Banks Adaları (Bislama: Bankis), Okyanusya ülkesi Vanuatu'nun kuzeyinde yer alan adalar grubudur. Kuzeybatısındaki Torres Adaları ile birlikte en kuzeydeki Torba bölgesini oluştururlar. Ada grubu yaklaşık 40 km (25 mi) Maewo'nun kuzeyinde yer alır ve Vanuatu'daki en büyük 13 adadan ikisi olan Gaua ve Vanua Lava'yı içerir. 2009 yılında adaların nüfusu 8.533 kişiydi. Ada grubunun toplamy yüzölçümü 780 km2 'dir.
Banks Adaları | |
---|---|
![]() | |
Coğrafya | |
Bölge | Büyük Okyanus |
Koordinatlar | 8°39′8″G 157°48′6″D / 8.65222°G 157.80167°D |
Siyasi | |
Adadaki ülke(ler) |
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgyTHpabEwwSmhibXR6WDBsemJHRnVaSE10Wlc0dWMzWm5Mek13TUhCNExVSmhibXR6WDBsemJHRnVaSE10Wlc0dWMzWm5MbkJ1Wnc9PS5wbmc=.png)
Coğrafya
En büyük ada, engebeli bir araziye sahip olan ve adanın merkezindeki aktif bir yanardağ olan Gharat Dağı'na ( 797 m (2.615 ft) yükselen Gaua'dır (eski adıyla Santa Maria). Gaua'nın volkanik kraterindeki tatlı su gölü olan Letas Gölü, Vanuatu'nun en büyük gölüdür. Gruptaki biraz daha küçük bir ada olan Vanua Lava, 946 m (3.104 ft) ile daha yüksektir. Bu adada da aktif bir yanardağ bulunmakta olup, bu 'dır (Süretimiat veya Sere'ama olarak da yazılır, 921 m (3.022 ft) ) Vanua Lava'nın doğusunda gruptaki iki adacık vardır: Ravenga ve Kwakea (aynı zamanda Qakea olarak da yazılır). Bölge başkenti Sola, Vanua Lava'dadır. Grubun üçüncü büyük adası olan Ureparapara (Parapara olarak da bilinir), deniz tarafından delinmiş ve doğu kıyısında Divers Körfezi olarak bilinen bir körfez oluşturan eski bir volkanik konidir.
Bu büyük adaların doğusunda çok sayıda küçük ada bulunur. Bunlardan en kuzeyde bulunanı, 50 km (31 mi) Ureparapara'nın kuzeydoğusunda, en son 3,5 milyon yıl önce patlayan sönmüş bir yanardağ olan Vet Tagde (Vot Tande veya Vaat Ganai olarak da bilinir) bulunur. Banks Adaları grubundaki bu doğu zincirindeki diğer küçük adalar arasında, bir mercan atolündeki birkaç çok küçük, alçak ada olan Rowa Adaları (Resif Adaları olarak da bilinir) bulunur. Mota Lava bu doğu adalar zincirinin en büyük ve en yüksek olanıdır (411 m). Güney kıyısının açıklarında, gelgitte içinden geçilebilen yüksek mercanlarla çevrelenmiş küçük Ra adacığı bulunur. Takımadaların güneydoğu kısmını Mota, Merig ve Merelava adaları tamamlıyor.
Adalar
Ada ismi | Alan (km2) | Nüfus | Başkent | Yüksek noktası | Yükseklik (meter) | Belediye |
Vot Tande | 0.24 | - | - | ... | 76 | Mota Lava |
Ureparapara | 39 | 437 | Ley (Lesereplag) | Towlap Dağı | 764 | Ureparapara |
Vanua Lava | 330 | 2623 | Sola | Suretamate Dağı | 921 | Vanua Lava |
Mota | 9.5 | 683 | Veverao | Tawe Dağı | 411 | Mota |
Mota Lava | 31 | 1451 | Lahlap | Tuntog Dağı | 243 | Mota Lava |
Ra (Aya) | 0.5 | 189 | Ra | ... | ... | Mota Lava |
Mere Lava | 15 | 647 | Tasmate | Teu Dağı (Star Peak) | 833 | Mere Lava |
Gaua | 330 | 2491 | Jolap | Gharat Dağı | 767 | Gaua |
Merig | 0.5 | 12 | Levolvol | ... | 125 | Mere Lava |
Rowa (Reef Adaları) | 0.1 | - | - | ... | 2 | Mota Lava |
Banks Adaları | 780 | 8.533 | Sola | Suretamate Dağı | 921 | 6 belediye |
Tarihçe
Vanuatu'nun geri kalanı gibi Banks Adaları'na da ilk yerleşim 12. yüzyılda BCE Lapita kültürüne mensup Avustronezyalı denizciler tarafından gerçekleşti. Arkeologlar Motalava, Vanua Lava ve Gaua'da antik obsidyen buldular ve Motalava'da Lapita çömlekçiliği buldular.
25 ve 29 Nisan 1606 tarihleri arasında Banks Adaları, Avrupalı bir kâşif tarafından Vanuatu'nun keşfedilen ilk kısmı oldu. Portekizli kâşif Pedro Fernández de Quirós liderliğindeki bir İspanyol keşif gezisi Merelava'yı geçti ve Espritu Santo'ya inmeden önce Gaua'da durdu ve orada kısa ömürlü bir koloni kurdu. Merelava, San Marcos, Mota Lava, Lágrimas de San Pedro (Aziz Petrus'un gözyaşları), Vanua Lava, Portal de Belén (Beytüllahim'deki Ahır) ve Gaua, Santa María olarak haritarlarda gösterildi.
Kaptan James Cook, 1774 yılında Vanuatu'yu, Banks Adaları'nı görmemiş olmasına rağmen tamamını keşfettiğini düşündü. Banks Adaları, Britanya Donanması'ndan William Bligh tarafından keşfedildiler ve patronu Sir Joseph Banks'in adını verdiler. Bu adalar Matthew Flinders tarafından haritalandırıldı. Vanua Lava da ilk kez 1859 yılıında Yeni Zelanda piskoposu George Augustus Selwyn tarafından keşfedildi.
Notlar
- ^ (PDF). Vanuatu National Statistics Office. 2009. 10 Aralık 2010 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2010.
- ^ Bedford & Spriggs (2008)
- ^ Reepmeyer (2009)
- ^ Kelly, Celsus, O.F.M. La Austrialia del Espiritu Santo. The Journal of Fray Martín de Munilla O.F.M. and other documents relating to the Voyage of Pedro Fernández de Quirós to the South Sea (1605-1606) and the Franciscan Missionary Plan (1617-1627) Cambridge, 1966, p. 39, 62.
Kaynakça
- Bedford, Stuart; Spriggs, Matthew (2008). "Northern Vanuatu as a Pacific Crossroads: The Archaeology of Discovery, Interaction, and the Emergence of the "Ethnographic Present"" (PDF). Asian Perspectives. 47 (1): 95-120. doi:10.1353/asi.2008.0003. ISSN 1535-8283. Erişim tarihi: 1 Şubat 2019..
- "Social ecology and language history in the northern Vanuatu linkage: A tale of divergence and convergence" (PDF), Journal of Historical Linguistics, 1 (2), ss. 175-246, 2011, doi:10.1075/jhl.1.2.03fra Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (); Yazar
|ad1=
eksik|soyadı1=
(). - "The dynamics of linguistic diversity: Egalitarian multilingualism and power imbalance among northern Vanuatu languages" (PDF), International Journal of the Sociology of Language, 2012 (214), ss. 85-110, 2012, doi:10.1515/ijsl-2012-0022 Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (); Yazar
|ad1=
eksik|soyadı1=
(). - Reepmeyer, Christian (2009). . Canberra, ACT: Australian National University. 26 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi..
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Banks Adalari Bislama Bankis Okyanusya ulkesi Vanuatu nun kuzeyinde yer alan adalar grubudur Kuzeybatisindaki Torres Adalari ile birlikte en kuzeydeki Torba bolgesini olustururlar Ada grubu yaklasik 40 km 25 mi Maewo nun kuzeyinde yer alir ve Vanuatu daki en buyuk 13 adadan ikisi olan Gaua ve Vanua Lava yi icerir 2009 yilinda adalarin nufusu 8 533 kisiydi Ada grubunun toplamy yuzolcumu 780 km2 dir Banks AdalariCografyaBolgeBuyuk OkyanusKoordinatlar8 39 8 G 157 48 6 D 8 65222 G 157 80167 D 8 65222 157 80167SiyasiAdadaki ulke ler VanuatuBanks AdalariCografyaEn buyuk ada engebeli bir araziye sahip olan ve adanin merkezindeki aktif bir yanardag olan Gharat Dagi na 797 m 2 615 ft yukselen Gaua dir eski adiyla Santa Maria Gaua nin volkanik kraterindeki tatli su golu olan Letas Golu Vanuatu nun en buyuk goludur Gruptaki biraz daha kucuk bir ada olan Vanua Lava 946 m 3 104 ft ile daha yuksektir Bu adada da aktif bir yanardag bulunmakta olup bu dir Suretimiat veya Sere ama olarak da yazilir 921 m 3 022 ft Vanua Lava nin dogusunda gruptaki iki adacik vardir Ravenga ve Kwakea ayni zamanda Qakea olarak da yazilir Bolge baskenti Sola Vanua Lava dadir Grubun ucuncu buyuk adasi olan Ureparapara Parapara olarak da bilinir deniz tarafindan delinmis ve dogu kiyisinda Divers Korfezi olarak bilinen bir korfez olusturan eski bir volkanik konidir Bu buyuk adalarin dogusunda cok sayida kucuk ada bulunur Bunlardan en kuzeyde bulunani 50 km 31 mi Ureparapara nin kuzeydogusunda en son 3 5 milyon yil once patlayan sonmus bir yanardag olan Vet Tagde Vot Tande veya Vaat Ganai olarak da bilinir bulunur Banks Adalari grubundaki bu dogu zincirindeki diger kucuk adalar arasinda bir mercan atolundeki birkac cok kucuk alcak ada olan Rowa Adalari Resif Adalari olarak da bilinir bulunur Mota Lava bu dogu adalar zincirinin en buyuk ve en yuksek olanidir 411 m Guney kiyisinin aciklarinda gelgitte icinden gecilebilen yuksek mercanlarla cevrelenmis kucuk Ra adacigi bulunur Takimadalarin guneydogu kismini Mota Merig ve Merelava adalari tamamliyor Adalar Ada ismi Alan km2 Nufus Baskent Yuksek noktasi Yukseklik meter BelediyeVot Tande 0 24 76 Mota LavaUreparapara 39 437 Ley Lesereplag Towlap Dagi 764 UreparaparaVanua Lava 330 2623 Sola Suretamate Dagi 921 Vanua LavaMota 9 5 683 Veverao Tawe Dagi 411 MotaMota Lava 31 1451 Lahlap Tuntog Dagi 243 Mota LavaRa Aya 0 5 189 Ra Mota LavaMere Lava 15 647 Tasmate Teu Dagi Star Peak 833 Mere LavaGaua 330 2491 Jolap Gharat Dagi 767 GauaMerig 0 5 12 Levolvol 125 Mere LavaRowa Reef Adalari 0 1 2 Mota LavaBanks Adalari 780 8 533 Sola Suretamate Dagi 921 6 belediyeTarihceVanuatu nun geri kalani gibi Banks Adalari na da ilk yerlesim 12 yuzyilda BCE Lapita kulturune mensup Avustronezyali denizciler tarafindan gerceklesti Arkeologlar Motalava Vanua Lava ve Gaua da antik obsidyen buldular ve Motalava da Lapita comlekciligi buldular 25 ve 29 Nisan 1606 tarihleri arasinda Banks Adalari Avrupali bir kasif tarafindan Vanuatu nun kesfedilen ilk kismi oldu Portekizli kasif Pedro Fernandez de Quiros liderligindeki bir Ispanyol kesif gezisi Merelava yi gecti ve Espritu Santo ya inmeden once Gaua da durdu ve orada kisa omurlu bir koloni kurdu Merelava San Marcos Mota Lava Lagrimas de San Pedro Aziz Petrus un gozyaslari Vanua Lava Portal de Belen Beytullahim deki Ahir ve Gaua Santa Maria olarak haritarlarda gosterildi Kaptan James Cook 1774 yilinda Vanuatu yu Banks Adalari ni gormemis olmasina ragmen tamamini kesfettigini dusundu Banks Adalari Britanya Donanmasi ndan William Bligh tarafindan kesfedildiler ve patronu Sir Joseph Banks in adini verdiler Bu adalar Matthew Flinders tarafindan haritalandirildi Vanua Lava da ilk kez 1859 yiliinda Yeni Zelanda piskoposu George Augustus Selwyn tarafindan kesfedildi Notlar PDF Vanuatu National Statistics Office 2009 10 Aralik 2010 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 23 Kasim 2010 Bedford amp Spriggs 2008 Reepmeyer 2009 Kelly Celsus O F M La Austrialia del Espiritu Santo The Journal of Fray Martin de Munilla O F M and other documents relating to the Voyage of Pedro Fernandez de Quiros to the South Sea 1605 1606 and the Franciscan Missionary Plan 1617 1627 Cambridge 1966 p 39 62 KaynakcaBedford Stuart Spriggs Matthew 2008 Northern Vanuatu as a Pacific Crossroads The Archaeology of Discovery Interaction and the Emergence of the Ethnographic Present PDF Asian Perspectives 47 1 95 120 doi 10 1353 asi 2008 0003 ISSN 1535 8283 Erisim tarihi 1 Subat 2019 Social ecology and language history in the northern Vanuatu linkage A tale of divergence and convergence PDF Journal of Historical Linguistics 1 2 ss 175 246 2011 doi 10 1075 jhl 1 2 03fra Birden fazla yazar name list parameters kullanildi yardim Yazar ad1 eksik soyadi1 yardim The dynamics of linguistic diversity Egalitarian multilingualism and power imbalance among northern Vanuatu languages PDF International Journal of the Sociology of Language 2012 214 ss 85 110 2012 doi 10 1515 ijsl 2012 0022 Birden fazla yazar name list parameters kullanildi yardim Yazar ad1 eksik soyadi1 yardim Reepmeyer Christian 2009 Canberra ACT Australian National University 26 Aralik 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi