Çin-Macaristan ilişkileri, Çin ile Macaristan arasında farklı alanlarda sürdürülen ikili ilişkileri içerir. Çin'in Budapeşte'de bir büyükelçiliği, Macaristan'ın ise Pekin'de bir büyükelçiliği ve Çongçing, Hong Kong ve Şanghay şehirlerinde başkonsoloslukları var.
![]() | |
Çin | Macaristan |
---|
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTltTDJZekwwVnRZbUZ6YzNsZmIyWmZRMmhwYm1GZlFuVmtZWEJsYzNRdWFuQm5Mekl5TUhCNExVVnRZbUZ6YzNsZmIyWmZRMmhwYm1GZlFuVmtZWEJsYzNRdWFuQm4uanBn.jpg)
Tarihçe
Avusturya-Macaristan
Çin ile Macaristan arasındaki diplomatik ilişkilerin başlangıcı 19. yüzyıla, yani Macaristan'ın Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun bir parçası olduğu zamana dayanır. Avusturya-Macaristan ile Çing Hanedanı arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasına ilişkin bir anlaşma 1869 yılında akdedildi ve 1871'de resmen yürürlüğe girdi. 1881'de Çing Hanedanı Avusturya-Macaristan'a özel temsilciler göndermeye başladı; bunların ilki, bu görevi 5 Nisan 1881 tarihinde üstleyen 'dur. İlk başta yarı zamanlı olarak başlatılmış bu görev 1902'de resmî ve tam zamanlı bir büyükelçilik görevi olarak değiştirildi. Avusturya-Macaristan ise 1896 yılında Pekin'de bir elçilik kurdu. Elçiliğin konumu, günümüz 'nün bulunduğu yerdir. 1900 yılı sırasında Avusturya-Macaristan, çatışmaya katılan ülkelerden biriydi.
6 Ekim 1913 tarihinde Avusturya-Macaristan, Çin Cumhuriyeti'ni tanıdı. Bunun ardından , Çin Cumhuriyeti'nin Avusturya-Macaristan'a atadığı ilk ve tek büyükelçi oldu. 1917 yılında Çin, Birinci Dünya Savaşı'nda savaşan İtilaf Devletleri taraftarı oldu ve İttifak devleti olan Avusturya-Macaristan'a savaş ilân etti; dolayısıyla, iki ülke arasındaki ilişkiler bu dönem boyunca askıya alındı.
İkinci Dünya Savaşı
1941 yılında Macaristan Krallığı, Mihver Devletleri'ne üye oldu. Çin Cumhuriyeti Milliyetçi Hükûmeti o sene 11 Aralık'ta Mihver Devletleri'ne karşı savaş ilân etti ve Çin ile Macaristan arasındaki ilişkiler düşman ilişkileri hâline geldi. 13 Şubat 1945'te Macaristan teslim oldu ve Sovyetler Birliği işgâline girdi. 1 Şubat 1946 tarihinde Macaristan'daki kraliyet sisteminin kaldırılacağı duyuruldu ve bunun yerine Macaristan Cumhuriyeti kuruldu. 1949 yılında yapılmış bir anayasa değişikliğiyle bu devletin yerine de Macaristan Halk Cumhuriyeti olarak değiştirildi. 20 Ağustos 1949'da Macaristan Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşu resmen ilân edildi; bundan yarı ay sonraysa Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) de kuruldu.
1949'dan günümüze ÇHC-Macaristan ilişkileri
6 Ekim 1949 tarihinde ÇHC ile Macaristan arasında diplomatik ilişkiler kuruldu. Macaristan, ÇHC'yle diplomatik ilişkiler kuran ilk ülkelerden biriydi.
1994'te eski Macaristan Cumhurbaşkanı Árpád Göncz Çin'e ziyarette bulundu. O dönemki Çin Komünist Partisi genel sekreteri ve Çin Devlet Başkanı Jiang Zemin de 1995'te Macaristan'a resmî bir ziyaret gerçekleştirdi.
Viktor Orbán'ın Macaristan Başbakanı olmasından beri, Çin ile Macaristan birbiriyle yakınlaşmıştır. Çin, 2020 yılından beri Macaristan'ın en büyük yabancı yatırımcısı konumundadır. kapsamındaki birçok konu üzerinde Macaristan, diğer AB ülkeleriyle kıyaslandığında Çin'e daha fazla destek göstermektedir; örneğin, 2021'de Macaristan, Çin Hükûmeti'nin Hong Kong'da siyasî özgürlüklere uyguladığı kısıtlamalarını kınayan bir AB bildirisinin yayınlanmasını bloke etti.
27 Nisan 2021 tarihli bir stratejik işbirliği anlaşmasının Macaristan Hükûmeti ile Şanghay merkezli Fudan Üniversitesi tarafından imzalanmasıyla, Fudan Üniversitesi'nin Budapeşte'de kurulacak olan ve tamamlanması 2024 yılı için öngörülmüş bir kampüsünün inşa hazırlıklarının yolu açılmış oldu. İnşa maliyetlerinin %20'si Macaristan devletinin merkez bütçesiyle karşılanırken, geri kalanı ise bir Çin bankasının vereceği 1,5 milyar ABD doları değerinde bir kredi ile finanse edilecektir. Fudan Üniversitesi ayrıca Çin merkezli şirketinin inşa kontratı için ihale teklifi vermesini onaylamıştır. Kazandığı finansmanlığı Macaristan Hükûmeti'nin 2019 yılında ulusal yükseköğretim sistemine verdiği tüm paraların değerini aşan bu kampüs, Macaristan iç politikasında ihtilaf yaratmıştır. Macaristan merkezli Republikon Enstitüsü'nün (Macarca: Republikon Intézet) Mayıs 2021'de yürüttüğü bir ankete göre, anket katılımcılarının %66'sı, Budapeşte'de böyle bir kampüsün inşasına karşıdır. Projeye ilişkin şeffaflık yoksunluğu, kredinin büyüklüğü ve maliyetin tümünün Macaristan vergi mükellefleri tarafından karşılanması, projeye yöneltilmiş eleştirilerin arasında. 1 Haziran 2021 tarihinde Budapeşte belediye başkanı Gergely Karácsony, bu planlara tepki olarak inşa alanının yakınlarındaki bazı sokakların isimlerini Szabad Hongkong út ("Özgür Hong Kong Sokağı"), Dalai-Láma út ("Dalay Lama Sokağı"), Ujgur mártírok útja ("Uygur Şehitler Yolu") ve Hszie Si-kuang püspök út ("Piskopos Sokağı") isimleriyle değiştirdi. 5 Haziran 2021 tarihinde ise binlerce Macaristan vatandaşı, Budapeşte sokaklarında yürüyerek kampüs planına karşı protesto etti.
Ayrıca bakınız
Wikimedia Commons'ta Relations of China and Hungary ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
Dipnot
- ^ Bakınız:
Kaynakça
- ^ a b [Avusturya-Çin ilişkileri] (Çince). Avusturya Çin Büyükelçiliği. 24 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2015.
- ^ 中国第一历史档案馆. 《清季中外使领年表》 [Qing Hanedanlığı'ndaki Çin ve Yabancı Elçilerin Kronolojisi] (Çince). .
- ^ "十六 中國駐國外使節名録 (1911——1949)" [Yurtdışındaki Çin Elçileri (1911-1949)] (Çince). 9 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2015.
- ^ "Macaristan, AB'nin Çin'e Hong Kong için hazırladığı bildiriyi bloke etti". euronews. 16 Nisan 2021. 21 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 21 Mayıs 2021.
- ^ (PDF). kormany.hu (İngilizce). 28 Nisan 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2022.
- ^ a b c d e Reid Standish, Akos Keller-Alant. (İngilizce). Özgür Avrupa Radyosu. 3 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2022.
- ^ a b (İngilizce). BBC News. 5 Haziran 2021. 5 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2022.
- ^ (PDF) (İngilizce). Republikon Intézet. Mayıs 2021. 12 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2022.
- ^ a b Ábrahám Vass (2 Haziran 2022). (İngilizce). Hungary Today. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2022.
- ^ . 24.hu (Macarca). 1 Haziran 2021. 1 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2022.
Dış bağlantılar
- Çin Halk Cumhuriyeti'nin Macaristan Büyükelçiliği (Çince, İngilizce ve Macarca)
- Çin Halk Cumhuriyeti Macaristan Büyükelçiliği Ekonomi ve Ticaret Müsteşarlığı (Çince ve İngilizce)
- Macaristan'ın Pekin Büyükelçiliği (Çince, İngilizce ve Macarca)
- Macaristan'ın Çongçing Başkonsolosluğu (Çince, İngilizce ve Macarca)
- Macaristan'ın Hong Kong Başkonsolosluğu (İngilizce ve Macarca)
- Macaristan'ın Şanghay Başkonsolosluğu (Çince, İngilizce ve Macarca)
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Cin Macaristan iliskileri Cin ile Macaristan arasinda farkli alanlarda surdurulen ikili iliskileri icerir Cin in Budapeste de bir buyukelciligi Macaristan in ise Pekin de bir buyukelciligi ve Congcing Hong Kong ve Sanghay sehirlerinde baskonsolosluklari var Cin Macaristan iliskileriCin MacaristanCin in Budapeste BuyukelciligiMacaristan in Pekin BuyukelciligiTarihceAvusturya Macaristan Cin ile Macaristan arasindaki diplomatik iliskilerin baslangici 19 yuzyila yani Macaristan in Avusturya Macaristan Imparatorlugu nun bir parcasi oldugu zamana dayanir Avusturya Macaristan ile Cing Hanedani arasinda diplomatik iliskilerin kurulmasina iliskin bir anlasma 1869 yilinda akdedildi ve 1871 de resmen yururluge girdi 1881 de Cing Hanedani Avusturya Macaristan a ozel temsilciler gondermeye basladi bunlarin ilki bu gorevi 5 Nisan 1881 tarihinde ustleyen en dur Ilk basta yari zamanli olarak baslatilmis bu gorev 1902 de resmi ve tam zamanli bir buyukelcilik gorevi olarak degistirildi Avusturya Macaristan ise 1896 yilinda Pekin de bir elcilik kurdu Elciligin konumu gunumuz en nun bulundugu yerdir 1900 yili en sirasinda Avusturya Macaristan catismaya katilan ulkelerden biriydi 6 Ekim 1913 tarihinde Avusturya Macaristan Cin Cumhuriyeti ni tanidi Bunun ardindan zh Cin Cumhuriyeti nin Avusturya Macaristan a atadigi ilk ve tek buyukelci oldu 1917 yilinda Cin Birinci Dunya Savasi nda savasan Itilaf Devletleri taraftari oldu ve Ittifak devleti olan Avusturya Macaristan a savas ilan etti dolayisiyla iki ulke arasindaki iliskiler bu donem boyunca askiya alindi Ikinci Dunya Savasi 1941 yilinda Macaristan Kralligi Mihver Devletleri ne uye oldu Cin Cumhuriyeti Milliyetci Hukumeti o sene 11 Aralik ta Mihver Devletleri ne karsi savas ilan etti ve Cin ile Macaristan arasindaki iliskiler dusman iliskileri haline geldi 13 Subat 1945 te Macaristan teslim oldu ve Sovyetler Birligi isgaline girdi 1 Subat 1946 tarihinde Macaristan daki kraliyet sisteminin kaldirilacagi duyuruldu ve bunun yerine Macaristan Cumhuriyeti kuruldu 1949 yilinda yapilmis bir anayasa degisikligiyle bu devletin yerine de Macaristan Halk Cumhuriyeti olarak degistirildi 20 Agustos 1949 da Macaristan Halk Cumhuriyeti nin kurulusu resmen ilan edildi bundan yari ay sonraysa Cin Halk Cumhuriyeti CHC de kuruldu 1949 dan gunumuze CHC Macaristan iliskileri 6 Ekim 1949 tarihinde CHC ile Macaristan arasinda diplomatik iliskiler kuruldu Macaristan CHC yle diplomatik iliskiler kuran ilk ulkelerden biriydi 1994 te eski Macaristan Cumhurbaskani Arpad Goncz Cin e ziyarette bulundu O donemki Cin Komunist Partisi genel sekreteri ve Cin Devlet Baskani Jiang Zemin de 1995 te Macaristan a resmi bir ziyaret gerceklestirdi Viktor Orban in Macaristan Basbakani olmasindan beri Cin ile Macaristan birbiriyle yakinlasmistir Cin 2020 yilindan beri Macaristan in en buyuk yabanci yatirimcisi konumundadir en kapsamindaki bircok konu uzerinde Macaristan diger AB ulkeleriyle kiyaslandiginda Cin e daha fazla destek gostermektedir ornegin 2021 de Macaristan Cin Hukumeti nin Hong Kong da siyasi ozgurluklere uyguladigi kisitlamalarini kinayan bir AB bildirisinin yayinlanmasini bloke etti 27 Nisan 2021 tarihli bir stratejik isbirligi anlasmasinin Macaristan Hukumeti ile Sanghay merkezli Fudan Universitesi tarafindan imzalanmasiyla Fudan Universitesi nin Budapeste de kurulacak olan ve tamamlanmasi 2024 yili icin ongorulmus bir kampusunun insa hazirliklarinin yolu acilmis oldu Insa maliyetlerinin 20 si Macaristan devletinin merkez butcesiyle karsilanirken geri kalani ise bir Cin bankasinin verecegi 1 5 milyar ABD dolari degerinde bir kredi ile finanse edilecektir Fudan Universitesi ayrica Cin merkezli en sirketinin insa kontrati icin ihale teklifi vermesini onaylamistir Kazandigi finansmanligi Macaristan Hukumeti nin 2019 yilinda ulusal yuksekogretim sistemine verdigi tum paralarin degerini asan bu kampus Macaristan ic politikasinda ihtilaf yaratmistir Macaristan merkezli Republikon Enstitusu nun Macarca Republikon Intezet Mayis 2021 de yuruttugu bir ankete gore anket katilimcilarinin 66 si Budapeste de boyle bir kampusun insasina karsidir Projeye iliskin seffaflik yoksunlugu kredinin buyuklugu ve maliyetin tumunun Macaristan vergi mukellefleri tarafindan karsilanmasi projeye yoneltilmis elestirilerin arasinda 1 Haziran 2021 tarihinde Budapeste belediye baskani Gergely Karacsony bu planlara tepki olarak insa alaninin yakinlarindaki bazi sokaklarin isimlerini Szabad Hongkong ut Ozgur Hong Kong Sokagi Dalai Lama ut Dalay Lama Sokagi Ujgur martirok utja Uygur Sehitler Yolu ve Hszie Si kuang puspok ut Piskopos en Sokagi isimleriyle degistirdi 5 Haziran 2021 tarihinde ise binlerce Macaristan vatandasi Budapeste sokaklarinda yuruyerek kampus planina karsi protesto etti Ayrica bakinizWikimedia Commons ta Relations of China and Hungary ile ilgili coklu ortam belgeleri bulunur Cin in dis iliskileri en en Avusturya Cin iliskileri Sanghay Uluslararasi Imtiyaz Bolgesi zh Dipnot Bakiniz en Kaynakca a b Avusturya Cin iliskileri Cince Avusturya Cin Buyukelciligi 24 Mart 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 11 Mart 2015 中国第一历史档案馆 清季中外使领年表 Qing Hanedanligi ndaki Cin ve Yabanci Elcilerin Kronolojisi Cince en 十六 中國駐國外使節名録 1911 1949 Yurtdisindaki Cin Elcileri 1911 1949 Cince 9 Temmuz 2012 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 11 Mart 2015 Macaristan AB nin Cin e Hong Kong icin hazirladigi bildiriyi bloke etti euronews 16 Nisan 2021 21 Mayis 2021 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 21 Mayis 2021 PDF kormany hu Ingilizce 28 Nisan 2021 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 22 Mayis 2022 a b c d e Reid Standish Akos Keller Alant Ingilizce Ozgur Avrupa Radyosu 3 Mayis 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 22 Mayis 2022 a b Ingilizce BBC News 5 Haziran 2021 5 Haziran 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 22 Mayis 2022 PDF Ingilizce Republikon Intezet Mayis 2021 12 Temmuz 2021 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 22 Mayis 2022 a b Abraham Vass 2 Haziran 2022 Ingilizce Hungary Today 2 Haziran 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 22 Mayis 2022 24 hu Macarca 1 Haziran 2021 1 Haziran 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 22 Mayis 2022 Dis baglantilarCin Halk Cumhuriyeti nin Macaristan Buyukelciligi Cince Ingilizce ve Macarca Cin Halk Cumhuriyeti Macaristan Buyukelciligi Ekonomi ve Ticaret Mustesarligi Cince ve Ingilizce Macaristan in Pekin Buyukelciligi Cince Ingilizce ve Macarca Macaristan in Congcing Baskonsoloslugu Cince Ingilizce ve Macarca Macaristan in Hong Kong Baskonsoloslugu Ingilizce ve Macarca Macaristan in Sanghay Baskonsoloslugu Cince Ingilizce ve Macarca