Kuveyt'in İşgali veya diğer adıyla Irak-Kuveyt Savaşı, Irak ile Kuveyt arasında, 1990'ın Ağustos ayında gerçekleşen ve Körfez Savaşı'nın başlangıcı olarak kabul edilen çatışmalardır. Irak'ın, yedi ay boyunca Kuveyt'i işgaliyle sonuçlanmış ve Amerika Birleşik Devletleri'nin önderliğindeki koalisyon güçleri tarafından Irak'a karşı mücadele başlatılmıştır.
Kuveyt'in İşgali | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Körfez Savaşı'nın parçası | |||||||
![]() Irak T-72'leri Kuveyt'te | |||||||
| |||||||
Taraflar | |||||||
|
| ||||||
Komutanlar ve liderler | |||||||
| | ||||||
Güçler | |||||||
100.000+ | 16.000 | ||||||
Kayıplar | |||||||
37+ uçak (yaklaşık) Diğer kayıplar bilinmiyor | 20 uçak, 200 çatışmada ölen, 600 esir |
1990 yılında Irak; Kuveyt'i, eğimli sondaj yaparak kendi petrollerini çalmakla suçladı. Öte yandan bazı Irak kaynaklarına göre zamanın Irak Devlet Başkanı Saddam Hüseyin'in Kuveyt'e saldırma kararı, işgalden aylar öncesinden alınmıştı. Bazıları ise Irak'ın, İran-Irak Savaşı esnasında aldığı 80 milyar doların üzerindeki borcu ödeyemediği ve Kuveyt'in ürettiği petrolün çok fazla olmasının Irak petrollerinin değerini düşürmesi gibi sebeplerin saldırıyı tetiklediğini söyledi. 2 Ağustos 1990 günü başlayan ve çoğu çatışmalarda Irak Cumhuriyet Muhafızları'nın Kuveyt Silahlı Kuvvetleri üzerinde üstünlük kurmasıyla geçen işgal, iki gün sürdü. Çatışmalar sonucunda Kuveyt'i topraklarına katan Irak devlet başkanı Saddam Hüseyin, Kuveyt'i Irak'ın 19. ili olarak tanımladı.
Sebepleri
Kuveyt, İran-Irak Savaşı sırasında Irak'la yakın ilişkilerde bulunmuş ve ülkenin Basra Körfezi'ndeki bir üssü olarak davranmıştı. Savaşın sonlanmasıyla birlikte iki Arap ülkesi arasındaki ilişkiler, çeşitli ekonomik ve diplomatik sebepler yüzünden tersine döndü. Bir müddet sonra ise Irak ile Kuveyt arasındaki diplomatik ilişkiler gitgide daha da bozulmaya başladı.
Finansal borçlar üzerine tartışma
Kuveyt; sekiz yıl boyunca Irak'a, İran ile olan savaşında maddi destek sağlamıştı. Savaşın sona ermesiyle birlikte Irak, Kuveyt'e olan 14 milyar dolarlık borcunu ödeyemez hale geldi. Kuveyt'in dilenen özrü kabul etmemesiyle birlikte iki ülke arasındaki ilişkiler gerilmeye başladı. 1989 yılının sonlarında ülke liderleri arasında birtakım resmî görüşmeler gerçekleştirildi; fakat bu görüşmelerden bir sonuç elde edilemedi.
Ekonomik savaş ve eğimli sondaj
FBI'da çalışan ve 2003'teki yakalanışının ardından Saddam Hüseyin'i sorgulayan George Piro'ya göre Irak, OPEC'in petrol üretimine kota koymasının ardından kendi petrollerinin fiyatlarını yükselterek borçlarını ödemeye çalıştı. OPEC üyesi Kuveyt ise kendi petrol üretimi arttırarak dünyadaki artan petrol fiyatlarının önüne geçmek istedi. Düşen fiyatlar, savaş sonrası ekonomisini iyileştirmeye çalışan Irak'ı olumsuz etkiledi. Bu olay, Irak'taki birçok kişi tarafından agresif bir hareket olarak görüldü. Eski Irak Dışişleri Bakanı Tarık Aziz'e göre petrolün bir varilinin satış fiyatında yaşanan 1 dolarlık azalma, ülkenin yıllık gelirinde 1 milyar dolarlık azalmaya sebep olmaktaydı. Kuveyt'in bu hamlesi sebebiyle Irak'ın bir yılda 14 milyonluk gelir kaybı yaşadığı tahmin edilmektedir.
Irak hükûmeti bu olayı bir tür ekonomik savaş olarak tanımladı. Kuveyt'in, eğimli sondaj yaparak Irak topraklarındaki petrol aldığı iddialarıyla durum daha da kötüleşti. Rumeyla petrol sahası üzerindeki tartışma 1960 yılında, Arap Birliği'nin aldığı karar doğrultusunda başlamıştı. Bu karara göre Irak-Kuveyt sınırı, petrol sahasının güney tarafının 2 mil kadar kuzeyinde olacaktı.İran-Irak Savaşı esnasında Irak'ın Rumeyla'daki petrol çıkarma çalışmaları Kuveyt topraklarında da sürdü. 1989'da ise, Kuveyt'in "gelişmiş sondaj teknikleri" kullanarak Rumeyla sahasındaki Irak petrollerini işlettiğini öne sürdü. Tahminlerine göre en az 2,4 milyar dolarlık petrolün Kuveyt tarafından çalındığını iddia ederek, zararın karşılanmasını talep etti. Öte yandan suçlamaları reddeden Kuveyt; Irak'ı, kendilerine karşı yapılacak olası askerî hareket için sebep aradıklarını belirtti. Rumeyla sahasında faaliyet gösteren çeşitli yabancı şirketler ise Irak'ın iddialarını reddederek, Irak'ın tüm bunları esas faaliyetlerini saklamak için yaptığını söyledi.
Irak'ın hegemonik istekleri
Irak işgalinin arkasındaki temel sebep Kuveyt'in büyük petrol rezervleri olarak kabul edilse de; Irak Hükûmeti, Kuveyt topraklarının Irak'ın doğal bir parçası olduğunu ve bu bağlantının Britanya emperyalizmi sebebiyle kesildiğini savunmaktaydı.'nın imzalanmasından sonra Birleşik Krallık, Kuveyt'i Osmanlı İmparatorluğu topraklarından ayırarak bağımsız bir şeyhlik kurulmasını sağladı. Ülkede pek de popüler olmayan emirin devrilmesini sağlayan Irak Hükûmeti, Kuveyt halkına ekonomik ve siyasi bakımdan daha fazla özgürlük vadetti.
Osmanlı döneminde Kuveyt, Basra Eyaleti'ne bağlıydı ve el-Sabah hanedanı tarafından yönetilmekteydi. 1899 yılında alınan kararla Osmanlı himayesi altında olmasına karşın Britanya'nın koruması altına girdi. Bu sebepten dolayı sınırları, Basra Eyaleti'nin geri kalan kısımlarıyla hiçbir zaman net bir biçimde belirlenmemişti.
Öte yandan Irak; Britanya'nın, ülke sınırlarını kasıtlı olarak daraltarak ve denize kıyısı olmayacak şekilde çizdiğini, bu sayede ileriki zamanlarda kurulacak Irak yönetiminin Britanya'nın Basra Körfezi'ndeki sömürgelerini tehdit etme ihtimalini ortadan kaldıracağını iddia etmekteydi.
Irak-Amerika Birleşik Devletleri ilişkileri
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlqTDJNeUwwRndjbWxzWDBkc1lYTndhV1VsTWtOZlUyRmtiM1Z1WDJGc0xWcDFZbUY1WkdsZllXNWtYMU5oWkdSaGJWOUlkWE56WldsdUxtcHdaeTh4TlRCd2VDMUJjSEpwYkY5SGJHRnpjR2xsSlRKRFgxTmhaRzkxYmw5aGJDMWFkV0poZVdScFgyRnVaRjlUWVdSa1lXMWZTSFZ6YzJWcGJpNXFjR2M9LmpwZw==.jpg)
Amerika Birleşik Devletleri Irak Büyükelçisi April Glaspie'ın 25 Temmuz 1990'da, Saddam Hüseyin düzenlediği görüşmede, ülke askerlerini sınırlara konuşlandırmak gibi askeri hazırlıkların sebebini sordu. Bunun haklı bir soru olduğunu belirten Hüseyin; Kuveyt temsilcileri ile yakın bir zamanda, Mısır Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek'in arabuluculuğunda bir görüşme yapacaklarını ve bu görüşmeden olumlu bir sonuç çıkacağını umduğunu belirtti. Büyükelçi, ABD Dışişleri Bakanlığı'na gönderdiği yazılı açıklamada "Saddam'ın Kuveyt'i işgale hazırlandığına ilişkin bir izlenim olmadığı" ve "Araplar arasındaki işlere taraf olmayız" şeklinde görüş bildirdi. Saddam Hüseyin'e ise ABD'nin "Irak'a karşı bir ekonomik savaş içerisine girmeyeceğini" belirtti. Yaşanan bu gelişmeler Saddam Hüseyin'in, Kuveyt'i işgal etmesi için ABD'den yeşil ışık geldiğine inandığı şeklinde yorumlandı.
İşgal
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlpTDJJNEwwVjRMVWx5WVhGcFgxUjVjR1ZmTmpsZmRHRnVhMTl2Ymw5a2FYTndiR0Y1WDJsdVgwdDFkMkZwZEM1cWNHY3ZNalV3Y0hndFJYZ3RTWEpoY1dsZlZIbHdaVjgyT1Y5MFlXNXJYMjl1WDJScGMzQnNZWGxmYVc1ZlMzVjNZV2wwTG1wd1p3PT0uanBn.jpg)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgzTHpjNUwwRXRORXRWYzE4eE0wWmxZakU1T1RFdWFuQm5MekkxTUhCNExVRXRORXRWYzE4eE0wWmxZakU1T1RFdWFuQm4uanBn.jpg)
2 Ağustos 1990 günü, yerel saatle gece 2:00'de Irak;Irak Cumhuriyet Muhafızları'na bağlı dört tümen (1. Hammurabi Zırhlı Tümeni, 2. el-Medine el-Münavere Zırhlı Tümeni, 3. Tawalkalna ala-Allah Mekanize Piyade Tümeni ve 6. Nebuchadnezzar Piyade Tümeni) ve tam teçhizatlı Irak Ordusu özel kuvvetleri ile Kuveyt işgaline başladı. Helikopter ve botlar aracılığıyla bölgeye nakledilen komandoların esas saldırı güzergâhı başkent Kuveyt idi. Diğer bölükler ise hava alanı ve üslerini ele geçirmek üzere harekete geçti.
Bu birliklere destek olarak Irak ordusu bir filo silahlı helikopteri, birkaç Mi-8 ve Mi-17 ulaşım helikopteri ve bir filo Bell 412 helikopteri gönderdi. Helikopter birliklerinin en önemli görevi Irak komandolarını Kuveyt şehrine ulaştırıp takviye sağlamak ve bunun ardından yerdeki birliklerin ilerlemesine destek olmaktı. Irak Hava Kuvvetleri en az iki filo , bir filo Su-25, bir filo ve iki filo MiG-23 avcı bombardıman uçağı gönderdi. Hava kuvvetlerinin ana görevi Kuveyt Hava Kuvvetleri'nin iki üssünü bombalayarak hava hakimiyeti kurmaktı. Bu sırada Kuveyt şehrindeki belirli hedefler de bombalandı.
İşgal sonrası
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgzTHpjNEwwdDFkMkZwZEY5aWRYSnVYMjlwYkdacFpXeGtMbkJ1Wnk4eU1qQndlQzFMZFhkaGFYUmZZblZ5Ymw5dmFXeG1hV1ZzWkM1d2JtYz0ucG5n.png)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh5THpJMUwwdDFkMkZwZEdsUGFXeEdhWEpsY3pFdWFuQm5Mekl5TUhCNExVdDFkMkZwZEdsUGFXeEdhWEpsY3pFdWFuQm4uanBn.jpg)
Kesin Irak zaferinin ardından Saddam Hüseyin; 'yi işgalin ardından oluşturulan Kuveyt Cumhuriyeti isimli kukla devletin başbakanı, Ali Hasan el-Mecid'i ise Kuveyt valisi olarak atadı. Sürgündeki Kuveyt kraliyet ailesi ile eski devlet görevlileri, Irak'ın Kuveyt'i terk etmesi için diğer ülkeleri ikna çalışmalarına başladı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ise Irak kuvvetlerinin Kuveyt'ten çekilmesini içeren 12 çözüm önerisi hazırladı.
İşgal hakkında tüm bu gelişmeler yaşanırken Kuveyt nüfusunun yarısından fazlasına denk gelen 400.000'den fazla Kuveytli ve çeşitli ülkelerden binlerce kişi ülkeyi terk etti. Ülkede yaşayan 150.000'in üzerindeki Hint vatandaşı, Hindistan hükûmeti tarafından bir hafta içinde tahliye edildi.
7 ay süren Irak işgalinde Irak askerlerinin, Kuveyt'in zenginliklerini yağmaladığı ve insan haklarına karşı suçlar işlendiği yönünde iddialar ortaya atıldı. Bazı bağımsız kuruluşlara göre, 600 civarında Kuveyt milliyetçisi Irak tarafından esir alındı. 2005 yılında yayınlanan bir araştırmada işgalin, Kuveyt halkının sağlığı üzerinde uzun süreli bir etki bıraktığı bilgisi yer aldı.
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ Sunucular: ve (2007). "1991 Gulf War". . 1. sezon. § 8. BBC Two.
- ^ "1990: Iraq invades Kuwait". BBC On This Day. BBC. 2 Ağustos 1990. 25 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2011.
- ^ Dave Johns (24 Ocak 2006). "1990 The Invasion of Kuwait". Frontline/World. PBS. 11 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2011.
- ^ "Kuwait Organization and Mission of the Forces". Country Studies. Library of Congress. Ocak 1993. 23 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2011.
- ^ a b c "Iraqi Invasion of Kuwait; 1990 (Air War)". 6 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2011. Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>
etiketi: "airCombatInformationGroup" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: ) - ^ "Iraq Invasion & POWs Iraq Invasion & POWs". 18 Eylül 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2011.
- ^ F. Gregory (2005). "The International Politics of the Gulf" in Louise Fawcett (ed.), "International Relations of the Middle East". Oxford: The University Press. ss. sf. 263-274. ISBN .
- ^ Tom Cooper (16 Eylül 2003). "Iraqi Invasion of Kuwait; 1990". 6 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2011.
- ^ a b Stork, Joe; Lesch, Ann M. (1990). "Background to the Crisis: Why War?". Middle East Report. 167 (Kasım-Aralık). ss. 11-18. 13 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2011.
- ^ Lily Hindy (25 Ocak 2008). "Interrogator: Invasion surprised Saddam". The Boston Globe. Associated Press. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2011.
- ^ a b Thomas C. Hayes (3 Eylül 1990). "Confrontation in the Gulf; The Oilfield Lying Below the Iraq-Kuwait Dispute". The New York Times. 7 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2011.
- ^ a b Derek Gregory (2004). The Colonial Present: Afghanistan, Palestine, Iraq. Malden, MA, ABD: Blackwell Publishing Ltd. ss. sf. 156. ISBN .
- ^ "Gulf War". AllExperts. 12 Aralık 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2011.
- ^ a b c "Saddam'ı Cesaretlendiren O Cümleler..." trt.net.tr. 4 Ocak 2011. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2011.[]
- ^ "CONFRONTATION IN THE GULF; Excerpts From Iraqi Document on Meeting With U.S. Envoy". The New York Times. 23 Eylül 1990. 11 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2011.
- ^ "The Iraqi Invasion; In Two Arab Capitals, Gunfire and Fear, Victory and Cheers". The New York Times. Kuveyt: Reuters. 3 Ağustos 1990. 26 Nisan 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2011.
- ^ İbrahim el-Maraşi (9 Nisan 2003). "The Significance of the "Death" of Ali Hassan al-Majid". . 9 Haziran 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2011.
- ^ "Iraq". . 15 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2011.
- ^ "Kuwait". Encyclopædia Britannica. 11 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2011.
- ^ K. Gajendra Singh (24 Şubat 2003). "PROPAGANDA WARS: The decline and fall of western media". South Asia Analysis Group. 8 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2011.
- ^ "Crimes committed by the Iraqi regime - The invasion of Kuwait August 1990". INDICT. 18 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2011.
- ^ Robin Herman (4 Temmuz 2005). "Public health impact of 1990 Iraq invasion of Kuwait". Medical News Today. 14 Aralık 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2011.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Kuveyt in Isgali veya diger adiyla Irak Kuveyt Savasi Irak ile Kuveyt arasinda 1990 in Agustos ayinda gerceklesen ve Korfez Savasi nin baslangici olarak kabul edilen catismalardir Irak in yedi ay boyunca Kuveyt i isgaliyle sonuclanmis ve Amerika Birlesik Devletleri nin onderligindeki koalisyon gucleri tarafindan Irak a karsi mucadele baslatilmistir Kuveyt in IsgaliKorfez Savasi nin parcasiIrak T 72 leri Kuveyt teTarih2 4 Agustos 1990BolgeKuveytSonucIrak zaferi Once Kuveyt te Irak destekli bir yonetim olusturuldu Ardindan Kuveyt Irak siniri kaldirildi Kuveyt Irak in 19 ili oldu Kuveyt direnis hareketi basladi TaraflarIrakKuveyt Destekleyenler Birlesmis Milletler ABD Birlesik Krallik Fransa Kanada Guney Kore ItalyaKomutanlar ve liderlerSaddam Huseyin Ali Hasan el MecidIII CabirGucler100 000 16 000Kayiplar37 ucak yaklasik Diger kayiplar bilinmiyor20 ucak 200 catismada olen 600 esir 1990 yilinda Irak Kuveyt i egimli sondaj yaparak kendi petrollerini calmakla sucladi Ote yandan bazi Irak kaynaklarina gore zamanin Irak Devlet Baskani Saddam Huseyin in Kuveyt e saldirma karari isgalden aylar oncesinden alinmisti Bazilari ise Irak in Iran Irak Savasi esnasinda aldigi 80 milyar dolarin uzerindeki borcu odeyemedigi ve Kuveyt in urettigi petrolun cok fazla olmasinin Irak petrollerinin degerini dusurmesi gibi sebeplerin saldiriyi tetikledigini soyledi 2 Agustos 1990 gunu baslayan ve cogu catismalarda Irak Cumhuriyet Muhafizlari nin Kuveyt Silahli Kuvvetleri uzerinde ustunluk kurmasiyla gecen isgal iki gun surdu Catismalar sonucunda Kuveyt i topraklarina katan Irak devlet baskani Saddam Huseyin Kuveyt i Irak in 19 ili olarak tanimladi SebepleriKuveyt Iran Irak Savasi sirasinda Irak la yakin iliskilerde bulunmus ve ulkenin Basra Korfezi ndeki bir ussu olarak davranmisti Savasin sonlanmasiyla birlikte iki Arap ulkesi arasindaki iliskiler cesitli ekonomik ve diplomatik sebepler yuzunden tersine dondu Bir muddet sonra ise Irak ile Kuveyt arasindaki diplomatik iliskiler gitgide daha da bozulmaya basladi Finansal borclar uzerine tartisma Kuveyt sekiz yil boyunca Irak a Iran ile olan savasinda maddi destek saglamisti Savasin sona ermesiyle birlikte Irak Kuveyt e olan 14 milyar dolarlik borcunu odeyemez hale geldi Kuveyt in dilenen ozru kabul etmemesiyle birlikte iki ulke arasindaki iliskiler gerilmeye basladi 1989 yilinin sonlarinda ulke liderleri arasinda birtakim resmi gorusmeler gerceklestirildi fakat bu gorusmelerden bir sonuc elde edilemedi Ekonomik savas ve egimli sondaj FBI da calisan ve 2003 teki yakalanisinin ardindan Saddam Huseyin i sorgulayan George Piro ya gore Irak OPEC in petrol uretimine kota koymasinin ardindan kendi petrollerinin fiyatlarini yukselterek borclarini odemeye calisti OPEC uyesi Kuveyt ise kendi petrol uretimi arttirarak dunyadaki artan petrol fiyatlarinin onune gecmek istedi Dusen fiyatlar savas sonrasi ekonomisini iyilestirmeye calisan Irak i olumsuz etkiledi Bu olay Irak taki bircok kisi tarafindan agresif bir hareket olarak goruldu Eski Irak Disisleri Bakani Tarik Aziz e gore petrolun bir varilinin satis fiyatinda yasanan 1 dolarlik azalma ulkenin yillik gelirinde 1 milyar dolarlik azalmaya sebep olmaktaydi Kuveyt in bu hamlesi sebebiyle Irak in bir yilda 14 milyonluk gelir kaybi yasadigi tahmin edilmektedir Irak hukumeti bu olayi bir tur ekonomik savas olarak tanimladi Kuveyt in egimli sondaj yaparak Irak topraklarindaki petrol aldigi iddialariyla durum daha da kotulesti Rumeyla petrol sahasi uzerindeki tartisma 1960 yilinda Arap Birligi nin aldigi karar dogrultusunda baslamisti Bu karara gore Irak Kuveyt siniri petrol sahasinin guney tarafinin 2 mil kadar kuzeyinde olacakti Iran Irak Savasi esnasinda Irak in Rumeyla daki petrol cikarma calismalari Kuveyt topraklarinda da surdu 1989 da ise Kuveyt in gelismis sondaj teknikleri kullanarak Rumeyla sahasindaki Irak petrollerini islettigini one surdu Tahminlerine gore en az 2 4 milyar dolarlik petrolun Kuveyt tarafindan calindigini iddia ederek zararin karsilanmasini talep etti Ote yandan suclamalari reddeden Kuveyt Irak i kendilerine karsi yapilacak olasi askeri hareket icin sebep aradiklarini belirtti Rumeyla sahasinda faaliyet gosteren cesitli yabanci sirketler ise Irak in iddialarini reddederek Irak in tum bunlari esas faaliyetlerini saklamak icin yaptigini soyledi Irak in hegemonik istekleri Irak isgalinin arkasindaki temel sebep Kuveyt in buyuk petrol rezervleri olarak kabul edilse de Irak Hukumeti Kuveyt topraklarinin Irak in dogal bir parcasi oldugunu ve bu baglantinin Britanya emperyalizmi sebebiyle kesildigini savunmaktaydi nin imzalanmasindan sonra Birlesik Krallik Kuveyt i Osmanli Imparatorlugu topraklarindan ayirarak bagimsiz bir seyhlik kurulmasini sagladi Ulkede pek de populer olmayan emirin devrilmesini saglayan Irak Hukumeti Kuveyt halkina ekonomik ve siyasi bakimdan daha fazla ozgurluk vadetti Osmanli doneminde Kuveyt Basra Eyaleti ne bagliydi ve el Sabah hanedani tarafindan yonetilmekteydi 1899 yilinda alinan kararla Osmanli himayesi altinda olmasina karsin Britanya nin korumasi altina girdi Bu sebepten dolayi sinirlari Basra Eyaleti nin geri kalan kisimlariyla hicbir zaman net bir bicimde belirlenmemisti Ote yandan Irak Britanya nin ulke sinirlarini kasitli olarak daraltarak ve denize kiyisi olmayacak sekilde cizdigini bu sayede ileriki zamanlarda kurulacak Irak yonetiminin Britanya nin Basra Korfezi ndeki somurgelerini tehdit etme ihtimalini ortadan kaldiracagini iddia etmekteydi Irak Amerika Birlesik Devletleri iliskileriApril Glaspie in Saddam Huseyin ile olan ilk gorusmesinden bir goruntu Amerika Birlesik Devletleri Irak Buyukelcisi April Glaspie in 25 Temmuz 1990 da Saddam Huseyin duzenledigi gorusmede ulke askerlerini sinirlara konuslandirmak gibi askeri hazirliklarin sebebini sordu Bunun hakli bir soru oldugunu belirten Huseyin Kuveyt temsilcileri ile yakin bir zamanda Misir Cumhurbaskani Husnu Mubarek in arabuluculugunda bir gorusme yapacaklarini ve bu gorusmeden olumlu bir sonuc cikacagini umdugunu belirtti Buyukelci ABD Disisleri Bakanligi na gonderdigi yazili aciklamada Saddam in Kuveyt i isgale hazirlandigina iliskin bir izlenim olmadigi ve Araplar arasindaki islere taraf olmayiz seklinde gorus bildirdi Saddam Huseyin e ise ABD nin Irak a karsi bir ekonomik savas icerisine girmeyecegini belirtti Yasanan bu gelismeler Saddam Huseyin in Kuveyt i isgal etmesi icin ABD den yesil isik geldigine inandigi seklinde yorumlandi Isgal nde gorulen bir Irak Type 69 tankiKuveyt Hava Kuvvetleri ne bagli Douglas A 4 Skyhawk modeli ucaklarCol Kalkani Operasyonu esnasindaki bir Kuveyt M 84 tanki 2 Agustos 1990 gunu yerel saatle gece 2 00 de Irak Irak Cumhuriyet Muhafizlari na bagli dort tumen 1 Hammurabi Zirhli Tumeni 2 el Medine el Munavere Zirhli Tumeni 3 Tawalkalna ala Allah Mekanize Piyade Tumeni ve 6 Nebuchadnezzar Piyade Tumeni ve tam techizatli Irak Ordusu ozel kuvvetleri ile Kuveyt isgaline basladi Helikopter ve botlar araciligiyla bolgeye nakledilen komandolarin esas saldiri guzergahi baskent Kuveyt idi Diger bolukler ise hava alani ve uslerini ele gecirmek uzere harekete gecti Bu birliklere destek olarak Irak ordusu bir filo silahli helikopteri birkac Mi 8 ve Mi 17 ulasim helikopteri ve bir filo Bell 412 helikopteri gonderdi Helikopter birliklerinin en onemli gorevi Irak komandolarini Kuveyt sehrine ulastirip takviye saglamak ve bunun ardindan yerdeki birliklerin ilerlemesine destek olmakti Irak Hava Kuvvetleri en az iki filo bir filo Su 25 bir filo ve iki filo MiG 23 avci bombardiman ucagi gonderdi Hava kuvvetlerinin ana gorevi Kuveyt Hava Kuvvetleri nin iki ussunu bombalayarak hava hakimiyeti kurmakti Bu sirada Kuveyt sehrindeki belirli hedefler de bombalandi Isgal sonrasiIrak askerleri ulkeden cekilirken 700 un uzerinde petrol kuyusunu atese verdi Yanan kuyularin yukaridan gorunumu Kesin Irak zaferinin ardindan Saddam Huseyin yi isgalin ardindan olusturulan Kuveyt Cumhuriyeti isimli kukla devletin basbakani Ali Hasan el Mecid i ise Kuveyt valisi olarak atadi Surgundeki Kuveyt kraliyet ailesi ile eski devlet gorevlileri Irak in Kuveyt i terk etmesi icin diger ulkeleri ikna calismalarina basladi Birlesmis Milletler Guvenlik Konseyi ise Irak kuvvetlerinin Kuveyt ten cekilmesini iceren 12 cozum onerisi hazirladi Isgal hakkinda tum bu gelismeler yasanirken Kuveyt nufusunun yarisindan fazlasina denk gelen 400 000 den fazla Kuveytli ve cesitli ulkelerden binlerce kisi ulkeyi terk etti Ulkede yasayan 150 000 in uzerindeki Hint vatandasi Hindistan hukumeti tarafindan bir hafta icinde tahliye edildi 7 ay suren Irak isgalinde Irak askerlerinin Kuveyt in zenginliklerini yagmaladigi ve insan haklarina karsi suclar islendigi yonunde iddialar ortaya atildi Bazi bagimsiz kuruluslara gore 600 civarinda Kuveyt milliyetcisi Irak tarafindan esir alindi 2005 yilinda yayinlanan bir arastirmada isgalin Kuveyt halkinin sagligi uzerinde uzun sureli bir etki biraktigi bilgisi yer aldi Ayrica bakinizKaynakca Sunucular ve 2007 1991 Gulf War 1 sezon 8 BBC Two 1990 Iraq invades Kuwait BBC On This Day BBC 2 Agustos 1990 25 Aralik 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 17 Mayis 2011 Dave Johns 24 Ocak 2006 1990 The Invasion of Kuwait Frontline World PBS 11 Ocak 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 17 Mayis 2011 Kuwait Organization and Mission of the Forces Country Studies Library of Congress Ocak 1993 23 Temmuz 2013 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 17 Mayis 2011 a b c Iraqi Invasion of Kuwait 1990 Air War 6 Ekim 2014 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 17 Mayis 2011 Kaynak hatasi Gecersiz lt ref gt etiketi airCombatInformationGroup adi farkli icerikte birden fazla tanimlanmis Bkz Kaynak gosterme Iraq Invasion amp POWs Iraq Invasion amp POWs 18 Eylul 2009 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 17 Mayis 2011 F Gregory 2005 The International Politics of the Gulf in Louise Fawcett ed International Relations of the Middle East Oxford The University Press ss sf 263 274 ISBN 0 19 926963 7 Tom Cooper 16 Eylul 2003 Iraqi Invasion of Kuwait 1990 6 Ekim 2014 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 17 Mayis 2011 a b Stork Joe Lesch Ann M 1990 Background to the Crisis Why War Middle East Report 167 Kasim Aralik ss 11 18 13 Ekim 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 17 Mayis 2011 Lily Hindy 25 Ocak 2008 Interrogator Invasion surprised Saddam The Boston Globe Associated Press Erisim tarihi 18 Mayis 2011 a b Thomas C Hayes 3 Eylul 1990 Confrontation in the Gulf The Oilfield Lying Below the Iraq Kuwait Dispute The New York Times 7 Nisan 2012 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 18 Mayis 2011 a b Derek Gregory 2004 The Colonial Present Afghanistan Palestine Iraq Malden MA ABD Blackwell Publishing Ltd ss sf 156 ISBN 1577180909 Gulf War AllExperts 12 Aralik 2006 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 20 Mayis 2011 a b c Saddam i Cesaretlendiren O Cumleler trt net tr 4 Ocak 2011 Erisim tarihi 23 Mayis 2011 olu kirik baglanti CONFRONTATION IN THE GULF Excerpts From Iraqi Document on Meeting With U S Envoy The New York Times 23 Eylul 1990 11 Ocak 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 23 Mayis 2011 The Iraqi Invasion In Two Arab Capitals Gunfire and Fear Victory and Cheers The New York Times Kuveyt Reuters 3 Agustos 1990 26 Nisan 2011 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 17 Mayis 2011 Ibrahim el Marasi 9 Nisan 2003 The Significance of the Death of Ali Hassan al Majid 9 Haziran 2003 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 3 Haziran 2011 Iraq 15 Ocak 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 5 Haziran 2011 Kuwait Encyclopaedia Britannica 11 Kasim 2013 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 5 Haziran 2011 K Gajendra Singh 24 Subat 2003 PROPAGANDA WARS The decline and fall of western media South Asia Analysis Group 8 Mart 2012 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 5 Haziran 2011 Crimes committed by the Iraqi regime The invasion of Kuwait August 1990 INDICT 18 Nisan 2012 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 5 Haziran 2011 Robin Herman 4 Temmuz 2005 Public health impact of 1990 Iraq invasion of Kuwait Medical News Today 14 Aralik 2009 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 5 Haziran 2011