Karl Dönitz (16 Eylül 1891, Berlin - 24 Aralık 1980, Aumühle), Alman Donanma Komutanı, Büyük Amiral ve II. Dünya Savaşı sonlarında Almanya'nın Cumhurbaşkanı.
Karl Dönitz | |
---|---|
Dönitz (1943) | |
Almanya Cumhurbaşkanı | |
Görev süresi 30 Nisan 1945 - 23 Mayıs 1945 (23 gün) | |
Şansölye | Joseph Goebbels Lutz Graf Schwerin von Krosigk (Lider Bakan) |
Yerine geldiği | Adolf Hitler (Führer olarak) |
Yerine gelen | Theodor Heuss (Batı Almanya'da) Wilhelm Pieck (Doğu Almanya'da) |
Kişisel bilgiler | |
Doğum | 16 Eylül 1891 , Berlin, Alman İmparatorluğu |
Ölüm | 24 Aralık 1980 (89 yaşında) Aumühle, Schleswig-Holstein, Batı Almanya |
Partisi | Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi (1944-1945) |
Evlilik(ler) | Ingeborg Weber |
Mesleği | Asker |
Dini | Protestan |
Ödülleri | ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
İmzası | |
Askerî hizmeti | |
Bağlılığı | (1933-1945) |
Branşı | |
Hizmet yılları | 1910-1945 |
Rütbesi | Großadmiral![]() |
Komutası | (Şubat-Eylül 1918) (5 Eylül-4 Ekim 1918) Torpido gemileri (1920'li) Hafif Kruvazörü (1934-1935) 1. U-boot Filosu "Weddigen" (Eylül 1935-Ocak 1936) Denizaltları müffetişi (1936-1945) Oberbefehlshaber der Kriegsmarine (1943-1945) |
Çatışma/savaşları | I. Dünya Savaşı II. Dünya Savaşı |
Yaşamı ve kariyeri
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTg1THprMEwwOWlaWEpzWlhWMGJtRnVkRjk2ZFhKZlUyVmxYMHRoY214ZlJDVkRNeVZDTm01cGRIcGZZWE5mVjJGMFkyaGZUMlptYVdObGNsOXZabDlWTFRNNUxtcHdaeTh5TWpCd2VDMVBZbVZ5YkdWMWRHNWhiblJmZW5WeVgxTmxaVjlMWVhKc1gwUWxRek1sUWpadWFYUjZYMkZ6WDFkaGRHTm9YMDltWm1salpYSmZiMlpmVlMwek9TNXFjR2M9LmpwZw==.jpg)
Karl Dönitz 1910 yılında Kaiserliche Marine'ye (Alman Donanması) subay olarak katıldı. 4 Nisan 1911'de bir deniz öğrencisi (Seekadett) oldu. 15 Nisan 1911 tarihinde, bir deniz harp okulu öğrencisi (Fähnrich zur See) ve subay çırağı olarak bir yıl görev yapmıştır. 27 Eylül 1913'te Dönitz bir Teğmen (Leutnant zur See) olarak görevlendirildi. I. Dünya Savaşı başladığında, Akdeniz'de hafif kruvazör SMS Breslau'da görev yaptı. 1914 yılının Ağustos ayında Akdenizde İngiliz donanmasından kaçan ve Osmanlı Devleti'ne sığınan Breslau ve savaş gemisi SMS Goeben, Osmanlı Donanmasınına satıldı; gemilere sırasıyla Midilli (Midilli Kruvazörü) ve Yavuz Sultan Selim adı verildi. 1916'da Denizaltı Kuvvetleri'ne geçti. 22 Mart 1916 tarihinde Dönitz, Deniz Üsteğmenliğine (Oberleutnant zur See) terfi etti. Midilli'nin onarımı için yuvasına yerleştirdiğinde geçici olarak Çanakkale'de havaalanı komutanı olarak atandı. Oradan, Ekim 1916 yılında denizaltı kuvvetlerine transferini istedi. O zaman, U-39'un nöbetçi subayı olarak görev yaptı ve Şubat 1918'den itibaren denizaltı 'in komutanı olarak görev yaptı. 5 Eylül 1918'de Akdeniz'de faaliyette olan 'in komutanı oldu.
4 Ekim 1918 günü komutanı olduğu denizaltının Akdeniz'de bir harekât sırasında ağır hasar görmesi üzerine, yüzeye çıkarak mürettebatı ile birlikte bir İngiliz kruvazörüne teslim oldu. Malta'da esir olarak kaldığı süre içerisinde iyi bir denizaltının ne gibi özelliklere sahip olması gerektiğini, hangi taktiklerle kullanılırsa daha etkili olacağının planlarını yaptı.
Savaşlar arası dönem
Savaş 1918 yılında sona erdi ama Dönitz Temmuz 1919'da tahliye olana kadar savaş esiri olarak Sheffield yakınlarındaki bir İngiliz kampında kaldı. 1920'de Almanya'ya döndü.
İki savaş arası dönemde, Dönitz Weimar Cumhuriyeti'nin Silahlı Kuvvetleri'nin (Reichswehr) deniz kolundaki deniz kariyerine devam etti. 10 Ocak 1921 tarihinde yeni Alman Donanması'nda (Vorläufige Reichsmarine) bir Teğmen (Kapitänleutnant) oldu. 1923-1924'te Torpido ve Mayın İşleri Müfettişliği'nde Denizaltılar Şube Müdürü oldu. 1924'te Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'nda eğitim gördü. 1924-1927 yılları arasında Reich Savunma Bakanlığı Deniz Kuvvetleri Bölümü'nde şube yöneticisi oldu. 1928'de Torpido botlarına komuta etti. Dönitz aynı yıl 1 Kasım'da Binbaşı (Korvettenkapitän) oldu. 4. Torpido Halbflotille Komodoru oldu.
1930'dan 1934'e kadar Kuzey Denizi'ndeki deniz kuvvetleri üssünde Deniz Kuvvetleri Birinci Subayı, 1933'te ise Deniz Yarbayı oldu.
1 Eylül 1933 günü, Dönitz Yarbay (Fregattenkapitän) oldu ve 1934 yılında Emden Kruvazörünün komutanı oldu. Emden, Harbiyeliler ve gemi adamlarının gelecek subayların komisyonu hazırlıkları için bir yıllık bir dünya gezisi aldığı gemiydi. 1933'te Nazi Partisi'ne (NSDAP) katıldı çünkü Hitler'de Almanya'yı yeniden bir dünya imparatorluğu haline getirebilecek yeni güçlü lideri gördü.
1 Eylül 1935 tarihinde, Dönitz Albay rütbesine terfi etti. 1. U-bot Flotilla Weddigen'e komuta etti. Buna U-7, U-8, U-9 denizaltıları da dahildi.
1936'da Deniz Kuvvetleri Komutanı ve 1939'dan itibaren Başkomutan oldu.
1935 yılında Versailles Antlaşması'nın geçerliliğini yitirmesiyle Alman Donanması atağa kalktı. Weimar Cumhuriyeti'nin Deniz Kuvvetleri olan Reichsmarine, Nazi Almanyası'nın Donanması, Kriegsmarine olarak değiştirildi. Aynı yılın yazında donanma komutanı Büyük Amiral Erich Raeder, 28 Ocak 1939 tarihinde ise Dönitz Alman Denizaltı Komutanlığına getirildi.
II. Dünya Savaşı
Karl Dönitz 1 Ekim 1939 tarihinde Tümamiral (Konteradmiral) olarak "Denizaltı Komutanı" (Befehlshaber der Unterseeboote, BDU) oldu; 1 Eylül 1940'ta Koramiral (Vizeadmiral) rütbesine terfi etti.
Tüm enerjisini etkili bir denizaltı filosu yaratmaya harcayan Dönitz, 1937-1939 yılları arasında Kuzey Denizinde geniş çapta planlar hazırlamış ve ünlü denizaltı taktiği Wolfpack'i (Kurt Kapanı) geliştirmiştir. Kurt Kapanı taktiği ile Alman U-Bot’ları 1939-1942 yılları arasında muazzam başarılar elde etti.
1942'de Oramiral olan ve 30 Ocak 1943'e kadar denizaltı filosu kumandanlığını yapan Dönitz, bu ay içinde Amiral Erich Raeder'in yerine geçerek, 1943'te Büyükamiral ve Deniz Kuvvetleri Başkomutanı oldu. Karl Dönitz savaşın ancak denizaltılar sayesinde kazanılabileceğine inanıyordu. İngiltere'yi bir U-bot ablukası altına alan Dönitz U-botlarıyla neredeyse İngiltere'ye diz çöktürmek üzereydi. Savaşın ilerleyen zamanlarında Alman ordusunun kısıtlanan lojistik ve malzeme imkânlarından dolayı denizaltılara gerekli hassasiyeti göstermeyen Hitler yüzünden Alman U-botları zaman içinde avcı pozisyonundan av pozisyonuna düştüler. Karl Dönitz 1945 yılının başlarında Rus işgali karşısında bulunan Baltık bölgesindeki 2 milyon Alman askerini buradan tahliye etmeyi başardı. Bu, tarihin gördüğü en büyük tahliye harekâtıydı. Denizüstü ve Denizaltı filosunun etkisinin azalmasına rağmen Dönitz, Hitler'in güvenini hiç kaybetmedi. Öyle ki Hitler onu kendisinden sonra devlet başkanı ilan edecekti.
30 Nisan 1945'te Hitler sığınağında (Führerbunker) intihar edince Dönitz sadece 20 gün Flensburg Hükûmeti adına Almanya'nın Cumhurbaşkanı oldu. Amiral Hans-Georg von Friedeburg, Kriegsmarine'in başkomutanı olarak Dönitz'in yerini aldı. Kendisi teslim olmadan önce Mareşal Wilhelm Keitel'e Almanya'nın kayıtsız şartsız teslim olması talimatını verdi. 2 Mayıs'ta Reich'ın yeni hükümetinin yeri olan Flensburg-'e kaçtı; Dönitz, 23 Mayıs 1945'teki tutuklanmasına kadar orada kaldı. 2 Mayıs gecesi, Dönitz ülke çapında bir radyo konuşması yaparak Hitler'in ölümünü duyurdu ve savaşın "Almanya'yı ilerleyen Bolşevik düşman tarafından yok edilmekten kurtarmak için" Doğu'da devam edeceğini söyledi." 4 Mayıs 1945'te Lüneburg Fundalığı'nda Almanların teslim olması gerçekleşti. Dönitz, tüm denizaltılara savaş operasyonlarını durdurmaları ve limana dönmeleri veya Müttefik donanma gemilerine teslim olmaları emrini verdi. Emre, bir avuç dikkate değer istisna dışında uyulmuştur: 5-6 Mayıs 1945 Eylemleri ve 7-8 Mayıs 1945 Eylemleri, teslim olduktan sonra meydana gelmiştir. Teslim olan denizaltıların sayısı yüzlerceydi ve savaş sonrası Deadlight Operasyonu'nda imha edildi. 8 Mayıs 1945'te Keitel Almanya adına teslim antlaşmasını imzaladı. Denizaltı savaşı nihayet Alman Teslimiyet Belgesinin yayınlandığı 9 Mayıs 1945'te sona erdi. Dönitz 23 Mayıs 1945'te Flensburg'da Müttefikler'e teslim oldu.
Dönitz, Almanya'nın konumunun savunulamaz olduğunu ve Wehrmacht'ın artık anlamlı bir direniş gösteremeyeceğini biliyordu. Kısa görev süresi boyunca çabasının çoğunu Alman silahlı kuvvetlerinin sadakatini sağlamaya ve Alman personelinin Sovyetlere değil İngilizlere veya Amerikalılara teslim olmasını sağlamaya adadı. Sovyetlerin intikam amaçlı misillemelerinden korkuyordu ve Batılı Müttefiklerle bir anlaşma yapmayı umuyordu. Sonunda Dönitz'in taktikleri orta derecede başarılı oldu ve yaklaşık 1,8 milyon Alman askerinin Sovyetlerin elinden kaçmasını sağladı. 2,2 milyon kadar kişi tahliye edilmiş olabilir.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTg0THpobEwwSjFibVJsYzJGeVkyaHBkbDlDYVd4a1h6RTRNeTFXTURBMU16Z3RNeVV5UTE5TFlYSnNYMFFsUXpNbFFqWnVhWFI2SlRKRFgwRmtiMnhtWDBocGRHeGxjaTVxY0djdk1qQXdjSGd0UW5WdVpHVnpZWEpqYUdsMlgwSnBiR1JmTVRnekxWWXdNRFV6T0MwekpUSkRYMHRoY214ZlJDVkRNeVZDTm01cGRIb2xNa05mUVdSdmJHWmZTR2wwYkdWeUxtcHdadz09LmpwZw==.jpg)
Nürnberg savaş suçları davaları
Savaşın ardından Dönitz, Müttefikler tarafından savaş esiri olarak tutuldu. Nürnberg Duruşmalarında üç suçtan dolayı büyük bir savaş suçlusu olarak suçlanmıştı. Birincisi: barışa karşı suçlar, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar işlemek için komplo kurmak. İkincisi: Saldırgan savaşları planlamak, başlatmak ve yürütmek. Üçüncüsü: Savaş kanunlarına karşı işlenen suçlar. İddianamenin birinci maddesinde Dönitz suçsuz bulundu, ancak ikinci ve üçüncü maddede suçlu bulundu.
Duruşma sırasında ordu psikoloğu Gustave M. Gilbert'in, savaş suçlarından yargılanan Nazi liderlerini incelemesine izin verildi. Diğer yapılan testlerin yanı sıra Wechsler Ölçekleri IQ testinin Almanca versiyonu uygulandı. Dönitz ve Hermann Göring 138 puan alarak test edilen Nazi liderleri arasında eşit derecede üçüncü en yüksek puana sahip oldular.
Duruşmada Dönitz, tarafsız denizciliğe karşı sınırsız denizaltı savaşı yürütmek, Hitler'in 18 Ekim 1942 tarihli Komando Emri'nin Donanma başkomutanı olduğunda tam olarak yürürlükte kalmasına izin vermek ve bu ölçüde bu suçun sorumluluğunu almakla suçlandı. Savunması, emrin deniz savaşında yakalanan adamları kapsamadığı ve emri altındaki hiçbir adam tarafından emre uyulmadığı yönündeydi. Buna, tersanelerde 12.000 zorunlu yabancı işçinin çalıştığı ve bunu durdurmak için hiçbir şey yapmadığı bilgisi de eklendi. Dönitz, savcı Sir David Maxwell Fyfe tarafından çapraz sorguya çekildiğinde bu suçlamaya karşı kendisini ikna edici bir şekilde savunamadı.
25 Şubat 1945'te Hitler, Dönitz'e Cenevre Sözleşmesinin feshedilmesi gerekip gerekmediğini sordu. Hitler'in amaçları iki yönlüydü. Birincisi, Batılı Müttefiklerin savaş esirlerine karşı misilleme yapılabilecekti; ikincisi, konvansiyonun yürürlükte olmadığı Doğu Cephesinde olduğu gibi, Alman kuvvetlerini Batılı Müttefiklere teslim olmaktan caydıracaktı. Dönitz, sözleşmelerin asla kınanmaması gerektiğini savunmak yerine, bunun uygun olmadığını öne sürerek mahkeme bu konuda onun aleyhine karar verdi; ancak sözleşme Almanya tarafından kınanmadığı için, Dönitz'in yetki alanı altındaki kamplarda bulunan İngiliz mahkûmlara ve İngiliz mahkûmlara Sözleşme'ye göre katı bir şekilde muamele edildiğinden, Mahkeme bu hafifletici nedenler olarak değerlendirilmiştir.
Savaş suçu suçlamaları arasında Dönitz, 1939'da 154 Sayılı Savaş Emri'ni ve 1942'deki sonra denizaltının saldırısına uğrayan gemilerden hayatta kalanları kurtarmayarak sınırsız denizaltı savaşı yürütmekle suçlandı. Bu iki emri yayınlayarak, Almanya'nın 1936 tarihli İkinci Londra Deniz Antlaşması'nı ihlal etmesine neden olmaktan suçlu bulundu. Ancak duruşmasında Müttefiklerin benzer davranışlarına ilişkin kanıtlar sunulduğundan, uluslararası hukukun bu ihlali nedeniyle cezası değerlendirilmedi.
Sınırsız denizaltı savaşıyla ilgili cezası, Müttefiklerin benzer eylemleri nedeniyle değerlendirilmedi. Özellikle, İngiliz Deniz Kuvvetleri Komutanlığı 8 Mayıs 1940'ta Skagerrak'taki tüm gemilerin görüldüğü yerde batmasını emretmişti ve savaş zamanı ABD Pasifik Filosu başkomutanı Amiral Chester Nimitz, ABD Donanmasının 1940'ta sınırsız denizaltı savaşı yürüttüğünü belirtti. Dolayısıyla Dönitz, uluslararası sularda belirlenen bölgelerdeki tüm gemilerin uyarı yapılmaksızın batırılması emrini vererek silahsız tarafsız gemilere karşı sınırsız denizaltı savaşı yürütmekle suçlanamadı.
Dönitz, o zamanki Batı Berlin'deki Spandau Hapishanesinde 10 yıl hapsedildi. Cezaevinde kaldığı süre boyunca pişmanlık duymadı ve yanlış bir şey yapmadığını savundu. Ayrıca Albert Speer'in kendisini Hitler'e olan bağlılığını sona erdirmeye ve Alman Hükûmeti'nin işlediği yanlışların sorumluluğunu üstlenmeye ikna etme girişimlerini de reddetti. Bunun tersine, 100'den fazla üst düzey Müttefik subayı, Dönitz'e, duruşmasının adaletsizliği ve kararıyla ilgili hayal kırıklıklarını anlatan mektuplar gönderdi.
Savaştan sonraki yaşamı
Karl Dönitz, 1 Ekim 1956'da serbest bırakıldıktan sonra Kuzeybatı Almanya'nın Schleswig-Holstein eyaletine bağlı, Aumühle isimli küçük bir köyde inzivaya çekildi. Anılarını yayınlamak için iki kitap üzerine çalışmalar yürüttü. Zehn Jahre, zwanzig Tage (Anılar: On Yıl ve Yirmi Gün) isimli kitabı 1958 yılında Almanya'da yayınlandı ve bir İngilizce çevirisi ertesi yıl yayınlandı. Bu kitap, U-bot komutanı olarak (10 yıl) ve Almanya cumhurbaşkanı olarak (20 gün) Dönitz'in deneyimlerini anlattı. Dönitz, kitabında, Nazi rejimini kendi zamanının bir ürünü olarak açıklıyor ancak kendisinin bir politikacı olmadığını ve dolayısıyla rejimin işlediği birçok suçtan ahlaki açıdan sorumlu olmadığını savunuyor. Nazi hükûmetinin temelde kusurlu biçimini, diktatörlüğü eleştirmekte ve Nazi döneminin başarısızlıklarını suçlamaktadır.
Dönitz'in ikinci kitabı Mein wechselvolles Leben (Sürekli Değişen Hayatım), belki de 1934 öncesindeki hayatındaki olayları anlattığı için daha az bilinmektedir. Bu kitap ilk olarak 1968'de basıldı ve 1998'de revize edilmiş yeni baskısı yayınlandı ve kitabın başlığı Mein soldatisches Leben (Dövüş Hayatım). 1973'te Thames Televizyonu yapımı The World at War'da birkaç televizyon programından birinde yer aldı.
Dönitz, 2. Dünya Savaşı'ndaki rolünden pişmanlık duymadı ve her zaman milletine karşı görevi dışında hareket ettiğini söyledi. 1976'da, Adaletin Hafızası'nda rol aldı. Bu belgeselde Dönitz, Albert Speer'le birlikte Nürnberg Duruşmalarını ve 1946 duruşmaları sırasında yaşadıklarını anlatmaktadır.
Hayatının geri kalanını Aumühle'de göreceli bir belirsizlik içinde geçirdi, ara sıra Alman denizcilik tarihi koleksiyoncularıyla yazıştı, kendisine gönderilen yazışmaları cevapladı ve gönderilen kartpostalları imzaladı. 24 Aralık 1980 tarihinde, kalp krizi sonucu 89 yaşında öldü. Großadmiral (büyük amiral) rütbesiyle son Alman subayı olarak, 6 Ocak 1981 tarihinde yapılan cenazesinde saygılarını sunmak için gelen pek çok eski asker ve yabancı deniz subayları tarafından onurlandırıldı. Askerî cenaze töreni yapılmadı ve Aumühle'de, Waldfriedhof Mezarlığına gömüldü. Cenazeye gelen askerlerin üniforma giymesine izin verilmedi ve ayrıca İngiliz Kraliyet Donanması üyeleri de cenazesine katıldı. Ayrıca 100'den fazla Şövalye Demir Haçı madalyası sahibi de katıldı.
Çocukları
Dönitz'in her iki oğlu İkinci Dünya Savaşı sırasında öldürülmüştür. Genç oğlu Peter, U-954 denizaltısında bir gözetleme subayı idi ve 19 Mayıs 1943 tarihinde öldürüldü. Denizaltısı Kuzey Atlantik açıklarında batırılmıştır. Bu kayıptan sonra ağabeyi Klaus'un muharebe görevinden ayrılmasına izin verildi ve deniz doktoru olmak için eğitime başladı. Diğer oğlu Klaus 24. yaş gününde 1944'te İngiltere kıyılarında bulunduğu denizaltı batırılarak öldürülmüştür.
Kaynakça
- Hitler Kitabı Sh:384, Yazarlar: Henrik Eberle / Matthias Uhl (ed.)
- ^ Howard D. Grier (2007): Hitler, Dönitz, and the Baltic Sea. The Third Reich's last hope. Naval Institute Press, , s. 256 Footnote 8, Chapter 10.
- ^ a b Kershaw 2008, s. 962.
- ^ Karl Dönitz Speech to the German People - 1 May 1945 (İngilizce), 2 Eylül 2023 tarihinde kaynağından , erişim tarihi: 16 Ağustos 2023
- ^ Vego 2003, s. 280.
- ^ Zabecki 2007, ss. 14–17, 95–96.
- ^ Zabecki 2007, ss. 99–100.
- ^ Walker 2006, ss. 100–102.
- ^ Zabecki 2007, ss. 56–63.
- ^ McDonald 2000, ss. 729–730.
- ^ Moore & Turner 1995, s. 54.
- ^ Zabecki 2007, ss. 52–54.
- ^ Walker 2006, s. 145.
- ^ Blair 1998, ss. 704–705.
- ^ Rems 2015.
- ^ Thames Television (9 Ocak 1974), 10. "Wolf Pack: U-Boats in the Atlantic (1939–1944)", erişim tarihi: 16 Eylül 2023
- ^ Cowley & Parker 2005, s. 139.
- ^ Karl Doenitz (1976) "The Memory of Justice" (İngilizce), 2 Eylül 2023 tarihinde kaynağından , erişim tarihi: 20 Ağustos 2023
- ^ Stetson, Damon (26 Aralık 1980). "Doenitz Dies; Gave Up for Nazis; Admiral Doenitz Is Dead; Surrendered for the Nazis". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. 2 Eylül 2023 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 16 Eylül 2023.
- ^ Vinocur, John; Times, Special To the New York (7 Ocak 1981). "WAR VETERANS COME TO BURY, AND TO PRAISE, DOENITZ". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. 25 Aralık 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 16 Eylül 2023.
- ^ . UPI (İngilizce). 25 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Eylül 2023.
Dış bağlantılar
Wikimedia Commons'ta Karl Dönitz ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |
- Karl Dönitz ile ilgili detaylar 23 Aralık 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
Askerî görevi | ||
---|---|---|
Önce gelen: Erich Raeder | Kriegsmarine Başkomutanı 1943–1945 | Sonra gelen: Hans-Georg von Friedeburg |
Siyasi görevi | ||
Önce gelen: Adolf Hitler (Führer olarak) | Almanya cumhurbaşkanı 1945 | Sonra gelen: 1945-1949 Müttefik askeri işgali. 1949'da Doğu ve Batı olarak bölündü. Batı Almanya: Theodor Heuss Doğu Almanya: Wilhelm Pieck |
Ödüller ve başarılar | ||
Önce gelen | Time Dergisi Kapağı 2 Şubat 1942 | Sonra gelen |
Önce gelen | Time Dergisi Kapağı 10 Mayıs 1943 | Sonra gelen |
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Karl Donitz 16 Eylul 1891 Berlin 24 Aralik 1980 Aumuhle Alman Donanma Komutani Buyuk Amiral ve II Dunya Savasi sonlarinda Almanya nin Cumhurbaskani Karl DonitzDonitz 1943 Almanya CumhurbaskaniGorev suresi 30 Nisan 1945 23 Mayis 1945 23 gun Sansolye Joseph Goebbels Lutz Graf Schwerin von Krosigk Lider Bakan Yerine geldigi Adolf Hitler Fuhrer olarak Yerine gelen Theodor Heuss Bati Almanya da Wilhelm Pieck Dogu Almanya da Kisisel bilgilerDogum 16 Eylul 1891 1891 09 16 Berlin Alman ImparatorluguOlum 24 Aralik 1980 89 yasinda Aumuhle Schleswig Holstein Bati AlmanyaPartisi Nasyonal Sosyalist Alman Isci Partisi 1944 1945 Evlilik ler Ingeborg WeberMeslegi AskerDini ProtestanOdulleriImzasiAskeri hizmetiBagliligi Alman Imparatorlugu 1910 1918 Weimar Cumhuriyeti 1920 1933 Nazi Almanyasi 1933 1945 Bransi Imparatorluk Donanmasi Reichsmarine KriegsmarineHizmet yillari 1910 1945Rutbesi GrossadmiralKomutasi Subat Eylul 1918 5 Eylul 4 Ekim 1918 Torpido gemileri 1920 li Hafif Kruvazoru 1934 1935 1 U boot Filosu Weddigen Eylul 1935 Ocak 1936 Denizaltlari muffetisi 1936 1945 Oberbefehlshaber der Kriegsmarine 1943 1945 Catisma savaslari I Dunya Savasi II Dunya SavasiYasami ve kariyeriOberleutnant zur See Karl Donitz U 39 da Gozlem Subayi olarak gorev yaparken Karl Donitz 1910 yilinda Kaiserliche Marine ye Alman Donanmasi subay olarak katildi 4 Nisan 1911 de bir deniz ogrencisi Seekadett oldu 15 Nisan 1911 tarihinde bir deniz harp okulu ogrencisi Fahnrich zur See ve subay ciragi olarak bir yil gorev yapmistir 27 Eylul 1913 te Donitz bir Tegmen Leutnant zur See olarak gorevlendirildi I Dunya Savasi basladiginda Akdeniz de hafif kruvazor SMS Breslau da gorev yapti 1914 yilinin Agustos ayinda Akdenizde Ingiliz donanmasindan kacan ve Osmanli Devleti ne siginan Breslau ve savas gemisi SMS Goeben Osmanli Donanmasinina satildi gemilere sirasiyla Midilli Midilli Kruvazoru ve Yavuz Sultan Selim adi verildi 1916 da Denizalti Kuvvetleri ne gecti 22 Mart 1916 tarihinde Donitz Deniz Ustegmenligine Oberleutnant zur See terfi etti Midilli nin onarimi icin yuvasina yerlestirdiginde gecici olarak Canakkale de havaalani komutani olarak atandi Oradan Ekim 1916 yilinda denizalti kuvvetlerine transferini istedi O zaman U 39 un nobetci subayi olarak gorev yapti ve Subat 1918 den itibaren denizalti in komutani olarak gorev yapti 5 Eylul 1918 de Akdeniz de faaliyette olan in komutani oldu 4 Ekim 1918 gunu komutani oldugu denizaltinin Akdeniz de bir harekat sirasinda agir hasar gormesi uzerine yuzeye cikarak murettebati ile birlikte bir Ingiliz kruvazorune teslim oldu Malta da esir olarak kaldigi sure icerisinde iyi bir denizaltinin ne gibi ozelliklere sahip olmasi gerektigini hangi taktiklerle kullanilirsa daha etkili olacaginin planlarini yapti Savaslar arasi donemSavas 1918 yilinda sona erdi ama Donitz Temmuz 1919 da tahliye olana kadar savas esiri olarak Sheffield yakinlarindaki bir Ingiliz kampinda kaldi 1920 de Almanya ya dondu Iki savas arasi donemde Donitz Weimar Cumhuriyeti nin Silahli Kuvvetleri nin Reichswehr deniz kolundaki deniz kariyerine devam etti 10 Ocak 1921 tarihinde yeni Alman Donanmasi nda Vorlaufige Reichsmarine bir Tegmen Kapitanleutnant oldu 1923 1924 te Torpido ve Mayin Isleri Mufettisligi nde Denizaltilar Sube Muduru oldu 1924 te Deniz Kuvvetleri Komutanligi nda egitim gordu 1924 1927 yillari arasinda Reich Savunma Bakanligi Deniz Kuvvetleri Bolumu nde sube yoneticisi oldu 1928 de Torpido botlarina komuta etti Donitz ayni yil 1 Kasim da Binbasi Korvettenkapitan oldu 4 Torpido Halbflotille Komodoru oldu 1930 dan 1934 e kadar Kuzey Denizi ndeki deniz kuvvetleri ussunde Deniz Kuvvetleri Birinci Subayi 1933 te ise Deniz Yarbayi oldu 1 Eylul 1933 gunu Donitz Yarbay Fregattenkapitan oldu ve 1934 yilinda Emden Kruvazorunun komutani oldu Emden Harbiyeliler ve gemi adamlarinin gelecek subaylarin komisyonu hazirliklari icin bir yillik bir dunya gezisi aldigi gemiydi 1933 te Nazi Partisi ne NSDAP katildi cunku Hitler de Almanya yi yeniden bir dunya imparatorlugu haline getirebilecek yeni guclu lideri gordu 1 Eylul 1935 tarihinde Donitz Albay rutbesine terfi etti 1 U bot Flotilla Weddigen e komuta etti Buna U 7 U 8 U 9 denizaltilari da dahildi 1936 da Deniz Kuvvetleri Komutani ve 1939 dan itibaren Baskomutan oldu 1935 yilinda Versailles Antlasmasi nin gecerliligini yitirmesiyle Alman Donanmasi ataga kalkti Weimar Cumhuriyeti nin Deniz Kuvvetleri olan Reichsmarine Nazi Almanyasi nin Donanmasi Kriegsmarine olarak degistirildi Ayni yilin yazinda donanma komutani Buyuk Amiral Erich Raeder 28 Ocak 1939 tarihinde ise Donitz Alman Denizalti Komutanligina getirildi II Dunya SavasiKarl Donitz 1 Ekim 1939 tarihinde Tumamiral Konteradmiral olarak Denizalti Komutani Befehlshaber der Unterseeboote BDU oldu 1 Eylul 1940 ta Koramiral Vizeadmiral rutbesine terfi etti Tum enerjisini etkili bir denizalti filosu yaratmaya harcayan Donitz 1937 1939 yillari arasinda Kuzey Denizinde genis capta planlar hazirlamis ve unlu denizalti taktigi Wolfpack i Kurt Kapani gelistirmistir Kurt Kapani taktigi ile Alman U Bot lari 1939 1942 yillari arasinda muazzam basarilar elde etti 1942 de Oramiral olan ve 30 Ocak 1943 e kadar denizalti filosu kumandanligini yapan Donitz bu ay icinde Amiral Erich Raeder in yerine gecerek 1943 te Buyukamiral ve Deniz Kuvvetleri Baskomutani oldu Karl Donitz savasin ancak denizaltilar sayesinde kazanilabilecegine inaniyordu Ingiltere yi bir U bot ablukasi altina alan Donitz U botlariyla neredeyse Ingiltere ye diz cokturmek uzereydi Savasin ilerleyen zamanlarinda Alman ordusunun kisitlanan lojistik ve malzeme imkanlarindan dolayi denizaltilara gerekli hassasiyeti gostermeyen Hitler yuzunden Alman U botlari zaman icinde avci pozisyonundan av pozisyonuna dustuler Karl Donitz 1945 yilinin baslarinda Rus isgali karsisinda bulunan Baltik bolgesindeki 2 milyon Alman askerini buradan tahliye etmeyi basardi Bu tarihin gordugu en buyuk tahliye harekatiydi Denizustu ve Denizalti filosunun etkisinin azalmasina ragmen Donitz Hitler in guvenini hic kaybetmedi Oyle ki Hitler onu kendisinden sonra devlet baskani ilan edecekti 30 Nisan 1945 te Hitler siginaginda Fuhrerbunker intihar edince Donitz sadece 20 gun Flensburg Hukumeti adina Almanya nin Cumhurbaskani oldu Amiral Hans Georg von Friedeburg Kriegsmarine in baskomutani olarak Donitz in yerini aldi Kendisi teslim olmadan once Maresal Wilhelm Keitel e Almanya nin kayitsiz sartsiz teslim olmasi talimatini verdi 2 Mayis ta Reich in yeni hukumetinin yeri olan Flensburg e kacti Donitz 23 Mayis 1945 teki tutuklanmasina kadar orada kaldi 2 Mayis gecesi Donitz ulke capinda bir radyo konusmasi yaparak Hitler in olumunu duyurdu ve savasin Almanya yi ilerleyen Bolsevik dusman tarafindan yok edilmekten kurtarmak icin Dogu da devam edecegini soyledi 4 Mayis 1945 te Luneburg Fundaligi nda Almanlarin teslim olmasi gerceklesti Donitz tum denizaltilara savas operasyonlarini durdurmalari ve limana donmeleri veya Muttefik donanma gemilerine teslim olmalari emrini verdi Emre bir avuc dikkate deger istisna disinda uyulmustur 5 6 Mayis 1945 Eylemleri ve 7 8 Mayis 1945 Eylemleri teslim olduktan sonra meydana gelmistir Teslim olan denizaltilarin sayisi yuzlerceydi ve savas sonrasi Deadlight Operasyonu nda imha edildi 8 Mayis 1945 te Keitel Almanya adina teslim antlasmasini imzaladi Denizalti savasi nihayet Alman Teslimiyet Belgesinin yayinlandigi 9 Mayis 1945 te sona erdi Donitz 23 Mayis 1945 te Flensburg da Muttefikler e teslim oldu Donitz Almanya nin konumunun savunulamaz oldugunu ve Wehrmacht in artik anlamli bir direnis gosteremeyecegini biliyordu Kisa gorev suresi boyunca cabasinin cogunu Alman silahli kuvvetlerinin sadakatini saglamaya ve Alman personelinin Sovyetlere degil Ingilizlere veya Amerikalilara teslim olmasini saglamaya adadi Sovyetlerin intikam amacli misillemelerinden korkuyordu ve Batili Muttefiklerle bir anlasma yapmayi umuyordu Sonunda Donitz in taktikleri orta derecede basarili oldu ve yaklasik 1 8 milyon Alman askerinin Sovyetlerin elinden kacmasini sagladi 2 2 milyon kadar kisi tahliye edilmis olabilir Hitler Fuhrerbunker de Karl Donitz i karsiliyor 1945Nurnberg savas suclari davalariSavasin ardindan Donitz Muttefikler tarafindan savas esiri olarak tutuldu Nurnberg Durusmalarinda uc suctan dolayi buyuk bir savas suclusu olarak suclanmisti Birincisi barisa karsi suclar savas suclari ve insanliga karsi suclar islemek icin komplo kurmak Ikincisi Saldirgan savaslari planlamak baslatmak ve yurutmek Ucuncusu Savas kanunlarina karsi islenen suclar Iddianamenin birinci maddesinde Donitz sucsuz bulundu ancak ikinci ve ucuncu maddede suclu bulundu Durusma sirasinda ordu psikologu Gustave M Gilbert in savas suclarindan yargilanan Nazi liderlerini incelemesine izin verildi Diger yapilan testlerin yani sira Wechsler Olcekleri IQ testinin Almanca versiyonu uygulandi Donitz ve Hermann Goring 138 puan alarak test edilen Nazi liderleri arasinda esit derecede ucuncu en yuksek puana sahip oldular Durusmada Donitz tarafsiz denizcilige karsi sinirsiz denizalti savasi yurutmek Hitler in 18 Ekim 1942 tarihli Komando Emri nin Donanma baskomutani oldugunda tam olarak yururlukte kalmasina izin vermek ve bu olcude bu sucun sorumlulugunu almakla suclandi Savunmasi emrin deniz savasinda yakalanan adamlari kapsamadigi ve emri altindaki hicbir adam tarafindan emre uyulmadigi yonundeydi Buna tersanelerde 12 000 zorunlu yabanci iscinin calistigi ve bunu durdurmak icin hicbir sey yapmadigi bilgisi de eklendi Donitz savci Sir David Maxwell Fyfe tarafindan capraz sorguya cekildiginde bu suclamaya karsi kendisini ikna edici bir sekilde savunamadi 25 Subat 1945 te Hitler Donitz e Cenevre Sozlesmesinin feshedilmesi gerekip gerekmedigini sordu Hitler in amaclari iki yonluydu Birincisi Batili Muttefiklerin savas esirlerine karsi misilleme yapilabilecekti ikincisi konvansiyonun yururlukte olmadigi Dogu Cephesinde oldugu gibi Alman kuvvetlerini Batili Muttefiklere teslim olmaktan caydiracakti Donitz sozlesmelerin asla kinanmamasi gerektigini savunmak yerine bunun uygun olmadigini one surerek mahkeme bu konuda onun aleyhine karar verdi ancak sozlesme Almanya tarafindan kinanmadigi icin Donitz in yetki alani altindaki kamplarda bulunan Ingiliz mahkumlara ve Ingiliz mahkumlara Sozlesme ye gore kati bir sekilde muamele edildiginden Mahkeme bu hafifletici nedenler olarak degerlendirilmistir Savas sucu suclamalari arasinda Donitz 1939 da 154 Sayili Savas Emri ni ve 1942 deki sonra denizaltinin saldirisina ugrayan gemilerden hayatta kalanlari kurtarmayarak sinirsiz denizalti savasi yurutmekle suclandi Bu iki emri yayinlayarak Almanya nin 1936 tarihli Ikinci Londra Deniz Antlasmasi ni ihlal etmesine neden olmaktan suclu bulundu Ancak durusmasinda Muttefiklerin benzer davranislarina iliskin kanitlar sunuldugundan uluslararasi hukukun bu ihlali nedeniyle cezasi degerlendirilmedi Sinirsiz denizalti savasiyla ilgili cezasi Muttefiklerin benzer eylemleri nedeniyle degerlendirilmedi Ozellikle Ingiliz Deniz Kuvvetleri Komutanligi 8 Mayis 1940 ta Skagerrak taki tum gemilerin goruldugu yerde batmasini emretmisti ve savas zamani ABD Pasifik Filosu baskomutani Amiral Chester Nimitz ABD Donanmasinin 1940 ta sinirsiz denizalti savasi yuruttugunu belirtti Dolayisiyla Donitz uluslararasi sularda belirlenen bolgelerdeki tum gemilerin uyari yapilmaksizin batirilmasi emrini vererek silahsiz tarafsiz gemilere karsi sinirsiz denizalti savasi yurutmekle suclanamadi Donitz o zamanki Bati Berlin deki Spandau Hapishanesinde 10 yil hapsedildi Cezaevinde kaldigi sure boyunca pismanlik duymadi ve yanlis bir sey yapmadigini savundu Ayrica Albert Speer in kendisini Hitler e olan bagliligini sona erdirmeye ve Alman Hukumeti nin isledigi yanlislarin sorumlulugunu ustlenmeye ikna etme girisimlerini de reddetti Bunun tersine 100 den fazla ust duzey Muttefik subayi Donitz e durusmasinin adaletsizligi ve karariyla ilgili hayal kirikliklarini anlatan mektuplar gonderdi Savastan sonraki yasamiKarl Donitz 1 Ekim 1956 da serbest birakildiktan sonra Kuzeybati Almanya nin Schleswig Holstein eyaletine bagli Aumuhle isimli kucuk bir koyde inzivaya cekildi Anilarini yayinlamak icin iki kitap uzerine calismalar yuruttu Zehn Jahre zwanzig Tage Anilar On Yil ve Yirmi Gun isimli kitabi 1958 yilinda Almanya da yayinlandi ve bir Ingilizce cevirisi ertesi yil yayinlandi Bu kitap U bot komutani olarak 10 yil ve Almanya cumhurbaskani olarak 20 gun Donitz in deneyimlerini anlatti Donitz kitabinda Nazi rejimini kendi zamaninin bir urunu olarak acikliyor ancak kendisinin bir politikaci olmadigini ve dolayisiyla rejimin isledigi bircok suctan ahlaki acidan sorumlu olmadigini savunuyor Nazi hukumetinin temelde kusurlu bicimini diktatorlugu elestirmekte ve Nazi doneminin basarisizliklarini suclamaktadir Donitz in ikinci kitabi Mein wechselvolles Leben Surekli Degisen Hayatim belki de 1934 oncesindeki hayatindaki olaylari anlattigi icin daha az bilinmektedir Bu kitap ilk olarak 1968 de basildi ve 1998 de revize edilmis yeni baskisi yayinlandi ve kitabin basligi Mein soldatisches Leben Dovus Hayatim 1973 te Thames Televizyonu yapimi The World at War da birkac televizyon programindan birinde yer aldi Donitz 2 Dunya Savasi ndaki rolunden pismanlik duymadi ve her zaman milletine karsi gorevi disinda hareket ettigini soyledi 1976 da Adaletin Hafizasi nda rol aldi Bu belgeselde Donitz Albert Speer le birlikte Nurnberg Durusmalarini ve 1946 durusmalari sirasinda yasadiklarini anlatmaktadir Hayatinin geri kalanini Aumuhle de goreceli bir belirsizlik icinde gecirdi ara sira Alman denizcilik tarihi koleksiyonculariyla yazisti kendisine gonderilen yazismalari cevapladi ve gonderilen kartpostallari imzaladi 24 Aralik 1980 tarihinde kalp krizi sonucu 89 yasinda oldu Grossadmiral buyuk amiral rutbesiyle son Alman subayi olarak 6 Ocak 1981 tarihinde yapilan cenazesinde saygilarini sunmak icin gelen pek cok eski asker ve yabanci deniz subaylari tarafindan onurlandirildi Askeri cenaze toreni yapilmadi ve Aumuhle de Waldfriedhof Mezarligina gomuldu Cenazeye gelen askerlerin uniforma giymesine izin verilmedi ve ayrica Ingiliz Kraliyet Donanmasi uyeleri de cenazesine katildi Ayrica 100 den fazla Sovalye Demir Haci madalyasi sahibi de katildi CocuklariDonitz in her iki oglu Ikinci Dunya Savasi sirasinda oldurulmustur Genc oglu Peter U 954 denizaltisinda bir gozetleme subayi idi ve 19 Mayis 1943 tarihinde olduruldu Denizaltisi Kuzey Atlantik aciklarinda batirilmistir Bu kayiptan sonra agabeyi Klaus un muharebe gorevinden ayrilmasina izin verildi ve deniz doktoru olmak icin egitime basladi Diger oglu Klaus 24 yas gununde 1944 te Ingiltere kiyilarinda bulundugu denizalti batirilarak oldurulmustur KaynakcaHitler Kitabi Sh 384 Yazarlar Henrik Eberle Matthias Uhl ed Howard D Grier 2007 Hitler Donitz and the Baltic Sea The Third Reich s last hope Naval Institute Press ISBN 1 59114 345 4 s 256 Footnote 8 Chapter 10 a b Kershaw 2008 s 962 Karl Donitz Speech to the German People 1 May 1945 Ingilizce 2 Eylul 2023 tarihinde kaynagindan erisim tarihi 16 Agustos 2023 Vego 2003 s 280 Zabecki 2007 ss 14 17 95 96 Zabecki 2007 ss 99 100 Walker 2006 ss 100 102 Zabecki 2007 ss 56 63 McDonald 2000 ss 729 730 Moore amp Turner 1995 s 54 Zabecki 2007 ss 52 54 Walker 2006 s 145 Blair 1998 ss 704 705 Rems 2015 Thames Television 9 Ocak 1974 10 Wolf Pack U Boats in the Atlantic 1939 1944 erisim tarihi 16 Eylul 2023 Cowley amp Parker 2005 s 139 Karl Doenitz 1976 The Memory of Justice Ingilizce 2 Eylul 2023 tarihinde kaynagindan erisim tarihi 20 Agustos 2023 Stetson Damon 26 Aralik 1980 Doenitz Dies Gave Up for Nazis Admiral Doenitz Is Dead Surrendered for the Nazis The New York Times Ingilizce ISSN 0362 4331 2 Eylul 2023 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 16 Eylul 2023 Vinocur John Times Special To the New York 7 Ocak 1981 WAR VETERANS COME TO BURY AND TO PRAISE DOENITZ The New York Times Ingilizce ISSN 0362 4331 25 Aralik 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 16 Eylul 2023 UPI Ingilizce 25 Aralik 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 16 Eylul 2023 Dis baglantilarWikimedia Commons ta Karl Donitz ile ilgili ortam dosyalari bulunmaktadir Karl Donitz ile ilgili detaylar 23 Aralik 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde Askeri goreviOnce gelen Erich Raeder Kriegsmarine Baskomutani 1943 1945 Sonra gelen Hans Georg von FriedeburgSiyasi goreviOnce gelen Adolf Hitler Fuhrer olarak Almanya cumhurbaskani 1945 Sonra gelen 1945 1949 Muttefik askeri isgali 1949 da Dogu ve Bati olarak bolundu Bati Almanya Theodor Heuss Dogu Almanya Wilhelm PieckOduller ve basarilarOnce gelen Time Dergisi Kapagi 2 Subat 1942 Sonra gelenOnce gelen Time Dergisi Kapagi 10 Mayis 1943 Sonra gelen