Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Paraitakene Savaşı (Paraetacene olarak da adlandırılır; Yunanca: Παραιτακηνή), Büyük İskender'in ölümünden sonra çıkan halefiyet savaşlarının ikincisi olan Diadohi Savaşları sırasında MÖ 317'de yapılmıştır. Persis'in bir bölgesi olan Paraitakene'de, Antigonus Monophthalmus ve Kardiyalı Eumenes'in orduları, sonuçsuz biten uzun ve kanlı bir savaşa girerler. Antigonus daha fazla kayıp verdiği için savaş Eumenes'in zaferi olarak görülür. Her iki ordu da savaştan sonra geri çekilmiştir; Antigonus müttefiki Peithon'un Medya satraplığına doğru, Eumenes ise Gabiene'ye doğru çekilirler.
| Paraitakene Savaşı | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Diadokhoi Savaşları'nın bir parçası | |||||||||
| |||||||||
| Taraflar | |||||||||
| Poliperhon'un düşmanları | Polyperchon taraftarları | ||||||||
| Komutanlar ve liderler | |||||||||
| I. Antigonos Demetrios Peithon | Eumenes Peukestas | ||||||||
| Güçler | |||||||||
|
| ||||||||
| Kayıplar | |||||||||
| 7.700, (3.700 ölü) | 1.540, (540 ölü) | ||||||||
Arka plan
Büyük İskender'in ölümünden sonra, generalleri hemen devasa imparatorluğu üzerinde kavga etmeye başlarlar. Kısa süre sonra, her general İskender'in geniş krallığının bir kısmını talep etmeye çalışır ve çatışmalar açık savaşa dönüşür. En yetenekli halef generallerden (Diadokhlar) biri, bir kuşatmada kaybettiği bir gözü nedeniyle Monophthalmus (Tek Gözlü) olarak adlandırılan Antigonos'tur. Diadoklar arasındaki savaşın ilk yıllarında, popüler general Krateros'u zaten mağlup etmiş olan general Eumenes ile karşı karşıya gelir. İki Diadok, Antigonos'un Eumenes'i tamamen alt ettiği Küçük Asya'da bir dizi savaş yaparlar. Eumenes, Nora kalesine çekilir ve orada kuşatılır. Sonunda, bir bağlılık yemini ederek serbest bırakılır. Eumenes, Antigonos'un sadakatini kazanmak zorunda olduğu bir dönemde, doğrudan ona değil, Büyük İskender'in hatırasına ve kraliyet otoritesine bağlı olduğunu göstermek için ilginç bir yöntem kullanmıştır. Büyük İskender'in tahtına ve armasına sadakat yemini etmiştir. Bu taktikle, görünüşte Antigonos'a boyun eğiyor gibi görünse de aslında kendi siyasi konumunu korumuş ve ordusunun desteğini kaybetmemiştir. Eumenes, küçük bir ordu toplar ve güneye Kilikya'ya ilerler. Burada Antigenes ve Teutamus (Büyük İskender'in fetih savaşlarının gazileri olan Argyraspides (Gümüş Kalkanlar) ve (Kalkan Taşıyıcılar) adlı iki birliğin komutanları ile ittifak kurar. Kilikya, Suriye ve Fenike'de Eumenes, ordusu için ek birlikler ve filosu için gemiler toplar ve Antigonos'a karşı savaşını yeniler. Batı'daki düşmanlarıyla ilgilenen Antigonos, artık Eumenes'in peşinden Doğu'ya ilerlemektedir. Kilikya'ya vardığında, Eumenes'in doğu satraplarını davasına katmaya çalışarak Mezopotamya'ya yürüdüğünü öğrenir. Kilikya ve Suriye'yi güvence altına aldıktan sonra, Eumenes'i savaşa sokmak amacıyla Mezopotamya'ya yürür. Eumenes savaştan kaçınır ve ordular Babil, Susiana ve Medya'da ileri geri yürürler. Nihayetinde MÖ 316 yazında Susa'nın kuzeydoğusundaki Paraitakenoi topraklarında bir ovada karşı karşıya geldiler.
Başlangıç
MÖ 316 yazında Antigonos, Eumenes'i savaşa zorlama umuduyla Medya'dan güneye, Pers'e doğru hareket eder. Eumenes ise Pers'ten kuzeye doğru ilerler. İki ordu, Medya ve Pers arasında Paraitakene olarak adlandırılan bölgede karşılaşırlar. Antigonos, ordusunu güçlü bir savunma pozisyonunda dizer. İki ordu bir süre birbirini gözlemler ve dört gün boyunca arazide oyalanırlar. Beşinci gün, erzaklar azalmaya başladığı için Antigonos, kırsalın zengin ve yağmalanmamış olduğu Gabiene'ye doğru yürümeye karar verir. Ne yazık ki planları bazı firariler tarafından ihanete uğrar ve Eumenes daha önce ulaşır. Antigonos rakibinin gittiğini öğrenince süvarileriyle kovalamaya başlar, ordusunun geri kalanı ise orta hızda takip eder. Bu şekilde Eumenes'in artçılarına yetişir ve onu ordusunu durdurmaya zorlar. Antigonos'un ordusunun geri kalanı geldiğinde her iki taraf da savaşa hazırlanır.
Karşıt güçler
Antigonus'un ordusu 28.000 ağır piyade, 5.500 hafif piyade, 3.700 ağır süvari, 6.900 hafif süvari ve 65 savaş filinden oluşuyordu. Ağır piyadeleri 8.000 Makedon, 8.000 , 3.000 Likyalı ve Pamfilyalı ile 9.000 Yunan paralı askerden oluşuyordu; hafif piyadelerin içeriği belirtilmemiştir; süvari birliği 1.800-2.400 Makedon , 1.000 Lidyalı ve Frigyalı, 1.000 Med ve Partlı, 1.000 Trakyalı, müttefiki Peithon'un getirdiği 1.500 süvari, 500 müttefik Yunan, 500 belirtilmemiş paralı asker, 2.200 Tarentli , 400 belirtilmemiş mızraklı süvari ve 300 saray muhafızından oluşuyordu.
Eumenes'in ordusu 17.000 ağır piyade, 18.000 hafif piyade, 6.300 süvari ve 125 filden oluşuyordu. Ordunun en önemli unsuru, Büyük İskender'in ordusundan gelen gazilerden oluşan çekirdek kadroydu; 3.000 Argyraspides (Gümüş Kalkanlar) ve 3.000 (Kalkan Taşıyıcıları).
Mücadele
Antigonos ordusunu, İskender ve Filip'in uyguladığı tarzda, sağ kanadı öne alarak çapraz bir şekilde konuşlandırdı. Antigonos, hafif atlılarını (yaklaşık 7.000 atlı) Peithon komutasında sola konuşlandırırken, ağır süvarileri (3.700 atlı) ve hafif piyadeleri kendi komutası altında tepelerde dinlenen sağ kanada yerleştirdi ve falanksı merkezi tuttu. Makedonlar sağda, Asyalılar ortada ve paralı askerler (muhtemelen Yunanlılar) solda konumlanırken, savaş filleri ise hat boyunca dağılmıştı.
Eumenes de falanksını merkeze yerleştirdi, sağ tarafa ise seçkin Argyraspides ve Hypaspistleri yerleştirdi. Sol kanadı tepenin yakınında yer almıştı ve süvari, fil ve yardımcı birliklerden oluşuyordu. Sağ kanat Eumenes'in kendisi ve ağır süvarileri (2.900 atlı) tarafından yönetiliyordu. Antigonos'un yirmi yaşlarındaki en büyük oğlu Demetrius, babasıyla birlikte sağ taraftaki ağır süvarilere komuta ediyor ve ilk büyük muharebesini yapıyordu.
Savaş, Peithon'un geri durma emrini görmezden gelerek daha kalabalık hafif süvari birlikleriyle Eumenes'in ağır süvarilerine saldırmasıyla başladı. Eumenes, ağır süvarileri ve filleriyle Peithon'a karşı direndi ve ardından sol kanadından getirdiği birkaç hafif süvari bölüğüyle Peithon'u yandan saldırıya geçti. Peithon bozguna uğrayarak tepelik bölgeye kadar püskürtüldü.
Ortada iki falanks çarpışıyordu ve bu da yine Eumenes'in lehine gelişiyordu; zira Argyraspides'ler, yaşlarına (50 ila 70 yaş) rağmen yenilmez görünüyorlardı. Antigonos'un falanksı da dağ eteklerine doğru geri püskürtüldü.
Bu gerilemeler karşısında Antigonos soğukkanlılığını korudu ve düşman falanksının başarısının onları ileri çekerek merkez ile sol kanat arasında bir boşluk açtığını gözlemlediğinde, ağır süvarilerini bu boşluğa sürdü, sağa ve sola dönerek Eumenes'in süvarilerinin ve falanksının arkasına geçti. Saldırı başarılı oldu - bir başka rakibe karşı Eumenes'in zaferinin başlangıcı gibi görünen durumu sona erdirdi. Her iki taraf da dağılmış birlikleri toplamaya çalışırken savaş yavaşladı. Eumenes savaş alanını işgal ederek zaferi ilan etmeye çalıştı, ancak askerleri eşyalarının yanına dönmekte ve orada kamp kurmakta ısrar ettiler. Askerlerini daha iyi kontrol altında tutan Antigonos ise ileri yürüyerek savaş alanını ele geçirdi.
Sonrası
Antigonos, 3.700 kadar adam kaybetmesine ve 4.000 kadar da yaralı olmasına rağmen zafer ilan edr. Eumenes'in ise sadece 540 adam kaybı ve yaklaşık 1.000 kadar yaralısı mevcuttur. Antigonos, Eumenes'ten kaçmak için hileye başvurarak ordusunu gece zorla yürüttür ve alandan uzaklaşır. Ancak bir sonraki yıl geri dönecekti. Bir sonraki büyük karşılaşmaları Gabiene Muharebesi olacaktı.
Kaynakça
- ^ Richard A. Billows, Antigonos the One-Eyed and the Creation of the Hellenistic State, s.77.
- ^ Richard A. Billows, Antigonos the One-Eyed and the Creation of the Hellenistic State, s.83.
- ^ Richard A. Billows, Antigonos the One-Eyed and the Creation of the Hellenistic State, s.85.
- ^ Richard A. Billows, Antigonos the One-Eyed and the Creation of the Hellenistic State, s.88.
- ^ Diodorus Siculus, Bibliotheca historica XIX 26,1-10; Richard A. Billows, Antigonos the One-Eyed and the Creation of the Hellenistic State, s.95.
- ^ Billows, Antigonos, p. 355.
- ^ Billows, Antigonos, ss. 95–97.
- ^ Diodorus Siculus, XIX 26,1-9.
- ^ Diodorus Siculus, Bibliotheca historica XIX 29.4; Richard A. Billows, Antigonos the One-Eyed and the Creation of the Hellenistic State, p.95.
- ^ Richard A. Billows, Antigonos the One-Eyed and the Creation of the Hellenistic State, p.95.
- ^ Diodorus Siculus, Bibliotheca Historica, XIX 30,1-31,5; Richard A. Billows, Antigonos the One-Eyed and the Creation of the Hellenistic State, s.98.
- ^ Diodorus Siculus, XIX 30,1-31,5.
- ^ Diodorus Siculus, XIX 32,1-2; Polyainos, Strategemata, IV 6,10.
Notlar
- ^ According to historian Richard A. Billows: 300 , 1,000 , 400 , 400 katoikoi and 300 paides – the hetairoi, asthiphoi and kathoikoi are Macedonian units, Antigonus' agema and the paides (pages) would probably have contained a large number of Macedonians (at least half).
- ^ Cirit atan hafif süvari türü.
Dış bağlantılar
- Texas Üniversitesi Ders Notları
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Paraitakene Savasi Paraetacene olarak da adlandirilir Yunanca Paraitakhnh Buyuk Iskender in olumunden sonra cikan halefiyet savaslarinin ikincisi olan Diadohi Savaslari sirasinda MO 317 de yapilmistir Persis in bir bolgesi olan Paraitakene de Antigonus Monophthalmus ve Kardiyali Eumenes in ordulari sonucsuz biten uzun ve kanli bir savasa girerler Antigonus daha fazla kayip verdigi icin savas Eumenes in zaferi olarak gorulur Her iki ordu da savastan sonra geri cekilmistir Antigonus muttefiki Peithon un Medya satrapligina dogru Eumenes ise Gabiene ye dogru cekilirler Paraitakene SavasiDiadokhoi Savaslari nin bir parcasiTarihMO 317Bolge gunumuz Isfahan yakinlari Iran ParaitakeneParaitakene savasinin yaklasik yeri SonucEumenes ZaferiTaraflarPoliperhon un dusmanlariPolyperchon taraftarlariKomutanlar ve liderlerI Antigonos Demetrios PeithonEumenes PeukestasGuclerc 44 000 toplam 28 000 agir piyade 5 500 hafif piyade 6 900 hafif suvari 3 700 agir suvari 65 savas filic 41 000 toplam 17 000 agir piyade 18 000 hafif piyade 6 300 suvari 125 savas filiKayiplar7 700 3 700 olu 1 540 540 olu Arka planBuyuk Iskender in olumunden sonra generalleri hemen devasa imparatorlugu uzerinde kavga etmeye baslarlar Kisa sure sonra her general Iskender in genis kralliginin bir kismini talep etmeye calisir ve catismalar acik savasa donusur En yetenekli halef generallerden Diadokhlar biri bir kusatmada kaybettigi bir gozu nedeniyle Monophthalmus Tek Gozlu olarak adlandirilan Antigonos tur Diadoklar arasindaki savasin ilk yillarinda populer general Krateros u zaten maglup etmis olan general Eumenes ile karsi karsiya gelir Iki Diadok Antigonos un Eumenes i tamamen alt ettigi Kucuk Asya da bir dizi savas yaparlar Eumenes Nora kalesine cekilir ve orada kusatilir Sonunda bir baglilik yemini ederek serbest birakilir Eumenes Antigonos un sadakatini kazanmak zorunda oldugu bir donemde dogrudan ona degil Buyuk Iskender in hatirasina ve kraliyet otoritesine bagli oldugunu gostermek icin ilginc bir yontem kullanmistir Buyuk Iskender in tahtina ve armasina sadakat yemini etmistir Bu taktikle gorunuste Antigonos a boyun egiyor gibi gorunse de aslinda kendi siyasi konumunu korumus ve ordusunun destegini kaybetmemistir Eumenes kucuk bir ordu toplar ve guneye Kilikya ya ilerler Burada Antigenes ve Teutamus Buyuk Iskender in fetih savaslarinin gazileri olan Argyraspides Gumus Kalkanlar ve Kalkan Tasiyicilar adli iki birligin komutanlari ile ittifak kurar Kilikya Suriye ve Fenike de Eumenes ordusu icin ek birlikler ve filosu icin gemiler toplar ve Antigonos a karsi savasini yeniler Bati daki dusmanlariyla ilgilenen Antigonos artik Eumenes in pesinden Dogu ya ilerlemektedir Kilikya ya vardiginda Eumenes in dogu satraplarini davasina katmaya calisarak Mezopotamya ya yurudugunu ogrenir Kilikya ve Suriye yi guvence altina aldiktan sonra Eumenes i savasa sokmak amaciyla Mezopotamya ya yurur Eumenes savastan kacinir ve ordular Babil Susiana ve Medya da ileri geri yururler Nihayetinde MO 316 yazinda Susa nin kuzeydogusundaki Paraitakenoi topraklarinda bir ovada karsi karsiya geldiler BaslangicMO 316 yazinda Antigonos Eumenes i savasa zorlama umuduyla Medya dan guneye Pers e dogru hareket eder Eumenes ise Pers ten kuzeye dogru ilerler Iki ordu Medya ve Pers arasinda Paraitakene olarak adlandirilan bolgede karsilasirlar Antigonos ordusunu guclu bir savunma pozisyonunda dizer Iki ordu bir sure birbirini gozlemler ve dort gun boyunca arazide oyalanirlar Besinci gun erzaklar azalmaya basladigi icin Antigonos kirsalin zengin ve yagmalanmamis oldugu Gabiene ye dogru yurumeye karar verir Ne yazik ki planlari bazi firariler tarafindan ihanete ugrar ve Eumenes daha once ulasir Antigonos rakibinin gittigini ogrenince suvarileriyle kovalamaya baslar ordusunun geri kalani ise orta hizda takip eder Bu sekilde Eumenes in artcilarina yetisir ve onu ordusunu durdurmaya zorlar Antigonos un ordusunun geri kalani geldiginde her iki taraf da savasa hazirlanir Karsit guclerAntigonus un ordusu 28 000 agir piyade 5 500 hafif piyade 3 700 agir suvari 6 900 hafif suvari ve 65 savas filinden olusuyordu Agir piyadeleri 8 000 Makedon 8 000 3 000 Likyali ve Pamfilyali ile 9 000 Yunan parali askerden olusuyordu hafif piyadelerin icerigi belirtilmemistir suvari birligi 1 800 2 400 Makedon 1 000 Lidyali ve Frigyali 1 000 Med ve Partli 1 000 Trakyali muttefiki Peithon un getirdigi 1 500 suvari 500 muttefik Yunan 500 belirtilmemis parali asker 2 200 Tarentli 400 belirtilmemis mizrakli suvari ve 300 saray muhafizindan olusuyordu Eumenes in ordusu 17 000 agir piyade 18 000 hafif piyade 6 300 suvari ve 125 filden olusuyordu Ordunun en onemli unsuru Buyuk Iskender in ordusundan gelen gazilerden olusan cekirdek kadroydu 3 000 Argyraspides Gumus Kalkanlar ve 3 000 Kalkan Tasiyicilari MucadeleAntigonos ordusunu Iskender ve Filip in uyguladigi tarzda sag kanadi one alarak capraz bir sekilde konuslandirdi Antigonos hafif atlilarini yaklasik 7 000 atli Peithon komutasinda sola konuslandirirken agir suvarileri 3 700 atli ve hafif piyadeleri kendi komutasi altinda tepelerde dinlenen sag kanada yerlestirdi ve falanksi merkezi tuttu Makedonlar sagda Asyalilar ortada ve parali askerler muhtemelen Yunanlilar solda konumlanirken savas filleri ise hat boyunca dagilmisti Eumenes de falanksini merkeze yerlestirdi sag tarafa ise seckin Argyraspides ve Hypaspistleri yerlestirdi Sol kanadi tepenin yakininda yer almisti ve suvari fil ve yardimci birliklerden olusuyordu Sag kanat Eumenes in kendisi ve agir suvarileri 2 900 atli tarafindan yonetiliyordu Antigonos un yirmi yaslarindaki en buyuk oglu Demetrius babasiyla birlikte sag taraftaki agir suvarilere komuta ediyor ve ilk buyuk muharebesini yapiyordu Savas Peithon un geri durma emrini gormezden gelerek daha kalabalik hafif suvari birlikleriyle Eumenes in agir suvarilerine saldirmasiyla basladi Eumenes agir suvarileri ve filleriyle Peithon a karsi direndi ve ardindan sol kanadindan getirdigi birkac hafif suvari boluguyle Peithon u yandan saldiriya gecti Peithon bozguna ugrayarak tepelik bolgeye kadar puskurtuldu Ortada iki falanks carpisiyordu ve bu da yine Eumenes in lehine gelisiyordu zira Argyraspides ler yaslarina 50 ila 70 yas ragmen yenilmez gorunuyorlardi Antigonos un falanksi da dag eteklerine dogru geri puskurtuldu Bu gerilemeler karsisinda Antigonos sogukkanliligini korudu ve dusman falanksinin basarisinin onlari ileri cekerek merkez ile sol kanat arasinda bir bosluk actigini gozlemlediginde agir suvarilerini bu bosluga surdu saga ve sola donerek Eumenes in suvarilerinin ve falanksinin arkasina gecti Saldiri basarili oldu bir baska rakibe karsi Eumenes in zaferinin baslangici gibi gorunen durumu sona erdirdi Her iki taraf da dagilmis birlikleri toplamaya calisirken savas yavasladi Eumenes savas alanini isgal ederek zaferi ilan etmeye calisti ancak askerleri esyalarinin yanina donmekte ve orada kamp kurmakta israr ettiler Askerlerini daha iyi kontrol altinda tutan Antigonos ise ileri yuruyerek savas alanini ele gecirdi SonrasiAntigonos 3 700 kadar adam kaybetmesine ve 4 000 kadar da yarali olmasina ragmen zafer ilan edr Eumenes in ise sadece 540 adam kaybi ve yaklasik 1 000 kadar yaralisi mevcuttur Antigonos Eumenes ten kacmak icin hileye basvurarak ordusunu gece zorla yuruttur ve alandan uzaklasir Ancak bir sonraki yil geri donecekti Bir sonraki buyuk karsilasmalari Gabiene Muharebesi olacakti Kaynakca Richard A Billows Antigonos the One Eyed and the Creation of the Hellenistic State s 77 Richard A Billows Antigonos the One Eyed and the Creation of the Hellenistic State s 83 Richard A Billows Antigonos the One Eyed and the Creation of the Hellenistic State s 85 Richard A Billows Antigonos the One Eyed and the Creation of the Hellenistic State s 88 Diodorus Siculus Bibliotheca historica XIX 26 1 10 Richard A Billows Antigonos the One Eyed and the Creation of the Hellenistic State s 95 Billows Antigonos p 355 Billows Antigonos ss 95 97 Diodorus Siculus XIX 26 1 9 Diodorus Siculus Bibliotheca historica XIX 29 4 Richard A Billows Antigonos the One Eyed and the Creation of the Hellenistic State p 95 Richard A Billows Antigonos the One Eyed and the Creation of the Hellenistic State p 95 Diodorus Siculus Bibliotheca Historica XIX 30 1 31 5 Richard A Billows Antigonos the One Eyed and the Creation of the Hellenistic State s 98 Diodorus Siculus XIX 30 1 31 5 Diodorus Siculus XIX 32 1 2 Polyainos Strategemata IV 6 10 Notlar According to historian Richard A Billows 300 1 000 400 400 katoikoi and 300 paides the hetairoi asthiphoi and kathoikoi are Macedonian units Antigonus agema and the paides pages would probably have contained a large number of Macedonians at least half Cirit atan hafif suvari turu Dis baglantilarTexas Universitesi Ders Notlari