina dogru hukumet ilk olarak Brandenburg Kapisi ndan baslayarak barikatlari ve gecis onlemlerini kaldirdi Her iki Almanya tarafindan yaklasan insanlar duvarin uzerinde bulustular Insan seli bir saat icinde yuz binlere ulasti Duvarin yikimina resmi olarak 13 Haziran 1990 da daha once de burada adi gecen Bernauer Strasse de 300 Dogu Alman sinir askeri tarafindan baslandi Alman Demokratik Cumhuriyeti de duvarin yikimindan sonra cok fazla dayanamamis 13 Ekim 1990 da resmen sona ermistir Duvarin sehrin icinden gecen kismi ayni yilin Kasim ayina kadar neredeyse tamamen ortadan kaldirildi Nitekim Berlinliler onlarca yil bolunmuslugun yara izlerini bir an once bertaraf etmek istiyordu Duvarin fiziksel kalintilariAlman askerlerince Berlin Duvari yikilirken 1990 Londra daki Savas Muzesi nin bahcesinde Berlin Duvari ndan bir parcaAni olarak satisa sunulan silt haline getirilmis Berlin Duvari ndan bir parcaBugun Berlin Duvari nin bulundugu hat isaretlenmistir ve kenti ziyaret eden turistler tarafindan ilgi gormektedir Gunumuzde duvar sosyal acidan yer yer kendini fark ettiriyor olsa da fiziksel olarak hemen hemen hic algilanmamaktadir Bir zamanlar duvarin sehrin tam ortasindan gectigi yerler bugun yeniden imara acilmis yerini bina meydan ve sokaklara birakmistir diger yerler genelde yeniden kullanima girmis yol ya da yesillendirilmis park alanidir Duvarin kimi kesimleri anitsal amacli olarak yerinde birakilmistir Bernauer Strasse Ackerstrasse Bernauer Strasse Gartenstrasse Bosebrucke Bornholmer Strasse Checkpoint Charlie sinir gecis kapisi buradaki ABD sektorune ait kontrol kulubesi orijinal degildir orijinali Muttefikler Muzesi ndedir Friedrichstrasse Zimmerstrasse Schutzenstrasse East Side Gallery Ostbahnhof ve Warschauer Platz arasinda Spree irmagi kiyisinca uzanir Invalidenfriedhof Scharnhorststrasse 25 Mauerpark Eberswalder Strasse Schwedter Strasse Niederkirchner Strasse Wilhelmstrasse Parlament der Baume Konrad Adenauer Strasse buradaki duvar kalintilari Berlin in farkli kesimlerinden getirilmistir Sadece buradan gecen yol gercekten de ic ve dis duvarin arasinda yer aliyordu Potsdamer Platz Leipziger Platz kuzey yarisinda Stresemannstrasse Erna Berger Strasse Schwartzkopffstrasse Pflugstrasse evlerin arka bahcesinde St Hedwigs Friedhof Liesenstrasse Yukarida adi gecen kalintilardan bir kismi onumuzdeki donemde de yerlerinden sokulmeye devam edecektir Ic ve ama genelde daha cok dis duvarin gectigi yerler genel olarak asfalt ya da cimenler uzerinde ozel taslarla ara ara da yere Berliner Mauer 1961 1989 yazisi islenmis bronzdan levhalarla isaretlidir Ozel olarak dikilen tabelalar da duvara iliskin bilgiler icerir Eski duvar hatti boyunca yer alan cok sayida muzede duvar hakkinda onemli belge fotograf ve benzeri kaynaklar yer alir Sokak koselerindeki rastlanabilecek gri beyaz Mauerweg levhalari da bir zamanlar buradan duvarin gectigine isaret eder 43 kilometrelik duvarin kimi blok parcalari Brandenburg eyaletinde bir depodadir ancak duvar kalintilarinin bir kismi basta ABD olmak uzere cesitli ulkelere satilmistir ve o ulkelerde birbirinden farkli amacli mekanlarda sergilenmektedir Budapeste de Teror Muzesi nin onunde Las Vegas ta Main Street Station otelinin erkekler tuvaletinde Bruksel de Avrupa Parlamentosu binasinin onunde Montreal de Dunya Ticaret Merkezi nde New York ta 53 caddede Vatikan bahcesinde Strazburg da Avrupa Insan Haklari Mahkemesi binasinin onunde duvarin parcalarina rastlanabilir 24 Mayis 2009 dan bu yana Berlin deki Axel Springer Verlag adli yayinevinin merkez binasi onunde Balanceakt adli bir anit yer alir Duvarin yikilisini simgeleyen bu anit ayni zamanda duvarin bazi kalintilarini da kapsar Ayrica duvar parcalari ani olarak silt haline getirilerek satisa sunulmustur Bunun disinda zamaninda duvar boyunca yer alan 302 gozetleme kulesinden sadece besi yine anitsal amacli olarak ayakta durmaktadir Treptow ile Kreuzberg ilceleri arasinda gunumuzde park haline getirilmis sinir bolgesinde Puschkinallee nin bitiminde Kieler Strasse de Federal Askeri Hastane nin ziyaretci otoparki ile kanal arasindaki ara bolgede Gunter Litfin e ithaf edilmistir Potsdamer Platz in hemen yakininda Erna Berger Strasse de Trafigi engelledigi icin asil yerinden birkac metre kaydirilmistir Henningsdorf ilcesinde Havel in kuzey uzantisi Nieder Neuendorf golunun dogu kiyisinda Burada iki Almanya arasindaki sinir tesislerini konu alan surekli bir sergi vardir Berlin in kuzeyindeki banliyolerinden Hohen Neuendorf ta sehir sinirinda yeniden yesillendirilen ve Alman cevreci gencler kulubune ait park alaninda Ilgili filmler Der Himmel Uber Berlin Berlin Uzerinde Gokyuzu 1987 Der Tunnel Tunel 2001 Good Bye Lenin Hoscakal Lenin 2003 Das Leben der Anderen Otekilerin Yasami 2006 Die Frau vom Checkpoint Charlie Checkpoint Charlie deki Kadin 2007 Das Wunder von Berlin Mucizesi 2008 Bridge of Spies Casuslar Koprusu 2015 Ayrica 1985 yapimi ABD 1988 yapimi Polizei Turkiye B Almanya ve 2009 yapimi Hilde Almanya filmlerinde Berlin Duvari ndan ozgun goruntuler yer alir Kaynakca Duvar Oruluyor 27 Aralik 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 26 Aralik 2020